Ioannis Driedonis a Turnhout ... De libertate Christiana lib

341쪽

Item Quis voluntatibus hominum, o iuribus imperatorui facta sit diuisio rerum e dominiorum proprietas , secunda

quam dicimus hoc esse meum,& hoc tuum,rebus tame iure diuisis, di consensa humanae voluntatis appropriatis, naturalii diuino iure est illicitu auferre alteri, quod suum est.

Voluntas item humana,quauis non possit efficere,ut furta, Iuxuria non sint peccata aut quod liceat surari,aut luxuriaors utic tamen potest sua sponte aut donans, aut nuptias cotrahens efficere, ut hanc rem possidere seu detinere,ectute mulieri commisceri, quae prius erant furtum& luxuria, iasint opera licita e iusta . Hie iam si dixerit quispiam,ex hoe consequens esse,

bicato gem humanam non obligare,nisi simul concurrat autoritas diuine legis iubentis aut vetantis. Aic ita verissima suerit eiusdem Gersonis sententia,docentiis transgressionem humanae legis non esse peccatum,nisi propter concursum legis naturalis Zc diuinae Respondeo vlic verissimum esse, transgressionem legis humans non esse peccatum, nisi &ί-- . . mul transgressio illa sit diuinae legis transgresso Nemo μ' nim peccat, nisi qui deum ipsum offendat, ex contra ali quam illius legem o voluntatem iubentem agat sed non inde sequitur, ipsam legem non adducere, sed intimare solum obligationem naturalis 6 diuini iuris , quae alioqui

etiam extaret Iege humana, neq; edita,nec imposita,quem admodum Gerson opinatus est, putans legem humanam n

adferre obligation em, sed insinuare Blum obligationem dia Tet, ita uora uinam,qucmλdmodum o Lutherus praue docuit, tradens

mod ostii f. ii superlares potest te imperando n6 plus facere,u magistrospere M uetare a lege dei intimῖndo a docendo Ad id quod consequectum internum . ter ii dem argumento. O. assumitur,nullum legislatore malium a deo pone praecipere a tum interiorem, propterea illum punire non possat. Respondeo quod ecclesia nessi precipit,nec vetat, nec punit nudum interiorem actu seredum seipsum, sed praecipiens aut vetans virtutis actum exorernum,simulo in obligationem ponit aetum internum,une quo aetus ille externiis fieri non potest. Unde hqreticus verra oc perfectura aurementalis,non est excommuni tra

342쪽

D LIBξRTATE CHRISTIANA, LIB. . in m proinde absolui potest libere a quolibet sacerdote paro acho. Verum si actus quispiam exterior fuerit ex sua haeresistibortus,etiam obtutiis suerit occultus, veluti si heresim ce- cultescripserit, vel quempiam occulte docuerit,iam excomunicat est per bulla in coena diat. Atq; ita patet aliud isse de erimine externo penit'occulto,quod excommunicatio pu- -ticvsso a initur. Aliud de crimine solo mentali,sola voluntate aut pro tali haeres non posito concepto, quod ecclesia per excommunicationis cena excommicari. suram non punit Ad sententiam autem Bernardi in eodem decimo argumento dicentia, non qualiscumc mandati praeteritio criminalem facit inobedietiam sed repugnare denolle obedire. Ea insuper qus per se nee bona sunt,nee mala,aut diuina institutione aut propria professione, no sussa per superiorem potestatem, licite quidem utrinq; vel admittuntur,Uel omittuntur Iussa vero sine culpa non neglia guntur,& sine crimine non contermuntur. Ex qua Bernardi doctrina, plane videtur consequens esse, transgressionem pure legis posititiae, non esse unquam criminale peccatum, nisi fiat ex contemptu, quemadmodum ec ipse Bernardus in eodem lib. de dispensatione 5 prscepto repetitis vicibus desinita nobedientiam no Te criminalem, nisi adsit super-hiae contemptus Respondeo intelle Pim huius sentetis Bernardi patere ex his , quae dicta sunt in solutione argumenti praecedentis secunda pars tertii castuli n qua soluintur nos d a perplexitates dissicinitatu undecimi, taedecimiremdecimi tertii argκmentorum.

