장음표시 사용
231쪽
obiectio..it . OANNIS DRIE NIs Proinde male actor ipse uiduis graum tormetis fuerit coaetus,tenetur non prodere crimen fratris occultum, nisi eri me illud occultum sit verisimiliter iterandum, aut sutura in reipublicae, aut proximorum damnum ex nocumentum, quemadmodum accidit in haereticis Ilientibus subuerteresidem in latronibus,incendiari js,proditoribus in scelesve perseuerantibus, emi huiuscemodi casibus prudens sit sacerdos audiens peccata eorum, ins)rmetc illos , ut sciant quidnam debeant facere. Et quia seculari potestatis et damnis ait periculis rei pubi obviare, o crimina Vindicare ad terrorem aliorum, ideo potest ipse de huiuscemodi crimionibus oceultis in perniciem aliorum iterandis,quaestionem facere in tortura, si verisimilem habeat suspicionem, e que captiuum detinet noscere taliter criminosos, eumq; propter praedictas causas debere reuelare illos in scelere pseuerates. Hactenus de mandatis principum aut saecularium iudicin Sequitur alia butus articκli parti uti,de mandulis, copo
rum I pomiscum praecipientium iudicibus sub se rositis,
excommunicare aliquem ιu excommκmcalum denuntiare
tat reuetire crimenti dese, de altero aut aliud quicquamandatum feri.
EX supradictis liquidum est quando, di quomodo lao
cerdos tenetur obedire episcopo praecipienti,quatenus a communione separet re excommunicet, vel excommuiu
catum denuntiet subditum sibi parochianum quem tamelos nouit innocentem. Episcopus enim si hoc praecipiat lieri iti hominem secundum tribunal publicum, iam sacerdoxobedire tenetur, etiam di si sciat hominem illum esse inno. centem nisi apud episcopum possit impetrare absolutionciari ab huiuscemodi onere. Sed rogabit hic forsitan quispia Ouid si sacerdos sciat non solummodo hominem illum ellei nocentem, se episcopi sententiam es te iniustam, an te aneatur ipsi obedire. Et videtur quod sic, quoniam sacerdotis inferioris non est cognoscere, an superioris ententia tu sta sit an iniusta, ne p ipsi causae cognitio, sed sola exequustio demandatur,quemadmodum dicitur in decretali. Vallos
232쪽
D LIBERTATE CHRISTIANA, LIB.t. 229. talis de officio delegati, ubi sic legitur. Quia vero sepe con .lsneti quod executio sententi Hinario demandatur,qui firui sti an si ordinarius ipsam iniustam eri cognouerit, debet
eam executioni mandare,an sit ei potius subsistendum , at, tendente ita ,quadrion cognitio,sed executio tantum des mandatur eidem. Respondemus, quod cum ordinarius teneatur obsequi de legato, ec si sciat sententiam illam multa, exequi nihilominus tenetur eandem, nisi apud eum erticere iis- possisivi ablioconere ipsium absoluata Respondeo. Aliud est scire sententiam delegati esse iniustam,id est, contra ius litigatoris latam, Aliud est scire sententiam delegati esse nullai utpote latam esse autoritate Iiterarum masnifeste salsarum vel per instrumenta salsa, caeteraue testimonia,quae delegatus iudex potuit aut debuit de iure repellere. In hoc enim casu secundo, executor non tenetur obediare, quia potest innocentem via iuris liberare, ostendendo delegati sententiam esse iniustam Sema in casu priori,quia tum obedire tenetur,modo tamen faciat quantum in se est, ut sententia contra innocentem lata informetur, aut si hoc non potest, ut ab libiuscemodi executionis onere supportet. Hic iam si dixeris, Uirio tenetur episcopo obedire prepcipienti ut commisceatur carnaliter mulseri petenti debitu, cum qua in facie ecclesiae contraxit, si in conscientia etiam occulta deprehendat illam cum qua sic contraxit non posseveram esse coniugem suam ergo nec sacerdos obedire deshet episcopo praecipknti ut excommunicet illum,quem no uit in occulta conscientia sua esse innocentem. Res ideo consequentiam illam non valere. Nam commisceri nil
