장음표시 사용
241쪽
a 3 8 De Theologicis Disciplinis
eo ur mea in , protestati sunt: Fatera nos diximus per hae ver5a trauis
Dbstantiari s erum pauem , ct fieri eorpus Christe sed postea quewadαο m ct ipsi dieitir, Pube hae perferri per manus sancti ametitat in sublime astare tuum ἔ ita nos quoque oramus dicentes, D' Diaritus sint ius deficendat super nos, ct e fetat in nobis panem buue pre tissum eorpus Chrisi tui , ct quod in eoiise i flo est , pretiosum favuinem Grisii tui , transmutetque ipso Spiritu fandis Itio , ut sunt eommunieantibus in purgationem a simae , in remissionem peccatorum , drnου fiant in judicium ct condem uationem nostram. Vide tom. xii I.
Concit. labb. pag. 49 I. Ioseph quoque Patriarcha Constantinopolitanus in extrema sententia ibidem pag. 498. De in steriis, inquit, fatemur ea covserari per Domini voces , lieet nos postea invoeando di- eamus , Fiat eorpus , ct sanguis orsi. In Consessione pariter , quam ex autographo Florentiae reperto edidit tom. i. Muset Italici pag. 243. praeclarissimus M abillonius , haec per leguntur et g oniam ab omnibus Ianctis Doctoribus Delisia , praesertim ab illo beatissimo Joanne mos lamo , qui nobis notissimus es , audivissius verba Donsis ea esse illa , qua mutant, ct tranfubstantiant panem dr 2Inum iu Corpus verum arist, ct Duxuinem , quod verba illa ditiua Salvatoris omnem virtutem transubstantiationis habent; nos ipsum sanctissimum Doctoram , ct illius sententiam sequiwur de nee Pote . Hanc autem
Consessionem non levis esse momenti ad demonstrandam Graecorum de Eucharistia fidum , de qua tot ac tantae controνersiae a Calvinistis excitatae sunt, recte citato in loco assirmavit illustris Mastultoria , cum & controversiam hanc dirimant, ct transubstantiatione in , de qua proxim0 capite, manifesto adstruant. At adversus tertiam hanc positionem oppones primo illa Patrum testimonia , quae precibus videntur Eucharistiae trihuere consecrationem ς cujusmodi sunt prae laudata verha Iustini: Irenaei quoque in kν. adversus haerese S , cap. l8. Hieronymi in Epistola ad Evange-ium , Augustini tract. si 8. in Ioannem , ct lib. iii. de Trinit. c. 4. Synodi etiam Carisiacae in opusc. iv. apud Hincmarum : quae omnia asserunt, explicantque Contens tona. um l. pag. 43o. Iueni q. 3. de Euchar. art. a. Tournelius q. 4. art. 8. Concl. I. aliique passim . Ouibus & respondent Eucharistiam eatenus precibus consecraris quatenus sacra mysteria absque orationibus non peraguntur , non qua tonus orationi Vis inest consecrandi, si vc, ut Q holae locutione inquiunt sua , covcomitanter , aut dupositive , sed non formaliter. Atque huic responsioni suum stat communi Theologorum suffragio pondus ac robur. Puto tamen ego martyrem Iustinum A. λεγε, non precem aliquam , sed enuntiativa Verbi Jesu verba ex pretiisse sui adnotatum est paullo supra : idemque sentio de Irenaeo eo loci scribente , Panis percipiens ivlocationem Dei, jam non communis
242쪽
Liber Τrigesimus tertius. cap. VII. 23s
panis est , fed Eucharistia , a ,--τῶν ἔ-- ειοῦ θεοῦ, κἀνοι αε- ω - ἐννοσία. Enim vero preceS non ad panem , sed ad Deum diriguntur , & Ira σου non ioocationeis nat tantum , sed prolationem quoque , & alterius testimonii denuntiationem .
