장음표시 사용
311쪽
derare suorum subdἰtorum conditiones, de qualitates, Sc cum Patris teneant locu ,debent esse potius addimictim sericordiae , quam rigori ; tum, quia magis expedit de misericordia,quam de severitate reddere rationem, &agere poenitentiam , juxta eaρ. AIIigant 26. quaest. 7. eaρ. Disciplina dist. l . cap. Ponderet dist. 3 o. e i. quod si Ephesi, ij. de eo quod certo loco. Tum setiam quia ita mandat Sac. Concit. Trident. sest . I 3. eap.de reform. ubi loquens de Episcopis, sic habet. Se Fastores, non percinores esse meisinerint, atque ita praeei de subditis oportet, ut non in eis dominentur; sed illas, tanquam Filios , CV Fratres, diligant Ge. Se Paulo inferius prosequitur: Cum fe-ρὰ us erga corrigendos agat benooIenistia , quam comininctio , plus charitas, quam ρουstas : Sin autem ob delicti gravitatem , quando e vi ga opus fuerit; tunc cum mansuetudine rigor, cum miye ricordia judicium , cum unitate sederitas adhibenda est. Vide quaeso Trident inuin loco cit. G cap. Luci plerumque s. dist. ubi haec , qu dixi abundaniatius reperies. Et tandem pro coronide hoc unum non praetereo : scilicet, quod non pro quolibet delicto debent Episcopi fulminare, ut vel eX communicent, vel deponant, dec. Quia si quoties peccant homines, sua fulmina mittat Iupiter x exiguo tempore inermis erit; ita ex Glos. in vel 9. Aut desinant, iη eap. I, crb. Disc. 61.
dist. & hoc idem dicendum est de Religiosorum Pradatis. 2o7o Inter. 3. Qui non est subditus Episcopo, potest ne aliquo modo fieri ei subditus, quoad incurrendas censuras
Resp. Maxime,& est quando quis committἰt aliquod deli tum in alterIus Dioecesi, de Episcopus sciens illud delictum,praecipit ipsi delinquenti sub
poena excommunicationis incurrenda
tali tempore, ut satisfaciat parti pro tali delicto , quare si eo tempore non
satisfaciat, excommunicatIone incurrit, nec potest a proprio Episcopo absolvi, quia ratione delicti factus est subditus illius Episcopi serentis censuram, a quo dumtaxat potest absolvῖ. Ita etiam alio modo, si quis dum est in alieno Episcopatu, sit citatus ab illo Episcopo in aliqua causa coram illo discutienda , de contingat illum excommunicari s ab alio non poterit absolvi, quia ex lite , coram illo pendente, ipse Episcopus accipit jus in illum , se fit hac ratione ejus subditus, prout satis ex cap. 'Proposuisti , de foro compet. Probatur , dc docet etiam Diana par. . tract. 9. res. 9. Sc alii
ao7I Inter. q. Subditus teneturne obe indire Praelato praecipienti , quando sibi
aliquod grave damnum in corpore , fama, aut rebus, vel tertiae personae imminet , aut probabiliter timetur eventurum
Resp. Dicunt aliqui Doctores non teneri obedire , Sc in dubio favendum esse illi, de cujus damno agitur . In dubiis tamen dico, quod Religiosus
tenetur obedire , ut recte docet Lega natom. I. cap. q. nsm. 2 q. 2 . G a Secus vero,quando ei constat evidenister superiorem piaecipere aliquid cum ejus gravi damno , tunc, si non obedie subditus, non potest puniri, quia sine culpa obedientiam non praestat , semper enim in obedientia sunt aliquae
conditiones subintelligendae , scilicee si possibilitas adest, aut si aliquod grave damnum ex obedientia non timetur ; nam licet subditus non sit in possessione suae libertatis, est tamen in possessione suae securitatis , seu iurIs conservandi se , vel alterum a periculo . Ita Lessius, Sanche et, de alii, quos refert, δἰ lhquitur Busi embaum lib. q. cap. I. dis. q. resp. a. in sine pag. 363.
312쪽
dientia quaest. 3. Nec valet dicere cum Panor. apud eumd rin Sylvestrum ver. Religio 6. num. 6. quod in IIcitis implebilibus quantumcumque duris nni possit Religiosus resistere : nam hoc,
ut dicit idem Sylvester, est falsum;quia semper debet inteli igi de licitis,ncin solum secundum so ; sed etiam respectu praecipientis licite, & secundu spossibilitatem rei praeceptae psed praecipens non praecipit licite, quando
praecipit supra vires, aut cum morali impol sibilitate, ut dῖxiantιt. I I. de Praeceptu, Inter. s. reputatur enim
impossibile id, quod cum maxima di ficultate fieri potest l. is ruanus, s l. opud Pulianum tr. 3. D. f. de legat.
