장음표시 사용
111쪽
scilicet, irriterialis sed is sta idem pro ecclesia Isse vero et
ab ecclesia exerendus est ille sacerdItiaci militi man .r sed ad nutum sane sacerdotis .ialsam Uero imperatIris.
Habet quidem potifex iurisdictionem saecularem saa: plebe Roman Is sed in hac succesilit nolet sed Collatino, Pom ex Die 2 qui hane donauit ecclesiae primati in beato Siluestro ponti/t Mosaicti lice. Ex liis itam manifesta est prior pars consideritio
nes xodarem. nis quartae, potestatem videlicet ecclesiasticam clia prae recta deh/ ct atq; praelatam pareitati secular regaliseu imperia i Secut da pars , videlicet rex aut imperatorisi habet gladiu fuit Imperator seu ecularem patestatem a papa hinc patet quod imperialis seta perii ζ' Ἀψ potellas erat priu est et potestas papalis nempe & tem η ut lon/ξ rate dominium a iurisdictionem saecli larem super urbem o terram Romanorum habuit Papa sicut tua patuit ex Lia natione imperatoris ut patet in geliis beati Siluestruiue
memorat beatus Gelasius papa sicuti recitat Gratiarius. 9M
distinctione capite Constantinus Amplius autenacia
magis intelligedum vires imperatium legum et calon una siderare aenit an ecclesiastic ordo hoc ius imunitati seu libertatis, ne uidelicet posset a saecularibus iudicibus ita dicari aut indemnari,cogi seu compelli ad soluedam tribara caesari habet ex priuilegio, seu donati ,vel coceis cietatis,an pati' ex iure diuino naturali. Quod ecclesie ecclesiasticae persion .e ac res ipsaru noso tu iure humano, sed ecdiuino
sint immunes id Dibere a seculariu potestatu exutionib', plane ridetur di Tiniuisse papa Bonifacius in sexto decreta. in capite. Quamcyde censibus In contrarium videtii ri tendere doctrina Pauli ad Romanos. 3. docentis tribtio esse stipedia sublimiorum potestatum anc b ministrorum dei, qui per ipsorum ministeria guberna rempublicam accipit tributa et vectigalia tanci stipendia ministerr in temporali bus Ninis et soliis protegessis. Cu igitur ta ecclesiast eae, clitaculares personae earum is ecclesiasticarum bona stiit pamiacae polata eL potestas enalis ex quod senas utras p. cevtrari in persenarum bona temporalia detendito tene tride: lare conseques videtur etiam ecclesiasticas personas M
112쪽
earum esse regibus obligatas. Pro hac igitur re intellige da, sit ire consideratio Quinta. Potestas papalis ex iure diuino est suprema in ecclesia, potestis, habens primatum ec potestate iurisdictiois a Christo stipe omnes ecclesias,oc ecclesiae membra,sicuti ex solo pluris sacris,cc iacit as,og sanctis patribus demonstrauis .hro quarto de ecclesiasticis scrip. e dog. capite. 3. parte secundo g
ore proprio hanc ei curam delegauit Ioannis ultimo, Pasce . 3 c ' ues meas,qtri etsi stipe plebem Romans diocesi dirigen. dam curam sulcepit pecialem, uniuersalis tamen ecclesie cuva generalite ad eum pecflabat,secundum Quam omnibus Christi ovibus pastor preseci'erat,vt ipse estet oim pastorffixastor. Et hinc ia orti sunt in ecclesia ordines gradu ecclessiastici iurisdictionis atri sunt palmiarche,ali j primates, id archiepiscopi,ali j episcopi,ali sabbates,decani plebant,et priores,quo rudistinctio spiritu sancto suggerente legitur a Petro facta ad uniuersalis ecclesiae aedificationem Ato ita ab hac papali potestate derivatur immediate potestas patriaracharis,qui quatuor sunt Hierosolymitanus,Alexadrin', Antiochenus, re Constantinopolitanus,ad quos sicuti ad papa, potest sine medio appellari Post hac e potestas primatu,quorum qui se super prouincias multas, ranckprimus archiepiscoporum constituitur. Deinde sequitur potestas archiepisco Porum qilorum quilibet in unaquam prouincia super multos epistopos princeps praeficitur. Post hanc est potestas eo Piscoporurn,quorum quilibet in sua diocesi preficitur dcca. nis archipres Dyteris, plebanis,priorib',abbatib'in uniuerso populo quenadmodu in actis Apostoloru ad ipsos loquitur. Attendite uobis ecvniuerse gregi in quos posuit vos spiritus sanetus cpiscopos regere ecclesiam suamquam acquisi. Uit sanguine suo,acitium ii. Habes de his testimonia sanctora patru apud Gratiansi in decretis per tota distinctionem.
