장음표시 사용
321쪽
ex motu aliquo in eis causato , aut ab humiditate , vel siccitate ambientis aer s , ut a coelellium corporum infla-Xu pendent.
αος 2 Inter. ao. Quid dicendum est de divinationibus , quae fiunt ab AEgyrti aniς, vulgo Zingaris dictis , S de iis, tui ab illis de prospera, Vel adverse orte praemoneri quaerunt & an pose sint Inquisitores illas punire paeeo. Dico primo, quod tales I
gyptianae, seu Zingaraea quae bonanias, vel malam sortunam , ut ipse dicunt, divinant , pollunt ab inquisitoribus puniri . Diana par. q. tr. ου. res Ia X. Dico secundo , quod, qui ipsas de so
tuna consulunt CX curiositate , vel loco , venialiter tantum peccant, si vero cum firma fide, animo credendi, vel cum aliquo scandalo , peccatum mortale comittunt , ut docet Lessius
una. Io. qui citat Filii ucium, & San-Cher,telle Cassiano a S. Elia in Ais . spin. moraI. verb. AFra 9. 7. Vide Carenam de in se. S. Inquis par. 2. tina. 9. 7. num. I 6q. Qui recte notat: vix aliquem, quamvis simplicem, In istis partibus te periri,qui circa bonam . vel malam fortunam Zingaris fide in praestat: ideo,quia hoc fit causa solius curiositatis , vel risus , ut plurimum est tantum peccatum veniale . Σο93 Inter. a I. Quid est vana obse vat Ici : &,quot sunt ejus species λResp. Vana observatio est supe stitio , qua media inutilia adhibent ut ad praestandum , vel omittendum aliquid , ad quod illa med a , nec a Deo, nec a natura virtutem ullam habent, di contingit, quando quis v .g. mediis Inutilibus contendit acquirere bona vemporalia , ut sanitatem , scientiam, amicitiam &c- aut quando aliquis verbis intendit ait Igare DAmonem asillumque Includere in annulo , in vase&c. aut quando quis mittit chirographum animalibus noxiis , vel cum is
sis litem movet, ut Illa expellat, aut quando quis profert aliqua verba , ut habentia vim ed aliquem esse tum,
V. g. ad movendum annulum, ut cognoscat quaenam sit hora diei , de hoc etia in si fiat praemissa protestatione nofaciendi ex pacto cum Daemone, quia ut saepe dixi, talis protestatio non sunfragatur, cum sit contraria facto , aut denique quando lusores ad evitandam malam fortunam mutant loca , aut surgunt: sed hoc est intelligenduini, quando lusores certo credant ob id se abiecturos malam fortunam. Ita pluribus relati, docet Bona C. tom. a.di ρ. 3. qussi. I. pun. q. num. 3. Qui etiam num. q. asserit tres esse species observationis, prima est ars notorius, secunda observatio sanitatum , & ter tia observatio eventuu , Se ad has species e cetera possunt reduci, sive fiane cum expressa, sive cum tacita Daemonis invocatione. Haec ex BOnac. Ioco cit. eum sIiis ab eo longestis. ao94 Inter. 22. Uuid est ars notoria, observantia sanitatum , & observantia eventuum λ& estne semper pec-
Catum mortale hujusmodi superstiti nibus uti Reis. Dico omnibus dictis supe
stitionibus uti esse peccatum mortale: Ars autem notoria est superstitio, qua quis per quaedam jejunia , orationes sfigurarunt inspectionem, & alia vana& inefficacia , credit scientiam sine labore se ac qui liturum . Observant Iasanitatum est, cum quis quaedam adhibet signa, orationes, certum nume rum crucium , verba sacra , caeremonias , ve, etiam res naturales , quibua aliqua vana media adiungit tanqua Ira necessaria ad sanandos morbos hominum , vel animalium , aut λ pr stan dum immura em contra haesiones litatium, vel casus fortuitos . Observantia tandem eventuum est alia stiperstitionis species, qua quIs ex observantia alicuius eventus coii ii eit sibi, vehaliquid adversi, vel prosperi evantu-
322쪽
tum, & Inde actIones suas in oderatur, observans loca , audita verba , tempora , vel occursus hominum, aut animalium; ut si domo egredienti occurrat vulpes, aut canisa aut cadaver &c.