I. Decius in I. qui potest II q. num, s. F. de re Lyurii: ergo subditus non te netur obedire , & licite pote it ad S periorem malorem appellare; quia Censetur elia contra jus gravatus, ali assequeretur, quod Superior male affectus erga subditum posset illam sibi male visum cogere ad desperationem, quod est absurdum asserere . Ideoque potest subditus in dicto casu se redimere ab injusta vexatione , & a quo- Cumque gravi incommodo mediant appellatione . Sint ergo Superiores discreti, quia discretio est mater Om nium virtutum , ut habetur ex Clem. Fastoralis, de sent. ει re judicata : &tandem nolent, quod Praelatus,qui nofervat reverentiam subdito , nec subditus tenetur ei servare , habetur ex cap. Esto subjectur 9 s. s. cap. de forma. π z. N. S. cap. Iniquum 23. quae, . . de ex Glos. in caρ cum beatus in verse. sub trabere M. dist. Vide quae dixi supra in boe titula , ad Inter. 2.2o72 Inter. 3. Si Subditus habet sus fiesentem, & certam causam dispensa elonis, & non adest Praelatus , qui illam tribuat, quid debet facere subditus in tali casu λResp. Multi dicunt, apud Leaanam mox adducendum, posse tunc secum aper Epycheiam dispensare . Ita Ro-drigUI t m. 1. gs est. 16. ort. S. Pexri
nus de Frivi I. minim tom. I. . I. de Obendientia cap. 8. qui etiam a tali, quod si manifesta eausa , aut necessitas adsit , & Praelatus ex odio , aut malitia nolit dispensare; ipso jure dispensatum esse , & consentit etiam HenriqueE lib. 6. demnit. cap. II. n. q. quos Doctores refert, & sequitur Le-
zo73 FNter. r. Quid, & quotuplex L .st superstitio
Rey. . Superit itio est vana, sed fatissa Religio , aut cultus alIcuius indebite concessus,ut docent Doctore com muniter teste Lerana tom. 2. eterb. He neficia n-. 3. Immo S. Thom. 2. a.
quaest. 92. artic. i. dicit, quod superstitio eli vitium Religioni Oppositum s Cundam excessum. non quia plus exhibeat in cultum divinum, quam Vera Religio: sed quia exhibet cultum divinum cui non debet, vel eo modo, quo non debet. Vide Sylvel . terse.
Superstitio nu. I. Nava r. in man cap. II. num. 22. Tolet. lib. q. cap. Iq. num. F.
Bona c. de legib. rom. a. disp. 3. quaest. , pun. I. periorum. Superstitionis species. sunt quatuor. Prima est indebitus cultus Vero Deo tributus,Secunda Idololatria , Tertῖa Divinatio , Quarta, Observantia vana . Ita Nauar. ubi su-Pra n Q. 23. Sayrus in clavi Regia lib. . cap. q. Lerana loco euato, & alii. Vide Cabrinum p . a. ea1. S. in princuta insto ad Inter. I9.28 Inter. 2. Quid facere debent Consessarii audientes confessiones i
lorum . qui aliquod sortilegium , aut
313쪽
maleficium , sed superstitionem comis mi isse se accusantλResp. Debent diligenter illos examinare, an scilicet, bona, vel mala fide iis usi fuerint, num damna pro Imo intulerint, ad quorum compensationem debent . illos obligare, an alios nefariam incantationis artem instruis Nerint, quos ab ipsa omnino revocare tenentur; an libros, brevia, imagines,sgilla, vel alia magica symbola apud
se haberet, quae erunt comburenda. Si vero Conse uatius poenitentem crimine haeress infectum repererit, ita ut habeat, aut habuerit errore in intellectu, exterius expressum cum pertinacia in
illum absolvere nequIt, nisi sit In articulo, vel probabili mortis periculo,
cum si calus in Bulla Coenae contentus, adeo ut,neque Inquisitores possint ab hare si in foro interno ab sol vere, ut dixi in tit. Ioa. δε Haeresi, CV Haeret sis ad Int. aut alteri tacultatem de legare, sed tantum in soro externo, Mmediante foro externo, hoc est in sat etae Inquisitionis Omcio , ut docent Carena de in . S. Inquisitionis par. a. tit. I. g. 26. num. I96. Barbos. de potest. EpiR. par. 2. alleg.s. num. 26. & alii. Immo neque omnes Confessarii pose sunt poenitentes a maleficiis , veneficiis, incantationibus, sortilegiis, Si superstitionibus, praesertim cum ab usu Sacrarum rerum, absolvere; nam fere ubique est casus reservatus; ideo coninsulendae sunt constitutiones Synodales Dioecesum. Ceterum bene a Consese sario excutienda est istorum conscientia , & omnes de superstitiosis obse vationibus debent admoneri, de omnino deterreri , ut in posterum caveant. Vide Cabrinum Elacid. cos. reservis
par. 2. ecl. 8. in fine, ubi agit de gravi- ea te hujus delicii,& obligatione Consessarii perdocte. zo73 Inter. 3. QuI utitur superstit o-sa meden d I arte , estne denunciandus S. Ossicii Inquisitoribus , & estne prae mittenda correctio λ
Res. Absque dubio, qui superstb
ilosis utuntur divinationibus , vel si . milibus medendi artibus , de nunciandi sunt Inquisitoribus, vel loco tum Ordinariis , ut docent Bonac. de I egibus
SC abrinus tibi sup. in restativa prori
pro incidentihus uum. II. nam ita praecipitur in Edicio S. Inquisitionis, cui tam in dubio punitionis, quam e mea dationis parendum est , cum possestio stet pro pracepto:& licet pra fati Auctores dicant praemittendam ess e correctionem fraternant,si profutura CeiI-seatus, i& subsit spes emendationis: quia praeceptum correctio iis quando effulget spes emendationis , semper Obligat, excepto casu ira resis sor malis, ac se licitationis i 1 Sacramen ali cc in senione ; tamen mihi vide fur dicendum, ut asservi in ii. sa. δε Correctione, ad Int. S. In delici s spectantibus ad S. Ossicium; nuli i praemissa obrr. cti ne fraterna faciendam ei se devincia. tionem, maxime stante C in f tutione Alex. VII. quae incipit,licct ahas, i a , qua praecipitur a quod nul la praemisia correctione , denunciandi lint, etiam
