장음표시 사용
281쪽
in cap. 26. Matth. Idem , quod de pane, de vino est dicendum : nam ct in vino sanguis Christi praefiguratus est, dum Noe inebriatus, &patentibusfemoribus recumbens extitit Dominicae passionis figura ; Ω dum Gen. 49. de Iuda, ex cuius tribu ortus cst Dominus, fuit praenuntiatum , Lavabit in vivo solam suam et quae , & alia plura profert epist. ad Caecilium pag. et et s. sanctus Cyprianus. Nec sanguis
tantum nobis sub specie vini propinatus, verum etiam caeleste convivium, in quo beati torrente voluptatis potantur, dicitur vinum, &genimen vitis , Matth. XXVI. 29. quem locum alii de Eucharistiaci , alii sorte melius de gloria Sanctorum, Lucae XXI I.29. comparata con vivio, interpretantur. Ra ou LA II.
Dicitur Eucharistia signum ct figura eorporis ciristi, tametsi
contineat ejusdem corporis veritatem . Ac principio nullum dubium est, quin recte dicatur sacramentum , & signum comparate ad gratiam ς id enim proprium est omnium sacramentorum: unde sicuti veteres, ubi Commemorant signa, ct sacramenta aquae , ct olei, internam ablutionem S unctionem demonstrant; ita commemoran tes signum, S sacramentum panis, aut corporis Christi, ianuunt spiritale gratiae caelestis effectum, sive animae nutrimentum . II. Non repugnat deinde Eucharistiam appellari ratione specierum, ac veritatem spectata rei substantia : quamobrem Iegitur de Consecrat. dist. 2. cap. 89. Corpus orsi quodsumitur de altari figura est, dum panis ct vinum extra videtur ἰ veritas autem, dum corpuι ct sanguis tarim in veritate interius ereditur. Ita conciliantur Patres, ut Eucharistiam Auram dicunt, cum iis, qui id negant. Uidesisissertationem Christiani Lupi de quibusdam PP. locis,lom.U. pag. 329 1llustrat haec omnia Hugo Victorinus a. lib. in caput I. Dionysii de olesti Hierarchia , scribens r Quare ergo saeramentum altarissimilitudo esse non potest oe veritar, alio quidem modo similitudo, alio veritas ρ Nam eum unum sit saerainentum, tria ibi disereta proponuntur , species scilicet visibilis , edi veritas eorporis , ct virtus
gratiae spiritualis. 4Aliud est enim visibilis speetes, quae visibiliter eernitar : aliud est veritas eorporis ct savuinis, quae sub visibil/s eis invisibiliter creditur; atque aliud spiritualis gratia, qua cameorpore ct sanguine invisibiliter , ct spiritualiter percipitur . Hinc
infert Hugo , speetem visibilem esse saeramestum veri eorporis 9 veri sanguinis r atque id explicat exemplo mortis & resurrectionis Christi, quae simul fuerunt veritas ct imago , nam mors Christi eXemplum suit, ut moriamur peceato , & resurrectio exemplum ut jusvis vivamur. Haec ille tom. i. pag. 2 3. Venetae editz III. In Sa
282쪽
Liber Trhesimus tertius. Cap. IX. , a
eramentariorum, Lutheranorumque conflictu, hi numquam negarunt. auctore Meldensium Episcopo lib. iv. Variat. num. XI. Eucharistiam effrisuum, utpote qui bene noverant , non semper signo rei praesentiam excludi: non enim aegrotus mortuus est, dum exhibet signa vitae ἔ neque externa religionis ossicia, quae interioris indicia sunt , arguunt animum ipsius religionis expertem. Haec autem exempla producta a Bucero disputante ad Uersus oecolampadium , adhibentur etiam a nostratibus, praesertim vero a Francisco Panicarola in disceptationibus Calvinicis , discept. X v. pag. edit. Mediol. 