Iieri quae scitur non esse uxor,est secundum se malu et prohibitum diuino iure excommunicare autem vel punire hoaminem qui scitur innocens,non est secundum se malum sinpossit per additionem circumstantiae interdum fieri licissi. .s scutiat percutere,aut contristare,aut confundere,aut sallerer hominem etiam iustum, piae rumcisi licitum, tam propter bonum publicum,cb propter utilitatem illorum, qui percu. tiuntur ut falluntur sicuti homines mente capit et puerio peccare non possunt, iusta interdum ratione ceduntur vir
233쪽
tri contristantur terroribus. Amplius autem ex superio . has patet mandata ecclesis ex prelatoru generaliter expressa else intelligenda saluta semper legibus naturalis ecditiio. nitIris. Et ideo sacerdos qui per confessitonem nouit despctis' i a d sandare mulierem me fututi sponsi propter crimen occulmi r ipi iii,' te commissim affinem, aut congnitam adratre sp nsi, non te vimnes scientes m utim imentum hoc remis Πqim nibis scientibus impedimentum,ut revelent ipsum sub ψη πηο excommunicationii poena quia hoe casu episcopus si inteni deret precipere ut reuelarentur ea que psolam consessione sciuntur iniquum esset preceptum . Ipse quom sacerdos hoc casus hoc reuelaret,sgillum consessionis intringeret,redderet consessionem odiosam,quod est contra naturalia iuris legenti Veruntii sacerdos talis quantu est in se laborare debet,ut matrimonium sic contrahendum impediat, Qui, a impedimentum extra confessionem solus nouit, tenet An accusitus, uel correptione premissa fratre denunciare pastor a pdesse pommatus de cri test. Cstersi accusatus, aut infamat no tenetur, nec altu nemine teneatur Ob cli seipsum prodere ad mandatum iudicis reuelando crime dire iudici mota super quo iudex non potest contra ipsum secundum iuris orri,Mbessem pro dinem procedere,aut inquisitionem facere Crimen quates ita nus est occultu, eatenus exemptum est ab inquisitione diiudicio tribunalis humani,quonia iudicia tribunalis humana ad publicam potestatem oc scientiam pertinent. Vnde euec grauiter peccant iudices, Bomonasteriorum , alc ecclesi rum pre laci,qui in subdito,vel in aecusato vel diffamato sua per uno crimine inquirunt de criminibus4Iris , superqui' bus nulla pre cessit infamia,' si quis sese ingesserit ad scru
randum secreta fidei. ecprouocauerit nos dicere, quae eo misius recte agetem non oporteat audire prudete eum debemus eludere sentetia est Origenis dist. 3 ca in rnandati
.vbi glossa docet esse dolaequenda bonu. Si vero quispiam
secundu forma iuris a iudice interrogat est sua crimine de quo pracessit infamia aut super quo apparent indicia a. rasesta tale crime simulet persona qtie linc perpetrauerit indicacia tenet reus iudici secundu Arma iuris precipienti
Panere veritat qua nouit tam de seipso, si de alio. Pro
234쪽
DE LIBERTATE CHRISTI AN ari. ampliori intellectu istor sciedum est quod iudex presides
tribunali iustitiae potest praecipere 6 praecepto suo subdi tos obligare iuramentum exigere ut sibi pandant,aut res velet crime illius contra que iure procedit. Cstem iudex ex officio suo potest, di debet procedere contra alteruin tripliMei casu Primo quando is apud iudice accusatur, tum enim praecedente inscriptione per qua ipse accusana sese ad poena talionis obligat ex officio suo, iudex com accusatu debet pcedere. Secundo quado cotra illu super erimine illo ad aure - ,
