장음표시 사용
271쪽
Amalphitanus interposito iureiurando narravit Stephano Romano Pontifici, quia eum aliquaudo ad mensam Domini sancti Murus ae-eederet , sed supersaeramento Dominiet eorporis inere Ius bastaret. in ipsa confractione salutaris hostiae rubra prorsus ae per festa caro iurer ejus manus apparuit, ita ut digitos illius eruentaret, sisque Iacerdotiservatam dubietatis auferrer . Sed vide Ecclesiasticorum Annalium Scriptorem eximium ad an . MLix. num. 2I. S seq. Huius autem generis miracula evenerunt complura : inter quae illud , quod sacerdoti celebranti accidisse anno ia6. Vulsinii, tradunt in Urba. no I v. Pan vinus , Sigonius lib. xix. de Regno Italiae , . Raynaldus tom. XIV. ad eumdem annum , num. 26. aliique Historici , scribentes, profluxisse e sacro calice sanguinem , quo pertinctum Corporati etiamnum religiose custoditur in Cathedrali Ecclesia Urbis veteris. Atque occasione huius miraculi sertur institutum festum Corporis Christi: de qua re dicam infra . Idem, quod apud Vulsinios, accidisse Doracae in regno Aragonens anno ia39. testantur LudovicuSGranat ensis p. a. Introduct. Symboli, HenriqueZ lib. IX. cap. 3 d. omnesque rerum Hispanicarum seriptores. Sed quid, in his enarrandis in sumo tempus Vel sola familiae nostrae domestica historia continet hujusmodi exemplorum innumera. Iesum enim in sacra Hostia perspicue contemplati sunt Nicolaus Tolentinas, Ioannes a sancto Facundo, aliique viri sanctitate conspicui: vinum in aquam . ut huic mysterio adstrueret fidem , vertit IoanneS Bonus ς atque Hostiam in carnem ac sanquinem mirabiliter conversam religio Seservant fratres nostri in Piceni oppido ossidano, & aliam consimilem Lovanienses , cuius pars altera cistoditur in coenobio Colonia
Agrippinae . De hae orationem habuit Christianus Lupus, inter opus. eula posthuma pag. 97.
Nomentum VII. petitum ex ipsis catholicae fidei
Gentes quoque , tametsi eis sacramenta nostra, & Eucharistiamma Xime occultare studuerint Ecclesiae Patres , aliquid de illa e simpliciorum colloquiis excipientes , causati sunt celebrari a nobis Atreas, Thyesteasque epulas, in quihus scilicet trucidati infantis Oscamur carnibus, ad eum modum , quo Atreus Thyesti Patri Hii OSepulandos apposuit, ut Servius scribit in priorem librum. Aeneidum,az norunt omnes haut ignari veterum fabularum. Huius rei causa Christianae Religionis Apologistae vindicant a b infanticidii crimine nostratium coenas , quas ut seleris infavies suggiliari conqueritur adrersus Gentes Tertullianus . Re Iustinum, ut hujus calumniae depelleret
272쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. VIII. ao
leret atrocitatem , manifestius , quam disciplina postuIaret arcani, de Eucharistia pertractasse diximus praecedenti volum. pag. a. Raptos ad supplicium plures martvres, atque hos inter gloriosissimum Attalum , Ob ementitum Thyesteae coenae flagitium , narrat lib. v. Nist. Eccl. cap. i. Eusebius. Iam vero tam probrosa accusatio non videtur aliunde arripuisse occasionem , nisi ex aliquo sparssi rumore , quod in convivio Eucharistico veram filii hominis carnem initiatis Antistites dispertirent. Quamobrem imperator Numerianus, ut suiΩrnet oculis de rei veritate sumeret expcrimentum , ingressus Antiochenam Basilicam adesse voluit, dum sacrum peragentes Eucharistiam conficerent, ac distribuerent. Falsa itaque Ethnicorum calumnia veritati huius mysterii, ipsos latenti, fuit superstructa. II. Non alia ratione ducti Christiani nominis hostes existimarunt a nobis coli tanquam numina Bacchum ct Cererem , quoniam caussam ignorarunt nostrae erga Eucharistiam venerationis . Si enim ad illorum aures hoc unum pervenisset, uti nos in sacrificio pane, ae vino , nec intellex issent ulterius Eucharistiam a nobis adorari, atque in ea praesentiam Numinis coli; nequaquam habuissent nos tanquam idololatras , Cererisque cultores . Nam S. Sacramentarii dogma catholicum exeocrantes traducunt nos quasi adoratores Dei cujusdam Panies.
