장음표시 사용
291쪽
facile refelluntur, scribente Apostolo in priori ad Corinthios II. 4. sitam esse Evangelicam praedicationem , non in persuasibilibus ouma. nae Ivientiae verbis, sed in ostensione pirisus cir virtutis, & fidem nostram non in sapientia hominum, sed in virtute Dei . Frustra nos itaque homines huius sursuris aggrediuntur ratiocinatius ibus philosophicis. De Lutheranis non loquar modo: quamquam enim d transubflautiatisne sentiant pessime et dum tamen Christi corpus in Eucharistia fatentur adesse, premuntur iisdem difficultatibus, petitis maxime ex replicatione corporum , horumque extensione. Hinc horum unus erasmus Schmidius in cap. 26. Matth. pag. 349. haec coascripsit: Iubet orsas , ut accipiamur, edamus, ct hibamus. me ergo faetamus. Dicit idem , boe quod in sacrameuto edimus bibimus, esse suum eo ur, essessum Duuinem. Hoc ergo pie credamus, etiamsi modum ignoremur: quia, ut beatus csunt Schmidii vetha P Lurberus Marpurgi anno lsa in ad ineolampadiam dixit,
Dominus meus Pssus orsus boe Deile praesare potes eam vult, Oeelle se ipse suis verbis resatur: quibus ego eonstanter nitor, donec ipse per suum verbum mihi diversum dixerit4 Iam vero traditae a nobis regulae finem habeant .
GaaεCTA HAERETICORUM DILUUNTUR.
His praemissis regulis , facile soIvuntur argumenta ab initio proposita. Quod enim petitur ex siectioneIaeramentali, infirmissimum est, cum ratio Meromenti sit in hoc sita, quod aliud significet, ct efficiat , quam exterius appareat. Sufficit ergo, ut in Eucharistia Saeramenti ratio per si stat, si corpus Christi, & spiritalis
gratia, quorum signum est, exterius non sentiantur. Immo ex S tramenti ratione refelluntur heterodoxi; non enim metonymicis locutionibus, sed propriis Sacramenta instituuntur, & promulgantur; ut constat de baptismo, in quo, cum sit sacramentum regenerationis ex aqua, ct Spiritu sancto, vere abluimur aqua , &vere. nisi pravae voluntatis ponamus obicem, Spiritur sancti gratia renascimur . Etsi enim eo dementiae Calvinus , S Sociniani progressi sunt, ut ille aquam solum Spiritum, hi vero solam doctrinam interpretentur ς demonstrat tamen Evangelica historia, Samaritas, laetmiliam Cornelii, Eunuchum Reginae Candacis, domum Stephanae, ullosque permultos aqua naturali fuisse tinctos. Sacramentalis itaque institutio , addita praesertim circumstantiis aliis, postremae coenae, movi Τestamenti, Sc significationis amoris praecipui, quo Christus in finem dilexit suos, atque, ut aiebat Iuvencus presbyter, Discipulos docuit proprium se tradere corpus;
institutio , inquam . Sacramentalis propriam laserti non ropicam
292쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. IX. 28
laeutionem. Neque ad rem faciunt e empla duo, quorum unum exeireameisione petitur, alterum e X uno Pasbaii. Quid enim , si negemus circumcisionem solam diei patium t At id negari potest : nam legimus Gen. xvi I. Io. Hoc est pactum, quod observabitis inter me 9 vios, ct semen tuum post ter Circumeidetur ex vobis omne maseaia tam , cte. Non ergo circumcisio, sed praeceptum circumcisionis dieitur pactum: & quoniam consuetum fuit inire foedera nota aliqua,& charactere, quemadmodum arcus coeli est signum foederis initieum Noe, ct tumulus erectus ad ripam Iordanis nota foederis Israelitarum ; idcirco circumcisio , S stigma impressiam carni sunt monumentum S signum pacti & scederis, non pactum ac foedus . Sed detur circumcisionem dici stedus Sc pactum, quandoquidem legiis