Haud aliter sentio de Cyrillo Ierosislymorum Episcopo, qui Catechesii prima, ct tertia ex Mystagogicis phrasi utitur simili; tame in Cy
rillus non invoeatione fieri corpus Dominicum scribat, sed in Meaiatione peracta , ἐπι σεος δε μνομένης , ἰ μ- -- γίνετati σωικἀ Xeποῦ, pag. edit. Moret. s Io. , ideit, Facio autem invocatioue , panis sit eorpus oristi: quod utique praemissae responsioni inter Scholasticos peris vulgatae cohaeret plurimum . Hieronymus vero non formam consecrationis recenset, sed ministerium sacerdotum consecranti tim; quorum dignitatem praeserendam Diaconatus honori, in Epistola ad Evanis gelum recte, sapienterque demonstrat. Eodem sensu Augustinus lib. III. de Trinit. cap. q. num. Io. ait accipere nos Christi corpus prece stiea eonferatum , in Liturgiis nempe , & in Missa , quae majori ex parte constat precibus. Si autem hae Omitterentur, non rite conficeretur Eueharistia , ut S. Pater assirmat tract. Ii 8. in Ioannem , num. s. conficeretur nihilo tamen minus valide . Augustinus namque de precibus, ct de signo crucis scribit prorsus eadem: ac signum erucis pertinere ad solam rituum condecentiam, donorumque oblatorum benedictionem , consentiunt omnes . Postremo cum Eucharistia non selum sit sacramentum, verum etiam sacrificium , iugisque gratiarum actio certis ritibus, ct supplicationibus quotidie peracta , assirmavere interdum Patres, perfici illam precibus, quas sundimus in sacrificio , ut constat ex ipso mei Augustitio lib. v. contra . Donatistas cap. 2 num. 28. ex Gregorio Magno lib. IX. epist. 32. alias 64. atque ex Iustino in fine Apolog. a. semper enim in Liturgiae celehratione preces fuerunt adhibitae, Dominica praesertim oratio ς quod movit Amalarium , ut aliquando putaret hanc ad consecrandum Christi corpus suffcere e quem errorem retractasse auctor est Comment . in Ord. Rom. cap. I p. eximius Habillon. Sed de objectione hac vulgatissima dictu in satis . Gravioris momenti forent objecta Graecorum , nisi adversus illa a nobis statuta essent firmiora prassidia. objiciunt ergo: In Missa Chrysostomi post Christi verba orat Sacerdos dicens : is πνευμα σου ἡ ἔγ- εν' ἐμὰς , ἐπὶ τὰ δῶρα τὰbra, hoc est ,
Emitte Spiritum tuum Iansium in nos, Iuper proposita dona ista;
quidem panem hune , pretiosam eouas origii tui. Ita Euchologium pag. 7. Similia in Iacobi, Marci, Clementis , & Basilii Liturgiis reperiri, citatis in locis Arcu dius, ct Allatius testantur. Praeterea in Liturgia Basilii pag. Euchol. I 69. post recitationem arcanorum Verborum Disitigod by GO le
243쪽
horum habetur oratio , quae incipit, euis τουτε , Propter boe, in qua panis & vinum appellantur τὰ ani a Tu αγίου iamine, ε α με- ποῦ σου , inuti ps , ac Bmbola ρrasi nautia Ianuam tarpus , ac Ianguinem ori si tui . Ae Ioannes Damascenus testis est lib. iv. de fide orthodoxa , sacra dona dici a Basilio emti pa , ac signa typum
eorporis ct Drauinis Domini ρώπem urnamque a pellaverunt, quem admodum Irifer inquit Sasutur, nos post eouseeratissem, sed au- tequam consecraretiar oblatio . appellarunt ita. Interpretantur qu que illam Basilii vocem eodem pacto Ioannes S. Epiphanius Diaconiact. 6. septimae Oecumcnicae Synodi. Vide lib. I I. cap. 27. pag. 2RI. doctum Arcudium . Ex quibus omnibus consurgit haec objectio Graecorum: Post verborum Domini prolationem proposita dona, panis scilicet ac vinum, sanctificata nondum sunt, nec versa in Christi corispus , & sanguinem et sed gerunt adhuc istorum opum praenuntiati. Uum . Non ergo verbis Dominicis tantum consecratur Eucharistia . Occurrit huic argumento doctissimus Cardinalis Bessarion triplici responsione ς quarum prima est, inusitatum non esse orare pro
