장음표시 사용
51쪽
superius commemoravi , qui gravissimis de rebus disputantes, partim vertendis veterum scriptis , partim implicatissimis dissicultatibus enodandis , Hebraicae, Graecae, aliarumque orientalium linguarum se peritisii mos probaverunt.
Nec minor Rhetorum, Oratorum , Poetarumve
copia, quorum Latinam alii, alii patriam linguam ornarunt Ex illis Oratoribus nominasse satis sie Johannem Petrejum, quem Andreas Navasque si usquum audire voluisset, eum Italis aliquando et quentiae laudem praerepturum ingenue consessus est : Andream Semperium , quem Sardi eloquentiae praeceptorem, BC institutorem magnis praemiis Vocarunt .. Inter eos vera , qui patriae linguae ve-inustatem, copiam , majestatem scriptis suis velut immortalibus monumentia consignarunt, eminent praesertim Ludovicus Glanarensis, Didaeus Hurradus Mendoaius, Hieronymus Surila , 'Ambrosius Moralis, Michael de Cervantes, cujus sa
52쪽
Φ XXXV. les, ac leporem aliarum gentium scriptores per multi sequi eo scribendi genere instituerunt, consequi nemo ullus Lipsis fatentibus, valuit. Poetica jam facultate excelluerunt in primia Gallias Lasus de Ia Vega Lyricorum Poetarum no strorum facile princeps , cujus M Latina carmina digna suerunr, quae a Petro Bembo , Javio., aliis.
que summopere commendaremur . Tum celebeorimus Gongoras, Didacus Hurtadus Mendogitis jam laudatus, Antonius Lupius, aliique. Sed hie etiam libenter utar exterorum judicio, ac testimonio: ia. tent ut sane recentissimi Scriptores Drammaticae ' Poestos persectissima exempla a nostris primum prodiisse hominibus, ex quibus exteri haud pauci non tam imitando, quam prope describendo pleraque in lucem ediderunt, quae ignoratis auctoribus nullam , ipsis autem editoribus immortalem glo
. . Ea Hacte. Disitirco by Cooste
53쪽
superioribus seculis rem literariam editis monumentis illustra unt, studia, doctrinam, eruditionem in oculis , conspectuque omnium exponere conati sumus; siquidem haec aptissima vilia sunt ad confirmandam Hispanicae gentis in scientiis, re bonis artibus excolendis i adustriam , eorumque Opinionem refellendam, qui amplissimam illam regionem tenebris undique conspersam, barbarisque semper moribus implicatam fuisse dictitare audent. Qui profecto si ad celeberrimas o. lim Hispaniae Academias , unde summi in omni
doctrinarum genere auctores prodierunt, re uber rima librorum seges procreata est, animum eo verterent , non tam facile in hanc iniquiorem sen. tentiam adducti fuissent. Neque desunt exterorum testimonia ab omni suspicione vacua, quibus compertum omnino st, quam sublimiorum ingeni rum serax suerit Hispauica tellus. Sive enim , Italos,
54쪽
Italos , si ve Gallos , sive Germanos optimae notae Scriptores consulas, eorum opera Hispanorum Iau. dibus , en comiisque plena invenies. At dicet quis postremis saltem hisce seculis imminutum fuisse praeclarum illud literarum studium, ac caeca qua dam caligine it Iorum animia omia paullatim bonis artibus alienos factos . Ego vero nunquam intermissam optimam illam studiorum rationem , Hispanosque hae nostra aetate majorum suorum sedulos usque imitatores fuisse contendo, seu divi narum , seu profanarum rerum cognitionem perseeuti sint. Ae si de Theologicis , quidem disciplinis
loqui juvet non unquam defuere quorum in sacris interpretandis scripturis diligentiam, vel in tueu-dis Christianae religionis principiis , dc refellendis Haereticorum cavillationibus subtilitatem , atque constantiam vel denique io morum doctrina ex. plicanda, Sc tradendis sanctioris vitae praeceptis gravitatem , sapientiamque magnopere laudandam
55쪽
. XXXVIII. . putes. Quid quod juris Civilis, & Pontificii eogni.
tio tanto semper apud ipsos in honore fuit, ut eximia, quae de hac scientia ediderunt, commentaria sollieite ab omnibus juris utriusque studiosis exqui. rantur, summoque habeantur in pretio 3 Quae autem cum juris publici plurimam conjunctionem habet historia adeo luculenter ab iis pertractata est, ut res gestae non legi, vel audiri, sed plane usurparI oeulis videantur, re, quod capus est, maximam semper auctoritatem , ac fidem obtinuerint. Neque vero Philosophia, quae vere omnium artium parens est, non habuit extremis hisce temporibus in Histanta cultores suos, eosque acerrimos, ac studiosissimos; nam sve Dialecticam veri, re falsi quasi disceptatricem, ac judicem, sive
Metaphysicaa disputationes altioris sapientiae principiis indagandis aptas, sive multiplicem Physicarum
exercitationum utilitatem ad coelestium corporum motus dignosce udos, Sc naturalium rerum caussas . inve-Disitiroo by COOs Q
56쪽
investigandas mente complectamur, nihil intentatum nostri homines reliquerunt, quominus singularem eo genere doctrinae laudem consequerentur ἐQuod autem attinet ad humaniores literas, dicendique facultatem innumera exstant monumenta ,
ex quibus perspici facile potest, quam felici vel rum imitatione Hispani homines aurei ciculi candorem, ubertatemque expresserint.