iudicis peruenit insania per clamosa insinuatione,ex quam TV 'gs datum populo generatur ,tu enim iudex pro sola infamia immetia no extante accusatore ex officio suo illu vocare debet. Π cotra eum procedere inquiredo testestis audie do de crimine super quo est infamatus, non sit super alqs eriminibus de quibus nulla praecessit infamia, ex tum si iudicialiter codemnari non test canonica est purgatio indicenda propter scandalu aliorsi Tertio iudex debet precedere contra alterum quando frater qui pectauit, denunciatu ei, tum enim si iuxta doctiina euangeIij precessit secreta admonitio, seu correptio,& post admonitione testiu induetio iudex ex officio suo tenet contra illi procedere ad conuincencha talem Rpectatu sit in damnu corporale,vel spirituale .pxim aut in reipub.perniciem,& tu qui scietia non requisitus,sciena suturum proximi crimen multitudini periculossi,debet viatro suac sponte crime denunciare, ut peccatu alioqui suiu ra in damno,vel nocumen tu alioru impediatur Versi in accusatione 5 in inquisitione sinis est poena peccantis propter comune bonu, ut 8 ceteri timore habeant. In de . nunciatione aute simplici ec euangelica finis est poenite tiaac emenda delinquentis, ec ideo si praecedat accusator vel infamia potest iudex prei spere alteri &exigere iurametum ab illo,ut revelet veritatem,quam noui tenetur. subditus prslato sie praecipiet obedire. veritatem quam de se vel de alis nouit, reuelare. Si autem per viam simplicia denuntiationis sit modus agendi, ε acn mendam videlicet ae poenitentia delinquetis,iam iudex minime denaciatino potest pis exigere
235쪽
iuramentum ab eo ut revelet crimen,quod nouit de illa' ildenunciatus est ipIi,quia tum crimen est illi reuelatum novi iudici sedit priuatae personae quae prodesse potest, e , , obesse. Unde aliud est accusare aliquem apud iudice. Aliud est denunciare illum iudici. Ne p obstat quod crimen illius quem superiori denunciat sit manifestum aliquibus , ex ta ale quod testibus probari post it,veluti si duo, vel tres iuratias Firment aliquem crimen aliquod perpetrasse sese videnatibus, tametsi non laborat contra eum infamia noest inquisitio contra eum facienda inust ipse si reputet se occultum. 5c nondum infamatum non tenetur iudici inquirenti, ecmandanti seipsum prodere. Unde occis qui denunciat de agit non propter commune bonum ut ad exemplum aliorupuniatur is,qui crimen commisit, sed ut is qui peccauit reis Lipiscat e poeniteat, ex ideo non oportet iudicem,cui crimeta est denuntiatum procedere ad publicam correctionem, nec potest per viam inquistionis testes examinare contra denunciarum,udiu ad aures eius no peruenerit damnosia infamiae insinuatio, quam sine scandalo aut prsiudicio reip. simulare non potest.Si vero crimen alicui super quo no pretredit c5tra reii infamia sit futurum in damnum,aut in nocumentum multitudinis,veluti si haereticus sit, qui haeresim suam docere intendi aut proditor qui ciuitatem sit traditurus,tum si vel acceleratur imminens periculum , vel noest spes proficiendi per admoniti m huiuscemodi, aut per testium induetionem oportet me abst secreta admonitione ab itestium inductione ad denunciationem proceis dere,teneorq; veritatem quam noui reuelare illi aut anu iudici si is in sint testes crimen illud scientes, aut tanqj piu-uatae personae,quae potest prodesse ex no obesse si solus ego