113쪽
to . IOANNI DRIξ insPapa igitur si ex iure diuino habeat supremam potestatem
super omnia ecclesiae membra, consequens est papam secvnodum eandem potestatem papalem ex iure dinino habere lane ne post Liudicari aut condemnari, quippe non habens in terris neq; vllam superiorem iudicem, sed neq; vllam coaIumiamni est pa munitatem cui subiiciatur. Cum enim in papa sit plenitudoran memine pos potestatis a qua descendit seu derivatii regendi autoritas in sie sedi con medios, .st ad rectores vltimos consequens est non priste ia miraris vlla communitate seclusa papa esse potellarem maiore, I sit potestas papae atq; ita papa non sub ijcitur concilio an si sua
periori, habet sublimiorem potestatem supra ipsum . Opersona papae,qus non est membrum ecclesiae necessarium,
ec sine qua potest corpus ecclesie subsistere possit ex iure diuino hanc potestatem perdere,aut ex autoritate diuini iuris hae priuari veluti si adferat doctrinam contrartam doetii ne
Christi,inc casu papalis potestas catenus residet apud celesiam,quatenus potest nominare Virum idoneum cui deus coserat talem potestatem papalem quemadmodum sede vacante papa iam mortuo, summa potestas virtualiter apud ecclesiam residet cx ideo temp re schismatis cum non est in ecclosia indubitatim papa, quilibet cuiuscumque aradus 'tatus, seu dignitatis , etiam si papalis existat in his , quae pei
nent ad extirpationem clusmatis teiactur obedire generali concilia ecclesiam uniuersalem representanti. Hac ni sideratione premissa ad considerandum an immunita ccclesiastica si te diuino iure an potius ex humano iure ali prisui legio. Sciendum est aliud esse de personis ecclesiasticis
aliud de rebus seu bonis ipsorum. Nam bona ipsa tempora alia, Ut fundi agri,predia potuerunt tributis acalijs varii sexuitutibus sub ta esse priusu transserantur ad ecclesiam. α sic ecclesia,ratione bonorum illorum soluere tenetur quia si res transit in alium transit cum onere suo. Deinderi bona haec post I int ad ecclesiam translata, possunt iusta ratione propter resp. necessitatem onerari ab eo , qui horum honora habet dispensationem. Proinde,ut recite dotat Thomaet ad ri. 13. A tributo liberi sunt clerici ex principum saec tiar uni Pririlegio, quod a utitatem naturalem continet Nequcatacl
114쪽
quemadmodum reges curam gerunt rei p. ad conseruatac ne temporalis vitae honorii eius, sic clerici et sacerdotes sint ministri reipub. in spiritualibus bonis dirigendis ac promouendis ut permisti stelium spirittrale sacerdotum,reipub. impensum fiat recopensatio quaedam i,etiam pro custodia clericorum di rerum ipsorum laboranti, di hoc ratio suggerit naturalis aequitatis. Et in hanc simul dein scriptura Vetς' O thri diris legis spectans , cap. Quamquam de censibus , in sexto decretallum,plane daei ecclesiae ecclesiasticaeque persen .e, uac res ipsi rum non solum iure humano sed o diuino a si cu Glarium personarum exactione liberisuntis immunes,que admodum etiam sacerdotes apud ethnicos erant a tributo Dub i, gibus praestando immunes Gene. r.e pri Esdr* 7 i . libriis. In Genesi nempe gimus Subiecit Ioseph omnem terra Aeginti Pharaoni, e cunctra populos eius a nouissimis terminis eius,' in fines eius, preter terram sacerdotum, ex sesatur ex eo tempore ust in praesentem diem in uniuersa terra Aegypti quinta pars soluitur absq; terra sacerdotali quae libera ab inc condicione fuit. Esdrs autem . . Rex Darius, iussit ministris suis, Vobis quom notum tacimus de uniuer, sis sacerdotibus, Leustis cantoribus et ianitoribus domus, dei, non