tur versu i I. Eritque pactum meum in carne vestra : non selum ratio foederis ineundi, quam modo attuli, verum etiam contextus ipse commonstrat circumcisionem esse scederis notam, & characterem ;nam versu ri. legitur, Et circ mcidetis carnem praeputii vestri, uest in signum 'deris inter me ct vor, Est ergo circumcisio signum duntaxat, sive attendatur scederis conditio, si Ue textus ipse Scriptura . At Christus Eucharistiam instituens, nec illam dixit Agnum eorporis sui; nec si dixisset, corpus suum esse negasset; nam ct Apostolus circumcisionem ipsiam appellat ad Rom. Iv. M. Aguum elaeameisionis. Sicut enim circumcisio pacti initi cum Abraham, ita Eucharistia signum est novi foederis ac Testamenti. His, ni fallor, & aris
gumentum solutum est, ct illo revincuntur adversarii. Ad hune enim modum illud retorqueo: Ut Deus feriens pactum cum Abraham ait: Cis meidetis earnem praeputii vestri, eritque pactum meum in earne .esra; ita condens vetus testamentum inquit de vitulorum & hircorum sanguine, EXOdi XXIV. 8. & ad Hebraeos ix. ao. His sanguis testamenti, quod mandavit os vos Deus: ac postremo instituens testamentum novum, Matth. XXvI. 28. Hie es fa uir meus novi testamenti, aut Lucae XXI 1.2o me es ealix novam testamentum in sanguine meo . Sicut ergo Paetum, aut signum paeli cum Abraham est vera, ct propria circumcisio carnis; δὲ vetus testamentum , sive signum veteris testamenti est Uerus ac proprius sanguis hircinus; ita testamentum aeternum ac novum, seu hujus testamenti signum , ct memoriale est verus S proprius sanguis Domini Iesu. qui continetur in calice. Ad alterum nunc exemplum progrediamur . Hebraicum vocabulum Phase non significat solum transitum Angeinli , sed etiam ipsam Paschatis solemnitatent, illius ritum, mactatum agnum , ejusdemque immolationem S Ccrificium. Id enim. ostendunt hae Scripturae locutiones, celebrare Pisase, farere Pisa- se , immolare Phas , comedere Phase , ossare Phase, hisque consimilea eodem cap. XI I. EXOdi, S XXX. ac XXXV. a. Paralippomenon ε
293쪽
Itaque ea verba versu ii. Hi enim Fbase, ides, transitus Domuῖc quamvis a Lyrano , alisque tribuantur interpreti) nulla vi illata textui, pro sacrificio & vidiima possunt, ac debent accipi, ut senia sug sit, Hi enim fieri ciuis pro transicu, usurpata voce n B Pe-
pretes omnes hic accipiunt Pe Deb pro agni oblatione, &eodem . cap. x M. Exod. 27. legitur: Vidiima transitus Domini es. Exemplum ergo istud, quod Zuinglius a daemone didicit, ct a spiritu , de quo scribit ipse , CAter, ou albus fuerit, nibit memini, ah iis, qui delitescunt in tenebris, frustra opponitur. Debebat autem Zuinis glius reponere patri erroris, atque mendacii: Phase de quo legitur , Hi enim Phase , vere est Phase , sive , victima transitus: id igitur , de quo ait Dominus , Hoc es eo ut meum , est vere corpus , & veri corporis immolatio. Quare hoc exemplum infligit vulnus, non clypeum praebet Zuvinglianis. Sed demus etiam idem esse Phase, ac,
signum transitus. Certe non alia ratione agnus mactatus dicitur,
signum transitur, nisi quatenus illius sanguis illitus postibus signumerat angelo transeunti, & Aegyptios percutienti, ut parceret domibus Iudaeorum . Ostendunt id ea verba ni , rean non , PUiseb istud Domino, S in Lxx. παχα ω κυών, Pasiba es misino , ct quae in singulis Versionibus sufficiuntur, Erit autem fautuis vobis in figuum in aedibas, in quibus eritis : ct videbo sanguinem ct transibo vos ἔnee erit in vobis plaga disperdens, quaudo pereulsero terram AN .pti. Quid ergo mirum, si fateamurnuum, ubi tam aperte divina Scriptura signum declarat Sed nee signum illud in Aegypto fuit vacuum,
ct sine re: siquidem revera pertransiit angeIus , revera percussit pri mogenitos Aegyptiorum , revera domibus in superliminari, & ista utroque poste sanguine illitis, perpercit. Veniam ad regulam A gustini. Principio ab haereticis petimus, cur ad regulam illam confugiant, non autem ad alteram communem , planissimam, & ab e dem Augustino saepenumero inculcatam , qua praeseribitur deseren dum non esse litteratim sensum, ubi perspicua est narratio, nec ad