III. Manichaei etiam , qui adeo delirabant, ut crederent Christum esse in spicis, S sarmentis ligatum, apponi in escis omnibus, ct resci homines quadam Dei defectione, arbitrabantur parem nobis esse
religionem elaea panem dr calicem: hoc autem deliramentum resul in. Iitur ah Augustino libro xx. contra Faustum cap. II. non quod in Eucharistico pane Christus non sit; sed quia certa eonseratione πι- sieus fis nobis, non nascitur , neque est alimestum refectionis, sed saeramentum religionis. Certe Faustus, aut Manichaeorum alius ausus non tasset dogmati suo comparare panem S calicem nostrum,
S parem dicere religionem, peius iis desipiens, qui existimarunt nos Cererem ac Liberum colere; nisi nosset credi a nobis in pane,& calice realem Christi praesentiam. At haeretici alii studuerunt hanc
suis deceptionibus accomodare . Diximus Marcum praestigiatorem eamdem praesentiam inducendi vim tribuisse magicis incantationibus ;Nestorium vero in ea opinatum unionem moralem excogitatam i
Christo. Eutychiani Dominicum corpus in Eucharistia profitebantur , sed quod in divinitatem transiisset, ad eum modum , quo immpie de Incarnatione dogmatigabant: unde ab Anastasio Sinaita i v. cap. II. revincitur Timotheus Eutychianus, ex quo teneri,
frangi, dividi, dr in partes distribui, fundi, ela obauriri, ct transmutari, er dentibus eomeri a divinetiate prorsus adhorret,
273쪽
et o De Theologicis Disciplinis
novi. Vide editionem Gret serianam Ingol stadii pag. III. De Arianis dictum supra mom. s. Ualdenses dum a firmarunt corpus Christi ab
indigno Sacerdote non confici, circa ministri Conditionem , noria circa sacramenti substantiam deprehenduntur errasse . Ioannes Husin Apologia a se conscripta anno MCCCC xl. amovit a se omnem hae. resis, quam profligamus , suspicionem . Protestantium capita Lutherum , & Calvinum non ausos veritatem penitus oppugnare, Ostendimus in hujus capitis praenotationibus . V. Graeci Schismaici cnam orthodoxos nobi cum consentire manifestissimum est adesse Christi eorpus in Eucharistia unanimi ore fatentur. De Gabrielis Philadelphiensis Metropolitae libro , inscripto , Fides 'clesiae Orientalis, plura post Perronium Novetus, Simonius , Arnaldus: nos ex Oribe
perfectus es, O CARO C Vii: quare non colitur tantu is , verum etiam adoratur latriae eastu. VI. Gajan ita , c genus quodda in haereticorum , qui ab initio unionis unam in Christo proprietatem adstruebant , divinam atque impassibi m in disceptatione habita Alexandriae cum orthodoxo , pae. 349. Operum Anastasii Sinaitae, ita a Catholico interrogatur : Die mihi, obseero, si ut divinitas, ita dr eoxpus Gripi , ct ab ipso unionis exordio immortalitatem Bainbet , num communio sacratissimi eorporis ct sanguinis oristi, quam ers dr participas, vere est verum eorpus, ct sanguis origit Alii Dei, vel nudus panis , qualis ostiatim venditur et vel vicem dunta- .seat, er Muram gerit eo oris cirisi, ut saerificium hiret . quod Iudaei offerunt Z Cui interrogationi Gaianita respondet: μου γένοσε s
ris Christi, aut nudum panem , sed 'fum eorpus er sangui.em Christi Dei incarnati, or nati ex sancta Deipara , ct semper Virriue --ria , vere accipimus. Fgregium sane monimentum , quo constat quid senserint de Fucharistia sexto saeculo , quo floruit Sinaita , orthodo X i , quid haeretici, non Gahnitarum sectae tantum , sed & Severiani, Iacobitae, aliique idem cum Gaianitis sentientes, ut legitur eo Ioci. VII. Demum quaenam sit Orientalis Ecclesiae sententia, perspicue liquet ex Censura, quam ad Germanos conscripsit Hieremias Patriarcha Constanti a politanus : in qua cap. X. legitur : a
274쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. VIII. a t
rori is ipfum Christi eorpus , vinum autem is ipsum sanguinem, vim tute Spritus sancti: ac subinde declarans quid Christus Apostolis
porrexerit, dum ait, me eli eorpus meum, suhitingit: ἰυ τουτο ει πάν
- , IVon dixιν, Hoc est panis o mus , aut Agura eo oris , Ies, me est corpus meum , er, Hic est Iavuis meus: quae verba Graece , S Latine producta sunt, quoniam Claudius Carentonensis miniis ster doctissimum Cardinalem Perronium audacter criminis insimulavit quasi Hieremiae textus torserit, S mutilaverit. Eadem cum Hieremia scribit Nicolaus Cabasila in Expositione Liturgiae cap. 27. &siquentibus . Verum haec pro confirmatione catholici dogmatis ab unis de suffciunt; quamquam momenta 3lia suppeditabunt Regulae capite proximo subjiciendae
Solpuntur praecipua hucreticorum argumenta , ct tradunturderem regulae , quibus dubitatio omnis eliditur, ct veritas confirmatur.
