Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

261쪽

stiens malet torem, qui tale crimen commiserit reuelit Dpsum sibi. Huius questionis solutis ex supradictis p tet, Nam si iudex in iudicio procedat eomya aliquem processa legitimo, utpote contra eum in de tali crimine sufficientibus indiciis est infamatus, tum testis sie voratus etiam a

lucriderit, tenetur Rrdici veritatem reuelare. Si vem is cotra quem procedit, nonni de tali crimine infamius, tum utumuis notorium uerit erimen illus nec iudex potest contra illum procedere nec aetor scelaria sic occultus, tenetur

iudici seipsam prodere. lam is qui voratus ut sit testis,qufi indit crimen fieri potest in iudicio interrogatus actorem delati erimine non inramatum reuelare. Et ideo ita eas illo non potest etiam processium inquisitionis seu examinia generalis eo ita illum instituere, ne ad valvas ecclesie subem mmmum cationis pcuna precipere ibus e singulis, qui asctorem eriminia stirent,ut inlia certum tempus reuelem.

Nec potest idem vigore eiusmodi processus generaliter fracti denuntiareexcommunicatos omnes, Uri ante praffixum terminum eiusdem sceleria actorem no reuelauerint. Quoas in erimine aliquo siue notorio, siue non notorio super quo no volat intra actorealamis iudex colesiasticus sic generalem inquisitionis processum secerit, re omnes non reuelantes generaliter excommunicato denuntiaueri intelligant cientes di non reuelantes sese huiusmodi meessus vigore, excommunicationis vinculonon obligari, quamdiu eontra

eosdem actorea eriminis clamosa infamiae insinuatio non processerit, quia tribunal iudicis quod publicum est, non

se extendit ad inquirendum contra aliquem de erimine tali non intramaro. Et ideo iudici te precipienti non tenetur subditus reiielare es mcili cultum sceleris actorem,etiam quantumuis publicum fuerit crimen, nisi sorte in easti, ubi innocens propter tale erimen salse infamatus alioqui puniret, que abscisus pericula posset liberaret aut preseruare abituria, crimino su illii,aut cueudo aut densitio do. Vnde S ad impedieduci nocetis farma inici rite oppressione, aut ad reparanda famam di damnum illatum, qui iniurim intulit etia na iurantiu uin ultus laetit, tenetur etiam

262쪽

AEmen suum proprium reuelareis famam suam propria a perdere, si alioqui akerius inlamiae, aut iniuria Ohusare noni russit. Et ideo iudex potest contra actorem cultum libelli famosi palam sparsi in aliquem generaliter

procedere, e sub excommunicaliciis poena praecipere, utatur ille publici ibelli timosi occultus, sese prodat in publicum, quemadmodum beatus Crinoriua libello famoso inlcco ciuitatis publice contra Castoriiam notatium suum posito, iussit ut quisquis hoc secisset, priuatus exiseret partiam patione corporis di sanguinis domini qui si se prohibi. Us latens corpus eiusanguinem dornini sumere presumpse in liberos s. rit, anathematis,inquit, ultione percutiatur,et vitaliacae pestifer a sanetae ecclesiae corpore si diuisira. Si autem in eadem ciuitate ιngressus, publice poterit docere quae dixit vel sorte loea se nora posse ostendere, quae seripsit, errorem suum fuerit aperte consessita, participatione sanguinis Accorporis domini non sit priuatus, quinta questrone primo. cap. Quidam. Unde Valentinianus re Valerius iussieiune et qui spargunt in lac, blico lιhellos samotos, capite eL te puniedos eosq; qui talas libellos inuetos no statim eorruperit,uci igne bussierint, sed vim eam dolose manifestavearint,sim poena plectedos C .de samosis libeIlisci. Si quis. Ex hcs manilesium est, quod tam ipse testia qui solus

nouit,quam actor sceleris non infamatus, si a iudice interronetur, an noscat illius criminis actorem, e sub iuramenoro requilatus,vi eum si nouerit, elet.tenetur illum non reuelare,ck ad' mandato quantum in se est facere, ne ex reis sponsione sua a toeticeleris Meniat apud iudicem in suspitionem vel infamiam insilperi ipse vocatus ad seiendum

rem montuma uidece in iuramento coaetus,ut veritatem

quam nouit de allibris scelere dicat, tu an stiat illum secilia tale crimen, licite respondet,se hoe nescire. intelligendo dichim suam de ea scietia per quem possit ut restis veritatem reuelare. Nam ci aestimonialachetesse actus iudicii piratiliciis .non praest serri contra tu qui prorsiis est ocultus. Reuelare enim astorem criminis risus occultu,non sit testem esse, ted criminia proditorenti

