장음표시 사용
231쪽
num. I. Corruit denique obieetio ultima ; siquidem cum aqua st Idonea sacramenti materies, non ratione sui, sed quatenus permixta vino; si ab hujus speeiebus separentur sperier aquae, non possunt hae sacramenti retinere rationem, debentque pristinam aquae naturam induerer quamquam si talis separatio fieri potest, adversarii su met argumento oppugnantur ; si nequit fieri, illud urgentes oIeum , Operamque deperdunt. At de materia consecrationis calicis , ubi apia posuero notationem quamdam historicam , ct moralem , dictum satis, superque.
Consignarunt nonnulli litteris, atque hos inter in septimo Geographiae libro Raphael Volaterranus, Innocentium VIII. ad apicem Pontificatus evectum an. I 684. robus praeclare gestis, laudibusque .& hymnis Angeli Politiani celebratum indulsisse Norvegis, ut absique vino sacrificarent, quod ob immensa frigora vinum in ea reis gione importatum Meseat. Ad eamdem dispensationem concedendam pronum fuisse Alexandrum Ul. successorem Innocentii, scribit Bartholomaeus Fumus in Summa . Id posse concedi a Pontifice, ut abnque vino conficiatur Eucharistia in iis regionibus , in quibus vinum. nequit haberi, scripsit vir quidam fama sanctitatis conspicuus; nec ejus doctrinam causae beatificationis ejus attulisse impedimentum , prodidit lib. a. de Servorum Dei Beatis cap. pl. pag. 372. BENEDICTUS XIV.
Ucrum, quantum ad historiam attinet, nunquam Romani Pontifices dispensarunt, ut absque vino sacrificium incruentum perage retur . De Innocentio constat, improbos quosdam homines sacrilege litteras, quas ipsius nomine conscribebant, vitiasse , falsaque privilegia vendidisse , sacerdotio propterea exutos , ac supremo addictos supplicio, Dominicum quemdam Uiterbiensem , S Franciscum Maidentem: qui & cmentitum hoc privilegium Norvegis obtruserunt, ct aliud conjugii permissi Gallo cuidam sacerdoti, atque scelestissima alia hujus generis. Tanta vero certitudine hominum illorum nequitia comperta est , ut nullatenus potuerint strangulatus, incendiique poenam evadere; quamvis eorum consanguinci reos sexdccim aureorum millibus, necnon magnis adhibitis deprecatoribus redimere adniterentur . Videta Raynaldum ad annum I 49o. num. 22. Ahrhamum Brovium ad eumdem annum num.39. citato loco Pontificem ter maximum, Burrium quoque , ct Sandinum in Vitis Pontificum Romanorum. Nec adducta a Volaterrano subsistit ratio; vinum quippe in Norvegia facile asservari, ct in usu esse, common
strat eximius Pontifex, Natalis etiam Alexandri, Cardinalis de Lugo,
232쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. VI. aas
aliorumque testimoniis productis . Quibus addo in caIidis potius , quam in frigidis regionibus vinum acescere ἰ cum vinosi liquores acciorem induant, ubi salia in iis delitescentia in selatione exa Itantur ,
depresso sulphure: aut adeo particulae motu circumvolvuntur, ueat terantur , atque ita oblongae ac teretes at homi acuminentur, Se Iinguam seriant stimulis acrioribus . Quare si diuturniori motu adeo colliduntur, ut fiant nimium flexiles, nec amplius queant comm vere linguae nervulos , sive vehementiori initatione avolent vinosi spiritus; liquor acescens acorem amittit, ct in vappam vinumque in is