de haeresi leviter suspecti: quod autem hi sint de haeresi su specti patet ex eo squia utuntur ope daemonis,& cum pacto salte implicito qui tali modo medendi utuntur; nam factum suapte natura malum praesumitur mala intentione factum . Et quamvis expresse protestentur se non intendere daemonem invocare, eis suffragari no potest,
quia protestatio est contraria facto: siquidem dum ill citum alique modum curandi vulnera adhibent, procul dubio tacite ad daemonem recurrere censentur . Imo nota ex Sousa, quem revfert, & sequitur Tria Ilench. in decan
nis familiaritas,& pactum cum dae momne expresse , vel tacite , haeresim, vel Apollasam in voluit ; ergo , &c. mutusta tu bi e tu. ad inter. Q. eae suprd is supracit. tit. a. de Correctione, ad Int. o. 6, 7. ω in tit. O . de Denuntiati
314쪽
dio 76 Inter. q. Estne licitus Ille modus
curandi vulnera in loco distanti,applicando remedia gladio, aut vittis vulneratorum sanguine madefactis Ress. Talem medendi modum superstitiosum esse; late, & luculenter probat Bona c. loco proxiwe cit. pun. q. num. 17. Immo Leander par. 6. tract. 9.di1p. I. quaest. 38. dicit, id sentire omnes, scilicet esse superstitiosam medicationem gladii dis antis a vulnerato . Eadem omnino ratio currit de medicatione pannorum intinctorum sanguine vulnerati distantis : ergo , &c. Siquidem causa naturalis non agit extra sphaeram suae activitatis; ut docent communiter Philosophi: ergo cum talis ratio medendi non sit naturalis , procul dubio convincitur superstitionis diabolicae esse damnanda; ut tenent etiam I.en us,& Margu chellus, quos
dat, & sequitur Cabrinus in suo Elineid. cas. reser . sar. a. cas. S. annotat. 3. tium. S. & haec quidem est Omnium Theologorum communis sentcntia .
Idem docet Illustrissimus Dandinus de Suspectis de haeresi Icap. a. scct. 2. Iubsect. 3. 9. 3. num. 9. G seqq. N plures
Concordantes adducit. V nde Diana
rectu sic inquit: Episcopi, & Inquisi.
tores vigilent supradicta medicamenta, ut vocant sympatica, a suis Dioece- sanis eliminare Tandem Carena de ossis. S. Inquisit. par. 2. de sort. tu. I 2. f. q. num. 29. in fine, sic concludit: Medentes medicamelis sympaticis debent de nunciat i Sancto ossicio:& in Sancto Offcio Cremonae hujusmodi sic, vel similἰbus modis medentes puniuntur gravissime. Vide etiam Moronum rev. 9 . num. I 67. & Goudin. tom. a. in prima par. pos disp. 7. qu. 6. artio a. de condit. motus a e, infra ad Int. ult. hujus tituli. ao 77 Inter. S. Quot sunt specles rerum sacrarum , quibus abutuntur superstitiosi , sortilegi , malefici, di alii scelesti homines Resp. T res sunt species rerum sa-
crarum a ut docent Doctores communiter. In prima specie numerantur Sa. cramenta; in secunda res sacrae, ut Sacramentorum vasa, Sanctoruin Reliquiae, Imagines sacrae , quae Vulgo Agnus Dei dicuntur, candelae, & palmae benedictae, sal exorci ratum, A qua Iustralis, seu benedicta, Imagines Dei, de Sanctorum, paramenta Sacerdotalia , brevIa sacra ad collum appensa , dc
alia hujusmodi. In tertia vero veniunt sacra inentalia, quae sunt actiones sacrae , quibus in Sacramentorum admianistratione , vel Missae celebratione utitur Ecclesia Catholica : ut oratio Dominica, preces, benedictiones, variarum rerum consecrationes, signum
sanctae Crucis , invocatio Sanctissmae Trinitatis, Sanctissmi nominis Iesu , vel Deiparae Virginis , .Symbolum Apostolorum, Evangelium S. Ioannis , verba Sacrae Scripturae, v. g. versiculi Psalmorum David. Quorum abusus sortilegium constituit. Vide Finelli una
rosere, & sequitur Cabrinus ubi supra pag. IS e. num. qq. 43. eae q6. o 78 Intcr. 6. Estne licitum a Malefico petere, ut maleficium maleficio tollat Reis. Doctores communiter dicunt numquam hoc esse licitum, quia dissolvere maleficium alio maleficio est intrinsece malum , ac proinde nullo casu licitum , etiam si Maleficus ac . id esset paratus, quia nulla ratione licitum est inducere hominem quantu- cumque paratum ad offendendum Deum , ut optime docet Cajet. in Stimm. verb. Maleficium. Si quidem usus artis magicae , in quo intervenieta cita , vel expressa daemonis invoca tio , nullo modo licet, ergo nec petere , aut consentire quis potest, ut maleficium alio maleficio dissolvatur 1 Malefico. Si vero Maleficus I icito modo possit maleficium tollere, quamvis constaret petenti, quod Maleficus non sit illud dissoluturus, nisi per noVura
315쪽
maleficium, dicunt aliqui licitum esse, a Malefico id petere, imo et iura pecunia, aut verberibus cogere, lit maleficium a se positum tollat: Et ratio est, quia in tali casu petitur ab ipso , quod licite praeitare pote ii, si velit. Ita pluribus citatis resolvit Cabrinus de eo s.
