Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

331쪽

lati si gentibus suis se admissus , petui Tei dare Iudae laoccasionem suspicandi de reditu carum ad idololatrianti Ad coagulandum igitur Iudaeos simul e gentes in unistatem iidei e Christianae pacis,quaedam in principio diuerant Apostoli,qus transeunte tempore, ec cenante prohibiationis causa saeta sunt licita. Fornicatio autem simplex,que naturali iure illicita di illic prohabetur,propter gentes,quae putabant eam non elle peccatum. En vides candide lector

Apostolos in generali synodo docente spiritu saneto ex caussa prohibuisse'usdam, quae ne maturaIi, nec diuino tuore erant in se illicita, aut vetita. Demum in fine eiusdem capitis dicitur. Perambulabat Paulus Syriam ct Siliciam cotirmans ecclesias,precipiens custodire praecepta Apostolora ex seniorum iura igitur ex apostolica doctrina obediendum esse preceptis seniorum. Nec obstat si qui sint qui legibus positivis subesse contemnunt. Nam praefecitiis ec clasiae, non tam ad singula membra, j ad uniuersum corpus ne pereat habet attendere . Ad ea que ex doactricia Augustini ad inquisitiones Ianuard assum utur in eodem argumento ectauo, Respondeo quod Aligustinus iis hidem respondens quae stionibus Ianuarh in sine libri contra illos loquitur, qui religionem Christianam oneribua

manarum constitutionum imprudenter onerare praesus numi non habentes considerationem, an ita precipi expes

diat communitati ecclesiae ad edificationem, aut pacis ac si dei aut bonorum morum. Vnde Augustinus ibidem nihil iacit obseruationes illas , quae nec sanctarum se ipturarum autoritatibus continent, nec in cociliis episcoporti statuta inueniunt nec cosuetudine uniueris ecclesiae sui roborate, dictana Aut aut neq; liabet aliud ad exhortatione meIioris vitae. Sub talib' inquibitiones Isra aut non cotinentur leges ieiunioru aut festorum solenniis.

ijse suetutini aut cotinentie,& celibat ministrom ecclesie queet in eo bus ea tiaris. iij episcoporu statuta sunt,et uniuersalis eces e cosuetudieroborata ad lucru fide charitatast, ecpacis cois, feraru virtutu custodiam aut ad pace Ytraquillitate in rep. foueada adminicula. Derib 5 Hiero.loquit in erra ad Liciniu, Vma regi uincia i suo sensu abudet, icepta maiora leges

332쪽

ines apostolicas arbitrer. Apostoli quide diuinit Eormati

docueriint dei populuio debere grauari multiplicibus ceremon ijs veteris legis umbris sono figuris Christi ille futuri declarant homine perfidem in Iesum iustificari gratis sine operibus prsules, sed no ideo cosequens est,qui potisicca tia Apostoloru aibus potuerant ecclesidita in una remp.cogregatis,dare precepta,seu statuta ad Christiana fidei custodita dia ex apostoli ab exordio lepus sanctificadi sabbatsi in die

dominicui transtuleruntatem solen nitatem paschale ecies tecostes statuerat celebrandas, quaru meminite Lucas in

aetibus, e Ioannos in Apocalypsi, ite a sutacato cY sanguine i a cibo simulachris immolato iusserunt abstinere, quae tamen neq; natura I necpdiuino iure erant vetita. Vnde et Apostolus viro contentio re molienti contradicere obcj-cit consuetudinem tanq3 Nndus,&momentum in his quae'

agenda sunto seruanda in ecclesia Christi. Si quis, inquit, vide cotentiosus nos talem consuetudine no habem', ne tremesia dei Quia fuerut heretici, qui ex Aug. do 'rina in eodem libro conati sunt alserere ccclasia nihil posse praecipere quod alias non sit adeo praeceptum c idcirco nullam eccIesiae constitutione obligare transgress iorem ad culpam . t Animaduertendum est Augustimim ibi scin rccitarem talias obseruantias celeberri mas a populo Clarissiano cu- sodiendas,quas non reperimus, aut Christum, aut Apostolos iussisse in sacris literis,sicuti anniuersaria celabratio dominicopassonis resurrectionis, assensionis diei domi ilicae post abbatum, L quadragesimae obseruatio, Quin stoma acho sumere corpus o sanguinem domini,caeteram id genus alia multa de quibus cu per uniuersam ecclesia collocliuiae,isanie. t demetie, iat, edhibitare an ea seruare oporteat. Ex scriptis sanetorum patrum, etiam eorum qui fuerunt