donis iam sanctificatis & consecratis , ut constat ex Liturgiis Orientalis, & Occidentalis Ecclesiae: quod iccirco sit in secro mysterio, ut post quam factum est corpus Christi verum , fiat masti m. illudiui licet , quo fideles Christo participatione sacramenti uniuntur . Responsio Bessarionis altera est, nullatenus absurdum judicari rursus petere quae semel concessa sunt, ut quod adeptum est, dum iterum
quaeritur, teneatur amore ac desiderio vehementiori . Tertia ejusdem responso est, id fieri, ut populus percipiat consecratione . esse opus totius Trinitatis . Quarum solutionum duae tanto viro dignae sunt: at tertia videtur Arcudio nimium infirma, propterea aqutid necessiim non est, ut omnes personae exprimantur , atque uua nominata reliquae implicite , ut aiunt, intelliguntur: ac praeterea verba, quae objiciuntur, recitantur secreto, non voce elata, ut audiantur a populo . Quibus addo, Trinitatem ad extra operari simul atque indivisim ; ct inepte peti, ut fiat a Patre S a Spiritu sancto , quod jam a Filio creditur esse perstfium . Memoratus Arcudius non male pag. 2s r. eam praesert responsonem , quae ait non praecise Graecorum presbyteros deprecari, ut fiat Christi corpus , sed ut fiat suscipientibus . Ac observat primo Basiliuin non dixie Fae, sed, ostende: quod tamen repugnat Euchologi Goarii citata pag. I 69. ubi legitur, νοῦν με, amis τουτω ποιεον ἀνῶ ον ι--τη--ῆμμὼν - ia , Ponem qui
244쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. VII. 24 I
dem hune De Usum pretiosum eo us Domini ct Dei ae Salvatorii no- 'i' esu Christ. Deinde ait Arcudius subintelligendum in il is veris
his participium Dra, ut sensus sit, 'e Bune ρaπem, qui est corpur, m. Inquit praeterea ita haec verba esse explicanda, ne per escium saeramentalem in anima iusti, per spiritalem scilicet nutritionem . Allatius vero id subtilius exponens tres in sacrificio actiones distinguit.
nempe ut resum moletur, ut ineratur , ut absumatur : quaru in prima fit verbis Christi, altera precibus . tertia autem communione .
Hostia itaque immolata, ct pane ac vino consecratione immutatis, adhuc Sacerdos ait, Fae, hoc scilicet, ut Deo acceptum sit sacrificium , animarumque nostrarum nutrimentum e quae Allatius a num. i. ad 42. prolixa explicatione declarat. Addit Verba , quae proxio me sequuntur in Liturgia, Ma rasa ν τῆ πνευ τι - , , Imma
tant Diritu tuo sancto , cum non praesentis significationis si it, sed praeteritae , reddenda Latine, Postquam transmutasti , praemitamque
expositionem corroborare. Quae omnia eo collineant, ut ostendant illud Fae reserendum esse ad spiritalem effectum , non ad panis , aut vini consecrationem . Goarius pag. I 7. advertit ea verba , Κ, .. ωω . in cunctis MSS. omitti, Mariare Regia , & ea , quibus utuntur Basiliari commorantes inter Latinos: ut hinc etiam eruas
exploratissimam non esse , quod alibi monui, Eucliologiorum , post tot Graeciae scissuras , auctoritatem. Atque haec summatim producta sunt, quae fusiori stilo reposuerunt viri in lingua, ritibusque Graecorum plurimum exercitati.