39I. Ouarto corpus Domini occultatum in Eucharistia est vere sigπum, ct Murasu ipsius , quatenus Christus inter nos versabatur, & quatenus pro nobis obtulit semetipsum in cruce: quod profecto sentit Tertullianus , dum lib. contra Iudaeos cap. Io., S lib. VII. contra Marcione . cap. i9. de Christo interpretatur vaticinium Ieremiae, Venite mittamus lignum in panem ejus: nam revera limum tu eorpus missum es , inquit ibidem Tertullianus. Ouare dum interdum scribit eo orirnuram datam pani, accipiendus est de figura corporis ligno crucissum xi. Nec aliter Augustinus Enarrat. in Psalmum I. ubi totus est in demonstrando, quomodo in proditione Iudae evenerint quae contigerunt Davidi sugienti a facie Absalon, & quomodo Christus dederit proditori si num repraesentativum mortis suae . Cum enim proferimus consecrationis verba, signum est Dominum obtulisse corpus suum in sacrificium; dum extollitur hostia , signum est suisse elatum in cruce; dum consecratur calix, sanguinem profudisse; dum panis frangitur, lancea fuisse vulneratum ἰ dum in os ingeritur, reclusum sepulcro . Ita ergo Christus sub speeiebar panis, S vini, sui ipsius pro nobis truci , ct cruento sacrificio immolati figura est. V. Eadem de Incarnatione , ct de Eucharistia sunt dicenda, quandoquidem nemo , exceptis Phantasiastis, veram Christi carnem negabit, ex quo dicatur haec aliquandosoma, ac ilitudo . Hinc Terintullianus lib. v. contra Marcionem cap. 2o. inquit: Plane de substantia Christi putant ct bis Marcionita Ius agari eapostolum sibi, quod
phantasma earnis fuerit in Christo , quam dieit, quod in essgie Dei
constitutus non rapinam existimavit pariari Deo, sed exhausit sem tipsum accepta essigie servi, nos veritate et & in similitudine hominis , ποn in homine; S figura inventus homo, non substantia, idest,
nos earne ς quasi non di Agara, ct similitudo , ct eriles substantiaeqsioque accedaπι. Bene autem, quod ct alibi Christam imaginem Dei invisibilis appellat. Numquid ergo ct hie qua in ringie eum Dei eoruiseat , aque nos erit Deus Grisus vere, si nee homo vere fuit in effigie hominis eonstitutas 2 Quo in loco Tertullianus demonstrat Paulum scribentem ad Philippenses a. q. de Christo , In similitudinem bominam factar, veritatem assumptae carnis adstruere, sicivi ad Co-
283쪽
Ios T. I s. dum ait, Edui est imago Dei ἐπιisibilis, nequaquam ea detrahit divinitatem. Ergo apud Patres , ae Tertullianum maxime . haec vocabula forma, imago, similitudo , sitier, Se his consimilia haud negant substantiam rerum , prout in Omniloquio Rationali tom. a. Pag. III. erudite animadvertit Augustinianus Tertulliani Scholiastes. Ex Tertulliano deprompta est ingeniosa illatio Guliel mi Estii inter Scholasticos praestantissimi, dist.vi M. M. I s. aeui ergo dieant: Euebarissia est signum eo oris Domini, ergo nos es eorρue
Domini, argumentantur more veterum haeret eorum disentiam, oriis
sui is simultadinem hominum factus es, babitu, seu figura imventu1 ut homo , ergo non erat verus homo. Addendum & istud , a Calvino damnatum igni Servetum , quod negasset Christum esse vere
ac naturaliter filium Dei, quia dicitur ah Apostolo, imago , ct Agara divinitatis. Itaque multiplici titulo falsa est illa ratiocinatio . Est figura , igitur non habet rei figuratae substantiam. REGULA III. Consimili ratione loquendum de Graeco vocabulo eintit ornonnulli quippe post consecrationem divina dona appellant asti inpa , permulti vero negant ita esse appellanda. Dixi de hac re cap. VII. prop. I. Pertractans de verbis, quibus symbola consecrantur. Addam nunc aliqua. Primo cum particula AH, aliquando sit idem ae Pro , S aliquando idem, ac Contra, compositum inde e ti pum, modo accipitur pro Agura, & imagine, modo pro eo, quod figurae contraponitur. & substituitur Deo tui. Priori sensu Paulus Epist.