habeatis potestatem imponendi tributum, vectio, gat' aut annonam sacerdotibus Levitis, duc Iuxta diui ergo ν, Thome sentetia, Bona ecclesiaru&sacerdotu,sunt libera ex ' iam 1 pricipum priuilegio ql mihi potius videt dicendu fuisse ex principu donatione priuilegiu reuocari potest ab eo, qui cois cessit donatio non es sic ad nutum reuocabilis. Et ideo principes ex iure diuino, non sit post uni ex ecclesiarum bonis ad usum ecclesiastici ministerii deputatis ac necessari js,cxigeretributa que ipsi semel donauerunt ecclesie volentes ecclesia, rum bona gaudere plena libertate quae tamen superuenientibus noces atat bus ceriesiae rursus tributis grauari possunt, o accedete consensa eius qui horisi honor constituitur disperi, sutor Persione autem ecclesiastice non sic fecitndum p sinales actiones in saecularibus nepotijs grauariet onerati posistata si culari potestate, qua nec iudicari, nec conde innari post int. Et ideo clerici de omni crunine debent corFisidicae
115쪽
Christi usibus depfuata no posse a potestate saeculari alienaῆri ad aliu usu applicari,aut grauari assies collectis, alijsueos nexib' costituti sinec leges seculariu potestatu de huiusce me, bonis auenaidis illi iniquam impias, ex .prsus sube clesiasticis cessuris ex pomis esse abolei das rancti arditas ab .a potestate no habet condedi line nec in sonas tales ne Q in bona earii in bus potestas data est politici su iudici, ex dispe satori Ueru ex hoc nopportet consequens esse quinccipsi episcopiae clei ira si tanta necessitate vr utilitate ple Cieriti e cras
bis ciuitatis aut regis eospexerint ut laicoruio suppetat is plerum eccissi cultates Ierussi ex nare, Maequitate quada natures teneae exemWrsutarii rede bonis suis cestati subuenire vr in vigili j murorum cu civitatib u. stodiendis,uel in ciuitate defendeda. Tu enim dispesare boana illa est ad pium Usu dispesare ea Aic ita saecularis potea statis in necessitati,ir utilitatib reipub.no e cogere piose pos et clericos ad tributae laedit aut lege eis imponere,
sed interea vicatio Christi m super huiuscemodi bona prjs usibus deputata constitui est dispensator ut ipse prout ex
prudentia secundum rationem iudicauerit necessarium est evel expediens, gat,vel inducat clerum ad releuandas mea reipubi necessitates, queadmoda et secuta canones etia clerici conserre tenentur, sicuti alij possessores ad iter iaciendit, ad pontem faciendum, vita eliciendum. Vide super his sanctorum patrum antiquorum 8 conciliorum sentetisas in decretis dist. nonagesima sexta, di decretales multas de immunitate et lesiarum Consideratio sexta. Omnis lex seu constitutiis precipiens actum iure naturali, aut diuino illicitum, iniqua est non seruanda , sed prorsus abolenda. Deinde omnis lex iniqua est,quae illud, quod naturali iure aut diuino est illieitum di tat aut at Dramat licitum css. iustum , aut secim dum rec tam rason Zm, aut secundum equitatem naturalem, aut optimo iure facieri dum Veluti silex dietat quod annaliter liccat contrahentes sele decipere modo deceptio sit citra medium iusti prestri. aut quod secundum rectam rationem, θc optimo iure liceat pro malo i malo vitando usuras exigere,& recipere
aut q:: Q ad subueniendum magnae nexe situ pauperum
116쪽
tibus leges tame sic tolerates o prohibentes Chri Ilianis ne ab his suis ritibus impediant vel molesten rationabiles sutta iuste Propterea quod ex huiusmodi toleratia spirituale num aliquod proii nit Christianae ecclesiae habentietisam teli irronium fidei suae ab hostibus . Hac ratione disti.