etiam docet Sanchea de Mat indici. 7.di1put. 93. num. II. sed num. I a. recte monet duo. Alterum est nullatenus licere admittere, si Maleficus applicare velit medicinam aliquam Vanam,&superstitiosam ; quia hoc non est , nisi uti ope, & invocatione daemonis,quod est intrinsece malum . Alterum vero est, quando spes esset fore , ut pro dese et monitio a teneri petentem ex lege charitatis illum monere, ut medio licito faciat, alias esset Reus praecepti correctionis fraternae violatae. Vide Dianam par. .tract.7. reson Isis N prae sertim Sylveitrum seris. Maleficium m. X. per totuw, qui certo reete concludit, N Bonac. to. a. de legib. disp. I. quaest. F. pux. s. num. 7. ω seqq. Vide etiam supra in rit. Io 3. de HomDidio, ad Int. r 3. & Moronum resp.9 -77-
seqq.2 9 Inter. 7. Magicis artibus addicti,& qui ipsos Magos consulunt, & pe
eunt opera eorum , suntne ipso faetoe excommunicati λ
resi conjuncta , aliquando tamen est sine haeres: unde si Magus credat daemones dignos esse aliquo honore,posse aliquid facere, absque divina permisesione. In alia vita se bonum ab eis recepturum, semper vera dicere,&c. Schoc Magus credat cum pertinacia, utique censeri debet haereticus,& consequenter excommunicatus in Bulla Coenae. Si vero non habet errorem in intellectu cum pertinacia, licet gravi Asinum peccatum committat, cum intercedat pactum implicitum, seu tacitum, aut expressum cum daemone non
tamen ipso facio est excommunicatus; sed excommunicari debet, ut habetur 3 Dex cap. Si quis, 26. quaest. S. Qui autem
Magos consulunt, & opera eorum petunt,sunt excommunicati, ut patet ex
dicto cap. Si quis; quamquam haec ex
communicatio nemini sit reservata, ut docet Toletus lib. q. cap. Iq. num. Tu qui addit etiam , quod ignorantia non crassa potest excusare hominem,quan do ne icit ibi invocari daemonem , donec ab aliquo advertatur , vel per lecognoscat, nam, tunc mortaliter peccaret. Idem docet Lelsus lib. 2. cap. . Ob.q. num. 26. Vide Cabrinum de cv. reserv. cas. S. par. 2. degraritate buus
sero autem externo , qua poena sint puniendi ab Inquisitoribus , qui dant operam sortilegiis, divinationibus, dia magiis. Vide Dianam par. q. tract. 7.reDI. Io. Ego enim brevitatem amplector. Vide etiam ad Inter. sequentem. 2OSO Inter. 8- Quid est sortilegium & daturne parvitas noteriae in sortile
Resp. Sortilegia dicuntur a se rit bus, quae sortes dividuntur a Doctoribus in tres species, scilicet in di vi imrias , consultatorias, & divinatorias . Sortes vero proprie dicuntur , ut ea rum eventu considerato aliquid occultum innotescat; et si aliqua res dividenda, vel alicui adjudicanda, dica tur sors divi torta ; si quaeritur quid sielaturum , dicitur sors divinatoria 3 si
Vero quaeritur quid sit agendum dicitur sors consultoria . Sortes divinatoriae omnino sunt illicitae , & super Ititiosae; Item sortes consultoriae regulariter loquendo sunt illicitae, cum non sortibus, sed Ecclesiae praecibus, Sanctorum Doctrina, piorumque consili Divina servanda sit voluntas , ultrae quod harum usus malitiam superstitionis continere pollunt, si interveniat expressa, vel implicita daemonis invo
316쪽
eum. I. se seqq. Ceterum sortes divI- sotiae, licet in multis rebus sint licitae,
si eventus non e pectetur a daemone , vel a fortuna , velut ab aliquo numine, sed a solo Deo x atque caveatura,
ne ulli fiat injuria, uec adli Ibeantur in electione ad Dignitates,& Olficia Ecclesiastica; tamen aliquando,& harum sortium usus potest esse illicitus, si ea-Yum dIrectioni praesit diabolus intercedente pacto expressos vel tacito inter daemonem, & mittentem sortes, ut recte docent Sancher Ioc. cit. num. 89. Facunde a de praecep. decal. lib. 8. cap.q. num .l2. Gramus de cas. refers. lib. I. cap. i. quibus subscribit Cabrinus; sed vide Bona c. de legib. tom. 2. disput. I. stiaest. S. pun. . num. I 3. e,' seqq. Tandem dico, quod in sortilegiis illicitis,
di magia non datur parvitas materiae, excusans a mortali, ut pluribus relatis aserit Diana par. s. tract.' s. regon 29. Gabriel Beatus quaest. 7. η m. 2I. Vide Leranam lom. a. verb. I eneficia per