dendum sensum nostrum divinae Scripturae sensui Non enim boe Ar,
inquit Doctor eximius lib. v. contra Iulian. eap. 2. humana ignoras rio , sed prafumptione perversa . Aut cur non teneamus regulam alte ram S. Patris eodem libro i i I. de Doctrina Christiana cap. i ν. n. 8.eommonentis, rarissime & dissicillime in propriis verbis divinorum librorum inveniri ambiguitatem , Antam non aut eis Uantia i a sermonis, aut interpretum eouatio, aut praecedentis linguae solvar in spectis r Has quidem regulas si Ientio praetereunt, ne teneantur in serre hanc sibi peremptoriam consecutionem e Protulisse Dominum Iesum ea verba, me es eispar meam , narrant Iibri Evangelicae hi storiae; continent i IIa perspicuam enuntiationem; quidquid praece
294쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. IX. Tyr
dit, exponitur secundum litteram, atque ita ea verba accipienda . consentiunt interpretes z audacter itaque , imperite , me ignorantia hamana, sed intentione perversa, intelliguntur tropiee tantum , & figurate. Sed quoniam coarctant nos haeretici ad solam regulam praeeeptiva locutionis, quae sonat flagitium ς age , de ea paullulum differamus. Ait egregius doctor, Si Seriptura flagitiam, aut faei- ωus videtur jubere, aut utilitatem , ct benefieentiam vetare, Agurata loeutio est. Non figurata omnino; sed figurata , quatenus videtur iubere flagitium aut lacinus, aut vetare beneficentiam . Videtur flagitium , ut exemplis rem explicem, si pater occidat filium , si propheta accedat ad fornicariam mulierem, si captivi dominorum morum eripiant spolia: id tamen Dominus praecepit Abrahamo. Hoseae, filiis Israel. Num historiae id narrantes accipiendae sunt Hurate ὶ Ita est , prout videntur jubere Deinus, idest, homicidium , furintum , fornicationem. At si ea praecepta attendantur, non secundum id quod videtur , sed secundum id, quod est revera ς quoniam nec homicidium , nec furtum , nec forni tio, nec flagitium, nec facinus est mandante supremo Domino facere, quae Abrahamo, Hostae, ct filiis Israel fuerunt praecepta; idcirco praeeptivae loeutionet ad haec spectantes, si attendantur in se, non secundum id, quod videtur , propriam habent significationem , non metapborieam. Ita, inquit Augustinus, praeceptiva locutio, Nisi mandueaveritis earnem fit hominis, facta praesertim nondum instituto Eucharistiae Sacramento , facinus er flagitium videtur jabere: visum quippe Capharnaitis manducandam Christi carnem , quomodo in ea vere dilaniatur , aut in macello venditur , ut idem Augustinus ait Tradi. in Ioan. XXV i. Hoc pacto Agura est, praeeipiens passimni Domini esse
eommunieandum . Ucrum quatenus non videtur jubere flagitium , praecepitque corporis Christi sacramentalem communionem , absque horrore cruoris, & absque laniatione membrorum; non figurata locutio est, sed litteratis, ac propria . Hinc colliges Augustinum loqui de figurata locutione, quae propriam minime excIudit ἔ ut constat ex libro I. contra Adversariu in legis cap. IX. num. II. ubi ait Christi carnem a nobis suscipi & manducari corde , ct ore ', tametsi possint Manichaei horrere, male intelligentes quod Dominiis ait, Si quis non manducaverit earnem meam , cte. atque horribi. I ius videatur humanam carnem manducare, quam perimere, & humanum sanguinem potare , quam iundere . Quo in loco figuraram Iocutionem ita tradit, ut etiam propriam desendat. Habet similia quaei . Lui I. in Levit. num. 4. Enarrat. r. in Psalmum XXXIII. n. 8. S Enarrat. 2. num. I 2.serm. l. alias a. de Uerbis Apost. n. I. Cum vero his in locis ad Eucharistiam reserantur ea Verba Ioan . VI.