VNdecimum argumentum multiplicia variam sumst

media tum ratione naturali demonstrata, tum ex seris pluris sacris desumpta,tum testimoni is sanctorrum patrum declarata oc ideo ad plane distatuendum omnia, quae in hoc argumento undecimo adferuntur latius, ac fusius est disserendum diutiust immorandum Ad primu igitur eum dicitur sola diuina voluntas semn est recta, e indeviabilis humana errare potestac deficere. Novidet igitur superior humana voluntas esse regula,secunduci iam subditi inuere debeant,alioquin ipsi sese conformares

343쪽

illi possient obedi edo peccare, absterna dei lege deiiciet ea Respondeo. QVuis sola diuina ex aeterna , quae est ipsa dei voluntas obligans sti prima regula, sunt tamen ab illa

derivatae lege particulares ac regule, insitae humanis mentibus, sub illa mouentes ae imperantes, secundum quas deus vult homines viverect gubernari, quemadmodu sola diuia volu utas, tametsi prima omnium rerum causa efficiens ocmouen , non propter hoc sunt alis causae mouentes aut Operantes ex potestate accepta ab eadem pri causa.Supra de monstrauimus potestatem dandi praecepta, aestatuedi egesta soro conscientiae obligantes esse no ex humana adinventione, sed ex ordinatione dei Ioquelis atq; docentia tui scripturas sacras,tu per lume45is internae oportere re .m derari per superiores potestates, quemadmoduinquit ipsa Sa

Plemia increata. Per me principes operantur, cx Potentea decernunt iusticia. Per me reges regnant, ex coditorea legatusta decernunt. Atm ita statuta seu precepta humana, ea te

nus habet vim obligandi,quatenus seruiunt ratio naturali seu regulis iuris naturalis aut diuini,a quibus si fiant alleana, di prorsus inutilia.aut in dispendium reipub. iam desia nunt habere vim obligadi. Ad id aut quod secundo inta a Cristi δygumenta. φ, sita tu dicit, Contingit principes ech us prael/to ecclesiae nonnu* esse ambitioses auaros, minime παρς*ςG ρ pascentes grege comissum exhoru cathedrax esse cathed .pestilentie,quas oporteat sugcre. Videt igit illis no esse obediendum, nec parendum sententiis di legibus eorum Respondet Aug. secundum doctrinam Christi cathedra Ponthieis,non propterea esse cathedram pestilentis,u prae/iatus sedcs in illa, sit prauis ac improbis moribus, sed Ppteire P vel potestate sibi usurpat,nemine episcopatu dat aut mrdinante,vel adfert doctrinam falsant,ewab euagelio Christi alienati Deplorandu quide seculum hoc,q praesides scelerati praeficiunui cathedrae Christi, ira scdibus Apostoloru, dc sanctorum episcopora constituti,sedio propter hoc debet itarbari, inquit S.Cyprianus,fides nostra, ut ipsi de ecclassia .ec cathedra Christi recedamus propter sceleratos lues sedesta in illa Sicut enim Iudas erat vcrus Apostoliis, ex tamen

iuxta

344쪽

iuxta euangelistam fur erat traditor ex avarus, demo terpore pontifices, scribae e Pharisaei, veri erant sacerdotes,sedentes in vera cathedra Moysi, e tamen attestante domino nostro Christinauari erant& hypocritae. Ita eL contingit huius teporis pontifices,pallares, ct sacerdotes,veros eme sacerdotes cesedere in vera cathedra Petri e Apostoloru. Uesseno e subditorii scrutari, quales otingat es e platos,sed ipsorie eognoscere,quales ipsi esse debeat, e iii e negotη alte. dere ad eoru Octrina qua vela se,ura suos tradui iuxta euage in cathedra,nim est conderare,cri a deo pias est data ipsis, rem in eis Christum e Apostolos honorares,quom loca occupant, ecq nos sub eis etia prauis c auaris vivere debeam' Φ diu ab eccra tolerarum, ex ψ ea quidlaut sacere oporteat, ex ψ recta ab exordio sui,ad haec usin ta sub eis vivendu esse uacuit, ex no esse facienda secundu ona eoru chra

