장음표시 사용
51쪽
DE LIBERTATE CHRISTIANA, LIB. i. s.
stium cuneos ambulamus. Et ideo eum qui habet charitate, oportet hic sollicite ambulare cum domino deo suo , vigia
lare contra concupiscentiam carnis cotra concupiscentia occilbridi e Stra superbia Uitς. te sui ipsius cliaritatis hostes, qui si nulli essent charitatem hanc aut turbantes aut impedientes necessiarium non foret dare praecepta vigilandi. pugna di resistendi. Unde beati spiritus iam in coelo non indiget vlla lege, c ut instructrice nec ut medicinali contra morbum aut cotra recidivi periculu. Neq; ipsi Ada si permam sisset in libertate , quam ideo acceperat fullset huiuscemos di precepta necessaria Cibus arboris scientie bon . 8 maali erat quidem ei interdictus lege pure positiva coelitus daata. Nel enim arbor illa mala erat nec edere de arbore illa in se peccatum erat magis c manducare quemlibet alterius arboris livetum sed propter commendandum purae e sima plicis obedientiae bonum,quae magna virtus est rationalia creaturae subcreatore suo constitute etiam id quod non erat malum erat vetitum Unde Ac primi nostri parentes ad inoo di etiam peruenerunt, non ex gula, sed ex superbia qua appetierunt elle sicut j cientes bonum c malu . Nec enim κωκοημὰ pia cibi cucupiscentia aut pulchritudo, sed suasio serpentis dice mucida reccatutis eritis sicut dii primu fuit moti uu ad inobediet te peccatu, hoc est ad sumendu cibu vetitum,atc ita in eis gule peccata fuit ex peccato superbiae derivatum. Neq; enim Adae peccaatum fuit causa intelligetie ipsius. Nempe valde absurda est credere quod peccatum dederit ei aut in corpore aut in aniam ullam periectionem quam prius non habebat, quemadmodum non solum Christiani sed di ple Moyses Aegypti
citerit multi Hebreorum sapientes plane confitentur dicetes Adae post peccatum inflictum esse poenam ct recessisse ab illo intelligibilium apprehesionem, undec mutato et
in alium statum deteriorererin quo sensit malum quod prius non senserat. Unde patet scientiam boni di mali,que intrasvit per Ade peccatum, non fuisse beati hominis sapientiam,sea in hodiernum,st diem Te miseri hominis experien tiam sentientis peccatum in carne sua quod Christus ipse
non nouerat, docente Paulo apostolaterum qui non noue
52쪽
it peccatum, pro nobis peccatum fecit. Ex his Indi Iligimus qua ratione dicat Augustinus, Dilige&sae quod,
uis,loquitur enim de dilectioe secundum liaritate Christiana quiest bona voluntas,ex bona aute Iuutate licet quodatiis sacere cum nihil mali quis possit sacere ex bona voluntast hoc est ex bono motu voluntatis. Insuper eceu iam facile poterit esse manifesta veritas sententis illius, a
tonsideret exsuperioribus horninis animum per charitateς omnibus huius mundi rebus dominati,omnibus presidere, super omnia regnare,dum in suum uerum, alc salutem osmnibua,titur,nec detrimentum ab ullo patitur,ne dedistur nisi volens quemadmodum, recte quidam philosopho Mini in liga rum dixerunt. Nemo editur nisi a semetipso Nem inuitust, nisi sin ii sint uWvm Vllius rei seriuruli,quam etiam si necessitate est aliqu i ii tur non tamen ab illa vincitur, sed iIlam vinese