tum, qui plura congerit ad hoc propositu maoSI Inter. 9. Estne lIcIta Astrologia,& quo tu plex est Astrologia, & quam poenam incurrunt Astrologi Astrologiam prohibitam exercentes , & non praemissa correetione , suntne Daquisit Oribus deni inciandi Resp. Non omnis Astrolog Ia est licita, neque omnis est prohibita,consequenter est licita , & permissa. Dico igitur primo, quod Astrologia natura
lis, quae ex astrorum situs motu, con
junetione,& oppositione illos effectus praedicit , qui a necessariis causis pro veniunt, ut Eclypses, nives , pluvias, grandine so siccitates, ventos, salubritatem, morbos, & alia hujusmodi, quae naturaliter contingunt, non solum none it illicita , nec prohibita , sed ipsius usus agri culturae, medicinae , & navigationi plurimum conducit, Se quia talis praecognitio fieri potest, absque daemonis Ope, dc auxilio, cum a virtute coelesti dumta Xae habeatur, ideo est licita, dc permissa ut omnes Docto in
res testantur. Et quia Insu p. Astra . directe agunt in corpora, ut docet S. Thomas contra Getit.cap. q.G 8 .& alii omnes. Ideo Astrologi, qui ex horoscopo, hoc est ex puncto nativitatis pueri alicujus, conjectant illius
temperamentum, & propensiones naturales s non peccant, quia utuntur
scientia naturali, ac licita; Astrologia vero judiciaria,quae ex Astrorum aspectu praedicit eventus , qui a causis liberis dependent, vel praeteritos , aut praesentes occultos Investigat, est illicita, & prohibita, ut mox dicam. P tet itaque duplicem esse Astrologia tu, aliam naturalem,judiciariam alteram squae subdividitur, de una dicitur ele-etionis, alia re volutionis, Sc tertia appellatur nati vItatis.Electionis est illa, qua DivInatores, & Astrologi ex Astrorum aspectu praedicunt periculὶ scuique impendentia , & quid facere , quilque debeat, ut ea declinare valeat. Revolutionis est, qua praemonstrandrerum vicissitudines, ut bella, pacem, mortem alicujus Magnatis, ruc. Nativitatis denique, est illa, qua eventus
vitae, conditionem nuptiarum , digni rates, opes, tempus, & genus mortis divinare praetendunt. Ita Deirius dif-quisit. Morie. Ita. q. cap. 3. quaest. I. Leilius lib. 2. cap. qi. duis. 8. uum. 33. His praenotatis, dico secundo, Astrologiam tum electionis a tum revolutionis magnae temeritatis damnandam esse: nam cognitio per Astra circa res contingentes est incertiis ma , ac fere prorsus inanis a & ementita , ut aliis
relatis asser e Cabrinus in 'o Elaud.
qui absolute probat Astrologiam judiciariam , nativitatis scilicet, tanqiram superstitiosam,& Christianae Reipublicae valde periculosama tam Iure Divino, quam Canonico, Sc civili prohibitam esse , quia hujusmodi divinatio ex pacto implicito habetura diabolo. Ideoque Syxtus V.&postea Urbanus VIII. in sua Bulla,quae incipit Isserutabilis edita die I. Dralis an is
317쪽
uo r623.contra huiusmodi Astrologos Iudiciarios excommunicationis Poenam ipso facto incurrendam infligit, etiamsi non certo, sed sub dubio, eaque tenui conjectura,quae ex Astris haberi potest, pendentia a liberct arbitrio
praenuncient futura . Vide Grastium par. I. dec0. lib. 2. cap. 3. uum. 9. Zec cum de ca1. re Iem. eas. S. pag. IT . Se alios mox citandos . Quare transgres
lares de nunciari debent Inquisitoribus Contra haereticam pravitat cm, ut dixi in p aecedenti responsione , loquens de illis,qui superstitiosa medendi arte utuntur in Curandis vulneribus in loco distanti, dcc. Et licet plures Doctores
dicant, quod, si spes emendae credatur, prius sint fiaterna correctione admonendi; tamen, ego hoc non admitto Per ea, quae in praecedenti Resp. notavi . Vide igitur Doctores, quos referta
di sequitur idem Cabrinus De. eis. saeum. 36. 6, 37. ubi haec, & alia plura habentur ad hoc propositum ς Vide etiam Bonac. tom. a. de laxo. disp. 3.qurit. I. pun. 3. num. io. G seqq. Glom. s. de cens in particul. div. a. qu. a. pua. IS. num. s. oeseqq. LEEa nam to. I. par. l. cap. IO. num. 2 I. Dianam par. q.