Plura sacre eorum ac veteres earum interpretatione non
aedits in odium Christianoru non sunt i Ilis auferendae ibit ibi Upri in is autem aediti post passum Christum asseuendum perfidiam α' Me t qi cotra Iesu Christi diuinitatem,si adsit facultas, in ipsis au φserendi ex per Christianos principes comburendi, an ullasphemiae mendaci jsilens, si abst turbatione Christianae ecclesie fieri potest, sicut ii ipsi infideles compellendi sui, ne blasphemi js falsi sue psuasio ibus impediant ride Christi, Sica rationabilis est lex principia iubens haeretiorum liahros esse eis auferendos ex combtirendos Aliorum vero infidelium ritus, ex quibus nihil utilitatis , aut veritatis speratur futurum non sunt ullatenus tolerandi, nisi sorte propter malum aliquod vitandum, qualis est reipub. Chri astiane turbatio,veluti m est magna infidelium 5 haeretiacorum multitudo, quae sine turbatione resecari non potest. Ex his omnibus liquidum est quod neq; sinere malusteri est secundum se malum, nec prohibere alijs ne impcdisant malum fieri,secundum se malu est, sicut e Christus pricepit non solum ut sineremus zizania crescere sedec prohi-huit ne eradicarem' illa propter triticum non conculcanditi V ic tamen est secundum se malum male facientibus auxilium praestare ex fauere. Vnde ex Iustiniana concedens usurari js exercitium usurarum prohibense alius ne usurarios is psos impediant ab usuraru exercitio iusta esseta rationabsalissi neq; auxilio,aut fauore iuuaret usurarios ad exigenduvsuras, neci daret eis actionem in iudicio contra recipientes sub usura mutuu disponens etiam 5 cogens quod tales desheat usuras soluere. Tametsi equie iusti sint leges di canos nes disponentes ex cogentes, ut hi qui receperunt mutuum sub usuraseruet promissione o iuramentum etiam in solutionib' usuraru quas iura rut soluere. Et quia nonulle leges Iustiniane permitte te usuras sic concedui usurarijs usuras
117쪽
sunt inique Ac irrationabiles Lex Uero canInica concesdens Iudeis obseruantiam suarum solennitatum, rituu, deceremonialiu prohibessc Christianis,ne molestet vel impedisse ipsos sic obseruates ceremonias illas ex causata dicta iusta eo licto. rationabilis ut patet in cap. Qui sincera. s. dist. Obiectari Horsitan quispiam iniquae sunt leges permittetes cultum idolarum prohibentest Christianis, ne idololatras ab huiuscemodi cultu aut sacriticio impediant. Unde in nullo libro civilis iuris inuenitur vlla lix aut costitutio aut decolendis idolis aut de idololatri permittendis cin prohibedis eou catholici imperatores tales costitatioes olim ab imperatoribus gentilibus editas non solum abstulerunt, imo ex constrarium mandauerunt, ut patet in capitulo de paganis &sacrificiis et templis eorum,videtur ergo a parit ite ratiois,leVeanonica iniqua esse permittes Iudeis ritus.& solennitates veteris legis,quibus obseruant ijs procul dubio ipsi grauiter peccant. RespIndeo consequentiam no valere. Ne p enim C quitur ecclesiae utilitas ex permissione cultus doloru, quae sequitur ex permissilone di tolerantia Iudeorum