occasinem lumit credendi negocium , aut diem sibi futurum infaustum , de
infortunatum . Ita tradunt Bona c. tibi supra num. 3.7.ce 2I. Cabrinus de eos regerv. par. 2. Gnnot. 3. qui alios co Cordantes referunt . Vide D. Thom. a. a. 96. art. I.2. G I. Tandem dico, quod vava observantia ex genere suo superstitio 'em mortalem in voluit , nec ex parvitate materiae , venialis fieri potest , quia regulariter, & in omni materia usurpatur cognitio , vel virtus Dei propria. Unde puto,homines vanis observantiis addictos solum per accidens a peccato mortali excusari posse , ob ignorantiam scilicet non crassam , aut bonam fidem , quia credunt se dare operam rei licitae; Coeterum si a Parocho, vel aliis moniti fuerint, & nihilominus ab iis non abit inuerint, mortaliter Peccant, nec debent absol vi, nisi certo promittant, & statuant,in posterum desistere . Vide Tolet. lib. q. cap. I 6. num. I. G o93 Iater. 23. Illae personae , vel sa- mi IIae, quae dant operam sanandis quihusdam morbis, ut morbo caduco la-horantibus , mortis a rabido cane,& sunt ne damnandae tanquam superstitiosae λResp. Non statim damnandae sunt superstitionis , quia nulla lassicieti rarione convincitur horum ossicium esse superstitiosum,imo Nava .cap. I .n. 36s
N alii putant,istos ad hos habere gratiam gratis datam . Vide Bonac. to. 2. disp. 3. quaest. S. pun. q. strum. 2 . qui tamen recte admonet, tales personas,
ab ordinariis diligenter examinandas
esse,antequam hoc munus exercere Permittantur; nam videre debent, an
id remediis naturalibus faciant a vei
ex gratia gratis data vel ex pacto
Daemone , quia non abs re facile contingere etiam potest Daemonis deceditio , & ex pacto expresso, aut tacito
cum Illo . Immo Confessarii magnam adhibere debent circumspectionem, Secautionem in absolvendis ris , qui ad
sanandos morbos remediis exteria Isutuntur a virtutem naturalem non habentibus ad eos curandos, neque satis habere debent, quod ab Ecclesia tolerentur , quia multa justis de causia permittuntur, quae licite fieri non possunt . Ita docet Sanchez tibi surdnum. 34. & exeo Bonac. loco cit. 2o96 Inter. 24. Scire vellem in partiaculari quinam sunt ii, qui ad sanandos
morbos hominum , vel animalium superstitionis peccatum committunt ex
pacto implacito cum D smone λRev. Hi sunt,qui verba. vel signa
sacra, benedictiones , seu preces cum tot Crucibus, aliisque vanis circumstantiis adhibeat ad morbos aliquos sanandos;& quia cum haec non sint verae causae horum effectuu ,&ad hos pro duc indos non habeant virtutem, signum est continere pactum cum Daemone , & sapere superstitionis peccatum . Ideo, ut ad particularia descen damus , dico, quod superstitionis peccatum committunt Fabri Ferrarii, qui ex advertentia & deliberatione iussicienti ad mortale , utuntur verbis, eX psalmis, vel ex oratione Dominica desumptis, ad sanandos equOS.Ite in rustici, qui scienter, mala fide utuntur ad sananda pecora, inanibus, dia superltittofis observationibus cu abusu rerum Sacrarum &c. Item Obste trices, quae circa Mulieres laborantes in partu , ex matrice vanam, & l perstitiosam adhibent observantiam sciam ab usu itidem rerum Sacrarum . Item Mulierculae, quae ad dolorem laterum , vel dentium , & similium depellendum, adhibent rem naturalem Cum tot numero Crucium, ita ut si plures , vel pauciores adhibeantur, do lor non tollatur. Et tandem idem aest
323쪽
est de Ch Irurgis , qui curant vulneras applicando remedia gladio, vel pannis lineis sanguine vulneratorum insectis; ut superius dixi ad Resp. ad Iaper. de maxime si simul concurrat rerum sacrarum abusus . Qui omisnes, si scienter,& cum advertentia,Sedeliberatione ; vel a Confessario mo niti,iton se emendant, mortaliter peccant , de incidunt in casum reservatum, cum in omnibus Dioecesibushujusmodi peccatum sit casus Episcopo
reservatus. Vide CabrInum ca1 8. an. lliat. I. pag. III. Ii q. qui ita recte concludit a
Videtis. de Apost. d Resu. ad quaes tu. de
ao97 F Nier. I. Consessarii soli IcItan-I tes, sunt ne suspecti de haeresi, leviter , vel vehementer pMD. In nostra InquisitIone Romana censentur suspecti de vehementi, di ideo torquentur in defectum proba dum , vel super intent one , &c. Item tanquam suspecii vehementer , abjurant de vehementi . In Inquisitione autem Hispanica, tanquam te vlier de haeresi suspeni, abjurant tantum de levis neque torquentur. Et ita unusquἰGque sequitur licite praxim In qu siti nis suae. Vide Dianam par. q. tris. 7.res. 7. qui congerit Doctores de hae Tetractantes , a quibus etiam habetur,