nouem crimen illud suturum. Atq; ita in criminose contra quem no volat infamia, aliud est de crimine prsterito,aliud de suturo. quia ex crimine quod transiit, non imminet multitudinis periculum,&ideo non oportet me super illo fra trem denunciare, nisi praecedente admonitione qua premissa si videam cum impoeniterem, ex simul adsit spes emedae ex denunciatione illius,oparte denunciare. Postremum de
236쪽
ntiatione facta ecclesiae seu iudici ecclesiastico, non mea tenetur ecclesiasticus iudex contra illum denuntiatum via auris procedere,atc decernere eum nolentem obedire habe,dtim eme tandb ethnicum & publicanused eiusdem Getesiae seu iudicis est prudenter considerare,quid expediat reipub. De sic procedendo plus turbet,pluscit malitioni adserat, veluti dum censura ecclesiastica non prodest, nec ei qui de ecoclesia ethcitur,neclecclesiae,quae ex illo iam soris eiecto plua dispendri patitur illum enim sensum vergit sententia Christi ad discipulos,dicentis, Nolite eradicare zizania, ne simul conculaetis e triticum Contra criminosum autem de crimine occulto,quod futurum est in damnum,aut perniciem alicuius communitatis modus procedendi debet Crimo dius Esse non solum ad emendam cc enitentiam delinquentis, δε--U- a quia tum si de peccatis emenda seu poenitentia prorsus dea
speraretur,no oporteret nec corripere,nec aeses inducere,
nec denuntiare)sed etiam ad obviandum damnis ieriaculis alioqui imminentibus civitati, aut fratri, rideo ill portet procedere ad densitiationem,etiam tametsi prorsus desperare de futura poenitentia delinquentis Unde Christus non dixit,Si fratcr tuus peccare intendat in futuru,coris ripe eum,& eae t. sed si peccauerit in praeterito Verunt ameli peccatum illius suturum posset etiam impedire secreta correptione fraterna tu oporteret etiam illam praemittere abscpdenuntiatione iacienda ipsi ecclesiae Hacteuus depreceptis aut mandatis episeoporum aut iudicum praecipient, subditia iudicibus aut sacerdotibus, vel alijs subditis, ut ex
Communicent, et excommum carum denuntient, aut crime
ta de se, ab de alias Te lent. Iam de aIijs quibusda man datia eorum differendum .vididicet de sentethcecsy, evexco Sensetis e secu- municationibus di censui is o Ex superioribus est ma d allegata et proanifestu,quod sicut licito fraudatur gabella clus iniuste fuerit lata fert caemetra imposita,ita licite quoe in foro conscientiae innocens no sol innocentem n limit illud ad quodi sententia quae secundu allegata deprcha et . ea iis sert,est codenat veluti si condenatus quispia sit ad restituendu quod no abstuli conuictust falsos testes.s seromato viris ordine, repelli non potuerunt. Unde manifestu e
237쪽
Ma. IOANNIS DRIEDONII q Dd a iudice pleruq aliquid iuste aufertur alicui, a ta ipstriniuste patitur Deinde et ex superioribus licitui, quod maritus no tenetur ad mandatum iudicis superioris adulterae uxori culis debitu reddere,quonia iudex si hoc sciret, ne axitia in illud praeciperet in prsiudiciu mariti,quippe qui cognoscens uxore suam adulteram bigamus fieret. Quod si in illo casu iudex vellet viru Te obligatum ad reddendum mulieri debitum quod vir ipse possiet utiq; sine peccato sacere,
iniqua esset ipsius mandatu, uacontra ius debitu marito sis etsi inuis aut maritus no posset eande adultera sic occulizi, a domo ricere propter scandalum alioqui eueturum, utic ramen potest eam a toro repellere, potestq; sibi in desectu prohatianu ius dicere queadmodum diximus supra demadalis principis iubetis ire ad bellu . iacet is qui rationabiliter incipit nil dubitare deseruitute eius,cu qua cotraxit, aut cero ta . . to cognoscere eam serua est e,no tenetur obedire ecclesiae .