alia doctrina cotra euangeth regula nobis afferan ta secun in episcopis Ioci es doctrina apostolicano ot rtet obedire doctrins illoivse nec coicare eis viaia eoru cathedra est pestilentiae cathedra. tq ' μα No sic aut est de cathedra Gm, aut docet aut doceri tactu euangelii side, Quis ipsi secundu eano vivis Aug. in qu - ροtiotaren actionib' eteris di noui testameti In cathedra pestiletis sui, miscordi οῦ ab ecclesia in Petro coeptu, echociscitas traduce succedentiu episcoporn seruatu perturbat ordine sine oris Linevedicantes. Ampli'&lib. a.cotra Petil.ca. 3. Et sua Dan .ea. 46-docet prauoru potisicu cathedras noes pestiletiae cathedras a re secundu doctrina Christi, cathedra ici

qua sedebat scribae praui ex pharisaei,nberat pestiletiae, sed Moysi cathedra .i. doctria Moysis potestas seu autoritas docetuli legem Moysi, ceno solum potestas docendi sed e potestas dirigendi e gubernandi populum in lege de cv fide, ex moribus,qualem potestatem habuit Moyses a deo sibi data, s potestatem habuit iudicandi populum, deconstituendi

iudices,decanos, cccenturiones reseruatis causis maiorib

ad se deseredis . Haec potestas a Moysen in Aaron derivata secundu serie succest is in Iudaeoru synagoga,deuoluta erat ad pHtifices, stribas, ecpharissos cia Christ in cathedra honorados esse docuit.d et salua honore cathedrae redargui

345쪽

Propter homines Igitur infames sedentes in cathedra non cathedra, sed vita est detestanda. Aliud vita episcopi, a aliud cathedra illius.Vita praua, Cathedra bona. Et idcircoluae secundum cathedram dicunt iacite, inquit saluator,

ecundum vitam eorum nolite facere . Si omnes per totum

orbem, inquit Augustinus ad eunde Petiliam, tales essent episeopi, quales vanissime criminaris , cathedra tibi quid Deirit calas licit ecclesiae Romanae in qua Petrus sedit,& in qua hodies sfectibriis Anastasius sedet, vel ecclesiae Hierosolymitanae,in qua Iaco latra Parim ius sedit de in qua hodie Ioanes sedet, sbus nos in unitate catholica connectimur, & a quibus vos nefario surore separastis. Quare cathedram Apostolicam appellas cathedram pesti leniis si propter homines sedentes in cathedra,quos putas legem loqui Sc non facete nunquid domin Iesus ypter pharisaeos non seruantes legem cathedrs in qua sedebat,ullam fecit iniuriam Haetenus Augustinus Ex scripturis igitur est manifestum ponit Rees prauos sedere super cathedram Christi, modo dc ipsi ut dispensat res superdamiliam Christi id quod dispensant ad cathedram pertineat Christi. Et luis ipsi interdum, ut homines sicute caeteri ex Adam nati non secundum cathedram vixerint tamen sidiu ut dispensatores toIerantur,nihil contra cathedram dicentes,sed potius eaqus cathedraesint,vel per se vel per suos o docentes 5 iubentes, sunt ut pontifices honoradi. Qtiod si dixeris eorum cathedras ob id esse pestilestiae cathedras,quod ad subditos perditionis exempla transemittunt conuersatione sua prauaciuasi setore quodam pestifero gregem in icientes. Rel pondeo. Quis praua sit eorum vita,non tamen pernitiosa est doctrina non pes lantia sunt sacramenta,non salsa,&reproba est lex,& dcxstrina, qua seruari iubent. Quod si non sint legitima ordinatione vocati, ex super familiam constituti a domino aut illiaus vicario.iam alienum usurpant,eweis iam ut schii maticis non e obedienda. Sic tradidit ab initi js sides ad haec ust tepora per successionem tota Christianorum schola . Vnde B vetustissimus ille Irenaeus ibro quarto aduersus hereses

