장음표시 사용
181쪽
Apostolus ergo ea dicit, Filῆ obedite parentibus per omnis.
intelligit per Oia,ad quae ius paternum sese extendit, utpote in his,qus pertinent ad dispensationem domus et ad eruditionem ac disciplinam morum precipue pertinentium ad cauendum transgrelliones legum superiorum de hoc infra latius cum de obedientia tractabitur. Ita quod Christus dicit ad Petrum. Quodcum ligaueris d. non est intelligena dum omne igamm,vinculum seu preceptum,aut legem papae obligare,sed quodcum c ad edificationem ecclesiae pertionet.Sico locutiones uniuersales etiam in alijs sunt accipiedς,Ueluti charitas omnia eredit,omnia suffert omnia sperat, charitas credit omnia quae secundum regulas Christians si a dei credenda sunt. Suffert omnia, quae secundum virtutem
patientie tolerari debet. Quinta propositio. In obsero ubila im iis u/tione humani praecepti duplex virtus inuenitur. Vna est obedientia veluti cum homo vult preceptis superiorum obedire,et huic virtuti contrarium est nolle obedire quod est
Prie contemnere, M semper mortale peccatum.
Gaudit tubiut Virtus in obseruatione humani praecepti est velati, it ustodire instinentia,Vt in precepto ieiun q,uel a Bis religionis, ut in huj-- praece Praecepto sinetificandi diem festum, vel aetus iustitie , ut in
se praecepto soluendi tributaec vecfligalia vel aetus sortitudia nis,ut in precepto bellandi pro necessitate reipu. Vnde legis satoris prius est constituere, at considerare actus quateanus boni sunt,aut praui, o precipere aut prohibere illos. Siquid e lex positiva praecipiens,aut prohibens actus ex his quae sunt in se indifferentia facit aetus illos elia aut in praecepto,aut in prohibitione constituens eosdem, ut sint actita huius vel illius virtutis , quemadmodum patet ex doctrina Augustini in epistola ad Casulanum, di in epistola ad inquisitiones Ianuarri. Opus quod naturali aut diuino iure est indisseres accedente sola prohibitione aut consuetudine litia mana sit preceptum. Quemadmodum lex ieiunii facit abstinentiam esse aetum precepti temperantis Lex sanctiurandi diem festum praecipiens audire mittam deabstinere a seruili os iacit ac tus illos esse virtutis latrie. Lex prccipies solutione vectigalis ponit actum illum sub virtute iustitiae,
182쪽
unde unum ex idem opus extremum potest eta actus dicticarum virtutu, quemadmodum dare decimam potest esse ase ius resigionis,potest esse aetus iustitiae, potest α esse actus
virtutis obedientis. At ita fit ut inhumani precepti viola o. .
ti plerum. duo vitia reperiantur,vnum inobedientia sor fiet , Tmalis id est,nolle obedire , vel contemnere prseeptum aut g ς; Preceptorem Alterum vero executio operis humana Ie 'ge vetiti, aut omissio operis humana lege precepti. eciale peccatum alicui virtuti speciali est oppositum, re est aut gulosita aut sacrilegia, aut liustitia aut timiditas,facies in prelio sugere cum oporteat in certamine sortiter stare e pro iustitia agonizare se ad mortem. Unde sequitur duplice esse modum transgrediendi humanum preceptum, scilicet vel ex inobedietia seu contemptu aut legis aut legi flatoris, vel ex assectione faciendi actum qui videtur Iege illa prohibitus aut ex negligentia qua omittit actum , quem Portuit sacer omittit ins sa actus ille lege preceptus aut difficilis est,atit molestus, aut ex alio quouis respectu. Trasgresssionem humani praecepti secundum priorem transgredienis di modum videlicet ex contemptu eue mortale Peccatum p E iste in trastet ex doctrina Pauli dicentis. Qui potestati resistunt, ipsi si Ait infidia
hi damnationem acquirut ad Romanos. M. Item primi re sim.gum capite. ε . quasi stelus Idololatris est nolle acquies xe. Et in hoc con sint lut doctores uniuersi,quod uidelicet ex contemptu violare humanum praeceptum semper est crimis male peccatum. Nam ipse huiusmodi contemptu secundus iam speciem est criminale peccatum etiam pro tempos xe,quo quis ad executi m humane legis non obligatur a.
