Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

141쪽

se recipiendum, neq; pro pe lato,cui obediamus in sacramenatorum communione, neq; pro magistro ad doctrinam illius audiendam, neq; pro membro e lasiae ad communicandum Di rimen inter spiritualia. Hi etenim sunt actus , in quibus etiam non praturos Lereticos possumus iugum ducere cum inlidelibus o paganis de quo προ Gosmia r. ad Corin. 6. Pr ati aute male vite,non propter hanc mox ue sunt priuati iurisdictione ecclesiastica Ideoo Ypraelatos ste criminosos audire unumus tenemurcpobedire illis, donec iudicialiter conuicti contumaces deponantur ciuxta illud, Quae dicunt tacite, secundum opera eorum nolite facere. In causa ergo fidei si malus est episcopus aut prelatus utpote ligreticus manifestus, tam sua potestate iuriscuctionis est priuatus etiam ex dispositione diuini iuris, quamobrem ex notos ite haeretico amplius obedire non tenemur.Si vero Lerit limpreticus no notorius sed de haeresi suspectus aut diffamatus, non licet mihi ex dubia suspicione recedere ab illiu obedicintia ante sententie declarationem Papa hereticus, si no citare diuino est excommunicatus ecpriiratu sua iurisdietione papalista maneat papa,videtur non posse excommunicari, Lu separari ab ecclesia quia haec eli inferior papa, nec a con stitutioiubus suorum prae cellarum excommunicantibus hereticos omnes,quia illis constitutionibus non ligatur successio papae eo quod par in par non habet imperium. Secundum lianc ergo opinionem Ormis hereticus cuiuscum in

status oc potestatis etiam si papalis fueri est ex iure diuino

excommunicatus, cupriuatus itirisdilatione. Verum ques admodum mali etiam heretici sunt plerum c causa pacis ecclesie tolerandi Raac papa haereticus, propter multitudine 'quam habet sibi sociam interdum est tolerandus pro pace ecclesiae,quae alioqui absci mi fructuecclesi turbaretur. Nec ulla lex humarva pmlubere potest, ne communicemus haereticis in illis casibus in quibus si seruaretur, redundaret

in dispendium populi Christiani, dummodo ines resim

malost, mores eorum non consentiamus

SQ Iam si roges , ubi nam criptum sit hoc ius diuinum,

zolis: mem prelatum hereticum eue iure diuino priuatum sita

sita lini aeri diginitate. Respondetur. Secundiami

142쪽

hane sententiam Paulus Apostolus hoc expressit ad Cala. t. Si quis vobis euangelizaverit prstercit quod accepistis, anarrhena sit. Deinde ius diuinum exprelsam ponit disterentia

anter prelatos haereticos, di prelatos aliter criminosos. Cliti

sus vult ut omnes diamus prslatis etiam his qui malae in immvitae ut vidi ea faciamus,que docent. Hereticis aute vult, me hineticu 'ut in spiritualibus non obediamus nec in domu recipiam' eM-- M. Meq; audiamus doc trinam ipsorum,sicuti iam patuit. Unde Paulus, Quae conuentio Christi ad Belial, quae pars udesia cum inti deli quis cosensus templi dei cu idolis ri .ad Cor. 6. Huiuscemodi scripturae,& id genus multa alie sunt, ex uistius vide cosequi quod infidelis, siue sit paganus,sive herea sic',ex iure diuino no debeat prs esse Christi aius in spiritualibus Auia in his que sunt propria religio Christiane, nulla potestellia comunio,nullus coiscnsus haeretici cu Christiano. Eccus in ipalibus negoti j causis. In illis nepe no est cooetra lege diuisa Christianos obedire, elicis aut aliis Midie

Bb'prassistib' sa iuxta Pau. sententia oportet seruu obedire ano eii ethium, sicuti Christia i in reb'rrulitarit,' obediehat in natoribus infidelib',aic apostatae Iuliano. Veru hieno est lilancio pretereundasta papa exilem ludi potestatis supiniuersos Christianos principes, potest haereticos re sacprincipes .ppter crime hcres priuare suis regnis,atc in Papa retes oriperins, 5 in palibus prorsus eximere plebe Christiana ab ianum rinci obedietii tibiectioe eoru Sed hic vastabit forsit uspia temporia ut ter Si heresis nuda priuat prelatu sua iurisdictioe ex diuio iure, mensarcis mau si papa esset occuli hi retic', dinari s. ymotiora et co Mare temtoralipssecrati s illius immua essem diminia.