Valentini,cap. 3. Presbyteris, inquit, qui in ecclesia sunt obedi

346쪽

D LIBERTATE CHRISTIANA LIBA. AL

obedire oportet his qui suctemonem habent ab ApostoIis, qui eum episcopatus successione certum veritatis charismalecundum placitum patris acceperunt, reliquos vero, qui absistunt a principali successione, o quocumque loco colliguntur suspectos habere, vel quasi haereticos, re malisententiae, vel quasi scindentes ec elatos . In libro quarto de successio potis

ecclesiasticis scripturis Ac dogmatibus declarauimus hanc successionem esse accipiendam secundum ordinationem ecaclesiae apostolicae in qua episcopi legitima ordinatione sibi succedunt, apostolis videlicet accipientibus potestate a Christo, successiorib' vero eandem potestatem accipientibus ab Apostolia mittentibus ec ordinantibus, ex per illosis teria succestaribus accipientibus eandem ordinationem Ac potestatem ad haec .f. tempori. Ad scriptura quihua praecipitur ne commisceamur fratribus eriminosis ac tabstrahamus nos ab omni fratre ambulante inordinate divi exeamus de medio eorum, Dicimus quod muto, Esei-Τ, Y f a medioeri Hieremias ac apostolus Paulus iubebant populo recedere re exire de plebe mala, qua tame ipsi se nulla corporali coa Dersatione separabant. Ex qui bus discimus ην non coicare prauis hominibus,non commisceri cum eis, Dd abstrahere se ab eis exire de medio eorum,non secundum omnem, sed secundum quendam specialem separationi modum debeamus accipere. Id enim, ex in scripturis multis est obseruani du. Sicut in eo quod licitur Deus neminem tentat,noommista quodam tentationis modo deus intelligendus est no tentare quemc ne falsum sit quod alibi dicitur. Tentat vos dominus deus vester. Tentauit deus Abraham est enim tentatio adducens θ suggerens peccatum istac tentatio pro-hans fidem 5 incendens charitatem. Item in eo quod scriptum est, Quicrediderite baptizatus fuerit saluus Ofit, non omnem sed quendam credendi modum intuebatur Christus secundum eam videlicet fidem, quae Apostolo di. tinguente per dilectionem operatur. Item quod dicitur. Si quis manducauerit ex hoc pane,vivet inaeternumton secus dum omnem manducandi modum debemus intelligere. Sunt nempe Apostolo attestante homines qui manducant.

347쪽

& bibunt indigne, hi iudicium sibi manducante bibunt

Sed secundum quendam certum Ac specialem mandurandi modum debemus accipere,secundum que manducare carnere bibere sanguinem Christi.est manere in Christo, de quo dicit, Qui manducat meam carnem di bibit meum sanguianem in me manet oc ego in eo. Manere in Christo est fidei charitate vegetari ut membrum, in eo corpore Chri asti, quod est ecclesia. Sicoc in materialiae. Exire de medio iniquorum hominum, separari ab eis, secundum quendam specialem leparationis ec exeundi modum, sema per sunt nobis praecepta eorum vero contraria semper prostabita, ut videlicet communicare di commisceri eis, sit auia qua modo participem se facere criminibus eorum Mel conarentiendo, vel approbando, vel lacendo, e non corripienaeo seu corrigedo, ubi oc quado opportuno est. Exire, inquest Augustinus de medio eorum c separari ab ess,est corde noconsentire et ore non parcere eis ibi ecquando oportet, in cordet consensu longe simus ab eis , quamuis sorsitan praesentes corpore cum illis esse vel oporteat, vel expediat,