Demrim , t eIpieti,ut illi debitum reddar, P ipsa cum qua contraxit, vorante corura non sit vera uxor eius. Dices sorsitan, vir ia depreheniat dens eam cum qua contraxit seruam seu mancipium, potest denuo consentire in illam, at cita poterit eam iam ex nouo consensu superueniente iactam xire cognoscere maritaliasse tu tenetur ergo obediresepiscopo praecipienti, Ut eam. tractet maritali affectu. Respondeo argumetum non cos.cludere, neqr enim tenetur in tam magnum sui praeiudiciu
consentire in eam tan in uxore, quemadmodum neq; in principio ipse Iiber homo tenebatur obc dire praelato praeciapienti, ut cum non ibera contraheret. Vnde licitu est obedientiam denegare prelatos ipse actii debito consentiat ut si abi in tali casu non obediatursici illac detentiores aliens sit licita uno consentiete actu debito, tametri actu illicito praue dispositus pro nuc dis sentiat que admodu non teneor gladium depositum reddere horiam constituto in ira cx urore, Valenti aut semetipsum aut alium occidere. Contra veros dixersa, Teneor pecuniam debita soluere creditori qui illam prodige est consumpturus, ic in anim sue piculum abusurus in scorta, in meretricia. Res deo. In casu hoc
iussit soluere illi debitum,deteri ageret. Vnde etia licerer u Itota
238쪽
laso gladium reddere, ubi verisimilliter furios ipse deteri ageret,no reddito suo gladio. Nec oportet,quod si prs latus Peccet praecipedo,quod ergo subditus no teneatur illi obedire, veluti si nouerim principe habctem iustam bellandi causim, humana cupiditate bellum gerere sola libidine dominae adiit ulciscedi,ego nihilominus teneor illi obedire obuis Praecipere a uui se non iusticiae zelo bellum gerat. Unde praecipere aliquid, incri duam mos PMest esse illicitum duobtis modis, Unoride modo, ratione dis tacitifris a lita, a praecipi f. quia videlicet ille est illicitus,ec ita nemo
praest obedire Altero aut modo,ratide in ictionis precipientis solum,cu videlicet actus qui precipitur est licitus sed inatetio finis propterque precipit,est praua,cctum oporteret
sirsutus peccet precipiedo,' ide subditus non teneat obediresicut o iuxta doctrina Petri Aposto Seruus tenetur sibiit' es se suo domino,no solist hono atm modesto, sed etiaclyseolo: prim. Petri. a. Loquitur enim Petrus deseruo iusta seruitute obligato qui tenetur domino euamae scolo seu pratio aut ex lata libid me imperant obedire non in illicii is aut nefari j actibus , sed in his quae ad ius corporalis seruirutis pertinent , Sunt enim apud paganos di impios etiam usta temporalium rerum dominia, iustaem seruitute ac sol sessioneu, quamobrem e iusti, veriin Christiani multis a CDist is pessunt modis fieri debityres,aut subditi illis absUPrδiu 8fer Saracenos cauicio libertati Christianae. Sic seruus Chi istianus apud At ι recce duce inlideles captiuus non peccat obediens domino suo,c dominum ad deians illi in accibus externis, qui in se liciti sunt, tame si lubrum Itali I nissint illiciti exintentione domini praecipientis, veluti dum duci do num suam ad templum Idoli sui, sicuti accidit de eo , qui in templo Remnon sustentauit dominum suum adorate sua idola. reg. s.Sic licitive puellς Christians partare cauda domine sus euiis ad delubru idoli. Ex his insuper manifestum est iniuste excommunicatum non esse o 3igatum seruare excommunicationis mandatum nes ipse xlios tenetur vitate, neq; ipsum tenetur vitare alij, quibus amnstiterit sentcntiam esse iniustam, nisi vel ratio scandali, vel alia extrinseca occurres causa iuxta lege charitaria exegecit . Multa enim sunt in se licita, nullo praecepto diuino
239쪽
.rys. IOANNIPDRIE V N is in sese prohibita quae pro loco ec tempore consilium cliaris