troct. T. relLI. IT. de alios apud ipsos. Alias poenas vero, quas hujusmodi Aistrologi , & Di vinatores Incurrunt in foro externo, vide , si lubet spe nes Letanain, & D anam lacii cit. 2o82 Inter. Io. Estne prohibita Chyromantia λ Et qu d est ChyromantiaΘResp. Certiis mum eli, tanquam superstitiosam prohiberi in Bullis Sum morum Pontificum Sixti GDrbam PIII. Siquidem Ch romantia , quae
Cognitionem rerum futurarum inquirit ex manuum lineamentis, ut vis g pericula vitae, conditiones nuptiarum , prosperae , vel adversae fortunae, &c. ,
procul dul, o superstitiosa est,ac mortale peccatum , & expresse prohibita; Cum ex hujusmodi lineamentis talis praenotio haberi non possit. Committit igitur Chiromanticus , si advertenterire serio id agat mortale peccatum,
ob pactum implicitum dum daemone ;Secus autem dicendum est, si ex curiositate tantum talia lineamenta, ut com muniter fit, inspiciantur . Vide Dellium disquis. Maris. lib. q. cap. 2. qu. q. Lelliu in lib. 2. cap. ψῖ. tib. 9. num. 6 S. sG Inter. I a. bullus tituli.
2o 33 Inter. II. Estne licita divinat Io, quae fit ex Phisiognomia , ex vultus scit Icet dispositione , & habitudine corporis Resp. Divinatio, quae fit per ea media , ex quibus cognitio naturalia sufficienter haberi potest, non est pin nitus illicita. Phisognomus autem Est
rerum naturae perscrutator , di hominum mores ex corpore , vultuque si
gnoscit: ergo praedicere, de divinare a conjecturas desume adci ex phisiognomia naturali , ex partibus corporis, Schab tudine membrorum , ncin videtur illicita, quia considerata corporis tem perie, probabiliter animi propensio innes , & effectus dignoscuntur Inam probabiles conjecturae , quae non a s
lis alti is, sed etiam ab aliis causis , Se circumstantiis particularibus desumu-tur , ut ab ipsa scilicet corporis compositione , dii positione , aut personae
temperament O s non prohibentur, ex eo quia viribus naturae comparari potest probabil Is aliqua rerum futuraru, seu occultarum cognitios examinatis
causis pnticularibus , in spinisque simul Ritris, tamquam aliquid ad hujusmodi coniecturam facientibus: Ita qua ex corporis dispositione , & tempera mento aliqualis sumitur cognitici Ingenii, inclinatio animi, & bonae, vel pravae valetudinis,& hae d vinationes,
quae ex istis causis inocedunt naturales sunt, de mediis proportionatis util-rur , ac proinde nullarenus prohibitarcensentur , ut docent Do lores communiter. Sed ut bene notat S. I ho m. a. a. g est. 9 . anu. I. quaedam causae producunt suos effectus , non ex nece ista te, se semper, sed ut Jn pluribus, raro tamen deficiunt; es per huiusmodi causas possunt praenosci effectus futuri, R r non
318쪽
non quidem per certitudinem, sed per quanda in conjecturam . Vide Moro
qui loci causa, ostendit velle futura div Inare
Resp. L cet divinatio, ex communi Doctorum sententia, it peccatu In mortale ex suo genere, quia per divinationem initur consortium, bc so die eas cum daemone perp tuo Dei hoste': tamen excusatur a peccato gravi, qui Ioci causa olhendit velle se divinare , quia non serio hoc facie, nec habet animum superstitiosum indagandi latentia, sed iocose , de vanti sine affectatione cognitionis Dei proprie; unde eit potius quaedam vanitaS s quam superstitio, ut ex SuareE, Ualentia, Sayro, Reginaldo, Sanchoe, Sc aliis resol- . v d Bona C. to. a.di'. s. quis'. s. pun-3- .um. I 8. Vide Armillam teris. Divinatio jub num. I. Eos Inter. II. Divinatores, Aruspices, ali autes daemonem , aut illum invocantes, suntne ipso facto excom
municati λπιθ. Ex hoc capite praecise, non sunt ipso facto excommunicati , dummodo errorem non habeant in intellectu , cum pertinacia , nec sentiant aliquid contra fidem ; nam in tali casu euant Haeretici, & excommunicati O-nem contra Haereticos latam itati in incurrerent, quoties errorem aliquo
signo externo manifestarent, & hoc est certinimum apud omnes scribentes. Caeterum ut dixi, praeelse ex hoc Capite excommunicati , non sunt ipso Iure Divinatores, Aruspices, alligantes daemonem, illumque invocantes,&s miles, quia nullum jus afferri potest,
quod contineat contra eos e X communicationem ipso Iure latam, aut si aliquod Ius afferri potest continens censuram ipso facto impositam, ea tamen adhuc usu recepta nota est, ut e X AZorio, Leiso, Suarer, Sanchez,Toleto F illuc o resolvit Bona c. de Censur. in particulari diis. a. qu. a. ἴ- id.
ad rationes, quae pro contra Ia sententia ab Adversariis adducuntur. Vide igitur ipsum Ioco eit. ω de Iegib. to. a.