Renaudotius in Comment. ad Liturgiam Copticam S. Basilii pag. aso. ex his rcsponsionibus eam praeseri, quae ait Sacerdotem mysterium perpendentem, ac propriae memorem fragilitatis, iteratis pre cibus postulare quod iam conccssum est, ac si nondum foret conceia sum : veluti dum post baptismum in Ordine Severi haec recitatur ora. tio , Tu Domine servos tuos , qui nunc baptizati sunt regenerationis uvaero , sanctifica in veritate tua , aut dum post Confirmationem orat Episcopus , ut Spiritus sanctus chrismatos confirmet, atque perinflat: aut dum ordinatione per verba Sacramentalia , ct manuum impositionem completa, oratur Deus, ut jam consecrato tribuat auctoritatem ac potestatem. Ego tamen illi responsioni adhaereo , , quae asserit Liturgiam Graecorum explicandam esse de effectu sacramentali, S peti in ea , ut fiat eorpus Christi eommunieautibus iae purgationem auima: primum quia id manifestum est ex praemissis Graecorum Consessionibus ς deinde quia id quadrat maxime in Liturgiam R. silianam , in qua proxime sequitur pag. ivo. Euch. Κύ
245쪽
a a De Τheologicis Disciplinis
Videtur praeterea haec responsio confirmari iisdem a Renaudotio pro ductis exemplis , quae non de impreta jam ebaractere , sed de gratia , ad quam in suscipientibus obex adesse potest , eXplicantur perincommmode. Firmissima tandem deprehendetur responsio Ista , si preces Liturgicae conserantur cum praemissis Patrum testimoniis , &cum populi voce statim post Dominica verba praesens Christi corpus
profitentis , necnon cum actione Diaconi illud commonstrantis credendum , atque adorandum . De quibus omnibus paullo supra singillatim disserui. - Pertractandum nunc foret de voce eAntiopi, nisi de ea luculenter egissent Bellar minus , & Perronius lib. a. de Eucharist. Arcu-dius lib. I. cap. 34. Allatius lib. III. Cons. eap. X v. num. 2 . ct seq.Goarius pag. i 86. Eucholog. & viri alii doctissimi. Igitur hoc unum sat est in praesentia reponere, c nam ct nos proximo capite 9. de hau voce dicemus, J inter varias vocabuli hujus significationes, duas
esse praecipuas. Autis a enim vocantur, quae typum S formam eamdem referunt, ut inquit Moschopulus in Onomastico, τι τοπα
eonsimilem habentia tnam , uti transumptum , & autographum et Santi sta, dicuntur quae substituta sunt loco figurae, & typi, quem veritas in lucem edita eliminat, quasi μὰ τῶ τυπου, ut lex Evangelica anti pa est veterum figurarum. Si ergo priori sensu accipias au- .riopum ς non repugnat idem contineri in t o , ct in authno , quem admodum idem, quod in autographis, est in transcriptis ς atque
hoc sensu Christus in Eucharistia est antitypus sui ipsius in cruce immolati, & species panis S vini sunt antit a corporis S sanguinis
Domini; figura scilicet minime excludens veritatem. Ita symbola etiam post consecrationem appella vere , t or, imagines, Origenes lib. contra Celsum , Cyrillus Catech. s. Naziangenus orat. sunebri in sororem Gorgoniam , Macarius AleX. Hom. 2 . atque e XLatinis Ambrofius lib. iv. de Sacram. At si antis a posteriori accipias sensu ; panis S vinum suerunt antis a duntaxat ante consecra tionem , ut per se constat . Nunc vero, ut ad I iturgiam Basilii redea mus , putat Bessarion factam in illa aliquam verborum transpositionem, quod valde incertum est , nec ullo valido argumento proba intur . Arcudius, cum existimet Basilium locutum de antis is, quae continent rei veritatem , pressus auctoritate Damasceni contendit interpretationem ab ipso fasiam Basilianae Liturgiae, aliena manu fuisse additam; quoniam Damascentis aperte eo loco testatur fieri symbolorum consecrationem verbis Dominieis. Excludit pariter Arcudius , ct tanquam ineptam reiicit interpretationem Joannis S Epiphanii Diaconi traditae a Damasceno concordem . Vide Arcud. pag. 264. R sequenti. Stat autem Damasceni aliorumque explicatio, quod nem
246쪽
LIber Trigesimus tertius. Cap. VII. 2 3
pe Basilius scripserit e titypa secundo sensu, & accipiendus propterea sit de pane , S de vino ante consecrationem , si dicamus ea verba Liturgiae, τὰ πιλννα vis ἀγία , se. licet post consecrationem prolata , reserenda tamen ad tempus ipsam consecrationem praecedens, quo erant antit a non consterata. Est enim in illis Aoristus praeteriti temporis , atque ita se habent in Graeco , Κώ-τα ἀπίωνα- ίγὼ τί σωματος. αματος τοῦ Tmτοῦ, quod reete vertit Allatius pag. I 229. cit. Operis, Et cum proposuerimus eAntiopa sancti eorporis , ct sanguinis Christi: quae sane dubitationem omnem elidunt.
