장음표시 사용
101쪽
lignis oportet obedire in his quae iaecclesiae decretuleriinent.
A pristolas ad Hebro ultimo cum dicit Obed te prepositis
vestris, subiacete ei aperte insinuat oportere nos non solliab eis discere aut honorem reuerentie exibere, sed oc subieaeras ipsi εκ obedientes praeceptis eorum et loquitur non deseeularibus potestatibus sed episcopis, ut patet ex his qus subiiciu turibide . Vndeo hoc tractans Chryso.in commetarris hidem,Si malignus,inquit est prepositus nunquid ei obediemus ἰ Resp5det si in causa fidei maligit e suge illu et deusta non solum si homo suerit,sed etiam angelus de telo descenderit.dicit nempe Apostolus Si nos aut angelus de coealo vobis euangelizaverit preteri quod accepistis anathemast. Item si quis venit ad vos, echane doctrinam non adsert, noli suscipere eum & c. Si vero in voto oc moribus malign' dicitur, noli scrutari,haec no a meipso inqui dico sed ex scriptura C tristi dicentis. Supra cathedra Moysi sederunt seria heso pharisei. que dicant facite seeundum opera autem illos
rum nolite sacere,habet enim dignitatem licet vitae sint perdite, eruntamen non adii tam eorum sed assermones intedite David ipsum regem Saul propter sacram unctionem honorauit Uiuum, dg vindicauit occisum. Esto subiectus ponti. fici tuora illum .inquit Hiero. quasi animae tua parentem suspite Idem Hiero. in libro primo aduersus uinianum. Super petram tunsitur ecclesia, licet idipsum super omnes Apastolos in alio loco fiat, ex cuneis claues regni elaru ac scipiant,& ex equo super eos ecclesie sortitudo solidetur, ta amen propterea inter duodecim unus eligitur, Ut capite constituto schismatis tollatur occasio. Caeter plebem oportere obedire episcopis ex scripturis sacris intellexit omniusanctorum patrum chorus, Ignatius, Ireneus Tertullianus, Cyprianus .c ceteri uniuersi Unde gnatius in epistola ad Smyrnenses ex Troia,euius 5 meminit Hieronymus. Nemo inquit,praeter episcopu aliquid agat eorum, quae ad ecclesia pertinet firma eucharistia reputet que ab episcopo e es a tuerit. Ubi episcopus presens tuerit,il Iic e plebs c5 gregetur. sicuti ubi Christus est omnis coelestis militia ad Sine episcopo nonicet nea offerre neq; sacrificium immo. lare neci missas celebrare Episcopum honorare oportet a
102쪽
principem sacerdotum e post hunc, sacerdotem etiam secundum Christum Insuperis regem. Si quis enim contra
regem insurgens damnatione est dignior, Citromcdo ultione
diuinam poterit euadere, qui preter episcopum aliquid ege rit laici diaconis subditi sint diaconi presbyteris, pres hyteri epilo ,epit pus Christo Hactenus ante mille ecquadringentos annos gloriosissimi gnati sententiae in Crili inter ecde quibus audis disii ietionem ordinume missic celebrandae os fae trabse4tηficium, im sacrificium 5 obedientiam episcopis magis .c sis primitis regi dcbitam in hisque pertinent ad ecclesiam. Erant quide epiloepi siculi ili' miti sanctimonia vitae agetes vita statui episcoporui cogruam, nunc autem o tales sunt huius seculi episcopi. Esto sic sit, sed ad hoc ad te, qui iuxta doctrina Christi nosti etia in platis malis honorada Te spsis sancta dona,
utpote claues regni coeloita potestate remis tendi retinens diicccata, lueadmodu docet Pau. aposto. pri. ad Corin . . 2. -,