vicinist mi Apostolo lotu pib',reperimus pluria esse seruata cccus lita in ritib sacramentora in modis expres di, Baptizadi,consecradi 5 ordinadi sacerdotes ac episcopos, uin euagelii codice no reperiunξ. Ipse quoc Paulus eoarguit eos; ca mensis suis eucharistis sacramen tu misccbant addens ctia sese, cu adCorint viniret, nonnulla de hoc ordinaturM.

333쪽

Vnde Christus tribuens succetaribus potestatem guberna di suam ecclesiam, simul dedit eis potestatem dispone di,que

ad ecclesiae aedificationem exaltationem, decharitatis custodiam pertinerent,quemadmodum Paul praecepit episcopia a se ordinatis,ut constituerent per localc ciuitate presbyteros atq; episcopos imponens eisdem ne ulli homini cito manus imponerent. Rursus inexordio nascentis eoclesiae cum nondum potestates saeculares erant Christiane multa non expediebant statuta,quinciam expediunt ecclaue

cum reges o principes sunt fidei Christianae defensores de quo latius alibi. Ad verbum Iacobi Apostoli appella alia Iegem Christi,tegem persectae libertatis, Respona deo ni a lacob testimonium non obstare praeceptis 5 con, Ati stitutionibus humauic ditis , aut ad lucrum accustodiam ι fi liber Christianae fideiae charitatis, aut adsouendam reipublicae

parem seu tranquillitatem,aut coercendum contumaces at.

rebelles. Sicuti enim iam patuit lex euangeli i dicitur lex Psectae libertatis,non tanquam liberet Christianos in hac viata ab omnis servitutis incommodo,aut ab obedientia subliamioribus potestatibus debita, sed quia non premit tanta seruitute,*ta Iudaei etiam sub gratia constituti in euangelica legem uastati ante Christum premebantur,liberans non solum a dominio peccati,sed etiam ab oneribus sacramentotir,

obseruantiarum, ecceremoniarum veteris legis Ethate est

sententia.quam intendebat Augustinus in libro ad quaestione Ianuarq, dicens, ut iugo nos Christus subiecit, ecsarcingaeui,scramentis num paucissimis obseruatisne facillimis significatione prestantissimis, secietatem noui populi colligauit. Sacramenta aurem veteris legis,'inbus p pulus ille coagulabat, erat numero plurima factu dissicilia.

significatione obscura, ΘΚ talia quae solum promittebantu nondum maestabant gratiam, qualem Christus Iargitur in sacramentis suis legis euangelii. Deinde oc interho apostoli Iacobi considerandum est quod Iex euangelii dicitur lex persectae libertatis in hac vita,sed no perfectit Iime libertatis, qualis erit in laturo saeculo mercesita, Iibertas ab omnii malo Cosiderandi etenim sunt ex scripturis sacris multi

334쪽

DELIBERTATE CHRISTIANA, LIB. a.