aetsi possit esse cotemptus quida surrepticius veluti primus. ceu leuis quida inobedientiae motus qui solu sit venialis culpa. Transgressionem vero humani prccepti secundum posteriorem transgrediendi modum non lemper esse mortale peccatum sed interdum veniale solum, interduetiam nullum, iam est declaran
183쪽
segκὰκ quartum bulas partis membruscearraedus quartus, in quo exsupra dictis propo sitionibus inferantur aliquot conclusiones corollariae , de aequitate iniquitate binianoru staruiorum, madciorum.
V I ex singularibus muItis experimento cognitis,facilius intelligimus Uniuersalia, Opere pretium est in hoc articulo ex supradietis propositionibus inferre conclusiones quasdam corrotarias de midatis hunonis particularibus veluti sunt mandata ae statuta secularia principum aut iudicum in personas ecclesiasticasi res ipsarum, mandatam eorudem iubentium Gluere vectigalia, tributa, e pedagia aut iubentium ire ad bella, aut iubentim ministris suis occidere quemcli, mandata insuper pontificuprecipientium pastoribus seu iudicibus sub se positis, quatenus aut a communione separent,vel excommunicent personam literis suis designatam,aut crimen sibi cognitum de se, vel de alias revelent,mandata insuper ecclesie ratione exocommunicationis late sententie qua praecipitur nobis vitaret sugere communionem eius, qui excommunicatus eli, mandata in sententris iudicum siue saecularium, succccleissasticorum ex pretia. In his enim particularibus,si cognruerimus,quomodo sit obediendum c quomodo interdum etiam non obediendum ex quonam pa)to sint iustae interdum etiam iniqua di iniusti, facilius poterimus deprehendere transgrellionem humani status seu mandati, interdum statutis eonir eue mortale peccatum interdum aute veniale.interdum 3 libertatem ecclesia iam nullum. Primum igiture supradictis sequitur, iniqua Te ma data ac statutae rum qui statu:int,prohiber, aut mandant quippiam contra ecclesiastica libertatem. Huiuscemodi sunt statuta seu mandata prii cipum seu saeculas xium potestatum, vel magistratu prohibentium ne quip/piam pota donari aut legari ecclesi x seu ecclesiasticis perso insc
184쪽
os in augmentum diuini cultus seu religionis Christianae,; aut prohibetium laicis ne decimas clericis soluant,vel ne ad
oblationes veniat, neue obediant aut pareant citationibus, istu sententris iudicum ecclesiasticorum in rebus ocreeIesiaesticis causis. Insuper iniqua Z centra libertate ecclesiasticam sunt mandata eorum, qui aut prohibent sacerdotib ne
excommunicent,seu ex minimicatos denuncient Iaicos commacca, quiue cogunt episcopo ec ecclesiasticos iudices vi excomunicatos ab excomunicati absoluat, vel sentetia ex municationis callet reuocent oc retractet, vel qui in Ioscis interdicto suppositis quempiam celebrare cogunt, vel qui prohibentexcommunicatis ne exeant de ecclesijs dum diuina celebrantur. Super omnia vero abusus est maximum
di intolerabilis per eos, qui ecclesiastica bona in augmentu diuini cultus ac in pium usum pro miserabilibu personis designata authoritate laica magis grauant, Monerant, ct sit eadem bona essent prophanae noluissent aditu illa usum destinata Destitutis cotralibertate ecclesiastica editi, uiti
Honorius papa tertius i capit. Nouerit de sentetia excom inicationis. Excommunicamus omnes haeretico utrius secxus quocum c nomine censeanture rauior ac receptores aedefensores eorum,nec non, ex eos qui de eae rem seruari secerunt statuta edita& consuetudines,vel potius abusiones in taeductas contra ecclesiasticam libertatem, nasi ea de capitu . laribus suis, id est, de libris suis infra duos menses post