spidum redit: quod & evenit, ubi in acetum iniicitur calx pluminhi ς quoniam particulae salis Saturni filibus acetosis aleetae, iisque
cohaerentes aciem illorum atterunt, ac retundunt. Atque ita falsam ilIam de Norvegis opinionem aceto persundimus. Alexandrum au tem VI. a priori sententia recessisse , re penitius discussa , tradit prae- laudatus Auctor Summae, immo haec ab ipso relata ex vagis incertinque rumoribus, scribit Natalis Alexander de Euch. art. 3. Prop. 4. regula I. Non ergo aut Innocentii, aut Alexandri dispensatio potest obtrudi. De servo Dei, cujus nomen reticet eo Ioci BENEDICTUS , respondet ipsemet nulla animadversione sententiam ejus fuisse notatam , quod scripserit tunc temporis , quando Sreve Innoeentii habebatur tanquam legitimum: quod virum accuratissimum , ac diu in Sanctorum actis pervolutandis, diiudicandisque exercitatum latere
Et haec quidem , quantum ad historiam spectat, satis est adnotavisse . Nam quantum ad eam quaestionem, utrum fas sit sacrificare in una tantum Detae , si desit altera, adhaerendum existimamus D. Thomae III. p. q. . art. I. ad 2. Sylvio ibidem Concl. 2. & I. Soto in IV. dist. IX. quaest. r. art. I. Sua resius in q. q. art. a. sed . q. RTheologis aliis numero, ct auctoritate proipuis. Etenim exigit jus naturae, ut Deo sacrificium offeratur in genere suo persectum, atque completum: jus quoque divinum, S Christi institutio utramque speciem consecrandam esse definiunt. In iis vero, quae juris aut naturalis, aut divini sunt, nec Pontifex se prema praeditus potestate dispenset, ut suadet ratio, docentque Urbanus, S Zogimus Cap. Sant quidam , Sc cap. Contra flatata, C. XXV. quaest. I. num. 6. & 7. Ouamquam autem Gabriel Biel lect. 84. in Canonem Mi Te, Ioannes Major in I v. dist. i I. q. p. & Antoninus Diana p. 8. Trach. de Potest.
Pontis in ordine ad Sacram. Re tui. a I. teneant probabiliorem este contrariam sententiam, non quod Pontifex revera in naturali, aut divino jure dispenset, si permittat confici Eucharis iam in una peete , ubi nequeat haberi alia ; sed quod declaret solummodo praeceptum integre
sacrifieandi tunc non urgere, propter summam necessitatem; corruit
tamen opinio haec , quoniam admissa etiam alicujus regionis inopia,
233쪽
α3o De Theologicis Disciplinis
vinique penuria , hoc sacramentum utilitatis quidem est maximae, sed non absolutae necessitatis ἰ nec propter unius provinciae commodum recedere fas est a Christi institutione, ab immutabili divini juris praescripto, ct a ritu universalis Ecclesiae. Atque ob eamdem rationem arbitror nefas esse unam tantum Deciem consecrare, non ad sacrificium peragendum , sed ad percipiendam communionem ἰ pr pterea quod Eucharistia ex Christi instituto, ct ritu EccLsiae nonnisi a Sacerdotibus sacrificantibus consecratur e nec communio sub prae Cepto esset, ubi cogente necessitate non posset sacrificium offerri. Atque haec erat adnotatio absoluto capiti sexto subjicienda .
De verbis, quibus consecratur tactarisia.