Nisi maudueaveritis, cte. consequens S illud est , minime Augusti-Οo a num
295쪽
num putasse, quod praecit. capite 6. non agatur de hoe saeramen isto: tametsi aliquando explicaverit cadem Verba de mystica manis ducatione , seu incorporatione in Ecclesiam . Atque id confirmatur ex quo S. Pater lib. I. de Coἡs Evangelist. n. a. sermonem instituisturus de eoena post rc ma, S de institutione Eucharistiae, recitatis
aliorum Evangelistarum verbis , Ioannes c inquit de eorpore drsanguine Domini θοe Aeo Oihil dixit, sed plane alibi multo uberius hine Dominum Leutam esse testatur . Ubi autem , quaeso, nisi sexto , de quo disserimus, capite Plura dicta sunt, c utinam absque lectorum fastidio de verbis Augustini in iii. de Doctr. Christ. cap.
divi. ad castigandam etiam temeritatem Phere poni ἔ quem pluri-hus in locis ostendi iniquum & malevolum detractorem. Compensabo autem in solutione obiectionis tertiae multiloquium brevitate; ac tropos in Scriptura plurimos esse fatebor . At nego ubique, & pro libidine hominum in trudendos, commemorans adversariiS aureum Augustini proloquium in i II. de Doct. Christ. cap. X. num. I S. Manimum Oeevavit alterius crroris opinio , quiequid aliter asseruit Seriptura, figuratum homἰπes arbitrantur . Argumentis verb primo ordine collocatis hactenus responsum est . Ad ea, quae ponuntur secundo loco, primum occurrimus generali responsione, non esse consequens. ut si verba aliqua in cap. 6. Ioannis nequeunt litteraliter accipi, idcm sit de omnibus asserendum. Semel enim recepta hac, qua haeretici utuntur, argumentandi ratione, tropire quoque exponi poterunt quae refellunt haereses
perniciosissimas; cujus generis sunt, Verbum earo factum es , Ego bPater unum sumus, me est filius meus dilectus, quibus Nestoriana,
Ariana, ct Feliciana haeresis resutantur et nec Novantes ipsi suos poterunt retinere , quin ad novos El, Ionaeos , Socinianos scilicet, transeant, sensu hoc metaphorico Rcirmatae quoque religionis scita irridentes : quod fecisse complures probat ipsorum Protestantium te n imonio in suo Examise art. i 3. pag. aa . Taddaeus Caluschius, Augustiniani instituti orator, & Theologus celeberrimus. Deinde sol Vit argumenta omnia praemissa Regula iv. ubi explicavimus quo sensui littera occidat, & caro nil prosi t: nimirum si ad instar Capharnaitarum nil iis , quae communi sensu apprehenduntur, excogitemus sublimius, & sacramenta corporis Ar sanguinis Domini absque fide, animique expiatione, premantur dentibus, ct ore deglutiantur. Brevi tamen singula discutientes , dicimus Christum longam de fide in se ipsum praemisisse orationem , ac praeterea quae dicturus Crat,
confirmasse miraculis; quoniam tunc exponendum Sacramentum rationem carnalium hominum superabat. Nam si sermonem instituisset aut de signo corporis sui, aut de hujus pereeptione per solam fidem ἰquo jure, quaeso, dixisset Eucharistiam praestantiorem manna, ct
296쪽
Liber TrIgesimus tertius. Cap. IX. 293
cum audientes censerent rem narrari novam , atque absurdissimam , Iasius foret a se non Iudaeos tantum , sed & quosdam discipuislorum ahalienari Z Iam vero quod additur solam fidem impertiri vitam aeternam . commentum est aliud haereticorum , a n his resuta.
