Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

91쪽

D LIBERTATE CHRISTIANA, LIB.r. M.tionem acceptam a nobis. Item prime, ad Corin quinto no ' Anyo,scmis prohibuit sed concelsit cum homine infideli cibum sumere 'mine Udeli coces Si quis, inquit infidelium vos vocat ad coenam et vultis D it,ut i insim re, omne quod appositum fuerit manducate cum fratre aute musau fratre M icia est cum homine Christia fidei per baptismum scripto, απι- μνου se

docet non istum sacramenta non es se edendasta nec communem escam, ut frater ipse erubescat, e cum vitatur sese corrigat. Si is qui frater nominatur inter vos inquit,est sornicator,aut avarus,aut idolis seruies, aut maledicus, aut ebriosus aut rapax,cum auiuscemodi, nec cibum sumere. Ex quibus patet communionem fratris criminosi in comσmuni escae conuersatione corporali esse prohibita, sed hoc ut ex doctrina Apostoli, inquit Ambrosius patet propter

causam et ex ratione,ut scilicet frater dum vitatur erubescate corrigat sese. Ergo si frater quispia criminosus adeo pera Iricuerit frontem, tantamc multitudinem sibi habeat socia, ut ex substractiori e communionis nostrae verisimiliter creo daturio futuru, ut erubescat et sese corrigat, neq; suturo, ut ecclesia inde aedificetur,sed tiiturum potius, ut respub tu betur, iam satius est comunionem nostram illi non substrahere,neiu elim per censura ccclesiasticam separare, sed sine re illu. Atm ita interduitile e fratre criminosum vitare,in

terdu vero inutile. Ex quib'liquidu est huiuscemo leges diuinas de fratrib'criminosis foras eieci edis aut de ipsis nodii . eiectis vitandis,d non vitandis interpretadas ille secundu pqtQm p crregulas charitatis. Vir sacerdotes etia pastores notorrisorni ': lleatores aut alias criminos interducu enia sunt suo igerio Pr eiicit iter relinquendi,&nec foras ei jciendi nec in comunione sacra si mi At Wmentorum vitandi quemadmodum ex scripturis sacris in.

tellexerunt saneti patres pse Cyprianus cum collegis suis, ῖ'seuc depiscopi feneratoribus Jnsidiosis raptori hiis non prii libro Issum ς- uata mensa sed dei altare habcbat commime Sic Augiist. li QηM 3t hro secundo contra Petilianum Cumicccandi inquit consti: io multitudine inuaserit consilia separationis . id est exacommunicationis inania sunt cepernitiosa alc sacrilega eUplus perturbant infirmos honos, si corrigat animolos masini Et likratione lex iusta luis non possit fouere peccata, , utic in

92쪽

utic tamen plaerum rimata seu peccata potest permittiere, amod precipere ut sinantur,ecia coerceant criminosi,que a admodum Christus praecepit discipulis suis, dicens, Sinite utram crescere, nolite eradicare zizania. Unde August. in libro de ordine,declarans iustam legem etiam permittere pecs

dii erim Iniet eri Ri , Auser,inquit,meretricia,& omnia coniundes ibidine. ψοι. Vnde sciendo est,q inter peccatores criminosos multiplex est discrime. Na quida sunt occulti,aIn publici, ali j vero nos torij,e inter notorios,ali j nodum sunt percensura ecclesias Ricam foras eiecti, sed adhuc in ecclesia tolerati,ali j vero sunt soras eiecti, seu separati ab ecclesia, o inter lira alii sunt nominatima specialiter denuntiati, alii vero non nominaotim,sed generaliter a iure sunt ipso iacto separati. Scimus doctores canon istas secundo leges canonicas ponere discrime inter ornicarium notorium, et eum qui non est notorius, et nos oportere vitare notorie sornkartu,sed nolu, a notori'no e,utpλtet in decretali via,&in decretali,qus situ,de cohabitatioe clericoru et mulieru Et iuxta ca Tua nos thide, nos

torius ornicator potest abs p alio iuris ordine protinus a iudice nominatim condenari. Fornicator aut nomotorius no