sua patientia quod est eorum qui vincunt mundum genus optimum,de quibus canit ecclesia,non murmur resonat,noquerimonia,sed corde tacito mena bene conscia conseruat patientiam. Ille alium vincit qui nec blandimentis,nec torsinetis vlli improbitati cedit,qui uniuersa siue blanda siue tristia sint,iacit cedere in animae suae lucrum quemadmos dum ait Paulus, Magnificabitur Christus in corpore meo siue per vitam,sive per mortem Vincit mortem cui mori ricrum est, vincit vitam cui vivere Christus est qtiemadmoduait Paulus, Mihi vivere Christus est,mori autem uenim. Omnia detrimentum seci 5c arbitror ut stercora,vt Christa lucrifaciam. Nemest differentia inter licitum e verum Iu-
possesti at druitio otius mundi. Quid prodest libmini,
inquit Psalmista,si uniuersum mundum lucretur, a mimae υero suae detrimentum faciat. Ex his igitur est manifestum insulsissimam esse haereticorum sente ita diis centium ex scripturis in principio huius capitis homine iu stum per Christiana libertate fundata in charitate est exemptum
53쪽
ptrab omni Iege,aboni . iuperioru edientia,ab omni trihuto 5 a seruitute dei ta temporalibus potestatib quaesiane omnia de latius ituri sumus demostraturi se rursecudis Atla, Eatus istiuiuae legibus e praeceptis Framis an liget in s ra
1 Actenuus comuni queda tradidimus Q ad specialia
a descendamus insequentib' tribus capitulis tractatur de Iegibus ae preceptis humanis, de lege celibatus de
continentia sacredinum,de votis monasticis, cede consiliis euangelicis. Haec autem ut facilius intelligantur, Ptiis madietemus intolerabiles haereticorumuius temporis errores. eonfictas contra orth Moxorum patria sentetias Particulares
haereses ante mille annos i a olim ante se Ia,vel sub seculis Hiero. R Aug. danatas singulas, Ut Uigilatii Ioviniani aealtorti suis in Iocis lati explicaturi. Audiam igitur primu Luoeri paradoxa Papa istrio plus potest i peras precipies Enania aiκ.phibes a magister doces dei leges at is a data Potifices ex primarii ecclesie pastores nullussint ius codedi leges nec auctorestate habet costituedi sanctioes ecclesiasticas obseruadas a populo, oportet 4a costitutos canones prorsus hi jces
re tau leges tyranicas humeris subditorui impositas, ne 4 aliud mometi ad iustitia lintexterna oria aut culi' extem' aut sacrarum uestium ornatus,aut orati externa aut ieiunia eca cibis abstinentia. . Quodcumque opus inquit,non fit vel ad castigandum corpus vel ad proximi obsequium, nec bo. num est nec Christianum. Proinde orationes Ac ieiunia. lauationes,csteracp per que uis externa fieri, inquit non deo het,ut quis sibi aliquid commodi externi reportet,nec ea intention ut coram deo iustificetur sed vel ad proximorum obsequium,vel ad corporis castigationem. In libro insuper demissa abroganda subuertens pulcherrimum totius ecclesia stici status ordinem,omnem eccIesiasticorum graduu distinactionem, ec omnis prclationis ac subiectionis distictionem asserit hanc nostram ecclesiam Clitistoec e gelio contrariff.