supm lacu ver*csset, Iat' colunderetΦ tot cccrassici Qrdo. Respondet. Papisi esset haereticus occultus, bilis ea que sunt iurisdictiois exercere no posset, ic ita irrita essent,niatorsi et dignitatu collui s.cesurs ac leges ab ipso si heresiemanates,utissi in posset iacere e/,qusi ut ordini seruas eccrae forma nec in Iocasu,rilix salute seclcstae nccessari' cofunderct,nepespiis sanct 'eccrae preside dirio cret illa in necessarijs etia etsi uspia Iudae aut pagan' haptizat',ne uncscorde vero Christian' eligeret i papaL

143쪽

M. IOANNIDDRIE NUGbie lio. Hi iam si dixeris, Paulus Apostolus dicit hae retica

post unam aut alteram admonitionem deuita, Non videtur ergo omnis haeretieus ex iure diuino excomunicatus elle, vitandus nisi bis monitus pertinax manserit.

sol eis. Responde Apostolus, ut inquit diuus Thomas

loquitur de heretico,qui ignoranter est hereticus nondu sciete separans sese ab ecclesia.qui si admonitus pertinax manaseritiam subuersus eu inquit Apostolus, e peccat cum sita semetipso danatus. i. in semetipso, ut inat Hieron ,sententia seri suo arbitrio de ecclesia recedens hec Hieron. Apostolus vero si loquat de heretico ex malicia iam monitiones ills

praecedunt non ad serendam excommunicationis sententia

qua separetur ab ecclesia, sed ad declaradam eius pertinacia, qua suit precisus ex semetipso separas se a doctrina ecclesie. Vnde glossia. .quaest. prima,capite primo. Si scirem, inat, pregatum meum esse hereticum,quia nouam singit heresim,

nec tamen praedicaretsi me excommunicaret celabrarem in

occulto sed non in aperto Ex supradicta opinioe consequit. quod papa si primu suerit occultus haereticus pertinax ad vanum diem vel ad tempus modicum, deinde de heresi resipiscens mox poeniteat, seipsum debeat depasitum reputare ecrenunciare papatui quia debet intelligere se iure diuino suis se priuatum in quo casu, episcopus ipse renunciare dcbearet dignitati episcopali de quibus vide in cap. Cum pridede renunciatione Haeten' de opinione illa. Aliorum vero rara in interdum est opinio dicentium Papam haereticum non esse ex iure di. debes cedere tu AEnnie communic tu et priuarum papa tu,seditiuadum,ac deponendam etsi,aut per uniuersalis ecclesiae cocilium alit per clarum Romonum,seu collegium cardinalium. Unde textu Apostoli dicentis, Si quis Mobis euangelizaverit preo terci quod accepistis .anathema sit,interpretatur Ambrosi non an si haereticus sit per ipsam crimen heresis anathem I, sed talem Apostolus praecepit inquit anathematizari. Secudum hanc sententiam concilium est supra papam notorie hereticum .vel de haeres suspectum dedi inmatum qui ex proinde potest de haeresi accusari iudicari Q codemnari,ac deis ponit autoritate uni Ierialis ecclesie . Rationabiliter aut prae