potest condemnari,nisi testibus iuris ordine conuictus. Sice venerabilis Aug.sententia Apostoli pri.ad Corin. s. de vitandis fornicari j dc ebriosis,ceterist criminosis interpretatur de criminosis iuris ordine covictis notatim , atm ita d eretalis illa,quesitum per locum a contrario sensu insinuana fornicarii notori u qui scilicet nulla tergiversatio potest talis negari, vitandu eise etia no expectata superioris sentetia, ciuiliter est intelligetasecundu metas di rationes causae sinalis. Quemadmoduini leges de viradis excommunicatis iuxta decretum concilii Constantiensis sunt accipiende de exscommunicatis nominatim denunciatis . Ita leges humanae

de citandis criminosis , interpretandi sunt de criminosis iudicialiter conui ctis Diuinae autem si de alῆs nondum conuultis intelligantur, interpretandae siunt secundum causas e rationes linales ipsarum legum . Via sciendu e scriptura .i ad Cor. .de vitadis sornicariis,idololatris rapacib' .alucr

A tbmu ess e interpretata ab Aug.aliter ab Amb. Nepe Aug. in lib.

de poenite tuae medicina exponit ea de vitadis fratribus Bini

carit

93쪽

eariis aliisve criminosis,u tales a sentetia ordine iudiciario, ator inrestitate .pserunt,ceita ex illa doetrina Apossino essset Jseques preceptu nobis esse, vitare illos nondu iuris ora dine notatim couictos. Cui interpretatio vides fauere poesi succeseries sentetiarsi apostolica0. Nampos. scribit toti reselesie Corinthioru, ut ipsa sornicarios aliosis crimiosos extra comunione ecclesis ethceret. Vnisi dixisset,ut no comisceretur illis, nec cibum illis sumeret,si fratres nolentur, tinuo adiecit. Quid mihi de his,que foris sui iudicare. i. de paganis et infideliti subiectis huiuscemo criminibus,de hisque, int' sunt criminosi, iudiciu serendu e,tande adi jcies. Auferte malu a 'obismetipsis i .fratre seu Christianu taliter criminosu,

Auferte a vobis ipsis, o id adrno ex arbitrio suspitidis,nec etia ex usurpato, aut extraordinario iudicio, sed potius ex

Iege euagelica secundu ordine ecclesie siue ultro consessum, Ambis uno siue accusatu,atapcouictu . Ha tenus Aug. iterpretatio. Am

vero in c6ment. ibide,exponit de vitatio fornicarioru etiaeoru inodu siccouieti sunt, aut foras. ecti. Vtrius expotationis sentetia vera e &catholica Veruck hic sciedua,q, an sentetia sua toris Ipter cotumaciam separatis criminosu,nultu crime actu transies,debet ita notori a subdito reputari, quin aliqua possit tergiversatio negarissisic hocm esse forni, calici, aut ene seu fuisse,nu in fornicati cotumace. Potesten ira an hora fuit fornicarius, ta intus subito esse conuersus, facile meni in oculis dei subito iustificare peccatore, ex ita certo atq; euidete scire no possumus sacerdote ab ecclesia toleratu eue intus in corde cocubinariu, nisi aut i ipso fornicatiois actu Iispeeto, aut volutate fornicadi sebis aut signis, nutibus, alias I argumetis certis foris demostrata. Ne for

nicarius ipse niox in ipsa conuersionis hora aut die tenelli I* concubinam cohabitantem pellere at* erjcere, sed a. itan . R ' 'ς dum malua malum,debet prude ter saluti illius, prout fatidi ' 'φη Rit in congruit, usulere,interim apertis argumetis ato in dieii,

lachrymis seu suspirijs commonstrare eidem mulieri grauitatem criminis , ec se iam in t rcsipiscere,vellcc mutare vita in meli' intelim etia sollicitus ne ex mora ullus scanda.

Iaec pusili', dg ne rurse cadat ex illi' colloqunjs aut presetia.