263쪽

Uerum quemadmodum iustavi legitima causa auctorendi famam alteri est vel spiritualis necessitas, aut ipsius

aut aliorum , vel exclusio iniuriae, vel iniusticia seu oppretasonis innocentu veluti cudam imminet labuerno in doctrina fidei aut desolatio eluitatis , nisi prodatur hereticus, augis qui ciuitatem et traditiuus Aut surci restitutio tim non

potest,nisi tu ipse reveletur. Ita eL propter spiritualem, vel

corporalem alterius necessitatem teneturritiis crimen occultu vel testificando vel denunciando reuelare ad impediendam innocenaeis iniuria, ex gravamen, etiam ec si subsecre to ac interposito iurament promiserit illum neq; reuelare,

is denuncine quemadmodum dicit doctor sanctus secunda secunde,questione septima, articulo primo in solutione ad secundum. Uerum e laic annotandum est quod asliud est reuelare aliquid episcopo,vel superiori ut iudici. Aliud est hoc reuelare ei ut patri qui pocille potest e non obesse, ae pigrumc obligatur quis ad secudumreuelandi modulia qui tamen ne*obligatur nec potest reuelare seeundum priorem modum sterum o id sciendum, quod sicut acaeusatio que sola fieri potest de publico crimine non obli

gat accusatore ad ulla reparati ne famae eius, que acetIsauit,cbuis erimen,quod paucis suerat tu secerit venire in publicum seu in notiticiam multorum. Ita AE testis reuelans intublio iudicio crimen alterius quod ipse una eum altero a presente fieri vidit perhibens testimonium veritati qua. dictis, in cri nouit, non aufert ac tori criminis tamam, quin potius asmen ηο, ense tor eriminis seipsum infamauit cum Dublice peccauit. Atinet ita publicatio criminia,qire per Meusationem vel testificationem sit in iudicio publico nec famam aufert,nec saacit occulti criminis proditionem sed sol im sacri magis e ni re in publicum id quod ex natura actus commissi publica erat, facere autem crimen publictim magis venire inpublicssi interdum est preceptum iactis dia, Mad necessitate iustici in republica Interdum vero est non praeceptum sed liseitc propter aliam utilitatemaliquam . Et ideo si quis crimen sterius,quod duabus aut tribus est notum . -loquacitate,yel ex dia, hexara, vel ex animo detrahedi re

264쪽

DE LIAZGAT CHRIgUANA, LIB.L. r. Iet multis,qui hoe ipsam ignorabant, facit quidem contra

charitatem, S ex animo proximum edem grauillame,ic mortaliter peccat, sed non obligatur ad restitutionem lasme quoniam fama non est ipsi de rigore iustici debita cum peccatum eius sit tam publicum,ut iam iudicialiter, saetaculere iudicarie puniri possit coram omni pulo. . . Sexta dubitatio erat. Vtrum homo iustus iam vide minis Irin licet de crimine seu contumacia poenitens possit iusta ratio inter non neexcommunicari aut fieri aur esse excommunicatus gatκ ad repararis Respondeo ex supradictis Q iamuis nullus pollit m. excommunicati de maiore excommunicari nisi propter peccatum mortale,utiq; tamen potest quia esse excommunicatus iam intus deo per internam charitatem sociatus, veluti dum iusta ratione excommuniuatus intus poenitet conteritur cum desiderio absolutionis aecipiede.Sic potest incipere excommunicatus eue,qui extra statum est omnis mox talia culpe. Nam sicuti iam patuit, potest quis ignoranter Beri exeommusticatus pro opere damnato, sciens quidem opus illud esse malum, sed in culpata ignorantia nescier a canonem, pro opere illo excommunicationem infligere. Unde S in tali cassi poenitens perpetrati operis non videc peccare sese ecclesie sacramentis immiscens. Ites' a pere. ptorie sub poena excomunicationis citatus uenire cotepserit,deide cuia tu fuerit sibi ipossibile piixodie sese presete exhibere ex corde poeninierit prius , cotumacia fuerit mi iudicio relati, tum iudex possea audiens relationem centumacia ipsius . iusta ege sententiam excommunica tionis profert in eum pro prioli contumacia, etiam iam cora deo per poenitentia deleta. Item secundum canones eneommunicatus est qui uis mandauerit, aut licentiam de- deiit alteri, ut vel percutiat clercum, vel iniuriam iniera aut gratiamen iudicibus seu alijs persenisetiam laicis con singuineis, aut familiaribus, propterea quod sententiam eXce iniicationis fustrensionvellieri procurauerint.vel promulgari fecerint vel senten itiam latam seruatierint a eccxcommunicatio inaligi cen setur non pro tempore quo mandat, sed pro tempore, q Im