O Uod universim de Sacramentis asserui libro xxx. cap. 9. y I perfici nimirum illa rebus ae verbis, id profecto de Eucharistia
est assirmandum . Dicturus ergo in praesintia de verbis Consecrationis, haereticos, Graecos schismaticos , ct scholasticorum nonnullos refellendos , ct oppugnandos aggredior. Nam permulti haeretici negant in Eucharistia ver ha aliqua esse pronuntianda , ut Martinus Bu Terus in cap. 26. Matthaeir alii proserenda quidem censent, sed historice , recitative , ac narrative , ad fidem nempe excitandam , ut Calvinus lib. I v. Institui. cap. l . num. I9. quidam vim quamdam consecrationis attribuunt verbis , at non iis solis , quae creditur Dominus protulisse, sed etiam aliis ea praecedentibus aut consequentibus, a sacerdote prolatis, ut Lutherus . in libro de abroganda Miffa, ct in Formula Missae pro Ecclesia Uittembergens . Graeci autem com plures contendunt non solum Dominicis verbis, verum etiam con tequente oratione S benedictione sacerdotis divinae Eucharistiae munera sanctificari, ut Ni eo laus Caba filas in Exposit. Liturgiae cap. a S scoq. Hareu ς Enhesius in opusculo. quem inscripsit, ἔτι ἐν πινον ἐῶ - μα άr- άγιά mia τὰ θω ε δοῦρα , idest, Ouos nou Iotam a voce Dorus uicorum verooruis jane Uisantur divina dona , Simeon Thessalonicensis agens de partieulis , quae offeruntur in Li- turgia , & Samonas Archiepiscopus Gaetae in disputat. habita cum homine quodam Saraceno. Everterunt utique falsam hanc Graecorum opinionem Cardinalis Bessarion in opusculo de Eucharist. quod extat tOm. xxv I. Bibl. PP. pag. 87. Allatius lib. iii. de Consensu occis dent. & oriental. Eccles cap. Is . num. 32. & seqq. nec non Arcu dius lib. II i. Concordiae a vicesimo sexto capite usque ad septimum ac tricesimum: sed eam tamen instaurarunt rursus Antonius Augustia
234쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. VII. 231
maus Tout te) dissert. I. praemissa operibus S. Cyrilli, & Petrus LoBrun to m. I. Enplicat. suarum pag. 2I 2. & sequentibus , resutati a viris clarissimis, Bougeantio, Ursio , Me ratio, ac tandem a BENEDICTO XIV. de Sacris. Missae sect. i. nuin. 2s8. Inter Scholastico. quidam post Catharinum , & Mayronium asseruere Christum nullis verbis in consecratione usum suisse, praesicriptam ab eo tamen formam consecrationis , quam adhiberent sacerdotes: de qua sentcntia Ic-gendus Salmeron to m. IX. tractat. II. Iuenin q. 3. de Euch. cap. r.
Tournelius pag. 2o9. De Scoto fieri vulgaris opinio, ex illimasse illum, quod ea verba, Hoc est eorpus flet eum, S , Hic estsanguis meus, ad conis secrationem non susticiant, propterea quod nisi addantur praecedentia. reseruntur ad personam loquentis , nec absolute significant contineri sub panis vinique speciebus corpus, ct sanguinem Domini. Et haec quidem videtur tradere subtilis Doctor in iv dist. 8. q. a. sed tamen
hune a communi sententia, quam infra propugnabo, nequaquam recedere censent Mastrius Disput. 3. de Sacram. q. 6. Frassen de sorma consecrat. q. R. Concl. l. Hennius disp. I. q. 2. Fabro, Brancato, ct Scotistarum aliis eam , quae Scoti nomine circumsertur, opinionem
tenentibus . Quantum ad Thom istas attinet, horum plures inquiunt S. Thomam I. p. q. 78. art. I. docuisse quod omnia Verba , quae a Latinis proferuntur in consecratione calicis pertineant ad formae subsantiam, pro qua sententia accurate disputant Gonet disput. vi art. 2. Capissimus Controvers. 2. pag. l77. &seqq. & praeter complures alios eo loci laudatos, Natalis Llexander de Euch. art. 6.prop. unica, Regula I. Thom istarum tamen multi student praeceptorem suum ad communiorem sententiam mox explicandam pertrahere; atque, ut mittam Sotum, Ioannem a sancto Thoma, ct quos recensent praecitati Capi succus & Gonet, id praestant Sylvius in .
quaest. LXXUM . art. 3. Conten sonius dissert. a. cap. 2. spec. 2. &Cardinalis Gotti quaest. a. dub. I. quos ex multis satis est lauda ν isse . Inter Catholicos ergo communior, ac verior sententia est , DO-minum Iesum consecrassis Eucharistiam verbis, S haec praescripsisse sacerdotibus consecraturis: eadem verba non historice tantum , sed
significative proferri, idest, non enarrare quod Christus gessit, scd consecrare subiectam materiam e ac virtutem consecrandi solis inesse verbis, quae Salvatoris nomine proseruntur ἔ ct essentialia quidem .esse, Hoe est eorpus meum, &, Hie est sanguis meus, sed non tamen alia posse praetermitti absque crimine sacrilegii. Quam sententiam
propugnaturus Praemitto varia consecrationis formulas ab illusui Martento collectas lib. I. de antiq. Eccl. ritibus cap. IV. art. 8. n. I9.