2oS6 Iuter. I . Qui ad larem, vel su tum detegendum adhibet vasculum aquae Plenum , quod Puer, aut Puella aspiciens dicat, A Uela bianes, Angeis Santo, Ge. estne excommunicatus ipso facuo di debetne de nunciari ad S. Officium. Resp. Hoc fieri non potest sine expressa, vel tacita daemonis invocatione, ac proinde est gravis smum peccatum; quare si talis habet errorem ita intellectu , cum pertinacia , & credae
licitum esse daemonem Invocare,eiquα latriae , vel duliae cultum tribuere, est Haereticus, & praeterea excommunicatione Papae reservata innodatus, caeterisque Haereticorum poenIs subjectus. Si gero nullum habeat errorem in intellectu , sed solum cupi .litate in diuus ad cognoscendas res occultas ,
daemonem adorat, non est Haereticus, Consequenter , nec excommunicatus, sed est perditissimus peccator coram Deo,& in foro constilentiae. Uerum in foro externo Haereticus,& excoi municatus praesumitura quia malum praesumitur mala intentione factum a
nam latriae, vel duliae culium daemoni exhibere, manifestam haeresini sapit ita foro externo,ac provide censendus est Haereticus , N Inquisitoribus omnino est denunciandus. Vide Carenam de OD. S. Inquisit. par. a. tit. II. f. IO nure. 36. Cabrinum Ioco I unacit. 11. 27. est 18. Se id quod dixi supra in ii. I a. de Haeresi,ta Haereticis, ad I ter. I 6. eae in tit. ao6. de Simulatione , ad
2o87 Inter. Is . Quinam sunt modi, in quibus censetur adesse tacita Daemonis invocatio p θ. cneraliter sunt quinque via quibus homo intentat aliquid face-
319쪽
re per eas quae nee ex se , nec ex virtute supernaturali aliquos pol sunt producere effectus I unde dicta invocatio Censetur contingere . Primo , quando dicuntur quaedam verba, in quibus voces aliquae nihil significant. Secundo, cum characteres,& figurae aliae a signo Crucis , ut figulae ovales, quadra a gulae, vel similes fiunt. Tertio , quan do miscentur aliqua falsa, ut v. g.quod Christus habuit febres, aut quod Bea ea Virgo habuit dolores in par tu , vel alia apocrypha, ut fictae aliquae histor; ae . Quarto a cum apponuntur conditiones inutiles ad tales effectussiit si sumantur verba sacra , etiam ex Evangeliis , aut sacra Scriptura dein prompta ,si cum illis etiam adhibeatur aliqua vana . N inutilis circumstantias scilicet . ut proserantur tali die , horas cum tali situ Corporis, aut tali voce, aut quod sint scri pia tali modo, aut tali charta Sc. Et tandem, ut sum anter tales herbae,tali, vel tali die, Schora decerptae, Se alia hujusmosi.Qui to, denique quando essecius excedunt virtutem illius medii, puta si quis pro mittat aliquem decessurum in gratia ,
non posse laedi ab inimicis , & alia hu-josmodi. Vide Toletum lib. q. c. I num. 6. Bona c. de Iexib. tom. a. disp. I.
di alios ,& infra ad Iarier. sequentem . 2o88 Inter. I 6. Quae , di quot sunt species divinationis, quae fit cum tam cita Daemonis invocatione δ
vinationem fieri quoque per tacitam Daemonis invocationem ,& haec contingit , quando quis mediis vanis, quibus se immiscet Daemon , procurat cognitionem rerum latentium , quae vim hamanam superant, ut docetit Doctores commui niter : & quamvis non ἰntendat expresse Daemonem invocare e tamen tacite intendit illum invocare , quia serio media inutilia s& vana usurpat, quibus non potest alio pacto res latentes cognoscere squam ope Daemonis: nee obstat se nolle Daemonem invocares quia pro testatio , ut alibi dixi , eli contraria facto: Hoc ergo praenotato ι dico squod divinatio , quae fit cum tacita Daemonis invocatione ; sex species complectitur a quarum prima eii A
sttologia judicaria, de qua diximus supra ad Inter. -3. Secunda divinationis species ex pacto implicito, est augurium. Tertia aruspicium ἰ Quarta
omen o Quinta chyromantia, Sexta Spatulamantia , de quibus omni . bus, poli alios, loquiturCabrinus par. a. eas. 3. an uot. Io. Vide infra ad Intia I
di Moronum resp. 93. n. βρ et o 89 Inter. 17. Quae, ει quot sunt species divinationis, quae fit cum ex pressa Daemonis incocatione λResp. Sunt Gato. Prima dicitur praestigium, & eth D qmonis invocatio sub ficta , & apparenti figuras ut Cum homo speciem lupi , vel asini refert r' quae species , licet sit falsa, tamen judicatur vera ab intueuntibus, quia ope Daemonis ipsis oculorum acies praest inmuntur, R ideo prestigium. Se cunda species appellatur somniorum Observa utia , & est, quando homo
somnium observat, ut in cognitionem veniat earum rerum,ad quas praesciendas in vigilia Daemonem invocavit. Tertia species nominatur Pylonia s& est quando Daemone Invocato s Oc cultorum quaeritur Cogniso per homunes arreptilios, sicuti videtur dum ab Exorcistis de futuris interrogantur a
quod a ullo modo fieri debet, etiam absque pacto , quia Daemon est mendax , & pater mendacii . Quarta est Geomantia , quae sic vocatur a quia divinatio fit per figuras , vel signa in Corpore aliquo terrestr7, ut in statua , Iigno, vel lapide apparentia . Quinta Hydromantia dicitur, ex eo quod cognitio habetur per imagines in aquis Epparentes. Sexta est geroma tia , & est, cum Daemon invocatus respondet , per quasdam aereas figuras , quas assumi j occulta , aut sutu- Rc a P Digitizo by Cooste
320쪽
praenunciat. Septima, quae Pyromantia appellatur, est divinatio, & occultorum cognitio per ignem , aut per lignum crepitans in igne positum . Oetava denique Aruspicium nomen sibi vindicat, quia cognitio , seli praecognitio habetur per signa in viscerihus animalium apparentia a quae animalia Daemoni immolantur. Uide S.