tum lib. xxx. cap. s. Neque juvat haereticos versus ille vicesimus septimus e nam ea verba , Operamini non eibum , qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, non fidem sterilem commendant, sed conjunctam operibus: quo sensu ait Christus Ioan . iv. 34. Meus eibus est, ut faeiam voluπωtem ejus, qui misit me . Utitur autem eaphrasi , qutiniam ideo turba ad eum venerat, quia ex panibus manis ducaverat, expectabatque sertassis iterum mandueare, iterum dif-eumbere, iterum saginari; ut ait Tract. xxv. num. Io. Augustinus . At nota , quomodo hinc arripiat Dominus occasionem de Euchariis sita pertractandi. Reponentibus Iudaeis credere se Moysi , quoniam patribus panem de caelo dedit manducare,ac pretserentibus manna, quod scriptura panem appellat cαβ panibus nuper multiplicatis, respondit Iesus daturum se ad manducandum semetipsum , quod profecto signum est mirabilius, quam pluere de coelo manna . Non ergo manis ducare Christi carnem est sollim eredere, sed est signum quoque, S sacramentum credentium . Quod cum nollent Iudaei humiliter assentiri,
prauoque acciperent sensu , vere carnem suam cibum esse Dominus assirmavit , quemadmodum vere manna patres manducaverunt,
eum hoc discrimine, quod manna non conserebat vitam spiritalem ,& gratiam , quam Panis iste vivus largitur credentibus et quibus ostendit esse se verum cibum , qui animam vivificet; ct eos certiores
esse erederent , quod diectatur , sed scirent omnino eomedeπdum esse eorpus ejus , inquit Chrysostomus , cui subscribunt Ammonius , Severus, & Cyrillus, Catenae Patrum in Ioannem pag. I9s. Quo autem sensu mandueetur caro Christi per fidem ac spiritaliter , supra Regula v I II. explicatum est. Theologos, qui ea verba, Nisi man-
eaveritis , ore. negarunt de Eucharistia accipienda esse , ne communionem sub utraque speeie cogerentur admittere, id hona fide negasse , ac terrore , ut aiunt, panico , censent utique plurimi recentiorum ἰ notatque illos Tournelius boni ac simplicis animi, Vitassius vero nimiae imprudentiae atque temeritatis . Vide citatas in argumento paginas. Praecinuerant iis Maldonatus in caput v I. Ioan.