Legit autem Allatius, o ἁγὼ σου σωματου , sancti corporis tui, sed constat legendum του , cum oratio uirigatur ad Patre n, & paullo post occurrat orsi nomen ς unde vocabulo σώματος praecedit articulus, non pronomen . Minimus tamen error, nec spectans ad hanc disceptationem e in qua suimus aliquantulum longiores , ne quis in posterum eum Martento quaeratur, controversiam istam a Scholasticorum vulgo non satis accurate tractari . Ita enim ille tom.
i. de Antiq. Eccl. Rit. pag. 4Os. PRop. IV. Ea duntaxat verba, me est eorpus meum, &, Hie essealix sanguinis mei, aut, me est sarauis meus, consecrationi essentialia sunt; quamvis omne studium adhibendum sit, ne cetera prae
Ac primo aperte , ni fallimur, sequitur ex dictis ea verba , Rui
pridie, quam pateretur , cte. non constituere formam sacramenta. lem, contra, quam sentiant aliqui Scotistarum . Consecratio enim fit verbis Domini, ut supra demonstratum est innumeris argumen iis . Atqui haec verba , aedi pridie, quam pateretur , non Domini sunt, sed Evangelistarum . His ergo verbis non perficitur consecratio . Vide supra prop. I. quae produximus ex Ambrosio , nec non Paschasium Ratherium de Corp. Sc sang. Domini capite quintodecimo. II. Consequitur pari ratione non esse de essentia consecrationis calicis verba, quae sequuntur post illa, me est enim eatis sanguiuis mei. Haegenim persectam orationem coitinent, ac sensain determin tum, non minus ac praecedentia , me est eorpus meum et si ergo haec ad consecrationem panis sufficiunt, cur illa non erunt ad consecratio nem calicis sufficientia Z Addo non omnia, quae a nobis recitantur . haberi in exterarum Ecclesiarum Liturgiis , praesertim illud , Novi aterni testamenti: ac permultos Patrum asserere his tantum , de quibus agitur , verbis confici Christi sanguitiem, ut ex dictis apertum est . Ii I. Quamquam adduntur his alia verba, quae a Domino Iesu creduntur prolata, non tamen ad formae spectant essentiam : illa siquidem , Oeeipite , ct eomedite, usum sacramenti commonstrant, non subjectae materiae consecrationem I particula enim nexum orationis, non materiei transmutationem notat ς & reliqua non significant
247쪽
1 4 De TheologicIs Disciplinis
Christ; eorpus, & sanguinem , sed Domini potius eruelsxῖonem ἰac redemptionem ἰ quae sunt quaedam Eucharistiae , institutae jam Seeonsecratae, consectaria . IV. Nullum tandem praeseriptorum verborum praetermittendum esse facile demonstratur, quippe praecedentia , aeui pridie , cte. ostendunt Sacerdotem consecrationis verba proserre in persona Christi: particula enim consterationem praemissae orationi conjungit; reliqua autem in memoriam nostri revocant crimeis immolationem , redemptionemque peractam , in cujus rei commemorationem Eucharistiam esse institutam , docent nos Evange- Iium, Paulus, Ecclesia. M ximae demum audaciae foret, in re praesertim tam gravi, Majorum instituta, & Ecclesiae consiletudinem.