riga uesuntate di Quod si ex permissio tali speretur spiritualis necesssitas seu terius mihi uti li utilita ecclesia absque periculo maioris dispendi , iam
cet. non erit illicitum idololatriam permiter et mandato aliquo phibere ne idololatre tuo impediatur aut m3lestetur. no solamen quin idololatris seu Tacri ucanibus idolis, liceat, iam 5 praeceptum sit Christiano resistere ust ad mortem et martyrid missione preserti cu aliad Utilitatis sperat inde rastu ru. trauis aut no liceat alteru inducere ad ac tu aliqua illicitu, que alias no est paratus sacerrutio in mala voluntate alterius iam parati opus malum iacere hi licet uti ad utilitatena,vel necessitate aut propriaro,aut alienam. Sic ucet mutuum ab usurario petere o iura ventum ii delitatis a
pietano ec idoloIatra per altas deos iuraturo cxigere, pro obseruatione pacis seu promissi foederis . Sic quos licet mihi
res meas latronibus cae predonibus mani selsare pro conser uatione Pitae. Illiciti Uero sunt lv. iiuscemodi
actu in casibas ivbiriuilla ex ipsis speratur utilitas , nullam
118쪽
sitrat onabilis causa. Proinde exigere iuramentum ab co I Melitam exr- quem scio paratu esse iurare salsum, mihi regulariter non ii sere si eo qhe sciscet quia communiter nulla inde utilitas sequitur quod si ali su in rura: κm qua inde speretur utilitas licet mihi quemadmodum o iudiei, ut se uetur in suo tribunali iuris ordo, licet exigere ius ramentum ab alio etia periuraturo, potesim inde sequi bona spirituale etiam ipsius periurantis. Plerum ijdiungit,quod se permissus cadere in grauissimum periurn peccatum,inde concipiat poenitentis occasionem. Vnde exigens huiuscemodi actus,quos alter exercendo peccat,neo consenties,ncm coplacitum habet in alterius peccatum, sed consentit in acius, quos alter sine peccato potest icite sacere cuiusmodi sui, ualuare,surametum seruandaevideliratis praestare. vi tam mihi non adimere . Quotienscumc autem peto ab altero aliquid quod ipse mihi sine peccato pristare potest,non pecco etiamsi nouero alterum id mihi non sine peccato praestiturum,prs sertim cum alter obligatur id prestare. Proinde a paroocho,qui obligatur mihi sacramenta ninistrareficite exigo sacramentu ton obstante quod nouerim verisimiliter ipsum paratum ministrare c&tractare sacramenta indigne. Si vero peto aliqae illicitu ab altero, cla ipse mihi sine peccato minis strare no potest, ia consciatio in peccatu eius veluti si pes amcarnalem copulam abici que non potest esse uxor mea,vel a petam ut me iuuet ad occidendum, vel adulterandum, vel adtaciendum actum qucmpiam iure diuino prohibitum. Sequit fecitatis huius partis oti viride consuetudine, im dea vim ligis in Ioro conscientiae obligantis.1 Eliquum est iam paululum de consuetudine disserere
Θc considerare, an ipsa habeat vim inris , seu legis in foro conscientiae obligantis, queadmodum indicat descriptio eius, qua dicitur. Consuetudo est ius quoddam moaribus institutu quod pro lege suscipitur. Quam uia
autem mos 5 consuetudo idem significent, aliter tamen in descriptione accipitur mores, aliter consuetudo, quemadm pdumis aliter accipitur mos aliter moribus cum definio tur Mos est consuetudo longa de moribus tracta.