num. S3. Ego vero non is sum , qui Cardinali de Adiaco, Ioanni de Ragusio, Tappero , aliisque viris doctissimis dicam istam impingam. De capite v I. Ioannis etiam inter Tridentinos Patres acerrime disputatum est, ac Seripandus noster optime advertit de hoc testimonio, Nisi manduraveritis e., duo esse litigia; alterum eam bae. Dissiluros by GOrale
297쪽
retDIs , an ibi ex diviso praeepto , ct ex neeessitate falatis eunΠἰt Adelibus praseribatur Euebarisiae sumptio sub utraque 'eeis : alterum inter Catholicor, an ibi sermo sit de communione faeramentali,nu de seu spirituali. Haec Palla vicinus lib. XVI I. Hist. Conc. cap. M. num. 4. Ac de litigio, quod nobis est cum haereticis , postea. Nunc autem Catholicorum dissidium , quod nobis opponit Dallaeus, facile companitur; si dicamus illis verbis Contineri praeceptum de eommunione sacramentali, & vera manducatione corporis Christi, si reseratur ad quosdam fidelium, aut ad unam duntaxat speriem: praeceptum vero de manducatione mastica, sive adhaesone corpori Ecclesiae . quae est mysticum corpus Christi, si reseratur ad omnes omnino , sive parvulos, sive adultos. Nam hoc postremo sensu illa verba speetare ad parvulos docuit frequentissime S. Pater disputans cum Pelagianis; errantque, me judice, qui Augustinum interpretantur de perceptione Eucharistiae, quamquam & parvulis collatum alia quando suerit hoc Sacramentum . Nil ergo mirum, si disputantes de communione I ab atraquesperie , adversus autumantes illam esse singulis necessariam , negaverint agi versu S . cap. VI. Ioannis de eominmunione sacramentati ἰ tametsi de hac etiam agatur, si loquamur de praecepto, prout aliquos tantum obstringit. aut praescribit unam,
vel alteram speriem disjunctivδ. Sed de hoc infra . Videas interim. Estium accurate explicantem quot modis intelligatur manducari corpus Christi, in IV. dist. 9. f. I.
Nunc ad argumenta , quae impetunt probationem nostram Verin his institutionis innixam. Ae ad primum dico errare Luthera nos &Calvinistas , qui ajunt ex communi sententia pronomen me res rendum ad panem. S. Thomas enim q. 88. art. I. docet eo vocabulo
desinari substantiam absque determinatiome propria natura. Major, Gabriel , Sylvius, Estius , id, quod praesens est, aut fit, si oratiost efficax , ct operatrix : S si quidam Catholici putant eo pronomine demonstrari panem, censent quoque ampliandam propositionem , ita, ut sensus sit, me panis, qui loquente me panis est , is termino prolationis es eorpus meam. Nullam proinde cum haereticis movebo quaestionem , an verborum consecrationis panis sensus sit, Hie qui modo est panis sit eorpus meam , aut, me, scilicet hae res, est corpus meum , ct in consecratione calicis, Hie est sanguis meus, a vero , me, ides, haee res est sangais meas: ac modo intelligatur
sensu cxposito, admittam utrumque. Neque opponas, nondum esse corpus, dum pronuntiatur pronomen me: ad enuntiationes
enim est hirices satis est , si veri ficentur in fine orationis . Ita salva rei Veritate Deus hominem creans , limumque contrectans, S inspirans animam potuisset dicere, me es eorpus hominis, Hae es aσLma ; sicuti producendo res, nominat quae non sunt, quasi essent,
298쪽
ut, fiat lux, fiat firmamentum, siant luminaria: ae mortuos suscitatuis rus, eos perinde, ac viverent, sic alloquitur, e Dolescens, furis ge ; Lazare, veni foras. Quod si persistant haeretici cavillis suis; dico , quod in prima propositione , Hoc est corpus meum , pronomen