quibus poenis plectuntur dicti Confuse larii, tam gravissimum Sacrilegium
Σο98 Inter. 2. Si in sordescens in excommunicatione per annum a sic ab
Episcopo, vel Inquisitores citatus ad dicendum,quid sentiat ae fide , Sc no- Iit comparere:quid facie uui Resp. Dico quod si Intra terminusibi assignatum negligit comparere sia respondere quid sentiat de fide, illa levis iuspicio , quam habet de haeresi, transit in vehementem ; quod si adhuc in illa negligentia per annum perseve
rat, suspicio vehemens trasit in violentam , ut patet ex eap. cum contumacis de M36. ια 6. & sic, ut haereticus forinmalis erit condemnandus; ut ex Cac cia, Menochio , & Farinacio , & aliis apud ipsos, firmat Diana par. q. tr. 7. res. IS. Vide Lega nam lom. a. veridi communicatio uum, II.&uaer. I. An sint de haeresi suspecti, qui lacerare audent cedulo ites,in qui bus aliqui declarantur excommum ca ti , vel quὶ censuras irrident λResp. Qui contemnunt censuras Ecclesiasticas sunt proculdubio de haeresi suspecti, sed qui frangit cedulones Contemnit Ecclesiasticas censuras τergo est de haeresi suspectus , & contra eum potant procedere Inquisitores,ue ex Homobono in consul. moraI. par. q. resolo Io. voI. I. docet Diana par. 44νrstr. 8. resoI. 1 3. quibus addo Riccis in praxi a . par. I. res. 633. vers Cc dulones,Caretram de Obic. Inquis par. z. tu. II. g. a. nain. 7. & alio, , quos data di sequitur Dandinus de I peti. de λ resi cap. uis. Dct. I. num. 6. qui itidem mcr. 7. ibi in , asser te , esse de haeresi suspectos,qui scietes se ex communicatos Ecclesiam ingredi praesu munt , etiam dum ossicia divina non a recitantur , vel stantes ante fores Ecclesiae audiunt ossicia divina , aut se immiscent sine ullo respectu Catholicorum communion I, quam possunt fa cile vitare . Et tandem omnes qui cen suras irrident, ut illi, qui dicunt: Gescom. πυuico e scommunies Θ oncorsu sommunicati mannam, maxime si h c proferentes, sint homines pellimae vitae, & pro se citat Carenam Ioco D
praeit. uum. 7. de hoc ego nota dubito . Caeterum puto excommu nicatum de nunciatum tunc esse de haeres. susseauin i quando tu spreturn, de
324쪽
Contemptum clavium Ecclesiae,Tem plum ingrederetur, vel divinis Uificiis allitteret , aut communioni fidelium se immisceret,quod sane ex conjectu ris , vel indIciis, & ex ejus ante acta vita , de incitibus satis colligi poterit ;Sccus autem si non erit spretor,&ccia temptor Clavi uiu Ecclesiae dicendum erit ; licitum est enim excommunicato vitando ingredi Ecclesiam ad aliquod negotium peragendum, Sc etiam
ibidem privatim orare , concionem audire , ac etiam , ne cellitate, vel utilitate urgente, cum aliis in huinanis Communicare , ut docent Doctores
communiter. Vide Dianam par. s. trati. 9. ref 86. & in pluribus locis me docuille memἰui, dum de excommunicatione, dc excommunicato egi; Et ideo recte dicit,saepe laudatus Dan dinus Ioe.cit. tunc aliquo esse de hare si suspectum , quando lupradiata facere praesumot , quod idem eli, si scienter, malitiose , de in contemptum excommmunicationis id faciat,de hoc mihi valde probatur a
Nuaer. a. An de haeresi suspectus sit Chri uianus, fingens se infidelem , de
faciens se rebapti a re propter lucrum, seu propter eleemosynam acquirenda,& abjurare debeat λ de ad quid tenetur qui notitiam habet huius delinquentis pRev. Qui In tali casu patitur se
rebaptizare , utique est de haeresi suspectus , de abjurare debet, nam tale factum perfecit haereticum , vel salintem inducit suspicionem haeresis, nec purgatur talis suspicio siue tortura super intentione , ac licet neget id feci Gie ex mala credentia , sed ex alio fine, adhuc in foro externo, ex ipso facto remanet suspectus, de abjurare debet
omnino . Ita resolvunt Diana par. 6. tradi. 8. resol. 9. e par. v. tract.. X. res s.fers.c, tandem . Passerinus in tap. in inquisitionis xu. 37. A baereticis in s.
S aliis relatis Dandinus de Ius ect. de Heresi cap. sedi. num. IS. 'Dqq.
qui more suo rem perdoctz IIactat .
Unde qui habent notitia hujusmod delinquentis debet , de tenetur illum. ad S. O. licium de nunc Iare , alias non Pomtest a Confessario absolvi .