In Liturgia ergo sancti Iacobi consecrandi formula hisce verbis exprimitur : me es eorpus meum, quod pro vobit frangitur, ετ datur in remissionem peeratarum . His est sanguis meas novi testamenti, qui Didit ros by GOrale
235쪽
a a De Theologicis Disciplinis
pro vobis ct pro multis effunditar, ct datur in remissisnem peeear rum . Addit Liturgia S. Marci post pronomon me & , He partieulam enim . In Constitui. Apostol. sub Clementis nomine lib. vi tr. cap. 17. haec extat formula, Hoc es eorpus meum , quod pro multis
frangitur in remissionem pereatorum . me est samuis meus, qui pro multis effunditur in remissionem peeeatorum. In Liturgiis sanctorum Basilii, ct Chrysostomi post Sanguis meas additur, πovi testamenti. Consimilis est Liturgia sancti Cyrilli. Aethiopes utrique sormulae addunt, Amen. Moetarahes hac utuntur : Hoc es eorpus meum quos pro vobis tradetur . me est ealix novi testamenti is meo sanguineia , qui pro vobis pro multis es' audetur in remissionem peccatorum. In libris Sacramentorum laudatis Ambrosii nomine forma haec legitur :me es enim eorpus meum, quod pro multis eonfringetur . Hie est enim Ianguis meus. Sacramentarium denique S. Gregorii, Missa te Romanum , Ambrosianum , indorum, aliaque hanc exhibent: me essenim eorpus meum . me est enim calix Ian uiuis mei, novi er aeterinni testamenti, vserium fidei, qui ρro vobis, ct pro inultis est ιαδε-
tur in remissiouem peceatorum . His aute in exscriptis formulis, propositam controversiam ita partimur, atque OX pedimus .
PROP. I. Christus Eucharistiam instituendo usus est verbis . Demonstratur i. Constat ex EWangelistis , & ex priori ad Corinthios Epistola cap. xl. Dominum Iesum in institutione coenae ver-ha consecrationis protulisse , simul praeceptionem illam subjiciens , Hoc facite in meam eommemorationem. Igitur sacerdotes idipsum , iisdemque verbis faciunt, quod secit Christus; ideoque si sacerdotes verbis consecrant, id quoque perfecit Dominus . II. Tridentina Synodus sess. xi II. cap. i. ita de Eucharistia loquitur: me admirabilo Saeramentum in ultima eaena i tituit, eum post panir visique benedictionem , se Dum eo ut praebere , ae suum sanxuinem dsertis ac perspieuis verbis testatus es: quae verba a sanctis Evandelistis eommemorata , a divo Paulo postea repetita sunt. Non ergo in benedictione panis & vini, sed in verbis post ipsam benedictionem prolatis , institutio, ct consecratio Eucharistiae sita est. III. Eadem est sententia Patrum, quos proxima proposit. I. Iaudabo. IV. Oppositum quidam tenuere , propterea quod benedieiis Domini, & eouferatio idem sint, ex Apostolo I. ad Corinth. x. i . scribente , Calix besedistis xis, cui benedielmus ς Dominus vero panem vinumque henedixerit ante prolationem verborum. At nihil ca ratione concluditur. Principio enim in ea sumus sententia, quod benedictio, S gratiarum actio fuerint ritus consecrationi praemisti, quia id commonstrat planior , Evangelicae historiae sensius:quia id innuit vox a istica, ἰυλογῆσαι, idest, Cum beσedissset, &-, scilicet. Cum gratias egisset, qu Praeteriti temporis habent signifieationem; & quia , ut Ollendi cap. I.