multi libertatis gradus sicuti in primo Iibro demonstrauiamus. Hacilenus igitur illud egimus ,ut ostende remus pretrepta Apostolica instutaq; canonica adiecta legi ei tangelice, pro fouenda iideo charitate, cu ecclesiastica pace, non esse habenda tanquam onera, quae Christianos grauant, aut impedimenta praestent ad viuendum secundum euangelium Iesu Christi, sed potius tanquam adminicula quadam, que exonerant onus peccati in carne habitantia, alleviant, di auuiuendum secundum regulam euangeIid incitat, animosque expeditiores faciunt, sicuti perspicuum est in Iegibus corporalis ieiuni j quo interni motus praui, earn iis concupiscenstiae supprimuntur. In legibus item desestia celebrandia, resacris audiendis, quibus iussium est cessare a seruilibus opes ribus, ut mena deo vacet, di in fide Bocharitate, caeterisque internis motibus virtutum proficiat. Vnde ec ipse Paulus ingenue satetur sese accepisse a deo potestatem super Christianos iam per Christum liberos, non autem in destructione aut detrimentum, sed in edificationem ecclesiae. Noomuli ira es Ad nonum argumentum quo concluditur omnem c uolaiari hiatransgressitonem humane legis,eue peccatum inobedientis, uilissest cmuci criminale teccatum Respondet Bemardus in lib. de dispensatione e praecepto, declarans consequentiam esse inualidam.Non enim quae Iibe inquit inobedientia est criminalia, ei jciens a statu salutis. Nam ipsi nos iam dei gratia sanati,non possumus ita obedire etiam in praeceptis dei,

quin saepenumero peccemus, non tamen continuo ut ali ad aeterimus perimus.Nam nec unius necessitatis, utilitastis,aut dignitatis sunt quae iubentur, neq; pari cura praeci plunt,nec pari voIuntate negliguntur. Est interdum volutas erroris, interdum infirmitatis interdu contumaciae, idcirco

non eiusde culpae est voluntas, quem inobedientiam labit. Vnde B in Iege diuina, venialia peccata criminalia repuis tantur cum per contemptum utuntur,inquit in usum ex cosuetudinem, cetunc non peccati species, sed peccantis intestio pensatur. Ad scripturam quae citatur ex primo libro Regum docens repugnare superiori esse quasi scelus idololatriae, di nolle acquiescere,esse quasi peccatum ariolara

335쪽

di . Respondet ibidem eandem scripturam huic sentetiae noaduersari sedet Magis eam confirmare. Non enim desinit scriptura scelus idololatriae esse,non acquiescere,sed nolle in qui Laciluiesare, ut non ipsius iussionis sirnplex tra cessio, sed superba voluntatis contemptio scelus idololatris reputecur . Aliud emo acquiescere aliud nolle acquiescere seu obedire, illudanterdum est erroris, interdum inurmitatis, illud Mero odiose esx contumacie,quemadmodum e ipsum repus gnare. Non ergo qualiscumc mandati praetericio crimina lem facit inobedientiam sed repugnare di nolle obedire Et vide si non his conformiter doceat Apostolus Paulus Qui potestati, inquit, restitit, dei ordinationi resistit, qui autem resistunt, ipsi ubi damnationem acquirunt. Qualiter autem sit accipiendum quod L nardus adiecit, laes sine crimine tra redit quoties in tras ressione defuerit huiuscemodi recalcitrasa cometiosa volutas ta mox dicturi sum' Deinde quod in argumento assumitur, Inobedientiam Ade fuisse criminale peccatum, Respondet quod frustra quaesibet inobedientia comparatur antiquae illi inobedienatiae in paradiso. Nam haec sub poena morti erat interdicta, quae no solum obligabat personam, sed odivitiabat naturam totam humanam,quae ex graui illima est iudicata ex defensiane rebellionis,quando deo causam reqturente peccati, ut ad ad poenitentiam prouocaret, nolens mortem eorum , a luerunt declinare cor suum in verba malitiae ad excusans das excusationes in peccatis . i. Pro maiori intellectu eorum quae in argumento nosmo, dc in argu .nent sequenti assumantur de obedientia ex

dia di bi qua libro de dispensatione o praecepto Sciendum est, quod dero T :- , nard disputat illic contra quosdam qui terrebant homines B acti uenidis vovendidbedientiam, ' monacho in o sua actio cri men insidiat inobedientia: ,quod tavrobat ostendens, lino qualiscum ad altiteritio criminale tacit inobedientili, sed repugnaressi nolle obedire. Nes ergo sine crimine transgredit sis subintellige secundu specie inabedientiae rities defuerit huiuscemo recalcitras recoletiosa volutas Talia caucchepi', et inobedicti formalia specic opposita virluci a rhea