54쪽
imilem messe genti litie costituti de sacerdotibiis laus et Veneris a popuI hristian in hil debet est , linquo ororsus nulla sit a nulla peridia tuti differentiant us Laicus nullus clericus, nullus asta nullus ne , nullus monachus .sed sine ullo discrimineonnea vel contigati et celibes arbitrio usq; suo. Omnes nos Viristiani eodem quo Christ sum sacerdotio rdotes,nec in ulla ina' ra: --m 'iptur sicerdotes unetoa , laicia
elle dillinctos insuper c canonem missi dicit adue satieuangelio , propterea quod in eo eucharistia appellat saetificium,ec deo peccauerunt,inquit omnes predecellare , qtua plo canone in sunt, si missa habentes pro sacrificio Ridiculuin superstitiosum censet quod nodicea tangere euchas xistiam nisi unctis digitis, more alia parte torporis Da mnat ritum, quo sacerdos sacra faciens, eucharicliam sumite manducat eam cum Christus eam in euangelio ali j non ibi legitur tradidisse,ad cuius exemplum sacerdos insquit, deberet alias tradere. Damnat insuper, quod quiscv euacharistiam ieiunus sumat, christus eam post coenam trais diderit. Damnat prs terea ritum ecclesie,secundum quem aqua in missi sacrificio miscetur vino propter verbum Esaiae
coarguentis Iudeos,quod vinum eorum mixtum erat aqua. Demum contemnit prorsus commemorationem sanetorum martyrum ut pro nobis sint intercessiores. ex commemora tione animarum dei tarum. Ut purgatorio igne liberentur. Caeterv tria Mota obedientie paupertatis, ct castitatis asserit repugnare orthodoxesidet, MChristianae libertati,d deliaturi diluendi genus an contrariu diuinis legis, addens propter hanc solam abhominatione.qtiod patres an flti qui Hieron. Aug. Basil. caeteris antecessiores aliterab dohnerui locos aliquot scripture intellexerui, Eradicata extineta, de abolita cupio Te uniuersa monasteria que cx utinam
ereptis Lothb ili bus eius dominus igneis sulphure ad
exemplum Sodom e Gomorre demergeret in prosiandum, Ut ne memoria quidem eorum superesset. Nec Christus in mut i ginitatem consuluit, sed deterruit ab ea δε auocauitidicens, Non capiunt verbum hoc, de Paulus dicens, Consilium
55쪽
lium do,non inuitat qucmpiam ad uirginitatem, sed in mesdio relinquit, ct ideo omnino contra euangelium faciunt voventes,quia quod in euangelio relictum est in medio ipsi per suum votum volunt praeceptu facere,nec potest quispia vovere vltra ea qus promisit in baptismo Proinde Hieron. indignis incit,contumelijs tractauit Iovinianum ex scripturis perperam intellectis. Et sicuti quis non potest vovere,ut non seruet dei mandata, Ita voveremo potest talem vivendi modum,in quo ne obediat parentibus neq; proximorum saluti seruiat nec Christiana obsequia impedat infirmis ea surientibus &egenis. Videtis Christianissimi viri absurdissima arrogantis hominis dogmata contra communem omnium orthodoxorum patru consensum afferta tam friuola, atq;
iutilia, ut his ipsis nemo nisi cui malevolus ec pertinax est animus, leat consentire. i. In hac igitur parte ad demo Gram et eri nustrandum earum salsitatem, cY ad considerandum de legibus i ecclesia didiη- praeceptis humanis, quonam pacto sint in foro censeten. Ei,est ex in Atiae obligantes,sunt quedam premittenda. Primum. Ex scri visio. pluris sacris est manifestissimum in corpore Christ quod e Adlcmam, y.
ecclesia esse graduum 5 potestatum tam secularium' i spiri dis hesm .
tualium distinctionem faciam ex ordinatione, c protri Icim. Q dentia dei, qui dedit quosdam apostolos, alios euangelistas, Prim .ia Timo 3- pastores alios gubernatores alios,sublimiores potestates, ra Ad
dum item cleri esse distinetum a populo siculari, seu laico reordinu ecclesiasticor distinctione i Episcopale sacerdota'le,
ac diaconale. Una cosequens est secudu scripturas diuinas no es diaconos di sacerdotes ex squo esse potifices,ne oes δChristianos ex aequo esse sacerdotes , ec unum quemc lai- eum non ecbere sese ad officia vilius ordinis ingerere, sed iuxta Pauli doctrinam oportcre ordinari autheritate episco pii accipere ecclesiasticam potestatem per impositionem manuui istas sententias liquido demonstrauimus ex scripturissacis in quarto libro de ecclesiasticis scripturi e dogmatibus tertia parte quinti capitis. In eodem quo in libro longe late deduxim' distinctione ecclesiasticoru ordinu ecpote sitatum tribunalium iurisdictionum,episcopatum no es,