236쪽
Liber TrIgesimus tertius. Cap. VII. 233
servavit Dominus in postrema coena ritus Iudaeorum , qui panem cum actione gratiarum frangebant. Quae expendens Estius in caput xxv t.
26. Mat. Improbabiliter cinquit nostro judisio sentiant qui base beου dictionem putant fuisse ibam eonsecratioπem corporis Domini. Idem do
cet in t . ad Corinth. cap. Io. ubi etiam post Ian senium observat, Dissum magna aggressurum miracula in caelum oculos elevasse, & Patri gratias egisse, ut praestitit susciturus Lazarum, & panes multiplicaturus: nec aliter in Commentariis suis Calmetius. At de his plura . libro xxx. cap. II. Deinde non desunt eximii Theologi, qui benediaesionem , ct eoosterationem iisdem verbis putant esse peractam; a qua
sententia non videntur alieni S. Thomas 3. p. q. 78. art. I. Ioannes a S. Thoma disput. 29. de Euch. Bellarminus lib. IV. cap. 8. Becanus in Summa cap. a. q. 3. Du-Hamelius ea P. v. num. 3. aliique permulti apud Capilae. pag. I 67. quoniam Ecclesiae Patres saepenumero consecrationem , & mysticam benedictionem indiscriminatim accipiunt; ct revera quod consecratur, caelesti benedictione repletur . Ouihus Theologis si opponas quod nuper diximus, benedictionem praecessisse consecrationi; in promptu respondent, Evangelistas non semper narrare res eo ordine, quo gestae sunt, ut lib. de Consensu Evangelistarum non uno in loco animadvertit sapientissimus Augustinus . Uertim postremam sentcntiam istam ortam puto ex aequivocatione verborum : nam si benedictionem accipias pro Oratione seir apprecatione facta sacris muneribus consecrandis, & quam non credo fuisse a Domino praetermistam , benedictio a consecratione diversia est: si autem benedictionem dixeris , quod mystica dona immutat, redditque sancta , benedicta, vivifica, proculdubio idem sunt verba consecrationis ct henedictio. Hac autem distinctione praemissa facile solvitur quidis quid solent opponere sententiae illius auctores, sive ratiocinationibus suis , sive veterum testimoniis . Pstopos. II. Nullo Ecclesiae decreto definitum est, Christunia Dominum in Eucharistiae consecratione verba quaedam adhibuisse. Aut enim id praecitatis Tridentini Concilii verbis commonstraretur, aut Florentini haec in decreto unionis asserentis: Forma hujus saeramenti sum verba Salvatoris, quibus hoc confeci saeramentum. Eaeerdos enim in persona orisi loquens hoc eonficit sacramentuma . At quamquam revera propositionem praecedentem adstruere videantur haec sacrosancta Concilia ; staret nihilominus sua illis auctoritas, si diceretur Dominum Jesum benedictione sua consecrasse, ac statim praescripssse formam, qua consecrarent presbyteri, adeo, ut iU ruere , eonficere jacramentum designet utrumque , idest, consecrationem tunc a Christo benedictione peractam , ct determinatio- ne in formae ab aliis in consecratione adhibendae. Ut enim Deus-homo potuit absque verbir peccata dimittere, S dare Spiritum. san-
237쪽
a 3 De Theologicis Disciplinis
Rum, quae duo nos sola ministerii praediti potestate praestamus instrumentis , verbisque ab eo praestitutis; ita pomit panem vinumque convertere in corpus & sanguinem suum , quam convcrsionem decebat a nobis seri sit hordinatione ministerii, & modo ipsius auctoritate instituto. Atque hac propositione ita a nobis explicata, sequitur necessariam em formam in consecratione , tam cisii, uti visum nonis nullis, absque illa Dominus consecrasset. II. Invicte tamen non demonstratur haec thesis ex cap. 24. Lucae, ubi narratur Christum In Emmaus panem benedixisse S fregisse , nulla e X pressa verborum sormula . Sunt enim hene multi, qui negant tunc Iesum consecisse Eucharistiam, ut observant Lyranus , Maldonatus, Ian senius , Calmet, alii. Deinde si Eucharistiam consecisse dicendus est, quod utique affrmat S. P. Augustinus lib. I. de Consensu Evang. cap. as.