di tertio capitulis,sanctimonialitae ministroru non impedi PDHi re effect diuinorv sacramento tu seu mysterioru Videat igi Ccq 'tur huius seculi insanietes hi retici qua ratione doceant, hec apud antiqs no inueniri. Rurs' ide Ignatius in epistola ad Philadesphieses,cuius etia Hiero. meminit, Principes sub/diti, inquit,estote essari,milites principibus,diaconi prs byeteris, ut sacrorum administratoribus . Presbyteri vero di diaconi,omnis clerus smul Ac omnis populus,milites, principes,at. Caesares obediant episcopo, Episcopus vero Chri binthia uni'suisso, sicut Christus patri atc ira per omnes seruetur unita . duplex. Hactenus ille. Non aliunde, inquit Cyprianus , haereses 'in Ecclesia subortae sunt, ec nata schismata quam inde, quod sacerdotibus dei non obtemperatur,nec unus in eccleasia dei ad lepus sacerdos,& ad tempus iudex vice Christi cogitatur cui secundu magisteria diuina fraternitas obie peret υ niuersa. Qui autem superbierit, inquit scriptura, nolens sacerdotum obtemperare imperio, qui tempore illo ministrat domino deo suo ex decreto iudicis moriatur, di nullus deinceps intumescat superbia. Deutero. 1'. Ampli' autem ut magis intelligamus obediendi leges virest humanorum praeceptorum exsuperioribus, plandum est,ius seu dominiui rum
103쪽
praestatem Uni super alium, unum reale sive sire,quaen vi est persona quemod modum ius seu dominiu in possessione. in agru in domu, infundu, seu in puteu, Aliud vero ein ius personale siue in personam, ut ius paternu in silium ius hearile in seruum,ius maritale In c6iugem ius regis aut principis in rempub. In unumquodcvmorum quiis tantum habet iuris tum ad sonia circa illud fas est sibi exercere. Deinde G miri est domi ex superiorib'meminisse oportet duplex esse dominium seu mu nius person potestate unius persens super aliam Unum est in fauorem fueritiam. seu temporale eomodum illius qui dominat sicut potestas domini in seruos deancillas. Aliud est in commoda seu fastiorem eorum,quibus dominatur. Secundum prioris gens
ris dominium seruus in bello captus,qui iure poterat occidi debet domino suo carnali praestaretnale commodu)Yobsesquium qui quicquid lucratur et acquirit eide diro suo ucra . . tur quid super corpus eius potestatem habet utendi illo Prioris generi domo lucro Meomodo luis 8 ipse dominus, si vere sit Chrismisi stianus hac potestate sicuti ceteris reb suis vetatur se dalegem charitatis etia in salute eruom surrit, que admodum B iusti patrestri Abraham Laac. 8c Iacob habebat seruo re ancillas,quos,Ut inquit Aug. etsi secundum haec ta alia bona a filioru sorte distinguebant,sic in administrabat in tota domo sua domesticam pace ut ad deum colendum de ad ter na bona speranda omnibus ebris domus sue pari dilectio Α πι ig ne e5sulerent. Posterioris generis si in obedietia ordin d ymμ ta ideliore in Utilitatem no priuati aut temporalis comoadi sed comunis boni eori quit dominatur est, se qua imprs sentiaru loquimur disseretes de obligarioibus legii et praeceptorum,quae imponuntur ad reipublice moderatione,&guis hernatione. Unde manifestsi est, o gemina esse subie ione naturale videlicet, di ciuilem, Luposititi'naturale dico hominis ad deo si id ad patre et matre, quae immutabilis e. 5diectioisplex necoino extinguitur uni. Nec enim emacipatio filia asa. tria potestate delet totu ius naturae quod pater habet supra filium. Civile et positiva dico quae nata est accedente humana Aluntate vim achorum sub abbate. populi Christian1 sub Stifice aut sub principe Abbas enim pontifex, cx princeps eligantur osticuantlair,seu praelictu tur accedente hoirracon
104쪽
rofensu. Na quia potestas ecclesiastica, ut papalis, pastoralis, EL pontili calis sit a constitutione diuina ad eam tamen assurnutioies ex electione humana. Utram subiecitio iustae diade ordinata occidcirco Uttim suadebita est obedientia.