ad Hebraeos Ix. 24. appellavit Sancta veteris Testamenti ἀσι--. εθσων , exemplaria verorum : S secundo sensu Petrus epistola r. cap. III. 2 . Sacramentum Baptismi -τ-- arcae Noe, quod reddidit Interpres Latinus, similis formae . Plura Nicolaus Du-Mortier Elymol. sacrae pag. s8. Eucharistia ergo non est anti pa, quatenus panis inseri corporis Christi figuram; sed antis a est, quatenus veteribus symbolis praenuntiata , aut quatenus corpus Christi subs eramentalibus speciebus repraesentat idem corpus immolatum in Ara erucis. Ita ergo Stephanus Auxentianus, Damascenus, Theophylactus , S posteriores Graeci negantes dona iam sanctificata diei auisti pa , conciliantur facillime cum Basilio, Gregorio Naaianzeno , ScCyrillo Ierosolymitano de Eucharistia idem vocabulum usurpantibuS. II. Adhaec particula se tapenumero in compositione idem est, acg- . aequalitatemque significat, ut in Lexicis tradunt Henricus Stephanus, Robertus Constantinus , ct Scapula , necnon Richardus Simon in notis ad Apologiam Seueri pag. a I 2. Hinc Elias Cretensis iaOrationem primam Apologeticam Naalaazeni pag. edit. Moret. 2o I.
284쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. IX. 28r
seribit: Per Anti pum autem istit um iotelliges , siquidem de ma- κουis illis masteriis, Me es, de Iancti mo Christi eo ore , ct pretioso sanguine ijstud aeeipias sie enim magnus quoque Nasilius hoe appellatis propositio enim Mee ἄni nonnunquam aqualitatem etiam signi
Oat. Vidit haec eruditissimus Lupus tom. v. pag. 439. vet. edit. Eadem vero Elias repetit pag. 623. in orationem XI. scribens: Selendam est, quod per antis a Mo loco isori pa inredigat: id quod frequens es tum opud externos, tum apud divinor nostros magistros: ihi autem apposuit scholion dignum Iectu Iacobus Billius. III. Possunt quoque sacra munera post consecrationem vocari astis a , in quantum ad futura reseruntur mysteria, in quibus sempiternae selicitatis futuri sumus participes , ct fruituri manifesta Christi praesentia , qua modo donamur corporibus commixti, & contemperati. Id tradit priori in loco laudatus Elias Cretensis : nec dissentit Ioannes Damancenus, qui lib. I V. orthodoxae fidei, postquam ait Basilium in Litur. gia appellasse panem & vinum, corporis S sanguinis Domini figuram
ante, non post consecrationem, scribit tamen in fine capitis : Figurae porro rerum futurarum idcirco dicuntur, non quod non vere corpus aesanguis orsi simi; sed quod nune quidem divinitatis Christi
per ea participer e tamar, tunc autem iotellectuati modo, ae per solum a phesum . Atque hac ratione petitas ex voce Antiopi objectiones diluerunt Rossensis principio Iibri 2. adversus Oceolampadium, Stephanus Vintoniensis in respons. ad object. l8s. Claudius Sancte sus Repet. 7. cap. 4. ne recenseam posteriores , qui sere cadem suppressis auctorum nominibus conscripsere. Haec si dictis prop. I. cap. v M. adjiciantur , nulla remanebit circa vocabulum Antitypi dubitatio. RE GuLA IV. Mirum est haereticos quaerere perversi dogmatis praesidia in his, aut cons milibus locutionibus , Caro non prodes quidquam , Verba , qua locutus sum Φοbir ,spiritas ct vitasant, Littera Oceidit, cte. Ista porro non ita sunt intelligenda, quasi nullam nobis afferant utilitatem panis vinique Eucharistici sacramenta, aut verba Christi accipienda sint tropise , aut fallax sit scriptura litteris exarata. Nam si id nobis in mentem veniat; oportet universam Evangelii doctrinam subvertamus , amandantes ad tropum quae de Christo filio Dei facto homine, crucifixo, & redivivo leguntur, sacris voluminibus igni traditis; nec Sacramentarii simus , sed Ebionitae, Phantasiastae, I daei , athei. Commonemur itaque istiusmodi locutionibus , ne quae dicuntur, earualiser accipiamus, atque, ut faciunt qui fide sunt de