336쪽

m LI TATE CHRISTIANA, LIB. a. . , . edietis . Vive ait ibide,Solus conte s, insit, virtuti iadia obevictie. Et ira se du spem inobedieti ae ny unu criminale peccatu tra redi simplicia statuta pasti tui iuris nisi Dalrruginio ex contemptu. Cu hoc instat iransgressione prepti humani pdeunte ex volutate no sic contenente, etiainterduit se mortale peccatu oppositu alq virtuti, veluti tuo pus opposita virtutis cadit sub humano precepto Proinde mortaliter peccateria is,c absin taleptu abs illa ronahilica vescit carnibus in quadragesima, strac2're illect a suacbcupiscetia undetrassigrestariit maioris aut minoris culpae

reus,noeta ex intentione prelati intendetis aut criminaliter

aut venialiter obligare transgretares c ex qualitate prepto xv, dcex sine ato autoritate precipientiu . Beria ut loquit ibi dede corporaliu statutis obseruantiam que ut statutariusta

puniunt in regula psellom,que a ppositis dispensatione admittul,que et neglecta punivi leniori cesura que a se amipter se nec bona sunt,nec mala,sed nec diuia institutioe, nec .ppria ipse, Noe sunt fixa qualia sui risus interdict', ut silet tu interdictusecus e de spualibus,quae in regula sunt tractita di de his,que .ppriai telsi sut lixa. qualia sui loci statalitas,cdtinentia pauptas . Istoru tra ressio abs*conleptu criminalis eA fiat abst mnabili cli. Un aliud fractio voti, aliud a surreptione aut obliuione trasgresso hum iis a dati.

Et hac esse Bern. intentione patet, naelibide oesudens,sic

loquit. Hsc ergo glaalis sit regula uniuersorsi mrpter se aut Neglectri ita in

Usenec. bona,nec mala sui aut diuina Hastituti , aut .ppria cuiuspia ysei Tioe lixa no sui, ut no iussa licite vel admittui, vel omittunt, Ita uicta sine culpano negligunt, sine crimien 6 contentant ubi a culpabilis neglectuy, cdte u Rut da ovi optatimnabilis Disserui aut neglecP ex conleptus a neglec2'e Iaguor quid inertis conleptus vero est Dabie tumor. Et hie sane contemus inii specie madato rudanabilia est, a coteptuitelliges volutate,qua's ita contenit supioris pceptu,ut veli typter huiuscemoicoteptu scies Θ deliberate no obedire seperiori. Nam cY Bern.contemptu distinguit voluntate, qua s vel per obliuionem, vel per surreptionem,uel per inaiirmitatem esiquid contra superioris facit mandatu .

337쪽

Sseec dum Thomas secuda secundidocet omne obemtia esse mortale peccatu sed inchedientia,inquit,voco volssistate,qua quis contenat superioris preceptu.Cu aut facit alia quid non propter precepti contemptum,sed propter aliquid aliud, non est secundum speciem inobedientia, licet sit inois hedientia quaedam generaliter dicta, quae est circumstantia quaedam pertinens ad omnis peccati speciem. Na4Y omnesκccatum est transgressio quaedam mandati superioris potestatis,unde Nobedientia sic generaliter accepta ponitur loco generis a sanctis patribus in descriptione peccati. Siee accipitur in nonnullis scripture sacrae locis. volatu iniuria quonia omnes res melius diuisione innotescit hae maia legem voluntatem contemnentem trifariam diuidamtis Quedam triplex est voluntas,qua quis vult non obedire superiori cotem n ea aut superiorem aut illi' legem, veluti cu quis vult aliquid

facere vel omittere ea intentione, ut faciat contra superioria voluntatem Hie sane modus constituit criminalem inobedientiam,dicente saluatore. Qui vos spernit me spernit αta Iis inobedientia est speciale peccatum Alia est voluntas qua quis generaliter statuit non obedire superiori ex criminali errore, arbitrans superiores non haberes restatem