Quemadmodum docet apostol Paulus ex pu dei iubes noso tu seruis ut subiecti sintdfila suis carnalibus cx uxoribtis, ac fil4s, ut subsint maritis ecparentibus,sed dioibus Christianis hoibus etia ingenuis ac liberis, ut subiecti sint alcyobediat huius udi potestatibus ac principib'. Omnis anima subdita,inui, sit sublimioribus potestatibus . Subiectio
sub homine aliqin rebus amiliarib &domesticia eorpora et busic obseaui js praestadis secundu qua serui ex mercenati sκbaeci ο ς νς ηlocantes operas suas tibi jciunt, suos habet limites obedien in rei mtiae, secundu iustititis regulas quas seruare tenetur sic subie hii cinis erga diam prscipiente quic j. Vt aut iustu sit in talib'dn ac patrisfamilias praeceptumo oportet pceptore sep intedere ad salute ac utilitate illi' u subiecti est,sed potest spectare ad priuato suu comodu Talis eni diis potestate habes sup alioru corpora potest illis uti ad priuata sua lucra,et comoda, ct illa ordinare ad sine ultimu secundu lege Christianae charitatis Subiectio vero sub publica prate qu*e disci sol M. A ioclemma ad gubernata et tueta coitate seu remp.vel ecclesia Vc ut i l. io, ciniae subiecti ioe iustu sit superioria praeceptu erga euos sic est subiectus oportet priceptorem spectare non priuato sua commodum, sed habere ratione boni respublica cui praeficitur. Vnde inter preside e plebe sic subiem mutua est hine
inde obligatio, non quemadmoduinter carnale dominu diserti seu macipium neq; enim popul secit rest se seruu regis, sed queadmodum inter pastore ac protectore, aut patreccingenuu filium, di ita quemadmodu plebs debet praesidi bedientiam alc reueret iam ita praeses debet picbi sidclem curam custodia, e tutela. . Data est regibus a deo potestas ut sint ministri regni illi',queadmodu in libro sapietiae co/tra malignos reges dicit. Cu essetis ministri regni illi' non recte iudicastis nec custodistis ege iustitiae nec secundu voluntatem de ambulastis horrende eccito apparebit vobis. Nam iudicium durissimum his ciui praesunt Bel,Sapienis T. 6. Data est e pontificibus potestas in ecclesie aedili castionen e non in destructionem ex deo utraq; potestas te
105쪽
tenetur magis esse sollirita ut iustis legibus iam fer pia aut consuetudine roboratis Utatur, comprimatc transgretarea divine legis ait nouarum legum onera imponat in humeam hominum. Ubi vero nulla ex humanis aut diuinis legio has potestas specialia sibi concessi videatur, nihil improbe aut imprudenter attentare debet. illa nouitate turbare rem p. ted in omnibus seruare modum aptum humanae societati,congruum communi paci 5 tranquillitati. Vnde Ragustinus ad inquisitiones Ianuar h. arguit eos, qui multis superfluis,friliolis constitutionibus, praeceptis, aut consiletudinibus onerant simplice plebem,interim pro nihilo habentes saluberrima euangelicae legis precepta nonnuq sub praetextu salset pietatis consuleres sue auaritie super quibus Christus Mat. 33. redarguit Iudeoru scribas o phariseos ea iunia antes. Quare inqui ut discipuli tui transgrediuntur madata seniorum, non enim lauant man cu pane manducant. shus cx ipse respondit. Quare oc vos,inquit, transgredimini mandatum dei propter traditiones vestras. Nam dixit de',
Honora patre ruum, aut matrem,vos autem dicitis, munus
sine ais, e cae quod cum c ex me tibi proderit. ec irritum fecistis mandatu prophetia e naη dei propter traditionem vestram Hypocrite bene prophetadaeis copi M. I vobis Esaias dices Popul h Ic me labi js honorat, cor autem eorum longe est a me. Sine causa colunt me.docentes da trinas 5 mandata hominu Ecce ideo ego addam. ut adam irationem faciam populo huic miraculo grandi ex stupendo Meribit enim sapientia a sapientibus eiusa intellectus madentiu eius absco detur Esaiae. 10. Ex haedoctrina Chriui habes Esaiam prophetice fuisse locutum. 8c hanc propheotiam lauta in p3pulo illo Iudeorum completa. Bene,inquit, prophetauit de vobis Esaias, quam 5 iam cernimus coma pletam oculis nostris. Perqt enim sapientia legis trophetaria plebe Iud rum .velamine posito super corda eoiς 'tin hodiernum diem. Vnde consequens est Esaiam prophetas lico dominum nostrum Christum suis eno aliutos. non cotra mandata 8c leges iustas superiorum potestatu sed contra traditiones friuolas Ac superuacaneas diuinae legi cotrarias, aut prorsus inutiles,quales crant de lotione manuum ante cibum
106쪽
DELIARTATE CHRISTIANA, LIB. . rel.