objicit autem Scotus dist. 8. q. a. num. 8. me verba, Hoc est corpus meum , prolata sine praeedentibus που signi aut absolute
corpus.Christi, quia θ meum signi at referri ad perfluam Usius Io-quentiret quia licet miniser po sit intendere , ut loquatur in persona Christi, non tamen propter hoe signifieatum verborum esset, quod I meum demonstraret tarpus orsi. Sisais ego ine erem loqui in persona Chrisi, tamen ex vi verborum non habetur, quod ista doctrina fit Christi, sed mea, cte. Addunt Hiqueus, Sc Brancatus deber
verba sacramentorum significare id, quod essiciunt, ex vi ipsorum
verborum: ex vi autem verborum , me est eorpus meum, non signi-
ficatur Christi corpus, nisi alia, Qui pridie suerint praemissa
Praeterea inquiunt , probant Patres in Eucharistia realem prae-kntiam corporis Christi ex vi, & proprietate verborum . Haec auistem oratio, Hoc est eo us meum, absque alio additamento spectatὶ verborum vi significat corpus loquentis , non Christi. Igitur ex nativa significatione verborum praenuntiata oratio non commonstrat corporis Christi praesentiam. Respondeo de mente Scoti nec Inter suos convenire, visumque plerisque erupisse in ea verba disputationis tantum gratia . Puto Sco.
tum dubium sutim haesisse: nam num. io. stribit: Dico quod si quis Sacerdoν ine eret' loqui : me est eorpus meum, noo praediceus ver ba praemissa totaliter, non es adorandum, ni ub conditione , si vere consecratum es. Sed quidquid fuerit de Scoti mente: praedicta obiectio est facillimae solutionis. Sat enim est ad conficiendum sacramentum, ut verba effectum significent ex institutione Christi, Rex intentione proserentis praediti auctoritate, cum idem Scotus, ejusque asseciae doceant satis non esse ad consecrationem, si sacerdos arcana Verha pronuntiet; sed requiri, ut ea proserat formaliter, Osignificative, ea intentione, qua Christus instituit, & protulit, faciendi nempe quod Christus seeit. Quae utique est intentio ad sacramentum conficiendum necessaria. Alioqui si verba praecedentia, --eepit, mitigo: by GOoste
248쪽
Liber Τ igesimus tertius. Cap. VII. a s
e ἰt , henedixit, fregit, cte. , &non istiusmodi intentio, & institutio determinarent verba ad sacramentalem effectum, etiam pronomen me non commonstraret quod sacerdos habet prae manibus , sed tantummodo quod Christus habebat, ut adversus Brancatum acute ratiocinatur Barth. Mastrius praecitata quaest. q. num. I4ῖ. Atque eadem responsione cetera pariter refutantur. Enim vero effectus sacramentalis non pendet ex materiali significatione verborum, sed
ex significatione, quam habent ex Christi instituto, & ex intentio noministri, Christi vicem gerentis r atque ex vi talium verborum hao institutione praescriptis, atque hae intentione prolatis, recte P tres ac Τheologi inserunt realem in Eucharistia corporis Christi praesentiam . Cum vero talis institutio, potestas , & formalis, cui eodem utar Scotistarum sermone significatio verborum non sit in illo, qui doctrinam alterius venditat tanquam propriam , ad rem nullatenus iacit exemplum a Subtili disputatore propositum . Nonnulli pariter Τhom istae nituntur ostendere ad essentiam forinma consecrationis calicis pertinere etiam verba, Novi ct aeterni testamenti, cte. quod ita probant auctoritate Angelici praeceptoris. S. Thomasq. 78. art. I. resutat sententiam eorum , qui dixerunt, de
substantia formae hujus es boe solum quod dieitur , His es eatissanguinis mei, nou autem ea qua sequuntur. Praesert deinde sententiam
illorum , hui dicunt, omnia jequentia sunt de subsantia forma, usque ad hoe quod postea sequitur: me quociescunque feceritis, cte.