Resp. Est censura Ecclesiasticatas sper quam persona Ecclesiastica impeditur , ne functiones exerceat sui deficii, vel Oricii, vel Ordinis, in totum svel in parte, in perpetuum, vel ad tempus. Ita bona c. de Cens. disp. 3.
niter , licet di vertis verbis. V ide Le-
Resst. TrIplex est , alia est ab ODficio tantum, alia a Beneficio tantum,& alia Mixta , quia est ab utroque fimul, scilicet ab Ossic ici, dc Beneficio. Ita docent praecitati Doctores, de alii omnes et Aliquando vero est ab O ficio in totum, qua quis privatur omni usu sui officii, aliquando solum in parte , qualis eit ilia, qua quis suspenditur, v. g. ab audiendis Conseisionibus, a Celebratione,dcc. non vero ab ad in inistrandῖs caeteris Sacramen is , aut alii s quae Proprium concernunt
Oificium , oc sie suspensus a Consensionibus Diuili od by Coosla
325쪽
sonibus audIendis , poteli Missam celebrare,iu suspesus a celebratione potest reliqua Sacerdotis onera praestare, ut per se patet, & docet Bona c. tibi sura num. 2. Est pun. r. num. 2. eus alii ab ipse relati, Lerana tibi supra viam. a. aliique plures . Io I Inter. 3. Quam poenam incurrit suspensus ab Ordine, vel ab aliquo includente suspensionem Ordinis , si actum talis ordinis exercet pResp. Violando suspensionem sper exercItium solemne majoris ordinis , a quo est suspensus , praeter pec
Catum mortales incurrit irregularita tem Pontifici reservatam . Vide Diana par. s. tract. Io. res. 9. & est commu- . nis sententia;Si autem exercet actum minorum ordinum, etiam solemniter, non incuriit irregularitatem , uti ex Sayro, Tabien ; N D. An ronino, domcet Bona c. cit. disp. 3. pux. q. num. I sed quia modo consuetudo videtur obstare, ut asserit idem Bona c. diis. 7.qus'. 3. pun. I. num. prope sin. ideo dicendum est cum Nauar. cap. 27. num. I 63. irregularitatem incurrere. 2Ioa Inter. q. Suspe usus ab Ordine fime irregularis benedicendo aquam a Ceras , fructus, nuptias, aut mulierem
post partum pGo. Si hoc faciat solemniter custola , & superpeticeo, utique fit irregularis , violat enim suspensionem per exercitium Ordinis Sacri. Bonac. ibid. a. 6.zers ex dictis, Sc est communis sententia 42IO3 Inter. s. Suspensus ab officiis Divinis, si illa audiat, peccata es αfitne irregularis p Resp. Tolet. lib. I. cap. 4 S. subnum. q. vers. q. asserit peccare , sed: irin regularitatem non incurrere ; quia au
dire no spectat ad ordinem. Sed Diana eadem par. I. cract. Io. res Ia. docet: non solum non incurrere irregularita tem, sed neque peccatum admittere sti tanquam Laicus asstat: & hoc ego
2Io4 Inter. 6. Tenemurne v Ita re suis
spensos a in rebus a quibus suspensi
sunt, si fuerint denuncIas Reo. Certo tenemur et quia lIcce
non incurratur aliqua poena, vel censura a participante , ω communicante cum eis, etiam in crimine criminoso, scilicet , ob quod sint suspensi, ta-nien mortaliter peccat, quia concurrit ad actionem malam, Se prohibitam: Unde,si sunt denunciati nominatim, non licet Sacramenta ab eis recipere , aut eorum Missam aud Ire. Tolet. lib.
num. I 62. & alii, quos reseri, & sequitur Bona c. disp. I. pun. q. μθ num. POppositum tamen docet Diana Ioe. supra cinrefao.cu aliis Ibidem congestis, asserentes, nos posse Missam audire Sacerdotis , qui est de nunciatus suspensus a divinis, modo illi non inserviamus ad Altare , nec ad celebrandum ille a nobis fuerit inductus : quod qui dem valde probabile puto . Ceterum, communicans in aliis actibus, a quibus non iunt suspensi, non peccat, nisi venialiter , ut ait Tolet. Deo cit. Vide Em. Sa ver. Suspensio num. II. Bonac Deo proximἡ eit. sub num.q. Leran .lo. 2Averb. oenso num. II.& alios apud ipsum AE
De Tabatho. 2Ios T Nier. I. SumptIo tabathi Ial folio, pulvere,aut fumo,sei glisne ie junium Eucharisticum scilicet naturale
Resp. Non stangere ieiunium nais
turale,ita ut nec Sacram Comunionem impediat, late, perdocte , & egregi: probat Dian. par. I. traia. II. res Is& quoties sumitur per nares, est indubitatum apud omnes, quod non fragae jejunium naturale. Vide Leandr. do Sac. tom. 2. tract. 7. dio. s. quaes. IO. Sic etiam dicendum est,si sumatur In sumo: quia non sumitur per modum cibi , vel potus ; si vero dentibus conteratur ad sputa , & flegmata ex ore proiicienda, adhuc non impedire Comunionem, docet Carvi de Lugo ia
326쪽
R4ρ. mores. tib. I. sib. 9. num. 6. est 7. de ex eo Dian. paris Io. tractis I 6. resol. 23. de recte quidem; nam ut naturale jejunium solvatur ad impediendam Communionem requiritur, quod fumatur aliquid per actionem , quaesit comestio, de potatio . Vide Bona c. de Sacr. disp. q. quaest. 6. pun. Σ. num.6ω Nicol. in is veris. Pejunium num, S. Dian. loco cit.'mr.3. tract. . res. 3 8. ubi plura refert in desensionem suin p. tioni stabachi, quae revera plausibilia erunt tabachistis r licet ipse lateaturea bach istam non fuisse , de sic non potest dici , quod sit Iudex in propria
causa . Addit tamen Lugo, de benes ad hoc, ut licita sit hujusmodi tabachi. sumptio, curandum esse, ne succus, vel quidquam aliud in stomachum traiiciatur. Quod si aliquid ex succo mixtum cum saliva transierit, hoc erit Praeter intentionem , & casu , sicut de guttula aquae, vel vini , qua os abluitur , dici solet, atque adeo non violab Itur jejunium naturale. Sed vide Dian. par. 8. tradi. 6ω res 3.