94쪽

ato ita stivi larum c intus sit a concubina separatus asses

elui voluntate qui foris nondum cst separatus corporali conuersatione Unde ecclesiae decretum non uilsit absolute, vinuli missi audiat presbyteri combinarii. sed ut null',ina audiat missam presbyteri quem scit indubitanter habere covi Nities si hin/m Potest quiuem ecclesia iustam legem constituere ne .udis inissa, for missi M udi tiresbyteri de concubinatu suspeeti ne. inrari Rhiabiis q30ς δ Mςnxδ recipiat presbytero qui suspectam muliere

in tenet in domo, ed tum huiuscemodi ex civiliter est interpestanda,ne ex obseruatioue talis legis plus mali u boni contes quatur dum quilibet pro sua suspitione suo. arbitrio temes re vitaret sacrifici 5 sacram et sacerdotis atq; pastoris. Et ideo ecclesia ad subueniendu timoratis costient in animarii Tenor cycli φη m periculis .salubriter his malis atq; periculis prouidit, dein cilis limi su elatana quod nemo deinceps a communione alicuius in sa- de it ' cramentorum administratione vel receptione.aut ali j qui it in hutacuc diuinis intus ex extra, prctextu cuiustum m censu aut sententis ecclesiastice a iure vel ab homine generalia ter promulgate teneatur abstinere,vel aliquem vitare, aut interdidium ecclesiasticum obseruare nisi sententia vel ceniora huiuscemodi fuerit lata contra persenli collegium, ni uero

statem, ecclesiam, Uel communitatem vel locum certum a iudice publicata vel denuntiata specialiter eY expressi consitis tutionibus Apostolicis,c ali j in contrarium facientibus, non obstantibus quibuscum,Saluo si quem pro sacrilega ma Duum iniectione in clericum sententiam latam a canone, adeo notorie constiterit incidisse,quod fac tum non possit alia qua tergiversatione celari,nec aliquo sulffragio excusari. Naa comunione illius licet de nuciat no fuerit volum abstineri iuxta canonicas sancti s. Hacten illi' decreti tenor,exc tosiderato lacile poterim itellegere vires humanaruri eque canonu de vitandis Oibus notorie criminosis Ad habendu intelle sit haru Iegu secundil congruentiam huius temporis, sit hec sententia sexta. Non soIummodo canones seu constitutiones humanae de vitandis sacerdotibus fornicasus sedo canones de Simoniacisi haereticis alijsue criminosis tam extricli intra diuinum officium vitandis sunt per

decre

95쪽

decret cocili j Constat icn.partim retractati, partini nodiacati ac limitati θ ideo quantumlibet huiusce mcdi crimina fuerint notoria siue per lacti euidentiam, siue per gererale

auris senteti ,no tenemur vigore huiuscemo canorio aut humanarii Iegu taliter criminosos excoicatos vitare neu in dimnis, ne. extra diuina. Dixi signa ter vigore huiuscemodi canonu aut humanaru legu NI iure naturali et diuino tenemur secundum ratione &causas sinales vitare taliter criminosos etiam plerumq; noduloras eiecios du videlicet vitatio illa vita sueti tir nobis vel atris necessaria ad salute. Neq: Onim potuit dis sitio ecclesis seu concil4 Constantiensis hae in re immutare id quod erat diuini aut naturalis iuris super vitandis fornicarris,aut alias criminosis renteriusiest:

Sententia septima. eges seu con ututiones huma p. ori, L fariae propter ipsum crimen excommunicantes aura commu hii rentra secnione separantes hominem peccatorem,non sunt per decre eatores frester critum Constantiensis concilii cassate aut prorsus abolitae, scd ni inultat. κοhactenus im suam tenent super ipsos criminosos per ca si hi ere ecrari Donem propter plum iactum excommunicatos . Nec enim eon iiij ccll decretum concilii illius absoluit eos nec suffragium ullum ii fia dcIiae. eis presta quominus ipsi maneant vinculo excommunicationis innodat donec ab lulitur ab eadem excommunicatione per eccles a presulem qui potestatem habet absoluendi. Et ideo etiam nune post decretum concilη illius hemines sitnoniaci scitismatici aut heretici terit scelerati sic generaliter a iure ex non nominatim excommiticati grauiter pec, cant coua sanctiones canonicas inicenast suspesionis et irrcgularitatis incurrunt recipientes vel administrantes sacramenta aut diuinis sese ingeretes. Nec sufficit ipsis sola interior poenitentia ad licite recipiendum,aur dispcnsandusacra meta. Nam conititutio seu sententia piopter crime excommuniciis quempiam etiam Iigat ipsum iam intus poenitentem 5 iustificatum,ut quemadmodum nos iubemur abstinere a communione hominis excommunicati iam intus enitentis, Ita 8 ipse excommunicatus quantumuis incis pia intus resipiscere, ε per gratiam de iussu esse, debet άbstinere a communione, receptione di administratione sa/