ΡRAECIPUA vero argumenta haereticorum ista sunt. Nil ex sacris litteris produci potest ad Eucharistiam spectans , quod tr iee
non sit accipiendum , sive regulae metaphoricae locutionis attendanis tur , si Me singillatim revocentur ad trutinam quae leguntur cap. VI. Ioannis , sive pensitentur verba Domini Iesiu Eucharistiam instituentis . Ouantum ad primum attinet: sacramentis singulis inest haec ratio , ut in iis signo rei signatae tribuatur nomes t ideoque unica reis gula saeramentalis Leutisuis litem dirimit, demonstratque in oratione coenae tropum esse retinendum , ut inquiunt in ultima admonitione Nestpal. Calvinus , S lib. 2. de Re Sacrament. Theodorus Be-Za . Hac ratione Gen. xv li. lo. circumcisio dicitur pactum , ct foedus, ct Paschalis agnus Exodi AI i. I i. appellatur Fbase , attributis sentabili signo ipsarum rerum vocabulis. Deinde S. Augustinus lib. 3. de Doctrina Christ. cap. 36. num. 24. docet in Scriptura figuratam csso Iocutionem , si praeceptiva est , ct flagicium aut faeinus videtur imhere , aut utilitatem. aut beneficentiam vetare : ex qua regula infert S. Pater figuratam esse locutionem illam, Nisi mandueaveritis earnem fui hominis, propterea quod faetuus, veI flagitium videtur juberer quo testimonio nimium gestiens Phereponus Append. Augustinianae pag. s 26. scribit hoc loco Augustinum non male ver ha Domini interpretatum, S ex hae regula, licet non accurata, col
275쪽
Phereponum id observatum a Zuvinelio, Petro Martyre . eeterisque
Sacramentariis , apud virum doctissimum Claudium de Sainctes Repetit. I. cap. I. pag. 6o. Τertio insolitum non est, dum Scriptura de Christo loquitur, metaphoris orationem contexere : Constat enim illum appellari opium , vitem, pastorem , petram, leonem
Ex his descendentes ad caput Ioannis sextum , non uno in loco inveniemus ibidem tropisam locutionem . Primum hortatus iam Christus fuerat Apostolos ad fidem, & hane appellaverat Vers. 27. cibum , qui permanet in vitam aeternam , dc consequenter Panis vitae, de quo prolixe agit a Versu 28. ad 6o. qui trihuit vitam ate amest fides. Ait praeterea de hoc pane U. sa. non futurum morti Ohn xium, qui ex ipso manducaverit; cum bene multi sacra mentum Eucharistiae suscipiant, qui tamen spiritaliter pereunt: cum e contra promittatur paullo supra credenti aeterna vita, vers. 48. Itui eredio in me habet vitam aternam. Insuper murmurantibus Capharnatus .
declaravit Dominus non litterati sensu , sed spiritali aceipienda esset quae dixerat: Verba ait versu 64. quae loeutus sum vobis, Diritus
9 vita sume. Immo commendat eo loci spirituIem manducationem.