ω seq. quos reteri Cabrinus par. 2.ca1. n. agis t. s. qui fusiori calamo supradictas species divinationis descri-hit. Vide etiam Tolet. lib. q. cap. IS.
cst Uereticis, Inter. I 6. Σ Inter. I 8. Omnes divinationes
suntne ejusdem , vel diversae speciei ,
ita ut ne cellarium sit,quod poenitens in Confessione aperiat, an divinatio fuerit per aerem a per aquam , ignem,aurper inspectionem avium , lineamentorum &c. N an cum expressa , vel tacita Daemonis invocatione λReis. Eit lententia satis probabilis, di tuta in praxi illa , quae docet , elli ejusdem speciei in genere moris, ac
proinde opus non esse in confestione aperite , seu exprimere rem, per quam
facta eli divinatio. Ita Emm.Sa inbia Uessia Graia 17. & alii . Imo tacita Daemonis invocatio , si plena consideratio adsit, est ejusdem rationis , a Expressa , de quam is molio gravi uxst Dae inones expresse invocare quami
aliqua facere , quibus dignum sit, ut se Daemones ingerant; tamen quia
Circumstantiae aggravantes, ut albii docui, non sunt nec ellario in consesesione aperiendae, sequitur poenitentem non teneri exprimere in confessi'pe
rem, Per quam filiata fuit divinatio, nec si cum tacita , vel expressa Daemonis invocatione . vide Dianam par. I. tract. 7. rsiol.ού. Bo--λutem mma disp. 3. quaest. F. p π. I. aum.2 . Garalicet concedat divinationem cum t cita Daemonis invocatione eandem
specie malitiam habere , quam habet divinatio cum expressa Daemonis, invocatione ς quia juxta regulam Iuris taciti, de expressi, eadem est ratio :tamen putat in confessione teneri poenitentem aperire, an divinatio, sive superllirio fuerit cum tacita, vel cum expressa Daemonis invocatione . Sed hoc ego puto verum , quando divina tio , seu hi perilitio conlunciam habet haeresim , quia tunc illai circumstantia non solum aggravat peccatum, sed aggravat in infinitum, S mutat specie in . 2O9I Inter. I9. Iam lupra ad Inter. 9.εν Io. dictum fuit, quid sit Astrologia judiciaria , Se Chiromanti δι modo quaero , quid sit Augurium , Aruspicium , Umen, G a paιαIamantia , da quibus dietum eli supra ad Incer. I 6. Rev. Augurium est quaedam diu
natio futuroru na,ex garritu avium,vel vocibus animalium,ad quae suapte nam tura nullam praesignificationem habet. Vide S. Thomam a. a. quae I.9 agri. . Sancher lib. a. morol. cap. 38. usquc ad 3 . Lessium Iib. 2. cap. q3. dis. a. Amspitium autem est quaedan praeco gnitio futurorum , quae desumitur , ex avium volatu , vel quorumdam animalium motus cursu , Sc huiusmodi .. Omen significat divinationem, quae hinbetur ex verbis casu ab aliquo prolatis, ex quibus alter futurorum conjecturam sumat.Darulamansio deniq; est
illa divinatio , quae ni per signa in spatula alicujus animalis apparentia. EComnes istae, & singulae divinationex fiunt cum expressa, vel tacita Daem nis invocatione , ideoque superistitio sae suo a peccaminosae , atque prohibi- ω . Vide Cabi inum par. a. caι 8. cu- reor. IO. pag. Is . qui tamen addit, dc bene , quaedam futura praenunciari ex
cantu, vel voce animalium, ut pluviam ex corvina voce, se reaitatem ex
vespertilionum procul a domibus vola tua tici quia ex naturali tallinctu, seἰι