humidi de muneribus ad altare potius olfferendis,u dispen/sandis pro necessitatibus patris aut matris His praeamissis ponendae sunt considerationes aliquot ad intelligenisdu,an lex in soro conscientiae liget. an sit iusta an iniusta. Prima , Qualitatem legis humane in soro conscienotis obligantis describit Isodor lib. .etymologiarum. Erit, inquit lex honesta,iusta,possibilis secundum naturam, secus
dum consuetudine patrie, loco, temporio conuenies,necessaria,utilis,manifesta quoc θc non captiosa obscuritate, nul Iopriuato e5modo sed pro communi utilitate ciui coscripta, Miais debra es quibus significantur tres conditiones requisitae ad hoc ut ali se lix. qua humana costitutio sit vera lex. Prima ut sit honesta et
iusta,honesta ad deu,tum ad yximu . Honesta l.verae religaoni congrues, ec ideo iniquae sunt omnes paganoruet inuis
deliu leges mira religionem 5 fide Christi institutae Deinde ad ricitur, quod lex sit possibilis secundu natur . secunduconsuetudine patrie, loco ec tempori congruens, quibus Oi hus significatur humana lege oportere csse congruam sat tinaturali secundu conditione patris S populi illius Si enim qlex promulganda esset congrua religioni,sed adeo dit Rcilis. ῖ' 'ut verisimi liter no posset seruari a populo,uel populus sic dispositus eliat ut legem illa lassi nimis onerosam recipere nollet tu e lex illa vim obligadito haberet, ex deo principes cavelint codere lege si populus contradicate causetur dices, Lex istano conuenit cosuetudini patrie nostr .suspendit Iegis obligatio Hoe eni casu princeps si vellet I gem sua imponere, dc vim habere obligandi in tiro conscie tae,no esset rationabilis voluntas eius. Atq; ita una ex condi ionibus,sine quibus lex non meretur nomen legis,neq; vis habet obligadi est' sit loco tepori liliatriae conuenies .rec di trana cos eludini quae tollimo potest sine dispendio resp.maiori, bsit utilitas expositioe legis emersura Tertia coditio est. quod lex sit necessaria, utilis, manifesta, nullo priuato comomodo sed pro communi ciuium utilitate conscripta, quibus mirabiis significatur legem in foro conscientie obligantem, oportere es se necetiariam male iis coercendis bonis fouens dis,au protegendis Secunda
107쪽
entis obligandi habens,est quadruplex videlicet aut permittens iubens etiam non impediit,aut vetans,aut actu alique praecipiens aut punies. De his latius patebit in sequentib'. re in ungulis horum modorum generibus , Lex in foro coscientiae non habet vim obligandi,quando non est moribus utentium recepta,vel quando incipit es se inutilis aut pernio tias communitati,aut du per no usum in diisuetudine abi j aut quando ab ea recedit legillato vel reuocans, vel non cusUὸ mana non rans in seruetui, di idcirco lex etiam rationabiliter in fauo.
habet uim obligra rem comunis boni primum a principe instituta non incipit di, misi recepta si habere vim obligandi in foro coscientiae si populus mox nos copulo. Iit illa acceptare ex approbare. Tum enim lex illa non e eo dit reip. sic dispostis,cu plus dant cvturbatiois, si bani inde sequeretur. Nec enim posset ex illa moribus utenti colirmari,du princeps non posset absq; turbatione reip punire illius legis transgresistores populo lege illam non acceptante, quamobre recte dicit Augu. in lib. de vera religione, In istis estalibus legibus, bcb de his homines iudicent cum eas instituunt, tamen cum tuerint constitutae firmat s non licebit iudici de ipsis iudicare, sed secundu ipsas leges instituuntur,caimulgantur, firmantur aut cum moribus utetium approhanta Potest quidem ruperior potestas, magna parte plabis,
aut inalevola aut non latis peritae inuita aut reclamante leage ponere, pensata utilitate grandiore emersura. si sit malevolorum aut imprudentium hesm turbatio ex lege constituta.