commestionem vero carnis, quam excogitaverant auditorum qui
dam , damnat tanquam proris inutilem, subjiciens : Spiritus es qui vivifieat, earo non prodes quisquam . Ulterius Patres caput illud sextum mystico sensu exposuere, Origenes hom. 7. in LeVita Clem. Alex. lib. I. Pedag. Basilius ep. 341. Hieronymus in Ps. 1 7- Augustinus lib. ii l. de Doctrina Christ. cap. i6. in Ps 98. Tract. 26. in Ioannem, S c. Cum denique miclesus, & Ioannes Hus capite 6. Ioannis abuterentur ad probandam necessitatem communionis Dostraque specie, urgentes versum s9. Nisi manducaveritis earuem miε hominis, ct biberitis ejus sanguiuem , cte. negarunt Theologi prae stantissimi agi eo in capite de Eucharistia r ita nimirum amrma UerQPetrus Cardinalis de Alliaeo, Ioannes de Raguso, Gabriel Biel, Hesselius, Tapperus, ct alii, prout fatentur Toumely pag. 17. Ca rotus Vitasse pag. as l. & Auctor Op. de Re Sacram. pag. 4O6. Multa sunt pariter, quae in verbis institutionis tropicam locutionem demonstrant. Ac primo eam innuit contextus ipse verborum . In hac enim enunciatione , me est eorpus meum , pronomen demon
strativum refertur ad panem, & sensus est , His panis est eo asmeam, ideoque remanet in Eucharistia Qbstantia panis, ipsaque
est, quae corpus nuncupatur. Neque enim idem pronomen resertu ead eo us; Bret quippe cacoethes quaedam orationis, & propositio aut Scholae loquuntur, identisa , veluti si diceres, Corpus est eorpus. Istud quoque vocabulum, Corpus , apponitur metaphorice: nam dicitur I. ad Corinth. Σι. 24. ra ονψ -- -- π, Quod pro. vobis
276쪽
Liber TrIgesimus tertius. Cap. IX. 273
frangitur. At frangi non vero Christi corpori, sed pani tantum .
competit: unde Apostolus ait praeced. cap. X. U. I 6. Pauis, quemastavimus. Verbum quoque es non raro idem valet, ac signifieat, ut liquet in his locutionibus, Gen. XLI. 26. Septem boves, septem
annisant, Dan. II. 38. Tu es caput aureum , Matth. XM I. 3
feminat bonum semen, effilius hominis. einer aatem es mundus: Bonum vero semen, hiIunr filii regni. zizania autem filii sunt ue-
quam . Mitto exempla id genus innumera. Enimvero unum valde amne est, quod supra attulimus, ct legitur Exodixi I. ri. ubi de
agno dicitur, o enim nas, ides, transitus Domini, & ubi es
valet proculdubio idem , ac, significat. Atque hoc exemplum diis vinitus insinuatum est Zuvinglio, postquam biduo apud Tigurinos de Fueharistia disputaverat, prout ipsemet resert in libro, quenta inseripsit, De subsidio Euebarisiae. Praeter hanc verborum vim & proprietatem , confirmare videntur Sacramentariorum haeresim rei circumstantiae . Christus enim priusquam ea verba , me es ea urmeam , pronuntiaret, accepit panem , benedixit, ac fregit, & post eadem verba mandavit, ut idem discipuli facerent in sui commemorationem e quemadmodum ergo quod Christus accepit , ct fregit, panis erat; ita panis est, quem frangunt sacerdotes, S laicis com. municant . Quod etiam Eucharistia conficiatur in Chrisi memoriam , illius commonstrat absentiam: siquidem non rerum praesentiunia, sed praeteritarum dicitur fieri commemoratio . Fractio insuper panis, ac distributio, nec non utriusque speciei separatio , cum corporis Christi immolationem, effusionem sanguinis, hujusque applicationem indigitent, satis tropicam locutionem demonstrant: nam quando aliqua enuntiatio istiusmodi actionibus conjungitur, non propria &Iitteratis est, sed symbolica. Ita, inquiunt Sociniani, Ezechiel deis tonsis capillis, & dispergens tertiam horum partem, ac dicens cap. v. s. Issa es Perusalem, ea capillorum dispersione monstravit urbem Ierosolymam dispersum iri, non autem, quod insanientis foret exis
cogitare , conversam Ierusalem in capillos . Haec praeterea tropica locutio magis apparet in verbis , quibus calicem consecramus . Illa Apostolus citato cap. XI. vers. 2s. ad hunc refert modum , iste e Iix novum testamentum es in meo sanguine . Neminem porro negatu rum fore arbitramur, quin calix, sive vas vino plenum , dicatur te flamentum translatitio sermone . Quod si eatieem accipiamus pro vino ς & haec est metaphora, qua continens ponitur pro re contenta .