precipied quiccb aliud cli deus ipse in speciepreceperit Tassis error est in docentibus non oportere vlli homini, sed B- Iideo obedire ExtaIi autem voluntate transgredientem superioris mandatu mortaliter peccare patet ex scripturis. Nam quasi scelus idololatriae est nolle acquiescere. Item qu resistit potestati,des ordinationi resistit qui auile restiuit ipsi sibi danatione acquir ut Apost. ad Rom. t re secundae ad Timo. t. Inter peccata mortalia numerat pas,rentibus esse inobedientes. Et viro astorum modorum, Ieccati species sed peccantis intentio pensatur . Tertia in edientia cilicet voluntas, qua quis non sic ex criminali errore statuit non obedi re sed iam pridem in omnibus licitiare honestis iudicans ovidiendum esse, etiam paratus obed re propter superuenientem seu accedentem occasionem, trasgreditur superioris praeceptum scientero deliberate. non ptarreptionem, non per obliuionem, sed vel propter libidine

338쪽

a concupiscentia abstractus di illectus,vel ad citandum m lestiam re laborem in exequutione precepti, non habita vIlius pie, utilitatis vel necessitatis consideratione,quemadmodum accidit cum quis, ut vitet famis molestiam,frangit ieiunium,aut du tractus concupiscentia, vescit earnibus contra ecclesiae praeceptum, non habita consideratione ad corpor

iis refectionis necessitatem, utilitatem, vel aliam ullam piae rationabilem causam Species quaedam contemptus est abso iusta necessitate e pia utilitate scienter negligere suaserioris praeceptum. Vnde& rationabili legisatoris intentioni obviat qui vel ex contemptu, vel abso causa rationa-hil opus statutum non seruat. Et secundum hunc tertium modum, contingit interdum mortale,interdum veniale peccatum V arietas autem propter quam contingat nunc mortale, nunc veniale esse peccatim Accidit multis de causis. Primum propter discrimen causarum insufficientium. D inde propter discrimen humanorum praeceptoru,quae mulstum inter se discrepant. Non enim unius pondctis,necessit talis,vel dignitatis,vel utilitatis sunt.qus iubentur. Postremum propter dispares intentiones hominis praecipientis. Nec enim pari culpa negliguntur, inquit Bernardus, quae non pari cura praecipiuntur. Sed de his tractauimus latius an superiori libro . Sed contra hoc forsitan obieceritqtuspiam,secundum scripturas tantum tribuendum est praelatorum iussionibus,quantum si diuinitus traderetur,quod

probant non Bernardus S Benedictus solum, sed B Hic onais

ronymus,Augustinua,chaeric patres per scripturam, Qui vos spernit me spernit, Qui vos audit me audit. Quae dicut lacite, obedite prepositis vestris , o subiacete illis . In hii, iuscemodi scripturis ecclesiastici patres intelligunt nos Oaportere obedire prae Iatorum mandatis etiam in his, quae alias non accedente superiorum mandato serent indisserenatia .Siue deus,inquit Bernardus,sive ho vicarius det,quodacum praeceptum tradiderit pari cura est obediendum, e

quod praelatus prscepit, non aliter est accipiendum, Φli deus ipse praecipiat, sed deo prccipienti quicqua, non os Bedire semper est criminale peccatum ergo ec non obedire H homis

339쪽

o homini prseipienti videtur semper eis mortale peccatum .

Sed ad lare respondet Lernardus ibidem,negans secundam partem antecedentis. Nec enim precepta euangelica uni ita sunt ponderis dignitatis. Sunt quaedam euangestica praecepta maxima, quaedam media, quaedam vero mi- sicuti in raeceps ima Minimorum preceptorum tra reissiones non crimiquaedamagm,qui na, sed venialia sunt peccata, qualia sunt euis ita re ociosa dum media adta mi verbum, stultiloqua quadam e vaniloqua ociose dictaDarirma, Ita et in Ine sta,& cogitata Huiuscemodi peccata sunt contra dei madaceptu humanis tu, o tame venialia sunt,nonitiminalia, nisi cu per conte