Hee est sententia Aug. in lib. ad inquisitiones Ianuarq, de quo latius infra. Hic iam ad intelligendum,an personsec t, . At, clesiasticae in soro conscientie etiam obligantur imperatoruin ut ' sc ius sim, .eiuilibusq; legibus ordinatis secundum re η' ς I- ailbni, prudentiam ad commune bonu totius reipu ex
eleno. e plebe laica constitute,sit Consideratio tertia. - l f Lege, iusta ratio G secundum eatate naturale cola
ri acturi ni disponentes,non liganteos vi potestati legislatoris non
subsunt quos ipse nec iudicare, nec condemnare, aut punire potest.Cum ergo personiecelesiasticae, bonain ecclesia in non sint subiecta saeculari potestati, consequens est ea non
posse legibus, aut statutis Decularis potestatis obligari. De
108쪽
hoc primum est textus Ambrosii. a .quest. s. capi. Conuen. Notabilis Ambrae capitulo precedente Imperator si a me, inquit Ambros si, seni a.
peteret quod meum, id est fundum meum,argentum meum, di huiuscemodi meum non refragarer Φc omnia qu mea sunt sint pauperum Absit autem a me, ut tradam haereditatem Christi, ea nempe, quae diuina sunt imperatoriae potes stati non sunt subiecta. Templo domini nihil possum decerpere nec tradere,cum illud custodiendum non tradedum aco ceperim. Deinde Boconsulere me etiam imperatoris saluti oportet quia nec mihi expediret tradere nec illi accipere.
Hec Amb. Vnde episcopi nihil habetes preter ecclesiastica, colenti sola portio Levitica,his nihil est coecu principibux seculi ad soluedu tribum aut vectigal. Qui vero praeterLeuitica portione propria praedia villas, stella, di ciuitates pos sidet Cssari tributa debet, nisi imperiali benignitate,ab poimmunitate .pmeruerint. Vnde Christus, Reddite, inquit, que sunt Cesaris Cesari,ck quae sunt dei deo. Et Pau. Reddite in at,oib'debita cui tributu tributu Fui vectigal vectigal. Vero 8 hic sciendua suo rebvsuphanis, in ubus e ciuilia socialiis coicatio cleri cst laico, execotrari velut supc cotractib' emptidis ,redeptidis locati,comodati. Ite fur successso h'i bonis hereditari j ecesce psone habitates i terris legislatori subiectis eisde debet legib' ambulare, o hoc usi lex canonica .ppter maiore utilitate spuale aliter disponat, si lex ciuilis N imperator dicit quod leges no dedignant sacros canones imitari,decreuit Iustinsanus imperato ut canones patrum vim legum habere oporteat, ut patet capite primo de iuramentis calum. Et ideo Io, quae canonicis oboobuiat institutis nullius est roboris. In ali js vero non ligant imperatorum legibus, aut Iaicorum salutis iuxta capitulist. Ecclesia sanctae Mariae de constitutionibus et iuxta canone. bene quidem. 96. distin. in quibus dicitur quod laicis etiam
religiosis sua ecclesiis et psonis ecclesiasticia nulla sit attrihuta facultas imperads, a quibus si quid motu proprio statutum fuerit,quod ecclesiarum etiam respiciat commodum clauorem nullius firmitatis existit nisi ab ecclesia fuerit approbatum textus illi, Ut manifeste patet,loquuntur dena
corum aut iaculatis potestatis statutis, labis, de bonis
109쪽
eceleae alienIlIs ut prediis vasis ornametis, Mesectioib' 'pontilicia,& episcoporu . Nec imperator, nec secularis vlla potestas liabet potestate sua ecclesias aut personas ecclesiastiscas. Et ideo no poteli specialiter aliud de nisu scemo reb costituere. Consideratio quarta. Potestas papalis quiresiciti Imriti imperiali, tamen imperator potestate seu gradum sumseculare non liabeat a papa seu ab ecclesiastica potestate. Vnde pro maiore intellectu huius materiae considerandae decretalis, Saliis benignitatis,de maiori .et obedietia ex qua liquidum est imperatorem quendam os antipolitanum voIuiise sacerdotium subesse imperio, motus ad id ex aut rarita te Petri apostoli dicentis. Subditi estote omm humanae crea