num. 72. S serm. 87. de diversis, nunc Σῖ . num. 2. non probatur
ex silentio Scripturae Christum non protulisse verba consecrationis; praesertim cum viri docti henedictionem , & prolationem verborum idem esse contendant, ut diximus paullo supra . III. Nihil de hac quaestione ab Ecclesia definitum tellantur in fine opusculi a. Ambrosus Catharinus , Alphon sus Salmeron circa finem praecitati Tract. Nili. S ex Scholasticis Iu en in q. 3. cap. I. TDurnely pag. 214. Du-ΙIa melius pag. 3 3. Nec probabile est sacrosanctum Concilium. coadunatum ad haereses extirpandas voluisse censuram inurere sentcntiae, quam viri celebres tenuerunt, & quae haereticorum , ex Christi consecratione necessitatem proserendae formae negantium , elidit quam facillime cavillationes. IV. Subscribunt denique non Catharinus tantum , ct Christophorus a Capite sontium , verum etiam Archidiaconus , seu Guido Bononiens s , '& Gulielmus Durandus lib. iv. Rationalis divin. Ossic. cap. 4 I. num. ls. In noeentio III. scribenti lib. iv. Mys . Missae cap. 6. pag. edit. Colon. 33 . Sane dici ρο-
tes, quod Christus divina virtute eonfecit, ct postea formam expressit, sub qua posteri benedicerent. I e namque per se virtute pronia
benedixit: nos autem ex illa virtute , quam indidit verbis. Haec tamen Innocentii verba praecedenti propositioni non adversantur ἰsiquidem opinat7ve tantum prolata sunt, ut animadvertit S. Thomas 3, p. q. 78. art. I. ad I. PROP. III. Eucharistia verbis Dominicis, non precibus , quae an lea , vel postea recitantur, a Sacerdotibus consecratur. Demonstratur primo; nam Tridentina , ac Florentina Synodus declarant Eucharistiam institutam , consectumque sacramentum Ver- his, quae a sanctis Evangelistis commemorata S ah Apostolo repetita sunt, quibus testatus est Dominus corpus, & sanguinem suum
praebere discipulis, R quorum prolatione loquitur Sacerdos in Christi persona. At haec verba sunt ea tantum, quae Domi uus pronuntiavit .
238쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. VII. 23s
vit . His igitur verbis solis conficitur, consecraturqua Eucharistia . Probatur secundo Latinorum Patrum auctoritate: inter quos Teris tullianus lib. IV. contra Marcionem cap. 4'. ait e RAccepit panem .
r distributum di palis eorpus tuum suum feeie dicendo: me est
meum eo ut . Ambrosius de Misteriis cap. I x. num. sa. 2Podsi tau- tum , inquit, valuit humana benediectio, ut naturam eonverteret ς quis dieimus de ipsa eonfeeratione divina, ubi verba ipsa Domini Sattiatoris erantur ὶ Quae verba num. s4. Ambrosius recensens sequitur: L eelamat Dominus Iesus : me est eo us meum . . te benedictionem verborum eaeissium alia species nominatur , pos confecrationem Corpussignificatur . ere. In quem locum recte Benedictini Editores : Hievertissime saeramentalis eonseratio fieri Meetur psi et Domisi verisbis; observantque accurate hunc locum Valere .plurimum ad cominponenda scholarum dissidia ; siquidem ex his liquet consecrationem .& henedictionem idem sonare . Eadem vero repetit S. Pater, aut quisquis auctor est librorum de Sacramentis , lib. IV. cap. 4. num. 4. scribens: Sermo orsi boe eoineis saeramentum ς ac num. 9. Fit sanguis eon feratione verbi raelestir, nec non cap. s. num. 2I. Aut