285쪽
mius. Ita quod legimus, Verbum earo fi Hum est, prohibemur earnaliter intelligere, non ut negemus verbi incarnationem , aut confusionem suspicemur naturarum , quorum unum Iudaicum foret , alterum Eutychianum; sed ne opinemur Filium Dei factum hominem , quomodo alii homines generantur, virili semine, & carnali complexu . Atque hac ratione non sunt earnaliter accipienda , quae leguntur cap. 6. Ioannis, quia non debemus existimare manducandam nobis Christi carnem aut sectam membratim , aut again , aut elixam , ad instar Carnium, quae in macello venduntur , ita , ut funus , quemadmodum a stirmarunt quidam paganorum , carni vori S anthropophagi. Audiamus Augustinum Tract. xxv I. in Ioan . n. s. O Domine moxister bone, quomodo caro non prodes quicquam , cum
tu dixerit, Nist quis mandueaverit earnem meam , ct biberit I anguinem meum, non habebit in se vitam Z An Oita non prodes quidquam propter quid fumus quod fuwur, nisi habeawus vitain aeternam , quam tua carne promittis Quid es e*o , non prodes quidquam earo ZI An prodest qui 'am , sed quomodo tui intellexerunt: earnem quippe se intellexerunt, quomodo is ea avere dilaniatur , aut in macello Seuditur, non quomodo spiritu vegetatur. Perinde se dictum est, Caro non prodest quidquam : quomodo dictum es, Scientia instat. Iam ergo debemus odisse Ietentiam Z absit. Et quid est, seientia inflati Dia , fine earitate . Meo adjunxit, Caritas vero aedi eat . eminde ergo seientia earitatem , er utilis erit selemia: non per se , sed per caritatem . Sic etiam nune earo non prodess quidquam , sed βία
caro : accedat Piritus ad carnem , quomodo aecedit earitas ad scientiam, oe nodes plurimuw. Nam si earo nihiI prodesset, Verbum caro non fieret, ut iubabitaret in nobis. Si per earnem nobis multum profuit Christus, quomodo earo nibia prodest similia Tertullianus lib. de Resurrect. carnis cap. XXXVII. Chrysostomus Hom. 46. in Ioannem pag. edit. Commel. 24Ι . Theophylaetus in cap. 6. Joan. pag. 6ss. edit. Moret. S alii passim . R E G u L A V. Quod Patres priorum saeculorum aperte non scripserint conti neri in Eucharistia Christi corpus ac sanguinem , minime haereticis sufiragatur, immo hi ex eo capite a Theologis clarissimis refelluntur ob dis plinam areani, de qua tom. vi. cap. s. aliisque in Iocis disse rui. Nunc vero huc spectantia contingam. S. Basillius de Spiritu sancto cap. P . inter Arcana, 1 οὐδἐ ἰπα----τοῖς αι-τως, q*σfas non est intueri uondam iuitiatis , comprehendit, fatente Alber , lino, Eucharistiam. Chrysostomus Hom. de Prodit. Iudae recitatis
illis verbis, Hoc es eorpus meam, Norunt, inquit, initiari quα di
286쪽
Liber THges s tertius. Cap. IX. 283
xxx. in a. Epist. ad Corinth. Acilis, inquit, quid dieatur vos, qui partisipatis insteriis, Da δ' tui misis μ πιχοπω Κ -μμον . Epiphanius haer. 42. Marcionitis vertit vitio, quod perficerent mysteria videntibus catechumenis e quod & in Arianis damnat apud Atha nasium Apol. a. 0 nodus Alexandrina . Theodoretus qstoque tria priori Dialogo inducit orthodoxum ita loquentem ad Erant stem de hoe mysterio pertractaturum : Oro te , ut obscurius reoondeas, o unt enim fortassis aliqui miseriis non initiati , Α-ι. σε - τερπ
I sise ivstiea dicta sunt, ct perspieue declarata qua non funt omni-
has nota, μυωως .Qη τῶ μυ-a , κοὐ σαφοῦς ἐδηλώθη τὰ πα- γνωθιuα, Hos vero e Graecis susscit produxisse . Inter Latinos pariter , cum .