huiusmodi publisatione secerit aboleri. Excommunicamus quoc statutoreset seriptores statutoru,necno potasta res reconsules,rectores,cweonsiliarios Iocorum, ubi de caetero h in tama iuster distatuta vel consuetudines fuerint edita vel obser Christidiuuata,nec non Ac illos,qui secundum ea praesim pserint iudi utarias raue care, vel in publica torma scribere iudicata hactenus ille . . Veru hic stiendum aliud esse Iibertatem ecclesiasticam, aliud vero libertatem Christianam seu libertatem ecclesiae communis clero oc laico. Nam libertas ccclesiastica est immunitas it Ia secundum qua micrsone ecclesiastisce et res ecclesie sunt ex iure diuino aut humano aut exivitilegio immunes et exempti a seculariam iudicu potestati
185쪽
hut iurisdictisnibus tribunalibus, vectigalibus, eviri ita
impositis,aut imponendis a teporalibus principibus seu iudicris, quemadmodum tractant doctores in capitulo, Aduersus de immunitate ecclesia stica atq; ita libertas ecclesiastica facti personas ecclesiasticas immunes, seu liberas 5 exemiptas a legibus di exactionibus saecularium principum, aut magistratuum. Libertas vero Christiana non iacit Chriastiano ab huiusmodi legibus liberosa immunes.
Multa autem statuta Ac mandata contra ecclesiasticam libertate. specialiter explicat bulla in corna domini, in qua decernuntur iniqua esse mandata e statuta eorum qui sta aluunt, prorubent, aut mandant ne literas Apostolicae sedis, De Ηιtutis et a B legatorum, ac nunciorum o iudicum delegatorum es ad uis iniquis repro dem,gratiam vel iusticiam concernentibus, decretist superbatis per bullam in illis ac caeteris iudicatis,processiibus 8 executorialibus, nota coena domini. habito primum eoru beneplacito, 5 assensu pareatur quiue sub grauissimis poenis statueret mandare presumunt, ne tabelliones di notarii super huiuscemodi literarum ac proacessivum executione instrumenta vel acta conficiant, aut consecta parti,cuius interest. radant, quiue res ecclesii. , quales nus ecclesie sunt iurisdietiones prouentus,ceredditus Uasurpant,arripiunt, aut sequestrant, vel qui per se, vel alium, seu alios, directe vel indires te praedicta exequi, vel procuras Imp/Iὸo e. aut in eisdem consilium,auxilium, vel fauorem prestarep in ip non verentur cuiuscuc prseminentie 5 dignitatis fuerint.
ursus iniqua sunt mandata eorum,qui statu cintilis
Ap toticii σς hent, aut mandant, ne quis executioni mandet ullas literastμ , me liter Apostolicas etiam in Erma breuis graue ec uom ψη ς ernentes vel eitationeso exemtoriales Apostolicas sine μ' ipserum mandantium, aut principum beneplacito Ac exa mine, vel qui incarcerant, detinent, aut incarcerarie detianeri faciunt, literaruma citationum Apostolicarum executores,vel qui seipsos constituunt iudices ecclesiasticarum bnarum,vocantes illas directe vel indirecte ad suum tribu . nai aut ad instantiam cancellariae, vel par lamenti preter comunem iuris dispositionem vel quisuerint increancellarii, aut consiliarii ordinarii, vel extraordinarii, vel etiam qui
fuerint Archiepiscopi vel episcopi autoritate laicali impedie
186쪽
rea eausa Apostolicas biificiales,aut spirituales,& sese deJl