265쪽

mandatum suum sertitur esset tum, d ideo a re integra Idcli si iniuria nondum illata, is qui mandauit seu licentiam

dedit,mandatum ita reuocauerit.ut non sequatur tractus iam mandans non est excommunicanus . Si vero sequatur effectus iam mandans est excommunicatus etiam quantumuia de reuocando posse suum secerit , poenitueritque

priust iniuria suerit irrogata . Neq; obstat quod tempore ita iuriae illatae mandans ille poenitens sit in charitate. Quemadmodum enim excommunicatus dum incipit poenitere habere cor contritum, ae humiliatum masne excommunicatus, id est, separatus a Gmunione sacras mentorum,ae diuiui cultu actuume Christianorum, d

nec per ecclesiae claues absoluatur, Ita Ac interdum is , qui in charitate est , potest fieri excommunica tua pro mortali peccato, quod ante commiserat, nec sententia illa excomis municatlanis ob id censenda est iniusta quod seratur contra poenitetem . De hoc quid senti It doctores habe decretale. Qiricumque,de sententia excommunicationis libro sexto, habes de hoe censuram Petri de palude, distinctione decinia octava quarti sententiarum

thesea forsitan . Nemo debet ab homine excommunicari, nisi pro contumacia, nam secundum doctrinam

Christi quantumlibet peccauerit quis, si fratrem, vel ecclesiam corripientem audierit iam corripiena lucratus est Da arrem suum , neque est ultra progrediendum , ut habeatur tanti Ethnicus di Publicanus si ecclesiam audire volue xli. Uidetur igitur quod sententia excommunicatioanis eontra absentem poenitentem lata pro contumacia, de quadam intus poenitet sit nulla Praeterea is qui in charitate est iam de peccato suo poenitens non potest iusta ratione communione aeramentorum priuaria necti ab ecclesia praescindi,neq; sathanae tradi, neq; priuari ecclesiae suffragiis. Videtur igitur neminem in charitate existentem posse aut esse, aut fieri excommunicatum, neq; a canosne,nec ab homine, cum secundum patres excommunitati

sint separati a sacramentis e a sevi bra oratienum, di suis stagiorum ecclesiae.

266쪽

IT LIBERTATE RITIANA, LIB. a.

'Respondeo argu-ntumueric concludere ecclesiam illam non excommunicare sest, ponere extra communios ne interna qu charitate constasi sed non inde sequitur ecclesiam illum non excommunicare seu ponere extra communionem externam fidelium,qus constat conuersatione secietatis Christianae ex participatione sacramentorum . Esquamuis excommunicatio non nisi pro culpa ex contumascia omissa sit infligenda. Ipse tamen excommunicatio non

est culpa,sed poena ex ideo potest infligi pro contumacia da qua iam quis inti poenituit Quemadmodum m

lefactor per gratiam deo intus reconciliatus interdum iciis te accusatur, iudicatur ad mortem condemnatur pro crimine commissio de quo in soro conscientis coxam deo poenitui quandoquidem propter utilitatem reipublicae,expedit piae rumwnon dimittere crimen impunitum , ut e cetera timorem habeant. Magni di sancti viri non nulla peccata morte puniarut,quo ex vive libus metus incuteret ex illis. qui morte puniebantur,non ipsa mors noceret,sed peccatum

quod augeri posset si viverent. Uerbis Petri apostoli Anania ccvxor eius ceciderunt, Aciatu . Helias multos Macit morte, ecpropria manu, e igne diuinima impetrasto. Ita ex peccator iam intus deo reconciliatus interdumst iuste excommunicatus pro mortali culpa, aut contumacia, de qua iam intus poenitens contritus est,donec e ara satisfecerit ecclesiae.

ndequemadmodum is qui est iusta sententia propter acciralem contumaciam aut mortalem culpam ab hoamine vel ab iitre scienter excommunicatus est, manet excoinmunicatus, Neq; p rest se diuinis ingerere, etiam quanatumuis fuerit intus poenitena, contritus de culpa, vel cari. umacia, Propter quam est cxcommunicauis , sed debet iam etiam charitate iustificauis abstinere a communione Christianorum fidelium, d a participatione sacramentotii,. nec fuerit per ecclesis claues reconciliat' clesis, Irat is qui madat it interrici ast percuti cicricu,aut sacerdotem,ecis item qui mandat percuti laicuupterea quod ipsum exc5 municari procuraucii Quantumlibet poenitens possie suum