si nouam aut recentem,nec esse ab adinventione humana,
56쪽
sed ex sacris literis manifesta oc ecclesiasticos patres Iam itidea temporibus Apostolorum in lixcvst tempora semper intellexiise in ecclesia esse istam graduuic ordinum distinactionem,quam solus Lutherus contra receptam omnium orthodoxorum patrum doctrinam destruere aic resutare conatur cantrarius diuine gratiae octietati Magnum enim est diuinae pietatis iudicium dare populo duces, is pos, at praepositos, qui homines addet timorem alc amorem Ocad societate inter sese ac dilectionem dirigant ato exerceat. . . . Secundo praemittendum est quod lex est regula quedaia vidi ' mensura legislatoris,hoc est a legis latore praescriptasecudum qua vult homine vivere, to dirigere actus suos. Quc admodum autem deus omnium rerum conditor cygubernator rebus inanimatis at etia ipsis animantibus ratione carentibus impressit viresccinclinationes, secundum quas aηguntur oc diriguntur in suos fines debitist suis iungantur officias, quibus,quia non seipsas agunt,sed ab auctore natia Rathne rei id rae inlallibiter agente aguntur,secundum suarum inclinatio eur a lege dei non num necessitates deviare non possiunt. Ita ccipse idem deus post vi deviare. qui rationalem creaturam condidit ad imaginem 5 similitudinem suam impressit eidem rationali creatura quedam suorum a tuum principia ceu leges communes,secundiana quas non sic inclinatiois necesstate moueretur, sed secundit quas ex libera ratioe seipsa dirigeret habens in potestate etiaaliter facere .ppter vim liberi ex ratione arbitri j, iqua potest et legis conditorem, ut sibi prsiactu ac superiorem apprehenderea rationem seu finem operum legis cognoscere eccon se miris mi serendo unum ad alterum examinare ait discernere. Vnderae citrpo I iii curidum Cliristit Pauli apostoli doctrinam voluntas ho/ge Amre mini, est tanquam vis media inter legem mentis c legem
carnis inter consilium dei 5 consilium diaboli constituta, potens vel cohibere vel mouere membra sua in opus ea cundam huius vel illius consilium. Nemo, ut inquit Christus,potest duob is dominis seruire, ccc . Non potestis deo seruire e mamonpquibus aperte insinuatur hominem nuchuius,nunc illius consilio pol se acquiescere.
Caeterum quemadmodana deus imprimendo toti has
57쪽
manae naturae huiuscemodi principia communia suorum Mehium dicitur precepta quedam illi dedisi siquidem inclinatione 5 pondera adeo conditore naturae impressa quihus dictat ratio aliquid debere fieri aut non steri sunt quesdam dei leges que etsi per Adae peccatum aliam crimina voluntarie superaddita sint obtenebrata, non tamen prorsus sunt extincta, sicuti in superiorib libris patuit,quod & latius in libro de natura et gratia ostenditur. Ita et homo quis Q prefectus,habens alios sibi subiectos eatenus dicitur illis
legem nouam seu preceptum nouum imponere, quatenus intimatione seu denunciatione quavis imprimit mcntibus
eorum regulam seu normam, secundum quam inuere di sci ris- onge psos dirigere actust suos ecmponere debeant. Quem ad ocio ridiis res ecum autem legis conditor in condendo lenem habet ratio 1
Nem,propter quam imponat legem nessenim lapiens,
pius 8 bonus esset legislator qui sine ratione legem subdistis imponeret. Ita 5 intendit,ut hi quibus legem imponit ex ratione seu voluntarie seipses moueant in opus quod presepit, legi obediendo. Ratio autem qua seipsum quis mouet propter sinem agit. Unde consequens est legem illis solummodo dari qui sui operis rationem seu sinem cogno/scere possunte conterre unum ad alterum alioqui ad ipsufinem non seipsos agerent sed agerentur Blum naturali ea cessitate quemadmodum ignis ecterra non seipsos agunt, sed aguntur solum ignis sursum terra deorsum agitur inclinationis necessitate, Minuta frustra lex eis imponeret, quip
pe qui aliter erre nonppstunt. In solaturis sacris Ex his semutua lacundum, quod nunc praemittendum L, inlli repe- duximus,videlicet in sacris literis tripIicem reperiri lentin is