Imme r η' propter deum liue regi tant precellenti Siue ducibus, hei μ sicli te tan* ab eo missa adlinti tam malorum, laudem vero ba p p , θη 1 IM Orum Resp3ndit autem illi Papa Innocentius, expδεμ nens praefatam Petri scripturam dicens Si personam Petri loquentis ex eorum ad .ios loquebatur ac vim locutionis diligentius attendisses,non expressifes taliter intellectum. Scribebat enim Apostolu subditis suis oeceos ad humilistatis meritum prIaocabat. Nam si per hae quod dixit sibditi estote voluit imponere sa 'erdotibus iugum subiectionis ei sal prelationis auth Iritatem auferre quibus eos subiecto esse manebat.sequeretur ex hoc etiam quia seruus quia Iibet in sacerdotes imperium accepisset,cum dicitur Cibditi estote oi humanae creaturae QS aut sequitur siue regi, tanuprece lenti. indicat quide rege, ae imperatore habere precalentia, sed hac cide sicuti reges habere cosueuerut in ta abb'ec super illos dumtaxat, qui ab eo suscipiunt in alia, qui eius sunt iurisdictioni comissi sed pontifex in spiritualibus praeficitura precellit, que tanto sunt temporalibus dignio lemens misis ra, bio nim praesertur corpori,quanta est inter solem lenim alia lunam dii Terentia,tanta est inter pontifices e reges . Unde heatus Clemes martyr papa tertiti Oec, inat, principes
terre.& caeterosi mines episcopis obedire precipieuat beatus Petrus ut dicitur in capitulo,omnes eodem titulo et exsuperioribus id ipsum liquidissimum est ex sententia Ignarii discipuli Ioannis apostoli,etiam reges o principes opor
110쪽
te e subditos et se piscopo. Corporalia item et terr poralia bona Ut pax ciuilis, di boni mores congruentes paci ckia iiivi stati rei publice quibus preficitur imperato sunt ordinadadi dirigenda, alc mouenda in spiritualia utpote in terna, eam in finem vide Iicet ad lucrum fidei cccharitatis, cx ad augmentum Christianae religionis in pacem salutis terns.
Et in horum directione saecularis potestas habet obcdiore spirituali potestati tametsi spiritualis hcc potextas non dehet se de huiusmodi secillarib' et temporalibus negoths imo pedire aut illis sese immiscere nisi in Oidine ad spiritualia disponendo,scilicet dirigendo ccularem potestate ne ex regis mine aut directione illius vel spirituale honum impediatur, vel detrimen tu salutis spiritualis subsequatur. Verum DP ou nullo
inde sequitur, quod potestas saecularis prors ei omnino sub Jysi cubi A. is datur spirituali, siquidem cu in ciuilibus actibus magis est rictas tot
obediendum reetori ciuitatis ex in militaribus actibus duci excrcitus Jepilcopis, qui sese his non possunt immiscere,nisi quatenus eis potestas saecularis debet esse subiecta in ordine ad spiritualia. Aic ita spualis potestas suis preficitur seculari potestati tanq; efficies causa seu diriges di forma, cetfinis,nec ponti sex tamen iura cil officia regia imperatoris si hi debet usurpare sicuti nee imperator iura,ck officia spiris tualia potisicis debet presumere. Potestati seculari humanis tantum rebus .non diuinis preesse concessum est e ideo deministris,p quos diuina ministrat iudicare notatest potiuci autem Christus iussit pascere oves,op facere euangelistκ
non gladio deferro sed verbo aggredi, si uice ipse gladivisa cularis potestatis quodammodo pertineat ad potestatem pontificis, quemadmodum ait venerabilis Bernar lib. .de consideratioe ad Eugentu. Quid tu in ut ad Eugeniu,denuo gladium usurpare tentas quem semel iussus es ponere in va opina, quem tamen, qui tuum negat,no satis mihi viaei attedere verbum domini dicentia. Conuerte gladium tuum in Duo fiunt de igvagina mu' ergo ecipse tuo forsitan nutu sedio tua manu gl l . eua inad'. Alioqui si nullo modo pertineret ad te diceti b'
Apostolis. Ecce gladii duo hic. non respondisset dominus,satis est, sed nimis V teri ergo est ecclesiae gladius spiritalis scilicet