Ecclesia,estne peccatum mortale Resp. Non in qualibet Ecclesia illum sumere, est peccatum mortale:
sed solum hic Romae in Ecclesia D. Petri, de ejus Porticu, de Hispaniae si sumatur in Civitate , dc Dioecesi Hispalen si , stantibus prohibitionibus sub
Poena excommunicationis Urb. VIII. de Innocen. Xω teste Dian. par. Ioω tract. I 6. ref. 23. Quod etiam dicenduest, ubi adest hujusmodi prohibitio sub
poena alicujus censurae: nam quidam Episcopi in suis Constitutionibus Synodalibus prohibent hujusmodi tab chi sumptionem in Choro , vel Sacri- christia, sub pq na excommunicationi svel suspensionis; ideo consulendae sunt Ieges municipales locorum . Coelerum, sumptio tabachi in Ecclesia, de ejusdem atriis , vel in Choro , aut Sa cristia , non est mala quia mala, ut censet Pasqualigus in qq. Canovicissccnt. a. q&GL III. sed mala quia pro
hiblia, ut ex Card. de Lugo isto promcio tenet Diana ubi supra , de recte quidem .
2IOI T Nier. r. Potestne Religiosus I suum testamentum, Ente Pro fessionem factum, declarare pMD. Licet Religiosus non possit revocare Testamentum, ante pro fessionem conlactum , ut recte probae Sancher in sium. tom. 2. Lib. 7. cap. II. um. F. tamen interpretrationem dubiae , de obscurae suae volutatis in testa meto non satis explicatae facere posse, non dubitat Sanchea ibidem num. 17ω quia hoc non est de novo disponere νω sed declarate . Religioso namque no Vum testamentum facere interdicitur, non autem pristinam suam voluntate dubiam declarare; de ita praeter Sancher , docent Rodericus in eo end.
tras. 2. res 73. de alii plures penes ip sos. Vide Bartholom quin de Vecchis
in praxi Notis. disp. 18. dis. I 2. n. Σωdc Sancher Deo citat. late de hac tractat materia.
2Io8 Inter. 2. Possuntne Religiosi professi, testamentum condere , seu testaris salte in cum licentia Superiorum , aut rogare Superiorem , ut det alicui ea,
uae habent ad usum de, quid dicenum est de Monialibus λResp. De Iure communi prohibi- eum est Religiosis prosessis testamen intum condere , sed tastari; Constat enauthent. Intreis C de Sacrosantis Eccles.
cap. quισ ingredientibus I9. qmest. I. cap. a. de te tam. Em. Sa Qerb. Religiosum nzm. 29. Hujus autem ratIo redditur ea
curhist. ingressi,quia Prosessi proprium non habent, neque Superiores possunt hanc licentia concedere, quia non pos sui aliquid coua jus comune determi
327쪽
nare ; sed solus Papa potest Religi
ss dictam licentiam concedere , cumst summus Praelatus Religionum sac etIam supra Ius canonicum , ac
proinde potest dispensare in lege positiva , prohibente ne Religiosi testentur . Vide LeZanam tom. I. par. I. eap. 6. num.62. G seqq. qui plureS Concordantes refert, & testatur de communi: Idem late tradit Sanchea tibi Iura,cap. 8. d num. I. usque ad n . . nclusive. Verum est tamen, quod non
videtur prohibitum, posse Religiosum professum aliquam schedulam ficere squa roset Superiorem , ut det alicui , quae ipse habet ad usum , vel quid faciendum sit de suas bonis post mortems
cum hoc non sit facere testamentum saut codicillium , nec est contra votum
Paupertatis ; quia cum liberum maneat Superiori sic disponere , di quod postea fecerit , vim non habeat ex defuncti dispositione , non dicitur feci sese tella mentum , aut codicillum , ut optime firmat Navar. in Man. c p. 27. n. 27 . LV in comment. a. de ReguL n. 2
Grassius prima par. dicis lib. S. cap. bonum. 38. quibus subscribit Lerana ubi supra cap. 9. num. I9. Aliora ver9. Religisses. 3. num. S. Ausonius in sum. Diana veris. Regulares num. s. Cassanus a S. Elia in Arbore opin. moraI. verba Articulas mortis b. 9. num. I 36. N alii Communiter. Et licet Nauar. Gravius , & alii dicant,id non esse integrum Religioso , si ea schedula vim habeat
donationis causa mortis: tamen, Sanchea probabiliter quidem putat loca supracit.num. II. est Ia. poste Religi sum, cum licentia SuperiorIs, & etiam