quam eonseretur , panis es t tibi autem verba orim aeresserint. eorpus est tauripi, aliaque plura de quibus vide quae scripsimus volum. I. pag. IS . Ne autem reponas etiam preces; & quae historice recitantur esse Dei verhum, &Christi sermonem: duo animadverto; primum scilicet, quod Ambrosus sermonem Christi, & verba consecrationis ea tantum appellat, quae Christi nomine proseruntur, dicens de Mysteriis loco cit. Ipse elamat Domiuus ymus , me est eorpus meum ἰ ct in IV. de Sacram. cap. s. num. 22. Illa verba Gauge-lvae sunt usque ad Meeipite: Iude verbasunt orsi. Alterum, quod Ambrosus expresse a Uerbis consecrationis sejungit preces , S quidquid aut orando, aut narrando profertur: ait enim prax:edenti n. I 4. Consecratio autem , quibus verbis est, ct e us sermonibus Domini Pess. Nam reliqua omnia , q va dicantur ivsuperioribus , a Dcerdote Heuntur , laudes Deo deferuntur, oratio petitur ρro ρopulo , pro regibus, pro ceteris: ubi ueuitur , ut conficiatur venerabile fueramentum , jam non suis sermonibus utitur sacerdos , sed utitur sermonibus Christi . S. P. Augustinus serm. aa . alias 8 I. de divers. innuit: Panis ille , quem videtis tu altari , Dutificatus per verbum Uri , eorpus es Gripi. Calix ille , immo quos babeι earix ,sancti eatum per verbum Dei , funguis est Gripi. Vide apud Martentum tom. l. de Antiq. Eccl. Rit. pag. 4os. testimonia reliqua Latinorum , Eusebii Einissent, Remigii Antissiodorensis , Pasehasii Radberti, Stephani Eduensis, nec non professionem fidei, qua Berengarius haeresim suam
Adversus autem Graecos, quos praecipue patimur adversarios, G g et urge-
239쪽
a 3σ De Τheologicis Disciplinis
urgemus primo testimonia Patrum orientalium . Nam Iustinus Apo. Iogia 2.pag.edit. Jonnii 98. docet Eucharistiam consecrari δἰ A. per orationem verbi: ubi advertas, quaeso , nomine non significari effusam deprecationem , sed animi sententiam expressam verbis, hoc praesertim loco, in quo linea post decima Icgitur orationem illam verbi fuisse quae conscripta est in Evangeliis , nimirum , ν τωι σοῦ/- είου , Hoc est corpus meam, Sc mura ἐς ἰ v. mua -οῦ , me est Ias-guis meus. Ait etiam ibidem Iustinus, Eucharistiam ea virtute perfici , qua per verbum Dei earo fucius est yesus Christus Salvator uois
per , quod utique per humanas preces factum non est. Irenaeus I. IV. adversus haer. cap. 32. ct ex distinct. Massuet i . num. s. apertissime tradit Dominum in corpus suum vertisse creaturam panis , dum ait, Hoc es meum corpus e S lib. V. cap. 2. num. 3. de pane & vino , Em, inquit, προσλαμβ assiatina ἀν λάγαν του Θιυ ἰυχιερος Ia γἱΛτα , Et percipientia Dei verbum Eueharima sunt. Gregorius Nisienus in orat. Cain tech. cap. 37. de pane loquitur ad huno modum : ἰους 4ris m
σωμα μῆ, Statim per verbum in corpus mutatur , ut dictum est, coverbo, me es corpus meum. S. Ioannes Chrysbstomus hom. 2. in secundam Epistolam ad Timoth. demonstrat non homines , sed Christum sacrificare divina dona , eamdemque esse ipsius Christi ac sacerdotum oblationem , quoniam Eucharistia perficitur ejusidem Domini verb;s , ita scribens : οῦ-ρ γὰρ τὰ ἡματα , admρ ὀ Xειςk οφθεγξαπ, τὰ ἀπιῶ ἐςἰν, απιρ . ἰερευς --, ἰυ- δἰ ἡ νοσφορῶ ἡ αυτὰ set , cte. ciuema Odum enim verba, qua protulit Gripus , eadem sunt, qua sacerdos nane quoque pronunciat, ita er oblatio eadem est. Et de