Aus it -ί α ς miti protube/t . Vnde signanter annotauit Augu . sps stinus in libro teruo contra Permenianum, quod Apostola

non frustra dixerit, Auserte malum a vobismetipsis ex non dixit, Auferte malum a congregatione vestra, ae si dicat, Auferte a cordibus vestris audaciam imitandi, pestilentiam conseruiendi. pigritiam eorrigendi, oc negligentiam vindicandi, ita tamen ut in vindicta adhibeatur prudentia, ne Iedantur frumenta . . Et quamuis ipse Augustinus in libro retractationum per literam Graecam declarauit, id non sic esse intelligendum, ut malum seu vitium auferrent ex seipsis, sed sic potius , ut hominem malum auferrent ex massia bona per eccIesiasticam disciplinam . . Eadem tamen

Alia recebre, Augustini exposcio satis aperit, quae nam illi specialis illa

arisfecundu me communio eum prauis semper nobis interdicta tem. alivdfecundu Vnde in seriptura secra liud est a prauis seu sceIeratis NM.aliud tolle hominibus exire, ε separari ab eis secundum mentem . quod est neque eonsentire prauis operibus eorum, neque fovidite ea. Aliud corporadem communionem nostram subtras here

348쪽

heete ab eis, cum oraliter recedere ab eis . Aliud tollire eos de medio nostrum, id est, de Grubernio ecclesiae nostraeerjcere illos,quod est praelatorum officium,quorum interest standala tollere de ecclesia. Sunt autem huiuscemodi diligenter obseruanda in doctrina Apostoliea Nam primum non ibuere videli cet quoquo modo eorum peccata est praeceptum negativum,obligans ad omne tempus, cxpro semper, Sed duo posteuorasint praecepta affirmativa accipienda secundum intellectum,quem nabuerunt Cyprianus, Hieronymus, Augustinus, ceteric scripture sacrae opositores qui docent huiuscemodi praecepta habere causas sinales quibus cessantibus, suspenditur e ipsorum praeceptorum esticacia alioq nisi videlicet scripturae illae hoc pacto intel Iigerentur' iptura essetcontraria scripture iubenti in eccleua corporaliter tolerari zizania, ne conculcetur triticiim

Vnde cucum peccatoribus e publicanis manducatist magister noster Christus, cum suo quoque traditoreisque ad ultimum osculum vixit quem ex ad Apostolatum elegit. Ego,inquit,vos duodecim elegi,& unus ex vobis diabolus est . Ipse insuper cum circumcidendus esset Ac efferendum laret pro eo legale sacrificium, non deuitabat templum quod ab eo vocabatur spelunca latronum, in quod est; intrahanta mali . Cyprianus, sicuti Augustino asse. zente didicimi, cum auaria & rapacibus, non Iaicis sostium , sed e clericis, atque episcopis panem domini manducabat, Vcalicem hibebat, pacatissime inritanter colarias , id est, episcopos, qui fundos insidiosis fratribus rapiebant, qui esurientibus in ecclesia stati ibus , largissimo

argent abutebantur, nec terrebatur verbis Apostoli diaeentis, Ne commisceamini illis, nec cibum sumite eum eis. Sufficiebat enim illi a talibus recedere corde,vima,cY moris

hus disiungi quia non poterat ab eis corporaliter separari Si videamus. nqui in ecclesia esse zizania, non tamen ob id debet impediri aut fides,aut charitas nostraret qui zizania in eccles Christi esse cernimus ipsi de ecclesia recedamus. Non lixiquuspicamur,arbitramur,opinamur coniicis

349쪽

mus,credimus, sed cernimus inquit, aperte docens manifestos peccatores pro mo& tempore esue in ecclesia toleranados cum quibus 5 ipse in sacramentorum communione narnanebat Hactenus Augustini sententia fideliter recitata Apostolus ergo cum denuntiat nobis, ut abstrahasmus nos ab omni fratre ambulante inordinate, ec ne comis praeceitu η tib sceamur cum fornicarijs,auaris,ebriosis, ex rapacibus Christramus cucrimi stiano nomine appellatis, ct ne eum eis cibum sumamus idniis, quo intelligi Prscipit, ne quoquo modo per couersationem nostram sim iis participes criminis eorum. Id autem praeipue prs stamus, si bium in nobis est super huiuscemodi criminosos uetum habentes,sacimus in per praelatos tollantur de medio ecclease,id est de societate ex contubernio ecclesiae ne ecclesia videatur fauere criminibus eorum . Et ad id precipue vergit intentio Apostoli,prime ad Corinthios quinto,ut per seuerata tem ecclesiastice disciplina cla medio nostrum tollatur i. de ecclesia separetur,qui se tale crimen commiserit. Et id crdem ubi vel periculum est, ut modicum sermentum tota corrumpat massam,vel spes,ut is qui crimen commilat, pudore