pium vertuntur in Ulum,&consuetudine, α tuc no peccati species, sed peccantis intentio pensatur. Quantuis ergo vn' deus sit, qui per Omnem inobedientiam ollenditur non tamen unius ponderis sunt,que tutantur.&idcirco non semis per criminalis culpa contrahitur ex transgressone. Si in traditionibus diuinis,non omnis inobedientia it crimen, nsequens protecto est,nec omnem inobedientiam elle crime. In traditionibus humanis, non qualiscumc mandati praeteritio criminalem, inquit Bernardus facit inobedientiam, sed repugnare, ex nolle acquiescere,quemadmodum legimus primi Regum. 1 .Qaau peccatu ariola di et repugnare, ecquasi scelus idololatris nolle acquiscere, declin sumoribus. Ad decim rargument ex supradietis patet,antecedens esse lalsis mu, videlicet ira ressione egis humane non esse peccatu, nisi appter concursu naturalis aut diu me legis.,ali qui obligatis ad exequendu vel OOttedu op ilud. Naiae illudqa iure naturali ec diuino Si se licitu, plerui accedente sola humana phiditide sit illicitu, veluti in die ieiunii te pantia custodita pluries comedere,&hibere, aut carnes ma-

ducare,ut apud Aui. in epta ad Casul.Ona in sumno precepta ulla lege diuia,aut naturali plerus ti ut dzbita sola lege vr iussito diuina, ut rus colere, o ad Druet ecclesia ire, ad inulla diuia lege filius obligas, veni uti obligatione accedete solo poepto paterno. Nec eni ex iure diuio tenet a facere hoe vi illud opus sola lege humani eptu, quis pare tib ocpIatis hoc prscipietibus, subditus ex iure diuio teneat illud

iacerevibus no precipienti uio esset ad diu iacie

340쪽

lIgat'. Atq; ita doctrina Geraeis Iacinite nullatenus e recipi eda, secuduia nepe lex hua, non nisi stet i sinuatio d1 seu itimatio legis diuie tuc obligatis, sicut doctria magisti vrcuiuslibet alteriusdicetis. Vide ne illud seceris a peccahis in lege dei,que admota pretessit exemplo de medico ibi de ab Certae introduci u. Et cuiItrii argumeto ad idcie. Solus deus potest infligere poena post hac vita tolerada. Foeteor uti cli, sed no id fecit autoritate hilamio posse dare precepta intimatiua aut negativa Aru tra restar staticus cenae post hae vita inseredae. Na qui potestate humana conteminit, in illa cotemnit,aiciossedit deripis, iuxta illud. Qui vos spernit me spernit. Si vero humana potestas ita conteneres ut in contenendo illa deus ipse no ostenderet, iam necit Peccaret, nec reus supplicii post hac vitam uere qui legem humanae potestatis contemnens transgrederer,nec Iex ipsa qua comemneret esset iusta,& in sero coscietir obligatoria. Aic ita ad probatiomem, quid scitur legislator no postest transgressbre sue legis obIigare sub ulla poena quam nopotest ipse infligere, Respondeo,quod transgretior egisluimanae peccat&reus fit poenae,non ex sola volunt alelius mana,sed ex volui ate diuina,qua transgrestar offendit inoalans legem humanae potestatis Et cum ultra in argumento ex Geconecitantelast inonium Aug. dicentis, peccatum esse dictum,vel factum,concupitum contra legem dei aeternam,concluditur ansgressionem pure ligis humanae non eis peccatum Respondeo argumentum non ne concludere,irasgresso ne legis aut praeceptioni, hu VN Vi in manae est cotra arierna lege dei iubetis supioru 'eptis o ira diendu esse inuis aute sola humana uoluntate suaiori, ha, ' ' helis ronabile cipi edi causa inducia sit lex humana.ditas ' ' '

sit obligatio ad iusti opis executione, lex in diuina re naturalis, eterna m dei volutas sp equissima disponuto iubet nos oportere seruare leges illas, sic autoritate humana voluntate sua totis aeditas 5ci sitas. Queadmoda Gligatioes excos gractib', stipulatioib',iurametis,votis aut paliffidib'ortui ex solis heim volutatib',attii illis obsitioii, et iurib siegrua volutate ni is cotrauenire,ecotra diuina et natale lege.