144쪽

sumitur suspectus de haeresi,quando ipse adeo notorie A. inseorrigibiliter scandalizat ecclesiam, ut vita eius sit ecclesiae tanquam exemplum ex octrina haeresis seu fidei Chi isto prorsus aliene Status enim papalis non eximit papam a leagibus diuini aut naturalis iuris ev ideo ipse non solum si sissiciatur reticussed etiam notorie criminosus, praua vitaesus conuersatione scandalizans uniuersam ecclesiam inficia ens paulatima turbans per uniuersum orbem ecclesim hra,admonendus est tanc, de heresi suspectus. Proinde concilium generale, tuis nes potest, nec des, plenitudinem papalis potestatis a Christo commissam Petrois successioribus eius tollere aut diminuere, sed de illa gratias agere deo,qui potestatem talem dedit hominibus. Potest tamen pro edificatione ecclesis usum illius potestatis limitare ceriis legibus custatutis quibus ipse papa debet ac quiescere nimirum subiectus qui latinaturalis cediuinci .ris . Item ecclesia cydiu tenetur papa habere pro indubita a 'ini: 'Hto papa,debet ipsum ut vicarium Christi, custodem suum et si hecti id bepastorem nominare.& ipsum, iuxta Pauli Apostoli doctri .

nam velut seniorem non increpare, sed obsecrare ut patrem, ex honorare ut dominum tenetur. non reuelare turpitudisnem patris, nec conuiti s aut detractationibus dehonestare,

nihilominus tamen huiuscemodi vicarius ecclesis sponsus si fuerit frigidus,maleficiatus, ct adulter,adeoc sit ad generationem filiorum spiritualium inhabilis ut nihil sibi sit curae de sponsa sua ecclesia potius gemerans filios spurios satanae, iam existimari potest de haeresi suspectus,atc ita rationibiliter ecclesia potest incipe redhibitare,an persona illa sit indubitatus papa, sicuti rationabiliter tum dubitare potest, an sit pertinax hereticus Vnde aliud est de crimine in papa transitorio,etiam itum uis graui, propter'cod excepta haeresi ecclesia papam iam reu piscentem ut paratum in post rum resipiscere, non potest iudicare,aut condemnare aut de Crim misi mponere. Aliud vero est de crimine notorio permanente quod i VJ rpapa verbo vel assidus conuersationis exemplo defendit, ian i ' 'umultu et Iet crimen Aut tanu nullum esset tuturum dei iudicium,Rui tant deus non estit criminum ulter. Nam tu ecclesia

145쪽

si rationabissiter potest papam habere suspeetu de haereti n5. propter peccatum, aut crime quod in se commissum heresis non est, sed propter obstinationem, et doctrinam cotra fide, qua sua couersatio docere nutrire.atin desedere uides quia par est a fide exorbitare aut facere verbo seu notorie conuero sationis exemplo alios a fide deficere. Et ideo tempore sacria legi schismatisa n Costantiens concilio cynoera vli cert et indubitatus papa.qui iurauerat,& voverat renunciare papatui propter sanctam ecclesiae Unionem,quia monitus ima

plere iuramenta non curauit,sed spreuit, ec diu in sua stetit obstinatione ab eodem concilio Constantiensi, irius in Pisano concilio pro hae retico est damnatus Et ex his diligenter consideratis perspicuum esse potest quonam

Uuis Pinia. contai in uniuersalis eccleuae est supra papam et reo de pote in irim tr rios a supra zonesum Sed inc emergi quaestio Qua dis moesis videlicet o patestas papalis sacra n electione cardinali Min

aliqua personast magis adeo ac diuini iuris,l potestas in perialis facta a electores inanii. Na potestas papalis, uis fuerit in Petro ex canat oe Christi. In succestaribus in Uetri vide esse ab electione humana, Ex quo sorsitan consequens videretur potestatem papale non magis esse diuini iuris. im perialem aut aliam saecularem potestatem. Ad planius ergo intelligendum,si diuersimodae sint huiuscemodi potestates a deo. t an in huiuste modi potestate valeat consuetudo, aut prescriptio, Considerandum est decim quod

nec saecularis potestas,ut rcgalis,vel imperialis,nec pol stis iurisdictionis spiritualis est a deo humanum genus in timente, nempe sub innocentiae statu non suilitat opus vllis legibus aut a malo coercentibus, aut ad bonum inducentioinis,sedi testas secularis primitus est a deo docente per lumen ronis internae post lapsu oportere esse in comunitate potestate superiore, ur ad comprimendii aut vindicandu au Potestas imp is daciam.aut superbiam hominum pertinacium, Vel ad consummatiior moti lenda rniseriae seu imprudeliae humanae . Huius enim pote