tande resipiscat. Non hoc postulat Apostolus a Corinthiis,

in uniuersos huius mundi tornicario ex adultero deuitet,

sed illud exigit, ut si quis est nomine Christianus , huiusceis

modi eriminibus obnoxius ne commisceantur eidem .dia talibus commisceri, vel cederet in confusionem Christians ecclesie per illius commixtionem sermentanda vel esset in crimine lauere delinquentetria Eo autemsin foris sunt a

Christo alieni visent infidelesic pagani, diuino relinquieiudicio. Videbis autem hane esse sententiam ex serie sententiarum Apostoli, dirigeritis in principio capiti sermonem, ad Corint. eos praecipue, qui ecclesie presidebant ociastoares erant,quorum intererat tollere scandala de ecclesia, ubi

ex superioribus cocludens iussit, auferte malum a vobismetipsis malum inquam,sornicarium auarum,c ebriosum, s-hus verbis,inquit Augustinus, Apostoliis satis ostendit notemere Sc quomodolibet,sed per iudicium ecclesis, secunda, saluatoris doctrinam de correptione fraterna auferendo ense inados a communione ecclesiae. At vero si per iudicium aufert

350쪽

D UBERTATE CHRISTIANA, LIB. . auferri non possint propter aliquam seditiosam actionem

habentes sociam multitudinem, tolerentur potius,ne tritica conculcetur. Anteiudicium autem ecclesiae cbuis nos a communione quemquam prohibere non possumus, nisi aut sponte consessum,aut in aliquo siue seculari, siue ecclesiastico suis dicio nominatum a te conuictum, Tamen ev ex lege charitatis tenemur vel ad illius correctionem, vel ad nostra aut aliorum cautelam, etiam pro loco oc tempore ab eodem subtrahere nostram communionem corporalem. In omnibus ea

nim obseruandum est, ne,ci substractio, vel communio eonsuersationis nostrae, sit dispendiosa ecclesiae Malis sociatur, qui aut malum aliquid cum eis agit, aut agetibus fauet, ut in corripiendo est piger, aut personam gerens ecclesie norargit publice, ut ce teri timorem habeant, vel per desidia corrigendi,& negligentiam vindicandi, non remouet coni macem gradibus honoris ct ecclesiasti eae communionis, seruata secundum de prsceptum prudelia, ne in separando Iedantur frumenta. Ius

Ad scripturas autem quibus significari videtur, deum uias istior sodio habere solennitates, sacrificia, sacramenta impiorum s ,rdota omis insuperis omnia opera sacerdotum sceleratorum esse im- ictis

munda, Iluta deo abominabilia, Respondeosicutichactenus responderunt ab initio sancti patres, Cypri. Aug. B citeri doctores,* deus no loquit cotra Calendas suas, recontra sacrificiaac sacrameta sua ab ipso instituta,& spril.

I ius suggerete,seruata, sed contra solenitates, sacrificia hominu .i. contra ea que ab humanis volutatibus abso sidere misericordia custodiuns,cuiuscemodi sunt vel sacra meta ecdoctrins haereticores,vel ia post Christum sacramenta Iudeorum, vel sacrificia in cultu idolorum . Scriptura in pleri solocis generaliter loquitur eontra omnia impiorum sacrifia ieia,interdum contra falsa ab ipso non approbata Proindes eisdem scripturis sunt considerandae sententiae coherenates, tunicuic scripturae sua tribuatur sententi Sed Moim intellectu scire oporte A, deus non acceptat ad salutem

operantis vllum sacrificiu opus foris exhibitum, nisi fuerit intus contriti och ullati cordis sacrificium.