donare causa mortis,sicut ex ea licentia Poterat donare inter vivos. Et hiu sententiae se subscribit Diana par. S. tract. I. res. I 28.Id quod dictum est de Religiosis professis, dicendum est etiade Monialibus professis, quia militate adem ratio, ideo vide Pelli rarium intras. de Monialibus cap. ses. I.n. 23. IIo 8 Inter. 3. Teneturne Superior, indicto casu promissonem factam suo Religioso servare , scilicet Implere eam disposionem , non per modum Testa menti, aut codicilli factam a subdito de ejus licentia pResp. Hanc difficultatem disputat,& resolvit Sancher Ioco supraeu.d n. IIa usque ad uuis. IS. ineluq Θ, ubi tandem concludit: Praelatum Religiosi promittentem illi distribuere poli ejus vitam scut Religiosus rogavit, non teneri civiliter stare promisss, sed teneri naturaliter , & in foro conscientiae, sicut Dominus naturaliter, ac in foro conscientiae est obligatus ad servandum pactum cum proprio servo initum ; limitat tamen idem Sancher hanc doctrinae nisi promissio esset distribuendi alteri Religioso, sibi etiam subdito, ni scut rem illi datam posset auferre, ita
non dare : ac praeterea limitat quoque in casu, quo Praelatus promitteret se illa rem concessurum ad usum irrevocabilem ; quia adhuc revocare potest cum repugnet paupertatis Voto Conincedere rei alicujus usum a Superiore irrevocabilem; Se tandem causa ratῖ
nabili potest Superior no servare pro missum, sed revocare, ut ex Rebellio firmat ipse Sanchea ibidem .
Viae tit. de Aecuse e. Inter. 8tit. de Curi
Mare.Int. I PII. I 6. G ad ρ es 2IIo F Nier. I. Potestne quis liciteat pro redimenda injusta vexatione aliquid dare, seu donare Te-
328쪽
stibus , aut aIterI s ne male se gerat contra illum λ& alius potestne licite recipere id, quod ei datum , fuerit in tali casu pReis. Pro redimenda vexatIone Iicitum est aliquid solvere , aut donare , & pro impediendo ne aliquis male se gerat tontra se ipsum . LeZana
tom. 2. veri . dares seu donares num. 8.ω 36. propc finem;nam qui dat aliquid
pro redimenda vexatione, licite operatur ; quia dat illud pro conservatione rei suae, ut pote famae, honoris, vitae; honor enim,& fama sunt preti sores bonis fortunae . Vide Marcu in Paulum Leonem in prari ad litteras M. Faenitentiarii par. Isag. 27o.Item conservatici sui, & suorum jure natu
rali est licita ut ut sim Τ.de jums jure
lib. r.e toto titulo de furtis e. olimGtoto ti. de res'. poliat.in DecretaI.ω cap. cnm dilecta de senten. excom. in s. Et ratio est: quia quilibet jus habet a natura se conservandi, & ab eadem natura cuiuis tributum est, ut se ipsum tueam tur,ac defendat eo meliori modo quo potest. Ita etiam ius ad propriam famam conservandam, omni juri posit AVO praeponderat, ut docent DD. communiter . Verum adverte Alexand.
VII. in constit. inci p. Inter gravissimas, quam Conititutionem confirmavit, dcinnovavit Innoc. XII: alia constitu sone incip. Sacerdotalem , ω Regiam urbem , prohibuisse sub censuris , Maliis gravibus poenis, ne quis apud sedem Apostolicam Iudex, Minister, Oseficialis , & alius auctoritatem , & potestatem habens, nec quicunque mediator pro defensione juris quaesiti, sive Xecutione quaerendi, etiam ad redimendam injustam vexationem, quic quam promitae, det, vel accipiat. Vide sordis tit. 13 I. de Largitione
munerum , ad Imer. ult. Caeterum ,
turpe lucrum est aliquid accipere pro veritate dicenda ; immo tenetur rectituere , qui sic accipit, ei, quἱ intellexit per illud donum sibi justit Iam ministrari . Vide Sylvestrum sera.Testis
num. R. g. 3.& jura ab eo eῖtata; nam quilibet tenetur proximum ab injusto damno liberare, absque spe aliquid recipiendi, quia ad vitandum injustum
damnum proximi tenetur ex praecerto charitatis facere, quod in se est, ut veritas innotescat . Sylvest. Iocs eit. Diana in Sum. terb. Testis sum. 6. L