Iarum congnstione, tanquam iudices intromittentes vel crupelletes ad reuocandu Isti sui casus bulis in coena domini, secundum quos *culares potestates madantes aut statuetes, non solummodo grauiter peccant,ot Tendentes libertatem ecclesiastican,verum ecpapalem excommunicatione incidui ipso facto. Quatenus aut sciamus an huiuscemodi mandata sint contra ius diuinum, dignac sint tam gratii excommunicationis cesura reseruata seli sed Apostolicae. Hie taedum est,quod aliud est potestatem saecularem absolute mandare aut constituere.ne quisquam pareat ullis litetis Apostolicis iusticiam aut gratiam concernetibus, aut ne executioni mandet easdenti Aliud vero es p testate saecularem mandare,aut constituere, ut sine suo besneplacito dc examine nemo pareat huiusmodi literis , ne executioni mandet easde Nam primum cum sit dire-ete contra potestatem seu libertatem ecclesiasticam, est eam
prorsus tollare e extinguere, nec potest fieri abst conte. De mmis secuptu ecclesiasticae potestatis, neomtest ex ipsius pontificis artu principu, ix priuilegio conuenire regi aut saeculari potestati Secunctemium, ne litenedum autem videtur possie ueri absin contemptu potestatis 'OMicae dis, ecclesiasticae, B abst iniurii, aut odio, aut gravamine seu ipso' costensi exeproudicio ecclesiasticae libertatis di sanctae sedis Apostoli cutio mandent,
cae,vel iterarum eiusdem Potest enim contingere, quod princeps quispiam alit ex priuilegio seu commissione papae hoe faciat,sicuti Carolus Imperator habuit ex priuilegio sya nodi ne sine suo consensu investiretur vel coniuraretur episcopus,aut ex causa rationabili secundum congruentiam loci ec temporis ad sic statuendum alc mandandum moueatur propter abusus tollendos, ne praeficiantur extranei, autinidonei, qui vel per nimiam importunitatem, falsa' sug. gestiones literas Apostolicas impetrarunt, vel impetratis abuti volui ad oppressione pri perum,qui alioqui subire textu literarum Apostolicatum longis litibus, grauibuslsumptibus vexari possent.non quod potestas stcularis velit
sibi aut iudiciu ecclesiasticorum rerum usurpare, aut viros
idoneos autoritate Apostolica institutos impedire, aut sua
187쪽
llorum idonestate iudcium sumerci sed quod velit ad edificae
monem respub. statum ecclesiasticum promouere. Unde' ridie cernim' prelatos et alios disputare de madatis.de restia suis,ac literis papae quae tangat ecclesiasvica negotia,eollatia ines hi iciord,prehendam,e dignitatu. De omnibus literiae mandati paps praesumendum quidem est quod ei oporreat obedire modo constet an costare debeat tales reuera esse Iiteras a sede Apostolica emanatas, subsistentibus etiam rationibus occausis,quibus ipse papaverisimiliter motus inductus est ad precipiendum. Et ideo non debet ista praesumptio tam violentaeu. . vino liceat huiuscemodi mandata etiam verissime emanata a sancta sede Apostodica examinare ex investigare sollicite , antis oporteat obedire tametsi hoc maxime pertineat adiudices ecclesiasticos, quibus lauaiuscemodi iterae mandatorum Apostolicorsistinguntur,ut patet ex eapitulo siquando, de rescriptis ubi papa Alexanader tertius patienter,inquu sustinebim si non teretis quod praua nobis suggestione fuerat insinuatum. Unde ex sententia pape circa gdem tanta consi id moderatione concipi deahet tantam maturitate patientiae de qui Ac tanta deliberationis grauitate proferri,ut omnino recta sit credenda,veru quia papa quatenus homo talem modum deliberationis circa ea que sunt sides potest omittere edi nniti proprio sensui proprie trudentiae. dcirco etiam plerum Miceret examinare literas mandatorum pari desinientis aliquid crede dum esse aut fide tenedum Uerum quia his nostria saeculis insurrexerethostes reclari aduersatea cathecis Petri,qui in clignis contumeliis eccleuassicam potestate reddiderunt coteptibilem apud uniuersu ferme plebe doceres hujuscemodi ecclesiastieae potestatis amplitudinem exture diuino sese ex aendere sol im ad docendum viam salutis aetern o ad arguendum L corripienatum peccatores N ad remittendum.