96쪽

Tarnent rum donec reconcilietur secundum claues celi per antistitem seu ecclesiae presidem. Unde consequens est nos oportere plerumc abstinere a communione hominis iastio int sanctificati. Quasi aut naturali ct diutino Dare eaneamur sic generaliter excommunicatis ac criminosis sacrari exe- menta nomini lirare neq; in publico, si notorium sit crime, to iani Menu nec in priuato, si fuerit occultum,cum sit diuini iuris non cisto licet sieram dare sanctum canibus. Non tamen naturali aut diuino iureta reciperes V prohibemur a sic generaliter excomunicatis, aut notorie crid excommunica minosis sacramenta recipere,quae 5 bona sunt,& nobis utilis nominatim de lia etiam a ministris prauis dispensata quemadmodum testa ato, poralis eleemosyna bona est utilis paupert,eti. m per malum seruum distributa Proinde donemus quod subditus in dubitanter sciat pastorem suum esse concubinarium aut haeriticum aut alias ciminosum etiam communi sententia iuris excommunicatum,sed nondum denunciatum non propter hoc putandue quod ex iure diuino teneamur sema illa

vitare, aut quod sacramenta ab illo dispensata sint nulla vel inutilia, aut quod sacri liciaseu baptismata ab iIIo ministrasta sint accipientibus inutilia. Obieceris Brsitan verbu eua agelistae Ioan ex . . illius canonici. Siquis venit ad vos re hanc doctrinam non asser nollite recipere eum in domu, nee aue dixeritis illi qui enim dixerit it Iiaue communicat operibus eius malignis videtur igitur non esse licitum saeramentum absolutionis ab heretico recipere. Respondeo verbum

illud Ioann. intelligeridum eiae non quod. secundum se mala sint. recipere tereticum in domum et meis licere pol sunt

enim hare Interdum prosicere ad ipsius heretici reductionai veritatis via, sed qS no possium' sic eu recipere,aut salutare ad tametu praue dostrinae illi , ic ita oportet vitare eu alior videm necessari esse ad heretici correptione vel ram preseruati ne pximoris utilita heceni sui legis naturae rati Ines quibus generale concilium, seu humana autoritas derogaxe non potest sed illis cessantibus possumus eis nona dum praeelsis nominatim licite communicare etiam in

diuirus Ex his ergo liquidu'. quod leges humane seu colutota aea canonicae de vitandis,aut a communione separarit

criminas

97쪽

criminos recipiat limitati oesa ciuilas intelligetias scas dum dissipositiones naturalis iuris di diuini, ut seruenturio semper di, niformiter testibus sed prout congruit curandis spiritualibus morbis.Nam quod in uno tempore uni respublicae est medicina, hoc aIlo tempore,cae reipublic Haliter dissi sits plerum c est toxicu,plus mali clioni adserens,at fila iuxta sententiam ab Aristotele citatam a Rhet. Legi-

hus ipsis opus est: lege, que ipsas corrigat, ut iis m x iis: oismi sitata

foenutriti se Ie eget, Ita Ieges humane soris criptae indiget internae ratioisic equitatis discretioe . Sente ita octaua. Quemadmodum non est licitum concubinario publico annuum censum dare suo prelato,ut impune sinatur in adulterii aut cocubinatus crimine permanere. Neq; item prelato