δ' vilicise or sta iij ieeutio nune illicite sit, ae per usurpatione sicuti inquatuor monarchiis,seu imperi js sibi succedetibus. Potestas regalis,seu imperialis fuit primit a violentiam usurpata Pris

146쪽

DE LIBERTATE CHRISTIANA, LIB. . V. Primus Ailarioru imperator Nemroth oppressior sciit homi Illyriiarim Ienum ut Gen. 6. Robustus venator cora diro Secunda: rator. Monarcitiae imperium, Medorum vidcliceim Persarum edorum. primum sibi per violentiam usurpaverunt Darius o Syrus raccomintersecto Balthasar rege Babylomor Danielis quinto Tertiae Monarchiae impertu quod tuit Graecorum priamum, per violentia usurpauit Alexander Macedo,pri Maachab primo,ubi legitur Alexander Philippi rex Macedo, qui primus regnauit in Graecia post biercussit Darium regem Persarum 8c Medorum, costitui P ςli mul N ac stisobriis:

obtinuit omnisi muniti s,et interiecit reges terrpe c.

arte Monarchie umperium quod est Romanoris partim per violantiam, partim per tacularem prudeliam usura pareceperunt Romani ust in Iulium Augustum primum

Cesare, ut patet ex diuersis historqs. Ex quibus liquida

est quatuor Monarcharu imperia primu fuisse per violentia occupata, ec non tuisse acquisita,neq; iure e lactionis egitismae, nec iure successionis hereditarie. Unde di in Danieli lim visione quatuor haec regna ostenduntur sub similitudine n iis, ita hominum, sed bestiarum propterea quod quatum ad prima sui origine initium habuerint no deo per lumen rationis docente, sed libidine impetuq sensualitatis stimulante. Quod si in alici hord regnorum quatuor fuerit rex legitim', oporaret quod hoc fuerit ex consensu populi expresse ves interprotariue consentientis in regem ipsum Solum autem rex gnum Israhel regem habuit legitimum populo petente ocdeo primum illis regem SauIdant primae regum decimo. Cui propter inobedientiam reprobato dedit eis deus rogem Dauid , cui ex diuina ordinatione successerunt ii qeius, primae Regum decimosexto. Iam autem Christiani imperatores,ct reges legitimi sua regna, enim peria cosequuntur tam iure successioisis reditariae, quam iure approbatio nis 5c consenuonis humanae, deo etiam sic docente per u men rationis internae,et ordinante quemadmodum imo perator in principio collationis primae. Magna loqui a deo dona collocata sunt sacerdotium c imperium, Sacerdotium , ut diuinis imperium, ut numinis sirsesset.

147쪽

Cunmerario. Q DecImo Gnsiderandum quod huiuscemodi potestam

eum nullam habeant inter sese oppositionem oc repugnanstiam possiunt eidem per sene conuenire. Sicuti Moyses tam

in spiritualibus ci in temporalibus praesidens populo Isras hel . o. annis simul officia spiritualis' secularis iuris. dictiois exercuit offeres sacrificialano, secransi Aaro re filios eius in sacerdotes iudicans populum Israhel in temporalibus nunc per se nunc per ro viros substitutos de quiali dicitur numeri undecimo. Vnde ex propheta Moysen sacerdote appellans, Moyses cY Aaron,inquit, in sacerdotib

eius. Item Deutero. r. patet quod ad sacerdotem pertinebat

iudicare non solum inter lepram e lepram, inter irregularitates ec peccata sed inter sanguinem o sanguinem , inter causam ec eausam si 5 Samuel simul in temporalibus , ecnuevius edidiora spiritu libus praelatus extitit,ut patet ex primo libro reginti filiorum Ista Demum Machabaeorum seculis reductum est regnum seu

fAf Acts i, ducatus Israhel ad sacerdotium, nempe tum ridem erant duo,uis iner idem χή, in temporalibus A in spiritualibus sacerdotes , ut patet primo Machabeorum secundo de Mathava, ex fili j videliaeet Iuda Machabeorum Ionatha, Simone, e Ioanne Simos nis filio,Sico ante annos iam a tempore Costantini ut patet. 96.distin .ca. Constantinus in ecclesia Christiana. Apud