utpote naturalem diuinam & humanam De naturali lege' seu inclinationescundum quam aguntur ea quae sunt ratione carentia nihil ad praesens negotium pertinet. Loquimur enim delinc naturali laminis, quatentis ratione viget Lex igitur naturalis humane rationis est quam deus natus reconditor Una cum natura inseruit mctibus lao im ad ali cadliciendum,vel non iaciendum de qua Paulus ad Romanos.scudo Gentes quae lege non habet, maturaliter ea que legis
58쪽
sunt faciunt de qua o Aug. a.consessionum, Lex tua domine in cordi Nas hominum scripta est,qua nec ulla via si delet iniquitas Homo quidem a sua concupiscentia abi tractus 5 il lectus, agit multa contra naturalem legem sed non inde seq.Lex in rae in a tu legem nature vel a mente illius prorsus esi. abolita, veImmi est ab illa in non suisse illic scriptam. Nam homo sicuti iam dictum est asparibilis. im liberi arbitri sui s aut metu aut carnis concupisceria, aut suasione diaboli agere potest contra dictamen o iudiciu legis naturae. Deinde potest o homo superstitione persuasione falsa.aut colaenidine& doetrina praua corruptus,credere vera esse multa particularia legi nature opposita ait contraria sed non inde sequitur in eo extinctas esse leges nature illis particularibus oppositas. Potest nempe homo praua sua. sione corruptus, credere verum esse id quod contrariatur alicui naturali legi particul ri etiam a tu intus suggerenti. Quemadmodum enim in speculatiois non omnia principia sunt omnibus euidentia per se nota, sed solum communissima qualia sunt illa , de quolibet affirmatio vel negatio vor de nullo vero simul quodlibet est vel non est. Ita nec ota principia naturalis legis in moralibus sunt omnibus euidentia. N per se nota sed ea solum que sunt communissima qua ulla sunt bonum o iustum est faciendum,malum autem ex in iustum est fugiendum .atc ita ratio potest contrariis particularium principiorum assentire, ex dictare adulterium aut homicidium esse licitum 5 faciendum, non obstante, quod inatus naturalis legis stimulus in contrarium suggerat Caelearum donemus in homine ullo aliquod. dictamen naturalis sua specie esse extinctam at* sopitum, non
:quitur, in eo esse prorsus extinctam legem nassopita et ensecta turpςQmmu0ςm,e Au tan ex principio communi illud particulare anc conclusio,natum est consequi Verbi graitia. Olim apud Germanos latrocinium no reputabatur ini. quum ut resert Iulius Caesar in libro de bello Gallico Secss. dum sententiam quot Pauli Apostoli, gentes Romanoru,
uel Aegyptiorum. adeo erant mentibus obtenebratae, ut pro deo vero re imm)rtali colerent imaginem corruptibilis ii
minis, 5 quod deterius est, reptantia animalia, imagines
59쪽
D LIBERTATE CHRISTIANA, LIB. .
volucrum quadrupedum. o serpentum quamobrem e de Abemmahela vitia tradidit illos in reprobusensum quo facerent contra naturae contra natura non leges, ec secundum concupiscentias cordium suorum, contu re ιtabantur ire meliis afficerent corpora sua, mutantes naturalem usum in cola siud gentes. eum qui est contra naturam masculi in masculos, Mioem insin foeminas,laeditatem operantes, consuetudinec praua adeo fuerunt corrupti Ut reputarent abhominanda contra nasturam vitia non elle peccata, in quibus tamen lex naturalis secundum principia communissima non prorsus erat extinacia cum o Apostolus in eodem capite dicat de eisdem.quod iusticiam dei, sempiternam quom virtutem ac diuinitatem nouerint, ita ut sint inexcusabiles Item immolare filios suos, c tilias suas daemoni j , a multis gentibus putabatur licitum ec honestum ac faciendum,me,quod tamen ab eisdein suo uniuersali sciebatur esse illicitum Uniuersale princia pium legis nature est bonum esse prosequendum,malum autem eis vitandum c super hoc principio fundantur omnia alia legis nature precepta. Unde ecliuius consideratio lex
naturalis est una,ipsius autem praecepta sunt multa, una dem lex propter unum illud communi Hamum preceptu qce est in moralibus,tanckindemonstrabile principium Multa autem ypter principi j illius cum munimi mi praecepta, quae derivantur ex illo in quo ratio errarem potest. Nec enigens ulla est, quae nesciat declinandum esse a malo ec bonaelia iaciendum,nihilq; iniuste esse perpetrandum, sed error accidit in particularibus an hoc sit bonum iustum, di aeqvu, -κω, mimia an potius istud an Christo,quem Chri itiani colunt sit sacri ju is ficandum cultu clatriae exhibendus,an potius ei quem gQ ii lis es ita.