licitum est a tali concubinario sub illo pacto annuum censu accipere, Ita et inutilis lex seu costitutio superioris statvotis annuum censum a publicis concubinarijs accipiedum esse, Quo quotanina bluto sinantur ipsi impunes de anno in ano nuri permanere in crimine . Quamuis auto non sit secundum se malum ac illicitum tales concubinarios puniri pecuniaria mulcta, Illicitum tame est ecclesiae prelato talem pusniendi modum facere aut statuere ex Iucri cupiditate,&non pro illius, qui punitur correctione,ut cesse , coerceatur acrimine. Vnde in legibus poenam pecuniariam inferentib' transgressiori, legistator magis desiderare debet tilitatem comunem et correctione peccati si utilitate proprii lucri aut uati commodi. Quamuis item praelatus non semper peccet in eo quod sinit con sinariu in crimine permanere,semper tamen peccat si pro priuato lacro di commodo sinat peccata esseimpunita α non corrigat delinquentes Tertia pars huius capituli, in qua demostratur quod

lex me possitia obligat oretum in foro conscienua non adissetur Iriniolae libertati.

1 Eliquum est iam considerare quonam pacto laxium an hominem Christiana charitate iam liberum obliscet in foro conscientie. Ex his quae in superiori, laut demonstrauim recolere oportet quc nam sit Christiana

98쪽

sti audiam iis in prs latis ac prspositis nostris,defaciamus ea quae ipsi iusserunt An singulis ferme epistolis Paulus erudia en ecclesia Christi cuic mebro ecclesiae stia tribuit officia. filiis seruis, oribus plebi, omni popula. Item parentib'dnis maritis ex principib'. Fith inquit obedite parentib'

vestris per omnia, hoc enim placitum est domino. Vos patres nolite ad iracundiam prouocare filios vestros, ut non pusillo fiant ala,sed educate illas in disciplina dni, ct correctione. Mulieres subdite estote viris vestris sicuti oportet in domino. Mulieres viris suis subditae sint sicuti domino, quoniam vir est caput mulieris sicuti Christ in caput ecclesii. Sed sicut ecclesia subiecta e Christo,ita ex mulieres viris suis in omnibus Viri diligite uxores vestras sicut Christus dilexit ecclesii Q neu in sili sub iugo serui, dominos suos omni ruo C ristis.

honore dignos arbitrentur ne nomen domini o doctrina hies oportet obedi blasphemetur. Qui autem fideles habent di sono contena re i 3 siorum Chri

illos,sed magis serviant quia fideles sunto dilecti ac partis fili ι dominissedcipes beneficin Christi. Haec inqui doce exhortare, occinae tibi Atio capite ad Tit. Admone illos principib' o poetestatibus subditos esse dicito obedire ad opus bonu . Haetenus Apostolica praecepta saluberrima ad Colo. 3.&.A.,ad Epheasios . . 6. ad Timo ec ad Tit. Ubi oc Hiero an cometarris recitat suo hac libertate Christiana heresim ia olim damnata sib Apostoloru aibus,sicuti supra ostendimus. Ex his ergo scripturis liquidum et potestate humanam dandi praescepta oc statuendi leges in toro conscientiae obligantes .non esse ex humana adinventione, sed ex diuina ordinatione ecconstituti qiiemadmodum aniteri, inquit Apostolus , ad Ro. 13. Cis anima p testatibus sublimioribus sit subdita,nsieni e potestas nisi ideo Tade cocludes Itac necessitate subditi estote no bli propter iram, sed Ac ypter coscientia. Pro

inde oc transgressor legis luimanae in illa transgrcisione sis mutestic transgrestar legis diutias iubetis cbedire superi

potestati,hac mirone dicitia r. ibide. Qui potestati resistit.

dei ordinationi resistit , Secundo manifestu circi sit irririum atque absurdum dicere huniana piaecepta leges c pur α