Sa de Testibus num. Io. Toletus lib. Dcap. 39. num. 6. Vide Doctores alios penes Dianam par. 3. tract. 6. res PAddit tamen Syt vester ubi supra , Testem posse expensas accipere ab ipsum producente, & etiam lucrum cellans operum sirorum, quod est valde notandum pro praxi in casibus occurrentibus . Vide Emm. Sa de Testibus n. Ios& Armillam verse. Testis num. II. IIII Inter. a. Estne licitum in conis scientia, aperire defectus occultos testium ad infirmandum ipsorum dictu Aaut eis obiicere falsum crimem Resp. Licitum est Reo , di ipsius
Procuratori, aperire hujusmodi defectus occultos testium , ut ipsorum te stimonia infirmentur , & se juste defendat , si fuerit accusatus, vel denenciatus de aliquo gravi delicto : sed re- quitur veritas; nam opponere testibus salsum ,& non verum , graVe Peccartum est, etiamsi reus juste se defendatis Rodericus in compend. g. Regul res. 2.uum. 36. est 37. Toletus lib. s. cap. 9.num. q. Ps.& praecipue S. Thomas 2.2-ςIracst. Io. artic.3. & est communis sententia . Quare audIendi non sunt Doctores, quos sequitur, & non impugnat Diana par. 9. tr. 9. resqq. cum Op positum,quod ipsi docent, fuit damnatum ab Innoc. XI. die r. Martii Io 79& est propositio q4. In tar reprobata Sab eodem Pontifice ,& recte quidem, falso enim tunc Infamatur testis, de ab sque jure , qnia ad falsum , & mendacium nequit elia jus, ut Optime a jundi Salon Ius, & Argonius in 2.2.D.Tho. mae loco est. unde secus facientes pec cant mortaliter contra justitia in , Satenentur ad restitutionem omnium di
329쪽
norum Vide Dianam par. I. tract. S. reg. . qui hanc sententiam communem
esse tetetur sa Ira Inter. 3. Ad hoc, ut Testes recipraejudicent, eline opus, ut sint jurati
di quid dicendum e st de Papa,& Cardinalibus testificantibus λμίρ. Requiritur quidem , quod snt citati ad testificandum , de quod
eis delatum sit juramentum de veritate dicenda; alias reo non praejudicant, ut colligitur ex Iersiquis st. de adulariisti docet Sylvether verbo Inquisitio a.
num. I.nam testi nunquam est credendum in praejudicium alterius , nisi testimonium cum juramento proserat. Ita habetur cap. ex nobis, cap. Fraternitas, cap tuis, est cap. nuper de testibus Vide La yman lib. 3. cap. q. tr. 6. n. I. Bona c. de Iegib. disp. Io. ρπισ.3.'m. 3.uum. I. Alloram item eodem verbJect. I. num. 23. Rodericum in compend. ς
Regul. res q2.num.32. qui hoc probat ex diversis juribus. Tandem excepi Papa , nulli creditur in praejudicium salterius, nisi jurato, ut docet Sylvester Ioco cit. Imo consuetudo incontra' rium , si adest , inter Regulares praecipiendi tantum in virtute spiritus Sa-eii,Sanctae obedientiae &c. non eli asmittenda, ut pote Iuri communi comvraria ; quare consultius est accipere etiam .i Religiosis iuramentum . Vide Rodericum , Se Alloram tibi supra sSy vcstrum vera. Testis num. 6. ubi sic habet. Neque alicui testi creditur quantumcumque Religioso, n07juxato . V ide
ctiam Leaanam lom. I. par. I. cap. 27u
num. II. Sed notandum est quod Sacerdotes, & Praelati jurare non debent
in Iudicio sine gravi causa , & neces state ; quia est contra eap. si quas Preselaxeri 2. quaest. 3. de quando jurare debent a non tenentur sacra tangere, sed lassicit, ut tangant proprium pectus sProut habetur Ox dicto cap.Si quidFre absteri, tu docent La yman lib. I. tr. 3.
tem crede adum sit Cardinali .testanti. de aliqua re in praeiudIcium tertiἰ.
Vide Dian. par. I. tr. a. rejoLII. qui Pro utraque parte multos , & graves DD. affet i,Sc Armilla seris.Testis n. 9.a II 3 Inter. q. Ad hoc, ut Teltes faciant plenam probationem a dc dican. tur contestes , quid requiritur κιθ. Testes nunquam faciunt plenam probationem , nisi sint contelles, scilicet de eodem numero factos loco ,& tempore testificantes; tamen dum modo in substantia facti conveniant ,
licet aliorum accidentium non reco dentur,non tollitur contestatio, ut docent Rodericus Deo proxime cic. num. .