In I v. etiam Sentent. dist. 8. q. a. ait, ea, quaesequuntur ,sunt esseπ- rialia saetaini, prout in Mesaeramento eouferatur, ct ideo oportest quod sist de obstantia forma. Idem docet lect. v I. in cap. XI. epist. . ad Corinth. ac tam aperte, ut afferat his solis verbis , me est es-lix fanguinis mei , probabilius non fieri eonferationem. Addunt iussis Pii V. expunctam ex Commentariis Cardinalis Caytani differtati nem , qua propugnabat formam calicis consecrandi his tantum ve his comprehendi, me es calix sanguinis mei .
Respondeo non unam esse , ut diximus , circa mentem S. Th mae sententiam Scriptorum, nec deesse discipulos ejus praestantissumos , qui illum trahant ad partes nostras . Primo enim , inquiunt, sanctus Doctor art. i. ejusdem quaestionis 8. scribit: Forma hujus δε- eramenti importat solam eonsterationem materiae, qua in trassubsan tiatione eonsistit: puta eum dieitur , me es eorpuι meum, vel, Hic . est ealix sanguinis mei. Praeterea ait. 3. non proponit quaestionem, an verba, quibus nos utimur, sint essentialia, sed, utrum b.ee sit eonveniens forma: qiue duo longe, ut constat, diversa sunt. In suis
per eodem uri. I. ait: omnia praedicta verba sunt de subsantia Dr-mae ς sed per prima verba eum dieitur , Hic est ealis sanguinis mei, significatur is eonversis vini in sanguinem, eo modo, quo dictam est
249쪽
is forma consteratiovis punis: per verba autem sequentἰa d natur Oirtus faueuiuis effusi in p.r οπe. Hinc inserunt S. Thomam seribentem omnia verba esse de forma submutia , nec non consecrationi sanguinis εβὰntialia , exponendum esse, quatenus omnia necessaria sunt ad intexritatem locutionis , sive ad expressam sit lificationem se guinis , ut effusi. Quae , ut ut vera sint, non prorsus dissicultatem tollunt ona non . Nam quod aiunt consecrari materiam , ct fieri tran- substantiationem , iuxta divum Thomam , per ea verba , Hic est calix sanxuinis mei, verissimum id est; sed videtur Angelicus ad formam consecrationis ulterius requirere, ut sanauis seorsitin consecratus a corpore, cum representet passionem Christi , consecratus sit per verba, quae eamdem passionem eiusque fructum expresse significent, ut ait eodem art. p. ad 6. Quod insuper in eodem art. quaerit, Utrumhaee sit eouveniens forma cosseerationis vini, dre. non evincit quaesionem ab ipso minime institui de formae substantia, atque essevtia: nam praecedenti art. a. iisdem verbis quaestionem proponens, scribit: Utrum haesit conveniens forma eouferationis rivis, Hoc esseorpus meam , de forma utique egentiali verba facit. Praecitata demum lect. s. in Paulum de forma integre prolata diserte seribit, Illis solis verbis perficitur eonfereatis r & paucis interjectis r Cirea ista Oerba , quibus Ecclesia utitur in eonferatione Ianguinis , quidam vinantur , quod non omnia sint de necessitate formae , b d fluitet quod dieitur , Hic es ealis sanguinis mei , non autem residuum quod sequitur , novi er aterni te menti, cte. Sed hoe non vide tur eonvenienter dici : nam rerum Ulud quod sequitur est quaedam determinatio prateati. Et infra: Totum pertinet ad vim essectivam forma His autem omnibus libratis puto sententiam s. Thomae , talem esse , ut de illa possit in utramque partem disputari. Atque, ut di cam quod sentio , salvo doctiorum virorum judicio , duo S. Thomas in consecratione calicis spectat, unum stilicet, quod verba significent Christi sanguinem,& conversionem seu tranfubstantiationem essiciant. alterum quod significent Christi passionem, S eiusdem sanguinis