te false credunt deum esse. Nemo dubitat an oporteat deum honorare, iere, B diligere, sed super hoc, an hunc oporteat vi deum colere errant multi. Nemo dubitata licitum , aut honestum sit contra iusticiae regulam agere, sed dubitatur, an hoc vel illud sit agere contra iusticiae regulam,an non. Nemo est qui nesciat, non esse fas cuiquam ut interimat aut semetipsum, aut filium contra iusticiam aut contra naturale Iegem. sed an ex tali Uel tali causa semetipsum occidere sit agere coirii ulliciam, aut naturalem lege .ignoratur a multis.
60쪽
Vnde 5 PIato in libro Minois, Nemo ambig nemo vestii iudiciis vel alibi disceptat an iusticia deo placea an iniusti,cia displiceat,an is qui iniuste vivit sit poena dignus,verum de hoc potius inter sese homines disceptant, quis iuste secesrit o quid agendo cY quando agendo agit iniuste. Has clienus de naturali lege, cede illius legis praeceptis. quae ec Deli, Abia. 4 Diorδli pr*cepta appellantur,ordsnantur P ad bonum naturalis esse humani generis i , lex diuina est, quae naturali legi a deo est superaddita.ad aTequedum supernaturale honum,ad quod naturalis ex n6 3test perducere,ut lex vetus
talo noua Aus est lex euangeli j. Hsc autem lex non est contraria legi nature quandoquidem di lex ipse naturalis sit i. idem vera lex dei sed est naturalis legis perfectio per quam
natur ordinatur re dirigitur ad altiorem oc sublimiserri
dom ill- finem si sit finis secundum facultate legis naturalis,dice diuina lex cum sit data ad assequendum vitam aeternam oca deo infallibili veritate,est de actibus non solummodo existernis sedet internis, prohibens α puniens non selum eaque foris sunt peccata sedi ea us intus fiunt corde, coseri sensu, d cogitati . Hinc apud prophetam huiuscemodi ex
dicitur immaculata,tansit non admittens ullam peccati turpitudine, nuertes animas,quia no solu externos edicinternos motus rhibet, testimoniusidele,apter certitudine veritatis e rectitudinis , praestans paruulis seu vere luimili-lnis sapi Liuiam, qua perueniant ad in trinam beatitudinem.
laxi m. Lex hum/na est,qu*e legi naturali ais diuinat superia.dita est ut ipsius metu humana coerceatur audacia, tutam sit inter improbos innocentia, re incipiis improbis formidata supplicio refrenetur nocessitacultas, propter hos enim fines secundum doctrinam Apostoli Pauli sunt adeo ordinatae sublimiores potestates,quod apud Salomonem in prouerabi s vocantur legiaria conditores, Prouerb. 2. De hac lege quo narii modo obliget in foro conicientie. quando sit ivlta &Biser turis acti quosne statuenda sit in ioc capitulo dicturisimus id=plexabavis QV-x pr mittendum est,in lege diuinatam veteri sic sor . Qua, rePeriri duple genus praceptorum . Nam quaedam sunt,quei nullam in sui uatur rationem haben cur precipio