99쪽

pos titias elia derivero eoru maior que, Blu patiete serenda sunt a subditis , ne superior potestas amplius sit illos seviat,sicuti Pharao imposuit fili j Israhel graue onus in portarido luto 5 latere. Insuper ex his manifestum salsam ense do trina eoru qui dicunt ecclesiae praelatos sumoresepio a

aut doctores dei legem superiori. Sunt scripturae sacre de quibus forsitan videri possit quod loquantur node prsceptis quibus obediam', sed de accipienda scientia qua viam salutis ec praecepta dei cognoscamus.cuiuscemodi sunt. Qui vos, audit me audit, suos spernit me spernit. Ite supra cathedram Moysi sedebui scribae o pharisaei, Quaecum dixerit vobis seruateri iactu. Item si ecclesiam no audierit,sit tibi sicut Ethnicus Zci sticanus. Sunt qui huiusmodi scripturas ad solam scientiam . . accipiendam referant, interpretasses hoc pacto, Qui audit vos supp.docete legem dei, me audit,quecu sp dixerint vobis . . quaecuc praedicauerint vobis o docuerint iuxta cathedra

Moysi, Si ecclesiam non audierit id est si ecclesiam corris: Hala uiam piente dc doceam, ut omnia, que legis dei sunt faciantaca, solutarer biadi pecc/to cessent,no audierint cxta At 3 ita conseques esset eae moneo praecipe bripturis, ciReto interpretatis legem dei a superiore esseri discendam, sed non estumanas a superior dandas esse, sicuti dicitur Malachiae secu lo Labia sacerdotis custodiunt

scientia ccinem dei ex ore eius requirui. Uerum donem'

se esse scripturas it Ias intelligedas . nihil obviat supradictis. Nam simio alia innumera sacra scripturitestimonia ex shus liquidum est praelatorum 8c superiorum potestatum essicia esse no solum docere aut intimare quid deus iubeat sed imperare, diriger ia coercere popuIum. Deinde ex scire o parte supradictas scripturas a sanctis patribus sic intel cias esse, ut ex illis sequatur etiam nos oportere obedire iubis quae no sunt secudu se praecepta lege diuina, quemadmouo latius declarabit infra, di in sollationibus argumentore. Unde

100쪽

Vnde Bernardus homilia 66. Oer Cantica ex hoe verbo Christi, Quaecum dixerint vobis, cecae t. intellexit epissicos pis etiam citantibus obediendum esse, Super cathedram

Moysi inquit Aderunt scribet pharisaei, qui no obedierint eis tanct episcopis inobedientis rei suerunt, etiam in lapsum domin una precipientem ec dicentem, Quidicunt factte. Unde scribas illos e pharisaeos de quibus loquitur illi , Christus, habuisse potestatem non solum docendi, sed ecprscipiod eosdec futile abiises hac potestate plane subindicae quisequitur clatissala, Alligat enim onera grauia ex importa hilia enim ponunt humeris iam inst. Locutus est igitur describis 8c pharisaeis habentibus potestate imponendi hume ris hominu leges at precepta Vnde in his que sunt diuini,

aut naturalis iuris, oportet expectare preceptore cluis imterdu fit opus instructore, oc tum no modo sint parentib'. sed oc parentes filiis docentibus habentobedire. Udocentibus dei lege Proinde si hoc modo scripturr essent intelliget da Noel tergo ro,cur Apost magis diceret, Fild obebite paretibus viis Loia,cb si diceret, Paretes obedite fili Muris, doceti, vos lege dei. Ite exscri pruris ad Roci .c ex atris supra recitatis excpistola ad Epho. ad Coll. ad Timo. ad Ta tu manifestissimu est spiritum sanctu ex oreApostoli iussisse subditis, non descientia salutis a superioribus capienda , sectde obedientia ipsis prestanda. Sunt huius seculi haeretici ex supra dictis scripturis docentes cosequens esse,quod opor teat nos subiectos esse, Boobedise saecularibus potestatibus,

principibus ducibus. ac regibus, ela imperatoru legibus, no autem epistopicta pontificibus, nec canonicis eorum con stitutionibus .cum id, inquiunt,in sacris literis nodoceatur. Verum haec sententia adeo doctrinis orthodoxorum patra aduersatur ut nemo sanae metis,qui vel mediocriter legerit saeras literas,venerandamq; patru antiquitate abexordio ecclesie ad hecis p tna hereticoru illorii serrtetiis ulla roe valeat cosentire,oib'cosona voces ita tib' plebe oportere iis

pore poti fici tau vicario Christio successsiori Amri Petrio e Lunaquac diocesi costituedos esse episcopos, ab ilis, cl