Ipse Christi sanguis nequit appellari te memum , nisi per synecdochen , ac parte pro toto usurpata: nam sanguis non est quicquid testamentum novum complectitur, sed testamenti arrhabo , sigillum , ae munimentum. Vide Epistolam ad Hebraeos cap. Io. ao. Postremo etiam consecratione peracta viuum dicitur genimen vitis, Matth.
277쪽
XXν I. 29. & consequenter in sua permanet qualitate, ae substantia cUherrimis hisce argumentis accedunt alia pariter ex sacris Scripturis deprompta, quae nos compellunt ad figurate accipienda quotquot leguntur de corpore Christi in sacris symbolis permanente . Ac primo Iesus ut compesceret loquacitatem Iudae detrahentis mulieri, quae ad pedes Domini libram unguenti nardi pistici cssu sit, ac submurmurantis , aeuare hoe unguentum nos veniit treeentis deis nariis , ct datum es egenis respondit Ioannis xi r. . Sinite illam , ut is diem sepulturae meae servet illud. Pauperes enim semper babst-tis vobiscum me autem non semper habetis e quibus verbis ostendie se apud homines non diu moram esse facturum . Resurgens deinde a mortuis, ut omnem a discipulis amoveret dubitationem, ait Lucae XXIV. 39. Videte manus meas, ct pedes meos, quia exo ipse suis rpalpate , ct videte quia spiritus earnem ct ossa non habet, Ilaut me
Videtis habere. His autem verbis probatur veritas carnis, ex quo
possit palpari, & videri; ideoque non est earo quidquid videri &palpari non potest . Adscendens posthac ad coelos alium Paraelitum misit, ut spoponderat Ioan. xvi. . solatium praebens discipulis dis, cessu sui contristatis. Sedere Christum in coelis ad Patris dexteram , neque inde unquam descensurum ad extremam usque diem, nullus ambigit; nam de illo alebat Petrus Ast. III. II. 2uem oportet quiadem suseipere usque in tempora res itutionis omnium . Id vero , si ad nos quotidie in Eucharistia descendat, penitus erit falsum . Frustra etiam Apostolus ad Coloss. iii. i. nos ad coelestia hac exhortatione
inflammasset, Prae sursum sunt quaerite , tibi Gristus es in dextera Dei fidens ζ s apud nos Iesus latitaret sub Eucharisticis speeiebus.
Ouid plura Testatur idem Apostolus I. ad Corinth. x. I. & 4. no his um antiquos Patres fide, quae una semper extitit, potitos hoc munere, quod nos Eucharistiam appellamus: ut ergo illi, ita nos in Agara nutrimur corpore, Ec sanguine Redemptoris : omnes, inquit Apostolus, eamdem escam spiritalem manducaverunt, ct omnes eumdem potum spiritalem biberunt. His itaque Scripturae locis ad versum nos belligerant Sacramentarii . Majorem haec testimonia vim habent, si adjiciantur sententiae Patrum. Horum qui floruerunt temporibus Apostolicis ac proxime subsecuti sunt, nihil ex prcsse & perspicue tradiderunt de corpore Christi sub Deeiebus saeramentanhus existente . Nam si id ore, vel scripto prodidissent, Gentiles philosophi ea ratione oppugnassent qua exagitarunt Trinitatem , Incarnationem , ct cetera Christianae religionis mysteria . Aliquis saltim martyrum tentatus crudelissimis , atrocissimisque suppliciis , reddidisset sacrificii, conνiviique sacri rationem aliquam . Sed quae silentio veterum suhnixa sunt, omittamus.
278쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. IX. 27s
appellaverunt Eucharistiam . Ac principio Graeci, ut ex illorum eo istat Liturgiis, de quibus praecedenti capite, di ina munera, etiam post consecrationem vocant antit a , quo sane vocabulo commonstratur aliquid rebus oppositum , seu opicum , aut syniboli- cum . Etiam Cyrillus Ierosolymitanus, cujus auctoritate plurimum Sacramentarii exagitantur, catechesi IV. Mystag. Eucharistiam a popellat panem , & anti pum , adeo, ut valide Albertinus & Claudius adversus Cyrilli auctoritatem clypeo ipsius Cyrilli se protegant. Ex Latinis perspicue Agaram agnoscunt in Eucharistia Tertullianus, Ambrosius, & Augustinus. Tertullianus quippe lib. I. contra Marcionem cap. 14. Eucharistiam appellat panem, quo Christus V m eor- passuum repraefutat: & lib. IV. cap. 4o. ait, inceptum panem Odi'ibutam di ipuIis eorpus suum ruam fecit, me est corpus meum dieendo, ides, figura eorporis mei. Ambrosius lib. IV. de Sacram. cap. 4. n. 2O. illum, qui sacram percepit communionem, ita alloquitur et Steat mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem pretiosi,1 anguinis bibis; Sc cap. proximo num. 21. de sacra oblatione ,
orsi. S. P. Augustinus lib. contra Adimantum Manich. cap. xl l . num. 3. affrmat Christum dixisse, me est eo ut meum , eum Aguais daret eo oris sui, & Enarrat. in Psalmum LII. num. l. supremam coenam appellat convivium , in quo Dominus eorporis U' Ianguinis sui figuram diseipulis eommendavit ct tradidit. His accedunt testimois Mia Patrum , qui diserte negant alia ratione Christi carnem a nobis manducari, quam spiritaliter, & per fidem. Ita Origenes Hom. . in Leviticum , S. P. Augustinus lib. I ii. de Doctr. Christ. cap. I 6. in Ps. 98. & Τract. 8s. in Ioan . ubi num. I 2. habentur apertissima illa verba, relata in cap. Ut quid, de Consecrat. dist. a. in quid paras dentes, ct ventrem Crede, ct manducasti. Enervatur denique a Catholicae Ecclesiae traditio ex eo, quod primus omnium apud Orientales praesentiam Christi in Eucharistia tradiderit circa Annum figo. Anastasius Sinaita et apud Occidentales vero non ante annum 8l8. Paschasius Monachus Corbeiensis : hunc autem non ausi fuissent impugnare Amalarius, Rabanus, Bertramus , Ioannes Erigena , aliique viri docti, S conspicui, si Paschasius dogma promulgasset in Ecclesia receptum, atque pervetusta traditione suffultum . Deserentes postremo Patrum auctoritatem, quam fluxam ac labilem Novatores omnes existimant, urgent vero tantummodo ubi putant illa nos magnopere perturbandos, haereseos suae quaerunt aratione praesidium. Primum ad ideam corporis confugientes , ne
gant posse illud propria dimensione exspoliari, ita , ut nequeat corin pus Christi illic esse, ubi caret membrorum suorum quantitate, figu Ta , delineamentis , contactu. Docent praeterea philosophi, & si Pe-Mm a ripa
279쪽
ripateticos eXcipias, sere omnes, corpoream substantiam constitui certa partium tenuissimarum combinatione, quae determinatam habeat speciem, ubi sit certa particularum congeries, ae dispositio: ideoque hostia consecrata constans suis adhuc partibus , eademque dispositione permixtis, retinet priorem panis substantiam. Si illud auicni Aristotelicis concedatur , quantitatem , figuram , saporem . R hujus generis reliqua, nomine aeeidentium distincta, aliam a substantia rem esse et superat nihilominus humanum captum, quod haec
omnia in Eucharistia permaneant, re ipsa subIata, quae iuxta Aristotelis praeceptiones eorumdem accidentium est sulcrum , S substentaculum. Illud praeterea imperceptibile est , idem corpus in caelo .ae in terris, istic vero in locis propemodum infinitis simul existere , cum omne corpus circumscriptum sit, suisque finibus limitatum . Sed S istud est valde portentosum ac perabsurdum , corpus totum Rintegrum in hostiola contineri; &cum sit unum, in qualibet parte ejusdem hostiae, necnon sub utraque 'eeis, panis scilicet & vini, reperiri absque multiplicatione indivisum . Physicis autem rationi-hus addunt heterodoxi morales . Indecorum est, inquiunt, manducari Christi eorpus ab impiis; ac Domini nostri dedecet majestatem , quod sub elementis lateat, ut nos propriis enutriat carnibus , necnon corpus immaculatum , immortale , & summa gloria circumdatum manibus frangatur , teratur dentibus, ae sit, quod nefastissimum & turpissimum est , obnoxium secessui. Quid postremo realis haec praesentia confert emolumenti Z Nihil prorsus. Nam si credas , eadem esca spiritali nutriris, tibique hoc praestat figura, quod antitypus; eamdem quippe eseam spiritalem manducarunt olim Paatres in Christum credentes, ac edant modo cum fide suscipientes Eucharistiam: at nisi credas, mortistra prosecto tibi erit esca Sacramentalis . Spiritus propterea , animusque tam signis, quam rebus alitur . adhaeret Deo, suoque modo augescit . Mitto haud eximii erga nos amoris esse argumentum , quod Christus ad tempus, &quoadusque perseverent , brevi tempore periturae, nobiscum permaneat; cum nobis promiserit praesentiam suam perpetuam ac diuturnam , non corpoream proinde, sed spiritalem. Pluribus itaque argumentis hoc fidei caput impetitur, sive Scripturarum alte dantur oracula, sive dogmata Patrum, sive philosophiae rudimenta ,sive denique praeiudiciorum expers humana ratio .