119쪽
Mores sunt adhicliaequentius reiterati Consuetudo autem est ius illis actibus institutum Verum hic praemittendum est,quod ius bifariam accipitur Nunc pro lege veluti cu discimus Iegem decalogi esse ius diuinum, loce. Nunc pro do aminio, veluti cum diesin 'aliquem habere ius in possessione Iuri, diuisio. VHis agrum. De hac posteriore acceptione nihil ad presen
Ius primo modo acceptum,generale nomen est,cuius species sunt,ius naturale ex gentium ius diuinum , ius ciuile Iuaris naturalis 5 gentium sunt, quae sunt constituta ratide naturali habente locili inter omnes homines,& iccircodaaec norecipiunt mutationem ex variatione temporum, Iocoru aut
ciuitatum Ius ciuile quod unaquac ciuitas ve protrita ius ciuila. albison stituit,quatenus congruit qualitati temporis, Ioaci, ciuitatis , quod θ proinde mutabile est secundum variam conditiqnem temporum ex Iocorum Paulus iurisi asultus de acquirendo rerum dominio. Quarudam eri 'ar, dominia acquirimus iure gentium quod ratione naturali inter omnes homines peraeque seruatur. Quarundam vero rerum dominia acquirimus iure ciuili, id est iure proprio ciuitati nostre. Et quia antiquum est ius gentium cum spis haQweruirrera L mano genere proditum, opus est ut de hoc prius referamus mim equirinin Omnia igitur animalia,quae in terra in mari, eloop pius Ue gentia, suri tur,id est,sere bestiae volucres pisces capientium fiunt,quos
da rotae civili, enim nullius est, id ratione naturali occupanti conceditur.
Nec interest quoad seras bestias 5 volucres, utrum in suo iundo Fi' capiat,an in alieno. PIane qui in alienum lana dum ingreditur venandi auctipanditie gratia, potest a dom. nos is preuiderit ure prohiberi ne ingrediatur. Quicquid
autem eorum ceperimus, uis nostrum esse intelligitur,4 nec nostra custodia coercetur, cum vero euaserit custodiam nostram,& in naturalem libertatem se receperit, nostrum ese desinit, re rursim occupantis fit, nisi tales sint bestia quae sustie sint mansuete.quae ex mitti sica reuerti solent. Apium civ Aut inquit Caius iurisconsultus, sera natipra est, ideoc si in arb3re nostra consederin non magisn re e se intelliguntur, i volucres qus iri arbore nostra nidum seαinanti Ital si alius eas conclusetit,illius erunt . Pauci
120쪽
num docolumbarum,& ceruorum,stra natura est. Nec te fert quod ex consuetudine avolare ac reuolare solent. Nam ecapes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam. In his autem animalibus,qus ex consuetudine ire redire Elent talis regula comprobata est, ut must nostra esse
intelligantur,donec reuertendi consuetudinem non deseroearint. Gallinarum autem 5 anserum non est fera narra, Side si turbati adeo longe auolauerint,vi nesciamus ubi hiat, nihilominus tamen in nostro dominio conseruantur,quamobrem oc de causa furti tenebitur,qui quid eorum Incrandi animo apprehenderit. Item qu ab hostibus capiuntur iure gentium fiunt capientum, adeo etiam, ut Iiberi homi es in nostram seruitutem deducantur,qui tamen si e selint potestatem hostium, reci ut pristinam libertatem. Item quod per alluvium paulatim agro nostro flumen adiecerit, iure getium acquiritur nobis. Res vero quae in tempestate maris leuande nauis causa eiiciuntur , ipsius domini permanent, quia non eo animo erviuntur quo quis eas habere non velit, sed quo magis periculum maris et rugiat. Quamobrem si eas fluctibus expulsas, vel etiam in ipso mari nactus, lucrandi animo abstulerit,iurium committit. Sic oves ociorci, ocpecora a lupis erepta, non eripietis fiunt,sed in dominio manent eius, quo sunt erepta. Hae quocp res, quae traditione nostrisiunt, iure gentium nobis acquirutur. Nihil enim est tam conueniens naturali aequitati,cb voluntatem domini volentis rem suam transterri in alium,ratam haberi siue per se rem tradat, siue per alium veluti procuratore e ideo'cis ex donatione, vel consensui contractu contrahentium, ut ex venditione vetemptione acquirimus , iure gentium nostra fiunt. Haec ex id genus alia multa habes. aede acquirendo re. dominio. Iure ciuili rerum dominium acquirim'
possessione,vsu inde V sucapio est acquisitio vel adiectio
dominii per continuatilanem possessionis secundum tempus lege definitum. Usurpatio autem est interruptio sucapios nis .m de usucapionibus . Vsucapio sic generaliter detini ta,Mpra scriptio non differunt inliis autem modis multis. Perduiuuridi acquiruntur rerum dominia irae ciuili, velut ii