De Ammis exco ratis docet esse illicita Sententiam excomminicationis min anni iniμ iniustam appello non eam solummodo,quae secundum iurissa alii nisi illi peritos nulla est, utpote vel lata a non suo iudice, vel cominens intolerabilem errorem,sed cineam etiam, quae iniusta est ex parte cause . idelicet dum lata est, aut propter causam iniquam aut propter causam non extantem, talsis videlicet praesumptionibus,aut testimonii subnixam, atq; ita noen hae in parte differetia in te sentetia, que nulla dicit,et inster ea que aliqua est,sed iniusta ex parte cause . Habes a hac sententia doctrinam Origenis, Augustini, Hieronymi,GMlasin &aliorss. Origenis homilia. a . super Leviticii. Fraeque ter quis exit de ecclesie castris , etiam si per episcopi vocerra non abnciatur. Sicut econtrario interdum sit, ut aliquis non recto iudicio eorum,qui ecclesiae presunt,depellatur ec seraemittatur sed si ipse non ante exijt,hoc est,si non ita egerit,ut mereatur exire, nihil lediti ir in eo quod non recto iudicio ibrae mittitur ab hominibus. Ait ita sitit interdum is, qui iora mittitur intus sit et ille seris,qui intus retineri videt. Hec Origenes . Item ii quis fidelium iniuste, inquit Aug. suerit anathematizatus,potius ei oberit, qui iacir. q; qui hac iniuriam patitur ia quest 3 Illud plane item Gelasius Semtentias iniusta est tanto eam curare nodebet,quanto apud deuma eius ecclesiam neminem potest grauare iniqua sententia. Ita ergo ab ea se non absolui desideret qua se nullate anus prospicit obligatum. n. quaest. t. Cum est illata. Item Hiero. qui non recto iudicio foras mittitur, si non ita egit,
Ut meretur exire, nihil leditur ex eo, quod non recto iudicio sententi simias ab hominibus videtur expulsus .a . quaestione. 3,Si quis noum c reem odie. Sententia ergo quae secundum veritatem da, mnat inocentem, non est sententia in se habens vim obligaridi, quamuis aliunde quandoca oporteat innocentem pareare tali sententiae, puta si sententia in se non explicet huiuscemodi iniusticia, aut si explicet non si aliis manifesta Vnde
iniuste excommunicatus piae rum Iecundum legem charistatis debet patienter terre excommunicationis sententiat
sed ad hoeno obligatur ex vi latae sententis,que: iniusta ei
240쪽
quam etsi ecclesia plerum innixa prcsumptionibus veritatis tulerit, quia tame veritati ex parte caussa non respondet, sententia ipsa in toro conscientie minime ligat iniuste exco- municatum, qui tamen propter hoc nequa biotest contemnere at Itoritatem, aut ecclesie Ordinationem que a deo est
in eiusdem ecclesiae sdilicationem data, ex ideo si nihil mihi conicius sum eius criminis, propter quod sum excommunieatus licite possium celebrare in occulto, licite quoq; poteranium excidim erit mihi in diuinis communicare in occulto quisquis nove nie , Rite . .rit me innocentem eruntamen in publico oportLt nae in occul . etiam satisfieri iudicio humano, ut homines manifeste via
deant nos no cotemnere autorita te ecclesiae Ceteru qui nimiu tribu ut legibus,& madatis negleetis saluberrimi prsceptis euangelicis sciant ex loco euangetri Mati decimo ctauo vhi domiuus noster Iesus legitur dedissi ecclesie potestatem excommunicandi, solum consequens esse eundem hanc potestatem excommunicandi dedisse non pro libito. aut voluntate, non pro quolibet perpetrato peccato, sed pro contumacia,qua ab ecclesia correptus peccator manet incorrigibilis ac impcenitens. Si vero vel a te, vel ab ecclesia cerreptus sese correxerit,eum non esse hahcndum sicut ethnia eum 8 publicanum,etia si septuagesies septies peccauerit, totiest sese correxerit. Si te scilicet corripientem, vi inqui LChristus audierit lucratu es fratrem tuum, si ero te non audierit, dic ecclesis Si eccisiam non audierat, sit tibi ethnim & publican'. Thio processu illo Christ aperte ex abis
vlla tergiversati& insinuat peccatore tum esse habendu sicut elinteum di publieanum,si ecclesiam audire contempserit, nec ultra quicu ex illo loco sequitur allita nemionem esse excommunicandum propter perpetratum mortale peccatum, de quo iam poenitet,paratus satissacere tam ecclesiae a parti,qua suo esit peccato. Undet in temporalibus debitis, pars si nolit sati Tacere suo creditori ad tribunal coelesis vocatur, atm citatur, ae tum demum si iudex comperiat voluntatem illius detinendi rem alienam,esse contummeem iuxta Christi doctrinam decernit illum habendum eia