267쪽

fecerit de retrocandis mandato,excommunicationis vineula innodatur. Et id quidem pro eo tempore,quo is cui manda/eum dedit,clericum vel sacerdotem interficii, aut percutit uuis ipse qui mandauit tempore illo poenitens nequa pec cet non potens impedire eum iam absentem cui mandatum dederat percirtiendi de excommunicatione fulminata in inclantes 5 in praestantes consitum, vel auxilium ad iniectiomem manuum violentarum in clericum,habes decretales Sicut dignum,de homicidio, Sc capitulum,mulieret de sententia excommunicationis Item ponatur quis iuste pro mortarii eri mine excommunicari a canone probabiliter ignorans sese excommimicatum ein, is si confiteatur de peccato illo sacerdoti qui eundem absoluet, rite videtur effectum sacra amentalis absolutionis assecutus postea tamen cum rescierit sese fuisse exeommunicatum tenetur abstinere a diuinis, donee pro peccato illa abselutionem ab excomunicatione ima petrauerit. Et cum in argumento assumitur is qui peccam i, si correptus ecclesiam audierit, iam est frater Christo acqinsitus,nec potest iusta ratione priuari comunione sacramentorum Respondeo eum sic poenitentem iam esse ac cui situm Christo sed non inde sequitur eum non posse ius

ita ratione ad tempus priuari sacramentorum communaeone, nam 5 propter veniale peccatum innodatus minori excommunicatione,item publice poenitetes etiam a perceptione eucharistia prohibentur, deinde ε homines pisrtim abs in propria culpa propter suspensionem vel interdilatum ab ingressu ecclesiae a diuinis eYa perceptione sacramentota arcentur Sed huiuscemodi oessicultates forsitan volet quispiam euadere eae dicere in supradictis casibus homines

fieri excommunicatos non eum sunt in charitate ex poenis tentes sed cum sunt in mortali peccato 6 cotumatea, ex reddunt sese impotentes ad comparendum in iudicio,vel ad iniquum mandatum cum effectu reuocandum ,-Iuti cum is qui citatus est ad comparendum, aut qui mandatu vel coaliuin dedit ad clericum percutiendum negligit transire tespus quo erat sibi possibile comparere, cepercussionem cum effectu impedire, reuocando mandatum, nam Nisi in tes pug

268쪽

IOANNIS TRIEDONIS TURN HOUT SACRAE

Theologiae prosessoria apud L anten. De Libertate Christiana liber tertius.

s.constituit sis humanas repudiare hiematati Chrisinae iubet in scro conscientiae ma

liquum est in hoc libro aduersariorum obieci aditu Rre nodosii difficultatum, perplexitatum dasse luere. V quia hoc congrue praestate non possumus nisi minargumenta repetamus , Plurima adhcialaius quae Uidenis eur scrupulos ac difficultate ingerere,congruit primum recitare argumentaqusdam sephistica quibus probari videtur esse contra Chrinianam libertatem,adiecere diuinis me: cepi in ullas leges humanas aut nsii vitionea,quae incohaligatoris lix soro conscientiae. Primum argumentum rec Italat scripturas in princiapso luit us libri pro Christiana libertate allatas. Vbi spiria tua de ibi libertas. Si spiritu ducimini, non estis sub lege. Iusto no est lix positased imp .periuris Spiritualis onia iudieat, ipse vero a nemine iudicatur. Ex his di id genua

scripturis id videtur conseques esse homini usto qui inaci thus litis spiritu sancti imperiodiacmir Messe praeseri hendas Ullas leges de externis rebus de quibus Christus ec Apostoli nihil praecipiunt . Praeterea nunorare infirmior est lex humana, lex diuita a veteris testamenti secundiant cerem aliat iudicialia precepta, ta lex diuina secunduilla praecepta non ligat hominem iam liberum Christianasideuicharitate Videtur ergo numquemo Christians, Iam factum adoptionis silium ac liberiam praeceptis iudi . mali a veteris legis,non Dosse constringiilla lege aut conastitatione humiaia,Obligante transgressorem sub poena pre ieci cati

269쪽

ralis, aut diiuni iuris obligatio seu necessiitas, quae ligaret. seclusa etiam omni humana lege ac maeceptione. Et constris matur argumentum. Lex Moysi, si iuxta Pauli doctrinam, celsauit adueniente ude in Christum propterea quod lex illa