episcopos multos fuit,trac potestas super totam sua diruaesim. Et ideo dux saecularis auumptus seu electus episco' non tenetur patrimonium saeculari potestatis resignare δή uis iam factu episcopus non possit sese officῆ temporalia suae iurisdietionis implicare. Hic ia si roges Si episcopus ex donatione vel electione, vel alio quouis modo potest in temoporalibus esse dux aut comes,Cur non papa potest ex electione vel donatioe fieri imperator, ita ut gladi uter sit apud Papam vel si dux aut comes potest eligi episcopus , ita ut noeeneatur resignare ducatum iacularem, Cur non potestam. Perator eligi papa, ut non teneatur cedere imperiali potes stati Respondeo, quia non potest clerico esse commissa uniuersalis temporalium rerum administratio haec nemo pedistraheret prorsus ipsum ab administratione spiritualii'. α ideo papa non debet habere temporalium rerum, aut negotio

148쪽

potiorum c causarum prophanarum administrationem,n si quatenus famulantur diuinis visustentetur Christianus cultus Amperium autem saeculare papam prorsus impedi/ret ab administratione spiritualium rerum ecclesiae debita. Vnde hic duo sunt consideranda Primum enim ex inperioribus sciendum est contra ius diuinum esse episcopu

aut pontificem in spiritualibus rebus ecclesis praelatum sese κω αimmergere negotina secularibus relicta pastorali cura secun ur m Iedum quam debet inuigilare pro salute animarum e pro tu se non implicar αcro fidei,& charitatis ecclesie,quam Christus acquisiuit sa culatia negoti t. Ruine suo quemadmodum inquit Paulus, se de ad Timo. secundo. Labora sicut bonus miles Iesu Christi. Nemo militans deo implicat sese negoti j secularib',ut placeat ei cui se Probat Signanter ait, Implicat sese, nam aliud est se imoplicare negotiis saecularibus . Aliud ex necessitate pictatis

in proximum ad tempus negoti, secularibus intendere, compari, aut implicari Amplicat sese, qui vel ratione dignita. tis vltro assumptat obligat sese ad habendam assiduam cura pro temporalibus causis ex negoti js in repub.administranadis, vel sine intuitu conseruandi bonu spirituale ecclesiae asa sumit negotia pro temporalibus rebus aut dominii ams Pliandis interim aut negligens aut non sollicitus de salute spirituali animartura. Implicatur autem dum ex necessitate offici faut charitatis circa temporalia bona ecclesiae necessas ria vel utilia ad tempus rapitur ita in his pro tempore Occus Patus, tinterim cor illius non detineatur huius iaculi affectibus aut desideriis Sic enim ecclesiaruum practati utriusin vite tractius Q conleplative officia debent exercere, nucia Martha actioe strenui satagetes circa frequens ministerna

nucii Magdalena oronib'&alta speculatioesus a Unde Paulus inter cetera,inquit, Oportet episcopum esse hospita Christus ini a lem domui suae bene praepositum,doctorem,ut potens sit ex dit Petrosccutire hortari Neos qui contradicunt arguere,ad Titum primo. o. ecderiae . mpe Secundo sciendum est quod Christus cum praefecit Pe rium. trum uniuersali ecclesie dans ei iurisdicctionem super omnia ecclesiae membra, non simul ei dedit imperium porri supuniuersam ecclesiam. Nec enim abstulit imperatoi bus,aut T rogibus