Caecilius apud Minutium Felicem sacrificium nostrum reprehenderet, quasi occisi infantis audeamus sanguinem lambere, ac membra dincerpere , respondet ille in Octavio fieri non posse, ut tam molle , tam parvulum eorpur fata vulnerum eviat, ut quisquam illum ruindem sanguinem novelli ct vix dum hominis eaedat, fundat, exbauriat , ac neminem hoc posse credere, nisi qui postsit audere, nulla aut Eucharistiae , aut panis & vini mentione facta . Atque idem praestitisse Apologistas alios, Iustino excepto, dictum supra. Mem ravimus etiam hoc in libro Tarsicium , qui maluit occidi, quam
prodere sacramenta , nec non Tertullianum hortantem, ut uxor caute custodiret ac sumeret Eucharistiam. Idem lib. r. ad Nationes cap. 7. crimen epularum Thyestis hoc argumento retundite oro vos, extraneis unde notitia Z eam etiam jussa er Ilaita mysteria omnem arbitrii extraneum ealeant. Meminit Ambrosus hujus arcani lib. i. Ossic. cap. so. & lib. I. de Abraham cap. s. ut ostendit in dissert. Apolog. pag. 72. Em. a Schel strate. Idem Ambrosius de Mysteriis scripturus cap. I. num. a. ait: Nunc de osteriis disere tempus aue mouet, atque ipsum feramentorum rationem edere'. quam ante baptismum si pata semus instraruandam nondum initiatis , prodidisse potius, quam edidisse aestimaremur . S. P. Augustinus agens de catechumenis, frequenter ait nescire illos , quid aeeipiant oriseiani, Vide
Tract. XI. in Ioan. num. 3. S 4. scribens item ad Honoratum catechum num epist. I 2 o. nunc I o. num. 48. de sacrificio novi Tu stamenti ait: Puod ubi ct qauudo ct quomodo osseratur , eum fueris baptizatus , invenies. Huc spectat & illud, Norant Meles quid aeeipiunt , ejusdem Augustini habentis ad populum conciones, ut serm. s. de Lucta Iacob num. 7. S ierm. II 2. num. I. At de his plura citata differt. Scheistratius, Butengerus in Exercit. I . Casauboni, & Lu-NI n a pus
287쪽
284 De Theologicis Disciplinis
pus in dissert. de quibusdam Patrum locis: nonnulla quoque ex Scholasticis Iu en in quaest. iv. cap. I. art. 6. Tournelius q. a. art. 4. Sc. In hoc autem omnes consentiunt, Patres aliquando de Eucharistia ob. scure Iocutos, quod nollent infidelibus prodere arcana sacramento inrum mysteria. Cur haec Iustinus patefecerit, dixi volumine v I. pag. 72. R Eou LA VI.
Fuerunt nonnulIi, praesertim post exortam haeres m Berengarii, novam quamdam Christi carnem , quam henedictio recens consecra rit, in Eucharistia adstruentes , non illam, quam assumpsit ex Uirgine , & in qua mortem subiit, resurrexit, ct adsicendit ad caelos. Venerunt propterea, ut dixi huius disceptationis initio, in suspicionem haereseos . Principio itaque indubitatum est, contineri in Eucharistia idem corpus de Virgine conceptum ac natum , Pr ut clamat universa Patrum traditio , & Berengarius ipse in professionibus fidei coactus est confiteri. Ratramnus tamen monachus Corbe iniensis negat in Eucharistia corpus Christi reperiri, quod de Virgine πatum est: ob quem loquendi modum ad suas partes illum trahunt adversarii. At ita exponendus est, ut idem corpus neget quantum ad affectiones, S idem fateatur quoad substantiam . Negat enim . adesse in Eucharistia corpus Christi nervis ossibusque eompactuma , membrorum varietate distinctam, propriosque motus exerceπις quae omnia ab aliis catholicis traduntur, eo quidem sensu, quod nec membra Dominici corporis in Eucharistia naturali statu consistant,
nec exerat anima vitales motus. Ea ratione Ratramnus assirmat,
quae fidelium Ore percipiuntur Agaram esse fessaeum spectem visibilem , at vero secundam invisibilem substautiam veram eorpus o sau-gaiuem Gripi. Eadem ratione Rupertus Abbas in Epistola ad Cunonem , praefixa ipsius in Ioannem Commentariis , scribit corpus Christi disserrespeeie , at esse unum idemque tribus essentia modis, nimirum nomine, re, ct essetis . Perperam ergo garriunt Mornaeus, Albertinus, ct Claudius, Doctores Catholicos propter istiusmodi loquendi formulas vellicando. At lege Gabrielem Gerberum in Apolog. pro Ruperto, Mabillonium Praef. a. in vi. saeculum Benedict. S Lupum dissert. paullo ante laudata cap. I. Hac eadem regula explicantur te stimonia illorum Patrum , qui aliquando affrmant manducari a n bis corpus eraei um , ct bibi sanguinem pro nobis effusum ς aliquan/do scribunt id intelligendum invisibiliter, ac spiritaliter : eujus generis locutiones sunt apud Augustinum frequentissimae . Sed quaelibetantilogiae & oppositionis umbra evanescit, si visibilis species panis ab invisibili substantia corporis distinguatur. verum id proximis regulis , octava, atque nona.
288쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. IX. 28ς
RaaυLA VII. Disputatum aliquando, an Eucharistia dici possit Imago eοπο- νἱs raristi . Negaverunt id Nicephorus Patriarcha Constantinopoliistanus Antirrhetico a. contra Iconomachos , Epiphanius Diaconus
in .i t. synodo Actione v r.& alii subsecuti haeresim Iconoctastarum ratii tamen vetustiores id affrmaverunt. Istorum iudicia ad concordiam revocantur ex dictis Regula et . &3. Nil nostra refert, si Nicephorus , & Epiphanius decepti suerint vitiato codice , aut falsa inisterpretatione Liturgiae Basilianae. Satis de hac ego disserui septimo eapite et adeatque lector, si fluctuet adhuc, Arcudium , Allatium ,
Goarium eo loci Iaudatos . Duo tantummodo hic animadvertamia:
unum , quod Iconomachi corpus Christi in Eucharistia fatebantur , ut cultum aliarum imaginum excluderent; quoniam caiebant Eucharistia non est falsa imago , cui non subest substantia carnis , uncta Spiritu sancto, & divinitati conjuncta, sed es divinam remus adsuntii aliouem pertingens: cum aliae imagines careant subsistenta persona, ct idololatriae viam sternant. Vide tom. v M. Concit. Lab. pag. 44 . Patres itaque,dum IconomachoS oppugnarunt, negarunt Eueharistiam dici imuinem, ut facilius ex sum arent hujusinodi cavillationem ς reponentes frustra ab Eucharistia peti exemplum, utpote quae non est imago corporis Christi, sed substantia , atque ipsum eorpus. Nulla ergo lis vertebatur inter Iconoelastas, & de senseres Imaginum circa Christi corpus in Eucharistia existens ἰ sed quaerebatur id
unum, an nost consecrationem retinendum seret nomen figurae drimaginis. Id recte advertit Simonius in Apologiam Severi pag. 229. Alterum dignum adnotatione cst, quod recentiores Graeci utuntur hisce momentis ad probandum, quod consecratio non perficiatur verbis Dominicis, absque subjectis precibus, propterea quod etiam post illa verba panis & vinum dicantur imagines, ct anthva, corin pus autem & sanguis post preces ἰ ideoque Graeci omnes nobiscimia
conveniunt in hoc de reali praesentia dogmate, quamvis nonnulli dissideant circa formam consecrationis . Hae autem regula deteguntur haereticorum fallaciloquentiae , ae praestigiae, dum objectant aetavra. D nodi, Graecorumque dissidia . REGULA VIII. Non semel adfrmant Patres manducari a nobis Christi carnem spiritaliter , ac per fidem: quod assertum recte , sapienterque; primum quia Eucharistia pascit animam spirituali gratia, ct continens
Christum est cibus Diritualis , er vivi us, ut ait Chrisostomus hom. 87. in Matth. Deinde quia non videtur oeulis corporalibus, ses Di siligod by Coos le
289쪽
18is De Τheologicis Disciplinis
mentis, cespiritur ἔ ut inquit Cyrillus Hierosolymitanus catech. v. ex mystagogicis. Rursus quia non simplex caro hominis est, sed Dei, ut in cap. 26. Matth. explicat Theophylactus. Insuper , quia praebet nobis poculum sanguinis, qui ατο τὼ πέπαε ερρωσε πνευμελιῶς a petra fluxit spiritali, ut Itb. iv. in Ioan . scribit Cyrulus Alexandrinus: tandem, quia nisi accedas cum fide, & gratia sanctificante, quamvis recipias sacramentum visibile , nullum tamen percipis fructum , sed animae detrimentum et ut docet S. Pater Tract. XXν I. in Ioan . num. I 8. Huius , cui alii consonant, verba sunt: Qui Mnmanet in Chrso , ct in quo non manet orsus, proeuldabis nee mandueat spiritualiter earnem ejus , nee bibit ejus janguinem , lieet earnaliter ω visibiliter premat dentibus sacramentum eorporis ct sax-guinis orsi : sed magis tantae rei saeramentum ad judicium sibi mauis dueat θ' bibit, quia immundus praesumis ad Christi aceedere saeramenta . Ille ergo spiritaliter manducat, qui credit, invisibioa dijudicat, S dignus aeccilite ac spiritualis communio, si non excludit sensibile sacramentum , excludet multo minus corpus Dominicum, invisibile , immortale, vivificum.