es- fusionem. Igitur S. Thomas docet ea verba Novi testamenti, ct esse deIubstantia, ac de essentiaforma, non ut consecretur materias ct vinum convertatur in Christi sanguinem ς sed ut significetur eX. pressione verborum Christi passio, S sanguinis ejus effusio : quod eπiisdem Doctoris Angelici verbis apparet, si attente legantur . Ce terum iure mandato Sancti Pii V. expuncta est e Summa Angelici disesertatio Caietani, propterea quod nec ejus mentem assecutus est, nec de illo cum dehito honore Iocutus , scribens, ut habetur in anti quiore editione , quam Cardinalis Gotti se legisse testatur, Ε sa ui Noma intentio eontraria sit, non es curandum . Voluit deniquo S. Pius - - lj Coo e
250쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. VII. 24
S. Pius plurium Thom istarum sententiam in sua probabilitate relinquere , adversus Caietam refutationem. PROP. U. Consecrationis verba non historice tantum , ct narrative, sed assertive etiam , ct significative pronuntiantur. Haec propositio pluribus argumentis a me demonstrata est praeis ced. Vol. pag. lo 9. adversus haereticos assirmantes verba Sacramenis talia recitari tantummodo , S ad instar concionis proferri, ut in . memoriam revocatis Domini dictis , factisque , fides , qua apprehenditur justitia , facilius excitetur, ideoque male se gerere ministrollsacros , qui non populo alta voce, sed propositis symbolis verba . consecrationis admurmurant. Ad illum itaque locum remitto lectores. Nunc autem brevi confirmo thesim ; quoniam arcana illa verinha non locum concionis tenent, ut haeretici autumant, sed , Ambrosio , Augustino, Damasceno, aliisque Patribus id asserentibus , ad elementum accedunt, subjectam materiam conserant, &, si de Eucharistia loquimur , panem vinumque coπvertunt in Christi corpus ae sanguinem. Praeterea Sacerdos ea verba proferens loquitur non in propria , sed in Christi persona, quemadmodum propositione ter tia demonstratum est: quod utique non esset verum , si sacerdos ea verba proferret solum biliorice , non assertive. Postremo, ne singula repetam, dirigitur consecrationis forma ad panem vinumque posita in Sacerdotum manibus, non ad placentas, S ad calicem supremae coenae, quae accepit, distribuitque Salvator, ct in hac praesenti ae subjecia materia , non autem in illa divinum conficitur sacramen iatum; ideoque non enarratur tantummodo quod a Domino crucem
postridie subituro gestum est, sed hoc idem eiusdem Domini sermone perficitur : quod est verbi consecrationis assertise , ct signifieariete proferri. Ceterum, quod summopere notandum est, nemo no strum negat eadem arcana verba , maxime si ucipiantur ut conjuncta eum praecedentibus , sonare his loricam aliquam narrationem ς eum Christi henedictionem, fractionem, S consecrationem comme inmorent . Sed dicimus, praeter narrationem hanc historicam , Sacerdotem, dum pervenit ad prolationem arcanorum verborum, Christi sun gentem vice , ipsius corpus, & sanguinem enuntiare praesen tia , ct enuntiando conficere ἰ unde optime in Latina Ecclesia, tanis quam Domini induens personam , panem manu accipit, attollit oculos, benedicit dextera, S super ipsum panem Iecreto verba pronuntiat. Sed inquiunt haeretiel: At ita non in veteri servabatur Ecclesia: sed verba consecrationis cura voee tunc exprimebantur, ut iis auditis populus responderet, meu . Id constat ex Iustino Apolog. a. ex Clementis Constitui. v I ii. cap. 2o. ex Ambrosio de Myst. cap. 9. atque morem litisc in Ecclesia Romana abrogatum obtinere etiam.