cy seqq. de Allora ea sect. I. num. 2 de testibus. Quando igitur testes deponunt de eodem numero facto,sum comtelles,dc faciunt plenam probationem in judicio ; quando vero deponunt iam
per diversis factis, ita quod quilibet est
singularis ex dicto suo, tunc sunt testes singulares, de regulariter non Probant delictum , etiam fi essent mille s qnia Omnis testis in sensu suo est unicus. Vide Raynald. to. IJoLq6 .m I IwI O 2. Sed ponamus exemplum , v. g. si duae mulieres deponant se peccasse cim Sempronio , jungi non possunt ad faciendum indicium perfectum, atquq Plenam probationem , etiam cum ali quibus aliis conjecturis;nam duae probationes semiplenae diversi generis, vel diversorum actuum, nunquam ad faciendam perfectam probationem con jungentur : unde testes, qui deponunt de diversis numero factis s aut de diversis temporibus, aut locis non sunt contestes, sed telles singulares, qui non faciunt plenam probationem aut dixit Sylvester meis. Indicium n. 7 Suarea tom. q. de Relig. lib. Io. coρ. I a. num. H. Thomas de Pesu de Visis otione
R I f. tract. I. cap. 7. O. I. Rodericus ubi Iupra num S. Leiana tos. I. ara a cap. 27. num. I s. qui bene addἰt,quod
tunc delictum dicitur plene probatus
quando ad minus per duos testes oculares , Se contestes,de omni exceptio
330쪽
millam cerb. restis numeri 6. G 8. a II 4 Inter. s. Possuntne testes licite deponere in scripto, vel tacere aliquid de contingentibus, super quibus interrogantur quid dicendum est, quando non sunt constantes in depositione facta Reth. Dico primo , quod in causis criminalibus nunquam testes possunt deponere in scriptis , quamvis legant
scriptum , sed necessario viva voce deponere tenentur. Ita habetur ex e.
Testes, I. Daest. 9. Rodericus in compend. qq. Regul. resol. 62. num. 29. Aliora a verb. Testis Iect. I. num. 29. & alii. Dico 2. quod,si testes taceant aliquid de contingentibus,sunt falsi testes, & hoc accidit quando exprimunt id,quod facit pro aliquo,& tacent, quod est contra illum ; siquidem tenentur quoque manifestare ea, quae pro adversario faciunt , alias sunt falsi testes , ut dixi. Vide cap. Cum dilectis de accusat. dc Lellanam lom. 2.2erb.Testis num. 3. Dico 3. Qui est in eo stans animo,& varius ver ho,committit crimen stellio natus, ut docet Sylvester verb. stellio : unde testi varianti, nulla est adhibenda lides; quia si vacillae, & est sibi contrarius
in depositione, debet torqueris alias sne tortura non probat. Vide Rodericum ubi supra num. 9. Io. II. Al- loram Deo eit. sub num. II.& alios apud ipsos , & est communis sententia 42I Is Inter. 6. Ita quo casu excommunicatus vitandus valide, re licite potest esse testisλκαρ. In causa Fidei certum est ,
uod excommunicatus vitandus,valie, ac licite testari potest, & ejus testimonium admittitur, ut patet ex cap. in fidei favorem,de Baereticis in o. de notant ibi Doctores,& docent post alios
Sayrus de excommunicat. lib. 2. cap. 8.num. I. Coninchius de Sae. duput. I sib. II .num. I IO.Suarer de censsur.dispu. 6. Iect. 5. num. 6. Se alii, inter quos est etiam Bonac. de cens duput. a. y p. z. n. . num. 12. a qui etiam putat,quod
licite ferre possit testimonium in caumsa matrimonii, quIa est valde favorabilis , sed hoc non admittitur a Diana
par. II. tractis q. resoL 2I. nam ut ipse
ait, Doctores solii in causa Fidei conincedunt excommunicato vitando, ut se in testem, aetorem , 8c accusatorem
ingerere possi ; quia solum in causa fidei, ut pote gravissima, Id expressum invenitur; & cum sit exceptio a gene rati regula, non debet extendi ad alios Casus a praecipue cum ratio longe diversa sit. Ita Diana , qui etiam recte respondet, quod licet causa matrimo nialis sit favorabilis , non est tam e saeque favorabilis, ac causa Fidei;quare Certo puto no posse fieri extensionem per identitatem rationis, quia casus non est similis. Vide igitur Dianam, Mnon pigebit, siquidem solide probat
assertum: de excommunicato vero tolerando, non est dubium , quin licite possit ferre testimonium in favorem aliorum, dummodo non se ingerat sua
2II 6 Inter. 7. Quinam sunt,qui testes de Iure esse non possunt in Causis criminalibus Rev. Multi quidem sunt,qui de
Iure non admittuntur In testes, & tanquam minus idonei repelluntur a testificando, praesertim in criminalibus. Hi autem sunt conspiratores, ut pro hae Glos. in eap. Constitutionem de erebor.signis in o. Ec docent Lerana
e m. I. par. I. cap. 27. num. I . prope fi
nem, Marcus Paulus Leo in praxi ad litteras M. Faenitentiarii pag. 3 ι T. qui ex diversis iuribus hoc probat. Item infames, excommunicati, Inim Ici. Vide Sylvestrum sera. Testis qus. II. Bona c. de legibus dup. Io quaest. J sun 3
num. 3. LeZanam loco proximi cu. n. I .e, tom. 2. verb. excommunicatio 2 N. IS. Dianam in Summ. v θ. Testis num. I. Et nota, quod Infimes non solum repelluntur ab accusando, sed testificando,Nc postulando, oc hujusmodi, dein causis criminalious, neque eis p nitentia prodest , ut docet inter alios Sylvester veris. Infamia sum. I . propΘMemo