Dium fuit pedagogus in Christo dicente Apostolo Lex pedagogus nostertuit in Christo,at ubi venitu des, iam non samus sub pedagogo, ad Gala. Psdagogus autem dicitur, qui pueros agi ct diicit, eos ab illicitis reprimens, 5 ad recta dirigens timore poenarum. Cum ergo omnis lex positiua seu humana solum detur ut sit pedagogus in Christum, ut per illam scilicet coerceatur paruulorum petulantia, constumaciumo hominum in lentia, ter illam durentur atm proficiant homines ad iidem 5c charitarem Christi. Consequens videtur hominem iam habentem fidem e charita atem non constringi ulla Iege positura. Secundum argumentum, Lex euangetri est sussici enaad salutem, nam aliud nihil Christus suis discipulis imposuit quam leuangeIium Praedicarent omni creaturae. Eates, inquit in uniuersum mundum, predicate euangelium Oi creaturae. Qui credidera t,&baptizatus sueritualuus erit. Et planius pia Mattheum Euntes, inquit docete omnes

gentes,baptizantes eos in nomine patris desii 4 di spirituasancti, docentes eos seruare omnia, quaecumo ego praecepi vobis, non dicit, docentes ea a seruare, quae ego preceps vobis, e quae prelati sunt vobis precepturi. Quod ζM Ap stoli fideliter exequentes . nusquam in scripturis saeria leguntur praecepti euangelivlla adiecisse praecepta huma ana. 5c confirmam argumentum in veteri lege Pontifices aut princ1pes, non poterant praeceptis dei adheere vlla alia praecepta, quemadmodum ci citur Deutronom4 quarto. Nune Israhel audi precepta ec iudicia quae ego doceo te,no addetis ad verbum quod vobis loquor, nec auferetis ex eo. Item Deutronomii duodecimo. Quod ego precipio tibi hoe tantum facito, nec addas quic*, nec minuas . Neq; Adam

primus parens egitur filii suis vllas dedisse eges. Necν rua,nec Apostolas Paulus nes cieteri Apostoli in seri

270쪽

mirria aeris laguntur vllas condidisse lagex, aut VIIa decreta. Unde, decreta quae dicuntur Apostolorum cantis

nes, quorum meminerunt Isidorus 5 Gratianus, sumpta sunt ex Apocryphia scripturis, ne illus antiquorum pastrum illorum meminit. Doctrina euangelica si susticiat culti cad salutem,continet ergo omnia adfallitem necessaria, Atq; ita consequena videtur, potestates humanas , videlicet principes aut Pontilices, non pesse uouas eges condere, aut instituere obligantes sub reatu Peterni supplici j. .Tertium argumentum. Reatu aeterni Iichest

quid supra uibunal humanae potestatia, non de solo mortaalis hominis, sed de foro solius des immortalis . Videntur ergo ecclesiarum praelati, non habere potestatem sic chliga,

di sub reatu elerni supplica quod ne psi possunt transgreso tribus inferre. . Quati argumentit Ecclesiar si principe atqs praelati sunt,quab data sit ad . testas no ad onerandum miseras hominum animas, non ad laqueum c pesriculum animarum,sed ad populi aediticationem 5 utilitaatem, non possunt ergo viam, qua itur ad regnum celorum, facere magis dit Ticilem ac onerosam. Superaddere aus

rem Christianae legi, praeceptisq; decalogi alias qua Manasse ges, aliam prRcepta, quorum transgress ones sunt subdstis

vel laqueus, vel preiculum venialis aut mortalis culpae, eliviam dei, qua itur ad regnum coelorum, saco magis arduinam, conerosam, ex difficilem Unde ac ipse Christus videtur lacum coarguisse Scristas, di Pharisaeos,praesumetes populum Iudaicum aths faciicth legibus Cnerarare. Alligant, inquit onera gravia,eciun Utabilia, ocan humeros hominum inponunt digito autem suo nolunt mouerae illa Pharistis Hem accusantib discipulo Christi, quod transgrederetur traditiones Seniorum respodit Chries . Hypocrite bene prophetauit de vobis Esaias dicens Populus hic labiis me honoratri est. Sine causa autem colunt me docete doctrinas Sc mandata hominum Matthsi. is

Videtur igitur non esse in potestate praelatom,Christianae legi addere alias leges sub reatu aeserni suppIicnoblimio. Quorun argumentim, Leges humana si vim habeant