ac retinendis peccata secundu modo quem ipsi confingunt. 8 ad dispensandum Christi sacramenta Ampliore potestacem quae est in usu libertatis seu immunitatis ecclesiasticarum personarum ac rerum ecclesie 5 in coercendis hominibus contumacibus ecindispensandis ac conferendis adicia
188쪽
D IIURTAT CHRISTIANA,IIp. . . t 3.tatuendis ecclesiasticis beneficise episcopalibus,d nstatiatius,&ossicris papam acquisinise potestatem non ex ulla concessione Christi,sed vel ex consuetudine per violentiam quadam,aut per usurpationem aut per spontaneum consensum populi introducta, vel ex sola dispositione positici iuris ab eodem papa editi in fauorem cleri,vel ex pricii ris,aut dos nationibus saecularium principilia Ideo ad amplius intelligendum quonam pacto qui' secundum huiuscemodi res in toro conscietiae teneatur ex iure diuino pari obedire Θc parere mandatis expressis in literis Apostolicis ex superioribus ad memoriam est reuocandum. Quemadmodum distinctio potestatis , seu turilaictionis ecclesiastice a potestate, seu Dissmctios triaurisdinione seculari ex diuino iure est o a Christo innitu, undis Ues ι-ta, Ita distinetio fori seu tribunalia secularis a lato spiritalia Da foro, uia tribunalis Mnestinuenta,nec per solas hominum consti sciaris,
rutiones,nec per imperatores, neq; per consuetudinem ina roducta sed est a Christo instituta et insinuata, Matthei.t6. Tibi dabo claues ecc. Quodcumc ligaueris ccc & Mais thau .is. Que moe alligaueritis c c. Si ecclesiam non uadierit sit tibi ecri Ioanis Itimo Pasce oves meas. Ad Cesarem nus fidicit, Tibi dabo claues regni coesori 6 c. Quodacum c ligaueris eccari. Quorum remiseritis peccata et cet. Vnde sequitur papalem potestatem ac iurisdictionem super omnia ecclesiae membra ex iure diuino esse saeculari
potestati seu imperiali iurisdictioni pre lata, atq; presecta, tametsi imperialis potestas non sit a papa ex concessione diustia Nam ecptiussi veniret Christus, iam erat Romanum
imperium, quod L ipse Christus in euangelio approbans, Imperidicata vi
Reddite inqui quae sunt Caesaris Cesari et quae sunt dei tonoesia par. deo cY Apostolus Paulus. Omnis anima potestatibus sublimioribus sit subdita, re infra. Non enim sine causa gladium portant, ministri enim dei sunt. Nam propter lior ipsum tributa prestatis. Christus autem cum piscit Petium Universali ecclesiae pastorem,dans ei potestarem super omnia ecclessae membra super omnes oues suas,ncn super has aut illas, sed distiniste degencraliter loquens eidem, Pasce ciues meas, non simul dedit illi imperium temporale superinsuers
189쪽
sa ira ecclesiam, nec enim abstulit imperatoribus, aut regib sua regna vel imperia,nec ite voluit, quod omnis potestas regalis perinde atin ecclesiastii debeat derivari, eodescen de te ex potestate Petri, tanq; reges c principes siculi ex c5 cessione Christia diuini iuris teneantur a papa acquirere ac possit dere sua regna vi seu dii ipsius ecclesie . Quod autem omnis potestas tacularis etiam Imperias
Ita sit in spiritualibu subiecta papali potestati pater. Nam si Petrusic omnis successior illius ex hoc ipso quod el Ticitur
papa sit iure diuino uniuersalis ecclesis pastor.quemadmodue seripturis est demonstratum consequens est quod omnish3mo lauachro baptismi regeneratus,cuiuscumqν tatus,aut conditionis fuerit ex diuino iure est ovis papae. Si ouis eris
D subricitur constitutionibus,ae legibus illius aic ita non est in terra potestasilla que posset autoritate ordinaria, seseundum tribunal exterioris sori iudicare papam si diu certa est ipsum Te papam. Si vero probabilis questio vertatur an ipse sit papa, tam definitio ad ecclesiam druoluitur,verumtamen Ac ipse manens papa potest seipsum alteri sub ijcere ius