149쪽

regibus sua imperia, neq; item voluit, quod omnis potestas regalis perinde ati ecclesiastica debeat derivari,ac origine su nere ex potestate Petri. Nec enim Christiani principes. aut reges temporalia regna suac imperia Ditib seudu teneta papa sed eatenus pape subi jciuntur etiam circa temporalia, quatenus temporalia hec ad spiritualia, an ii ad finem sunt

ordinanda Θc ideo omnis secularis potestas eatenus in temporalibus subiecta est paps, quatenus abusio,aut negligentia Christianorum regum circa temporalia nata sunt impedire finem spiritualem,in quem papa habet uniuersalem ecclesia dirigere. Et ad hunc intellectum in decretis .ia.dist capit . . dicitur quod Christus commisit heato Petro iura coelestis

imperii deterreni. Sic in Christo impleta est prophetia. 5

. . auteretur sceptrum de Iuda, ne*dux de sce more eius .donee

patellas imperialis Unius nominis supcriniuersum orbem

. t Clarilitanum, non est diuini iuris aut naturalis neutre origi. ne nabet immediatam ex Ordinatione diuina, quia neq; ra

tio naturalis dictat quod unus debeat sic in temporalibus dominari omnibus nec lex diuina praecipit, ut eligatur onus,qui dominetur omnibus regnis 8 prouinci is, neq; sapiam in scripturis legimus, quod deus dederit ulliuiomini imperium in temporalibus super uniuersam ecclesiam que admodum legimus Christum prisecisse Petrum superinis uersam ecclesiam in spiritualibus. Meminit quidem trius Q potestatis cum dixit, Reddite quae sunt Caesaris Caesasti quae sunt de deo sed non dixit vlli homini Ut dominares tu uniuerso orbi quemadmodum dixit Petro generaliter, Pasce oves meas, o quodcum c ligaueris super terra n. Si tamen consensu populi ommium regnorum, ex ecclesias rum eligatur unus imperator,qui sic dominetur in temporalibus, testas illa imperialis est adeo, non ut praecipiente talem potestatem fieri aut eligi sed ut dreente per Iumen rationis in terne,concedente oc approbante talem potestatem fieri posse ex consensu ominum cligetium sibi pro bono comum ex tranquillitate reipublicae uniuersalem moderatos

rem Vnde ab initio poterat apud Romanos incepisse

150쪽

Uerum cenon usurpatum imperium, velutis populus iste

Romanus pro pace ec tranquillitate communi presentis seruli secundum iura &leges quasdam naturae a conditore impressas voluerit ceteras gentes liberare a tyrannide suorum regum, regna terrena contra consensum populi sibi usurpantium,atq; inde coeperit bellare tyrannos. impedientes commune bonum coercere, oc ita rempblicam tyrannide pressa habere sibi consentientem, tunc potentas ordinandi de impeario potuit esse ad Romanos deuoluta. Nam si iuris naturae est hominem unum, tyrannide atronis pressum liberare, quanto magis est uiris naturae rempublicam aliquam preissam liberare a tyranno,qui no reipublics commune bonum, sed solum suum quaerit commodum non habita ratione adiura, ec leges natur . Hoc aut paeto dicentes nos recedimus a sentetia Pauli dicetis non est potestas nisi a deo. Que aut a deo sunt, ordinata sui ad Romis Echine iam sume dieit ratio cur potestas imperialia supc uniuersum orbem Christianum in in homine non sic sit ex iure diuino,quippe que originem habet ex voluntate hominum ex consensuetia toti' populi reuocabilis sicuti et a sorsita iurisdictio irriperatoris non sese extedit super omnia Christianoru regna.

Papalis autem potestas ex iure diuino est super omnes Christianos crino potest contrarii fieri, quod aliquis habeat potestate papale a non sit hae ipsa potestate praeci omnibus omniu Christiano tu regnis. Mimperijs.cbuis quod iste vel ille sit papa. mutabile est, nempe ad hoc contensus operatur,ta eligentio, Gb eius stetigit,ino accipio e litus donum

Papalis potestatis nisi ipse essenserit, potest iapa postqi co P - προαπlentit. papa tui cedere volutarius . sedio potest deponi inui. Tyti '' Isture,nis ypter haeresim secudu sensu superius declaratu Pri Wiymi mus igit impator legitim a principio habuit impetid ex eo

sensu populi Petrus aut prim papa non ex conses aut ele io

etioe populi sed immediate a Christo papale accipit potestate. Ex his itam primo aspicure ae etsi iurisdictio secularis seu pias impialis no sit a papa. Papalis instas ac iurisdictio superhia ecclesiae ebra est iure diuino seculati potesta