verbuin proposita in aliam formam eonvertit . Ioannis Damasiceni illustrem locu in produximus tona. v I. pag. II 4. Theophylaetus tria cap. 6. Ioannis scribit transsor mari panem in Christi carnem μ' ame λόγως, arcanis verbis r de qua expressione lege Arcudium lib. I. c. 32. Postremo Ioannes Phurnes in Epistola de ritibus in Communione immutatis apud Auatium lib. I. de Perpet. Consens occidentalis &
e postolis IanEiifieatum tuis tantummodo verbis, me es , M. Horum vero, aliorumque testimonia palma rem quoque rationem uo
240쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. VII. a 3I
hionem , gratiamque apprecantur. Si ergo Patres docent confici Eucharistiam dum sacra munera percipiunt Dei verbum, dum sacerdos profert eumdem Christi semonem , dum ait, me es eorpur meam pomni dubio procul verbis istis, non adjectis precibus conficitur S
Restitantur praeterea Graeci ex ipsi simet Liturgiis , unde petunt erroris sui patrocinium . Primo enim Liturgiae omnes formam consecrandae Eucharistiae in verbis Dominicis statuunt, in precibus autem adiectis plurimum diserepant: quod invicte demonstrat esse in his humanam, & variabilem institutionem , non a Christo statutam atque immutabilem. Deinde ne recedam a Liturgiis Basilii, Chrysostomi . aliisque apud Graecos receptis ἰ cum SacerdoS alta voce pronuntiavit Christi verba, populus uno ore respondet, omen. Oua responsione profitetur ita revera esse, quod Sacerdos elata voce affrinma Uit, panem nempe, vinumque in corpus, ct sanguinem Christi transiisse : unde Cardinalis Bessarion tom. xxv I. Bibliothec. PP. pag. 9s. ita Marcum Ephesium perstringit: Sarerdote verba illa alta v ee , ut vos Graeeisoletis , pronuneiante , assistens populus in utraque parte respondet, Ames, quasi dies, verὸ ita est, ut tu dieis. Amen enim eum adfirmandi apud Hebraeos adverbium sit, Graece idem quod Vere signifieat. men igitur ad ea verba respondem populus, Certe,
inquit, eorpus ct sanguis Chrsi sunt munera isto proposita, ita re
dimus , ita eonfitemur . Et quomodo , quas te , nou esset turpe ad putaudum , eos qui doctiores haberi volant, ea ignorare, qua fata Iarer .ersaerarum litterarum ignari respoudesdo e en manifeste seseire Agni antὶ Id confirmat Cardinalis amplissimus ex ritu, quo Diaconus , dum Sacerdos profert consecrationis verba , elevata stolae extremitate , ct quasi Praecur ris fungens ossicio , proposita dona comis monstrat ;ἰideoque ita Bessario prosequitur r Quid λ πο-e senis eerdoti Diaeonus, eique miniseram, dum faeerdos alta voce, juxta Orientalis Ecelesiae ritum, verba illa prouuisist , me es eorpus
meum , ct, me es fas uir meus, ipse pronio stola duobus primis dixitii tatya panem , ct ealieem ostendit nihiι aliud eerte signi ans, nisi panem iliam Christi esse eomas , quod in eallae est , esse faπ-guiuem ejus, quemadmodum verbis illis asseritur . Et baeesane ostendens Diaconus non mentitar , er vos mestiens eum iis sentit, quiso- Io Domini verba sunt hoes rerum perficere faeramentum . Neque enimfrustra tales institutae sust ab Helesia eeremoniae. Simili ratione adversus Graecos ratiocinatur Goarius in Euchologio pag. - 39. in not. ad Missam Chrysostomi, Anatius cit. Cap. IV. Pag. 123 . & Arcu dius tibi. ii l. cap. 26. pag. Bis. Postremo iidem Graeci refelluntur apertissima suorum consessi
ne . Etenim sess. as. Florentini Concilii ita de verbis illis , me est