R a o u L A IX. Assirmarunt quidam, ac inter hos Hieremias Patriarcha Constantinopolitanus in saepe laudata Censura , nequaquam a nobiS comedi earnem, quam Christis testabat . crura μω inquit Hieremias
quam gesabat, vivosolis in eibam, nee sanguis in potum et neque nune in divina Liturgia, aut saero ritu , descendit Dominicum eorpus de eaeis . Id enim blaspbemum es. Haec vcrba praetermisit Cardinalis Perronius , idcirco a Claudio in violatae fidei crimen adductus , ut praemonui ad calcem superioris capitis . Inde quoque colligit Albertinus . a Latinis alienos esse Hieremiam , ceterosque Graecorum; quod hi negent a nobis manducari Christi earnem 1 ac bibi sanguinem . Sed proh quanta haeretici comminiscunturi Audire ab his vellem , quomodo haec Hieremiae verba cohaereant cum aliis tam aperte confirmantihus fidem Latinae Ecclesiae, ac superius exseriptis: & cur ipsis Nithembergens hus Theologis persuasum fuerit Hieremiam nobiscum sentire , cum Censuram illam evulganteS, ap posuerunt e regione Graeci textus vocabulum Merinoωσις, Trassub sauriatis . Ubi ergo Hieremias , ct si qui sunt alii , negant mandu cari a nobis, eam, quam cirisas gerebat, carnem ς de carne ac
290쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. IX. 'a 87
Deeis earnis, ut dixi Regula I V. & vi. at non de carne, aut de sanis guine Rh panis , vinique Isteriebus. Hoc docens ipsemet Hieremias ,
vertitur 9 triansmutatur , invocatione ct gratia omnipotentis illius, ct factorum rituum antistitis Spiritur, interventu divinarum orsacrarum preeum, atque oraculorum, pauis quidem in ipsum Domini eorpus, vinum autem in ipsum Domini funguinem. Apparet hinc , quam ineptae , ct fucatae sint Claudii, S Albertini argutiolae . . R Eou LA X. Ouid vero, agendum est, dum haeretici nos impetunt philosophicis argumentis Sunt haec moderata disquisitione expendenda; nee vacillandum in fide, etiamsi humanum superent captum . Non enim hoc unum in suo corpore exhibuit nobis miraculum Christus Dei virtus ac sapientia . Exiit ille virginalia claustra, cum minime disrupisset: surrexit e tumulo clauso , ct ianuis occlusis constitit coram discipulis; substravit se carneis pedibus fluens elementum : Miram, inquit Ambrosius in caput 22. Lucaenum. i 68. Quomodo se natura corporea per impenetrabile corpus infuderit, invisibili aditu,
misibili eo pectu , tanti facilis, di illi desimari. Si credimus, haec
curiose minime investigabimus, memoria repetentes monitum Augustini lib. xxi. de Civitate Dei cap. s. plura esse, de quibus ratio reddi ab homine non potest , ela tamen sunt, ct ipsi rationi natura videntur esse eontraria. Humiliter autem credentes ipsa spiritalis escaeonfirmabit in fide, implebitque laetitia; nam ct hoc memoravit Propheta Psalm. c lII. I s. dicens, Panis cor hominis eonfirmetr quem Ioeum de Eueharistia in fine libri de Mysteriis interpretatur Ambrosus . Sed nobis, inquis, cum incredulis agendum est. Respondeo hos vel paganos esse , vel haereticos . Pagani primum ad notitiam Christianae religionis petrahendi , deinde mysteriis initiandi sunt; quippe si Christum Deum , hominemque susceperint, non erunt in ejus sacramenta injurii. Christum utique agnoscunt Sacramentarii si agnoscunt tamen, sed in hoc sunt imprudentissimi , quod ei credunt dicenti, Ego sum Dei filius; non credunt adserenti , mees eo as meum. Si semel statuatur in humana ratiocinatione fidei
norma, utrumque negandum foret, ut faciunt Sociniani, siquidem non minus Verbi Incarnatio, & divinarum Trinitas personarum supergrediuntur humanae mentis acumen, quam Eucharistiae divinum, altissimumque Mysterium. Sociniani autem semel admissis divinis litteris laci Di siligod by Coos e