Itaque non abs re fore mihi visum est celebriores, qui in unaquaque disciplina posterioribus hi. sce faeculis floruerunt, Scriptores, hoc loco receninsere, certasque in elassis divisos lectorum oculis subjicere. Hinc enim meridiana luee clarius fiet procul omnino a veritare abesse praeconceptam non. nullorum de Hispanis opinionem, tum viguisse semper. & adhuc vigere apud eam nationem Opti marum artium studia immortales fructus datura . Ust autem eodem, quoin priori usi sumus , ordine progrediamur, libentissime hic ego Hispanorum imdicem
57쪽
dicem texerem, qui maximam Theologiae, jurisque tum civili, tum canonici scientia laudem consecuti sunt, nisi me a proposito ipsim et Hispaniae obtrectat res dimoverent. Non enim adeo insanire volunt, ut negent fuisse apud Hispanos &. numero quamplurimos, Sc dignitate gravissimos in memoratis diseiplinis doctores. Volant prosecto per omnium ora inclyta , ut a Iureconsultis exordiar , nomina Hieronymi Gon2aleg , Francisci Penna, Johannis de Carthagena , Iohannis Montal egre ,
Gabrielis Alvarer de Vellasco , Johannis de Castillo. Quam vero ingesserunt isti opinionem de Hispanorum peritia in juris tum Civili ἰtum Canonici sontibus aperiendis, satis super que etiam confirmant egregia opera Iosephi Santolaria, Emmanuelis Barbosa, Antonii de Fuentes, Iosephi Vela , Josephi Pellicerii, Petri deTapia, Bernardi Oliverit , Iohannis de Avila , Didaei Francisci de Villalva , Petri Vallente ,
58쪽
. XLI. Emmanuelis de Aramburu , Petri Iosephi Perea Equitis ordinis de Calatrava , aliorumque . Tam vero illi docte, tam solide , tantaque eruditionis copia scripserunt, ut ab iis etiam maxime commendati sint , qui ceteroquin Hispanorum studia parvi faciunt. Quid nunc Theologos, aut spiritualis vitae Magistros enumerem, aut quis in ea facultate hospes adeo est ac peregrinus , ut ignoret egregia opera Dominici Banne.
etii, Gabrielis VasqueZ, Benedicti Peretra, Ferdinandi Bastida , Johannis de Lugo, Johannis Marti. nez de Ripalda, Cardinalis Aguirre, Antonii Ar- biol, Ialmi Corella , Iohannis Marin, Thomae Mada.
lena, Emmanuelis Navarretti, Emmanuelis Villar-roel, Bernardi Uargas λ Adde his Alphon sum Rhodericum , Ludovicum a Ponte , AEgidium Gon-2aleg , Ludovicum de Palma , Eusebium Nie-rembergium , aliosque innumeros, quorum elogia proferre nimis longum foret, id ab eo, quem F . initio
59쪽
i. XLIL Oinitio proposuimus, fine alienum , quum nemo unus illos omni laude dignos esse non ultro fatea. tur. Ut itaque ad alia faciamus tiansitum ;Ρhilosophiam quotquot sunt de re literaria opti. me meriti , nobilisssimam esse artem agnoverunt, eamque scientiis aliis acquirendis summopere ne. cessarram praedicarunt . Hinc vere dixeris regio. nem illam, cujus apud incolas nullo sit ea in pre. tio incultam omnino, barbarisque Scythis comparandam esse. Hispanos homines si non osores , saltem verae Philosophiae ignaros haberi a plurimis atque contemni, me non latet . Iure ne, an immerito id fiat, subinde breviter ostendam . ILIud autem in primis solatio mihi est , quod prope omnes fateantur , faterique debeam floruisse semper, & etiam nunc in Hispania vigere Phi- Iosephlam , quae vulgo Scholastica nominatur , aqua caeteroquin artes reliquae perspicuitatem quam dam , id ordinem mutuatae sunt. Rem hanc, s
60쪽
4. XLIII. a proposita brevitate digredi placeret, irrgerem vehementissime adversus illos, qui exili, ae minus diligenti ratiocinatione contenti res ipsas per. miscent, pessimeque confundunt, & Philosophi tamen haberi volunt . Profecto non Physica modo, verum etiam Dialectica, Metaphysica Philo. sophiae parte sunt; neque perfectus Philosophus existimandus est is , qui Physica quaedam experimenta in medium proferens vel nullam de illis reddat rationem, vel nullam id praestet methodo, ac via. Quod si inter tot Scholasticos Philosophos
quos Hispania numerat, plures fortasse ineptos esse contendas, tantum id ego scire velim ubinam
gentium ita floruerint artes, ut ex earum cultoribus nemo intra mediocritatem constiterit , omnes
ad unum fuerim exeellentissimi. Interim illud libenter accipio, quod unanimis omnium consensus
probat, Hispanos stilieet in Scholastica Philosophia facile principes fuisse . Quum autem ea par-