Talia, ac tanta Sacramentariorum cavilla , quae ex innumeris eorum commentationibus conatus sum methodice breviterque com
plecti, exercuerunt summorum Theologorum ingenia, hosque i pulerunt ut amplissinas disputationes conseriberent , quibus selis pervolutandis nec studiis nostris praestituta tempora satis serent. Sed dabo operam, Si ni sutor, nec minimata, nec inutilem, ut certis
280쪽
Liber vigesimus tertius. Cap. IX. a 7
certis praemissis regulis quidquid ex haeretieis obiectum est, veI objici
potest , si momentis Catholicorum aequiparetur, insulsum appareat, putidum , ct commentitium . Sunt autem hae regulae, quae sequuntur . R g G υ L A LQuamvis substantis panis in Eucharistia transnuta sit in Christi eorpus, & possit iure negari quod consecratione peracta sit panis,
se ut negat Ambrosius lib. v. de Sacram. cap. q. num. 24. S Auctor sermonis inter Augustinianos de verbis Dom. I9I. nunc Append. 48. merito tamen Eucharistia appellatur fractio panis, Lucae 24.3s. Sa-eramentum pauis , ab Augustino Iib. I. de cons Evangelist. cap. 2s. nurn. 72. panis, a Cyrillo Catech. IV. mystag. pag. sga. Atque id sine
ulla prorsus contradictione. Principio quippe negatur quod fit panis fi spectetur rei subjectae substantia; & amrmatur quod panis sit, si
consideretur spiritalis vitae alimcntum . Hinc Auctor serm. de Coena m. inter opera Cypriani pag. 97. edit. novissimae ait: me Saera mentum aliquando earnem , ct Mnguiuem, aliquaudo panem , aliquando eorpus suum Christus appellat; panis dicitur propter nutriamentum vita, caro 9sanguis propter veritatem Naturae, csr ραε propter unitatem substantiae. Deinde Eucharistia non panis appellatur duntaxat , sed panis superveniens , coelestis, sepersubstantialis , sive, ut Graeci dicunt, ἐπιουσια, proptereaquod Deum ipsum nobis copulet, qui animae iubstantiam regit, perficit, ac donat aeterna vita ; idque docent citatis in locis Ambrosius, Augustinus , Cyri Ius. Isidorus Pelusiota lib. I. epist. I FI. Vocat panem angelorum, panem vita, panem divisam , panemsanctum ἰ & Auctor Uitae S. Ant nil apud Metaphrasten , ει ι avis ἄρτω panem Deo ineorporatam . Panis praeterea Eucharistia dicitur, quoniam retinet panis accide
tia: quoniam praefigurata est in pane , & vino oblatis a Melchisedech , panibus propositionis, ct in manna, quod scriptura appellat panem eingelorum , ct panem caeli; & quoniam ipse Christus natus in viculo Bathlehem c quin interpretatur domus panis ) nominat sest 'Ioan. 6. si . panem vivum, uti observarunt Hieronymus proloquio libri v. in Hierem. & Gregorius vim. 8. in Evangelia , . Retinet demum Eucharistia nomen panis S ratione con Uersonis, adcommonstrandam materiam , quae ri corpus Christi convertitur, quemadmodum virga Aaron in colubrum versa adhuc appellatur virga, Exodi UI I. I a. ubi legitur, Devoravit virga Aaron virgareorum; & ratione speciei, qua sensibus subjicitur , sicuti Anguli ,
rui sub specie hominum apparuerunt, nunc homines , nunc angeIimi appellati. vide Butengeri Diatribem iII. cap. 39. S Bossuetium in Hist. Variat. lib. II. num. xxa IX. necnon Estium in I v. dist. x I. &