dicandum, non ut occidatur aut crimitialiter puniatur, aut excommunicetur, empe tales poenas non potest sibimet ipsi inferre.sed ut restituat et reparet quod damnis cauit. Unemr omai Proinde longe a veritate euangelica aberrant,qui plrtes ecclesii icis at ecclesiasticu ordine acushis immunitate hac seu liberta Iberinem se ex tem ecclesiasticam habere, a sola potestate tacularia iu- solo privilegio dicis ,aut ex priuilegio Cssaris aut regis, aut esse ad nutum principii inpe Cesaris reuocabilem Nam sicuti probatum est, non ex sola ars ordinatione humana, sedet diuina constitutione duae sunt in ecclesia potestates ac iurisdictiones, saecularis videlicii et spiritualis qus designantur duobus gladiis,de quibus diceati Petro, Ecce duo gladid hic, dominus respondit,sulfficit. Spiritualis potestas super omnia ecclesiae membra , visam patuit plane insinuatur Matthei. 16. Tibi dabo claues reagni coelorum, ecquodcumcfligaueris ex cinnod sane liga re est gladium iurii dictionis eijciendi soras homines conta
maces,ut patet Matthaei.is. ubi eadem verba ad illum sensu
a Christo pluraliter ad omnes dicuntur Apostolos. Item Iaannia
190쪽
amnis at Pasce oves meas id est, sis pastor Ouitum mearum. Officium autem pastori non solum est docere,et pane ver-hi dei dispensare, sed est Ac ouea custodire Iupis meducere in pascua, tvmorbidas, Glagiosas ab ovili separare.& aduersarios coercere errantea reducerem in virga disciplinae corrigere ocibust illis,quibus se presentem exhibe Ossae lanarit, re non potest pastores dignos preMere ex ea quae sunt ad piae D.
lucrum fides, charitatis et ad augmetum diuini cultu ordinare in ecclesiasticis spiritualibus officias ac ministerris P. ere mica Super hare omnia intelligitur Petro potestas data a Christo d. dum rescitur uniuersalis ecclesiae pastor. Interrogatibus ergo,ubi nam in scripturis data est pari, uniuersalia potestas super episeopatus ordinandos ocitam tuendos, sua Olfficia ec benedicia ecclesiastica conferenda, aut institueda. Respondendum est in eo praesertim loco data intelligitur huiuscemodi pereestas, i Christus prefecit Petrii intuertarum ovium suarum pastorem. Illic enim date sunt Petroiancti Christi vicario, re in illo omnibus successoribus eius, potet tales exercendi omnia pastoris officies per uniuersaso singulas Christi oues Et iste sunt claues regni coelora Petro date,qua nequa rab homine, aut a seculati potestate, sed a Christo date sunt ac instu ite atm ita mediator noster Cnristus actibus proprris, ut inquit Cyprianus, utriust potestatis officia discreuit,utina diuinis ex spiritualibus re- 43',allisionis, alteraipphanicae miluanis psideret. Habes
de hoc decreta patrui. .cti . via di .. i. ca. Qin sic habet texi',
Mediator dei, hominu Iesus Christus sie acti pris dignitatibus distinctis officia potestatis utriust .ppria discrevit voles medicinali humilitate hominiss corda sursu faserrito humana superbia rursus in inferiora demergi, eati Christiani imperatores peterna vita pontificib indigeret, e potifices P cursu tantsi modorpalisi rem imperialib' legibus uteret, quatenus spualis actio acarnalibus distaret citrsibus. Et deo mili id minime secularibus negotius sese implicaret,ac vicissi ne illi diuinis rebus pri sidere qitisses ollaribus negoti j implicatus Hactenus Cyprimi de-ere tu. En plane vides Christum decretussie utrius.