resertur ad eo ur, non ad panem , quoniam in Graecis legitur, τουτο ἐςὶ το σήφ ἀ μου , non συτου masculini generis, qualis est τως ideoque τλτε ad K-, non ad moe, referendum est. Idem dico do verbis aliis , Hie cal , novum tesilmentum es in meo anguine is , quae Graece leguntur, πιυτο τη ποτώειπ ἡ καινῶ διαθῶ υ τοῦ ωματι Hs, ubi ἀνω dicendum erat, non τουτο, si rcferretur a d ο- , τἰnum, masculini generis. Quae etsi perspicua sint ex sola verborum syntaxi, probantur tamen non tantum a Catholicis , verum etiam a nonnullis haereticorum ζ inter quos Conradus Horneius.hostis transubstam tiationis acerrimus in Compendio Theologiae lib. 2. cap. I. num. 68. haec scribit: εAt Christus , es eum areepisset panem di vinum , drgratias egisset, ait, eincipite, edite et item , Eibite ex Me omnes, tamen nos dieit, His panis es eo us meum : sed νατο λἰ τε σωμαμῶ , me est eorpus meum, cum alias Noπυ-a, Hoc, sed, ουτος sme, seviret serae, pauir, dici oporteret. Non ex Maldonato , aut ex Ian senio haec exscribimus , sed ex homine Lutheranci . Si cunia Schmidio ac haereticis aliis reponas, νῶτε pro Στος poni propter synecdochem et subinferam, Igitur si τω a resertur ad panem, panis non secundum se totum accipiendus est , sed secundum aliquam tantum partem, idest accidentia, ac sensus erit, me, quod eontinetur
sub speeiebus panis, est eorpus orsi. Si dicas cum Ludovico de
Dicu, in textu Syriaco ambiguam esse locutionem , maxime in ver bis, me es samuis meur , Se pronomen posse referri tam ad poc tam , quam ad favuiπem, cum ambo apud Syros sint generis masi culini ; dieam contra, Syriacae linguae ambiguitatem subIatam ab EvangeIistis qui Graece scripserunt;neque apud Matthaeum,neque apud Marcum haberi poculum , aut ποτε eis, sed, Hie est enim sanguis meur; atque non solam Vulgatam , sed & TremeIlium , ct Erasmum& alios a Novatoribus plurimum celebratos, eamdem praeferre lectionem . Si demum opponas, non solum Theodorum Bezam ct haereticos alios, verum S Cyprianum in Epistola ad Caecilium legisse, meo faue uis meas, ut astirmat Lucas Brugensis, ct Nicolaus Faber in margine exemplaris sui editionis Pamelianae ἰ respondeo cum erudi-l to Balvetio, ita quidem in tribus antiquis Cypriani editionibus legi , sed contra auctoritatem omnium fiere veterum exemplarium . Haec autem omnia dicta sunt, ut iuniores advertant quam inepte haeretici una Graeca , aut Syriaca voeula Obstrepant, nugasque garriant . Atque ex his etiam Iiquet , hanc enuntiationem, Hoc esro βι meum, non esse του--ὼν, sive, ut ajunt, propositionem. Meu-
299쪽
identisam: eum identisa sit ea propostio , in qua eadem res , eodem vocabulo, aut *non imo de se ipsa enuntiatur, ut si dicas, Homo es homo, Gladius es ensis. Verum si pronomen, aut commune altatrihutum enuntientur de re aliqua singulari ac determinata , sit in
exemplo , Hie fluvius est Tiberis , me est liber , me es homo: nemo unus, qui nolit dialecticorum ferulis vapulare , appellabit tauistola Iam. Quod aiunt panem frangi, non corpus Christi, est argutatio inepta supra quam dici possit ἔ frangitur enim rationesiecieiarum t ac praeterea apud Lucam tegitur , Quod pro vobis datur , &apud Paulum r. ad Corinth. XI. Retos pro vobis tradetur: quibus verbis demonstratur , datum in cibum Apostolis ipsum corpus iamiam tradendum in mortem, atque in cruce immolandum. Praete rea sicut Christus porrigens consecratum panem ait, me est eorpus meum, quod pro vobis tradetur ἔ ita praebens calicem inquit, His est sanguis meus, qui pro multis e faudetur in remississem peeeatorum. At haec verba, diui pro multνι effundetur, ad anguinem, non ad vinum sunt reserenda. Ergo ct verba illa , Duod pro vobis datur, ad corpus , non ad panem reserri debent. Sequitur Ohiectio , qua productis multis exemplis demonstrare conantur verbum, ER, idem valere, ac siigui at: quod in primis absolute negatur; nam ct in . metaphoris, tropisque nunquam translatio invenitur in verbo
sed vel in subleso, vel in attributo ἔ si enim de picta imagine dixeris, me es mreuler, tropus non reperitur in Est , sed in Hereules , qui non hominem significat, sed figuram hominis . Legi potest Maldonatus in caput xxvi. Matthaei, & Estius in caput xi. Epist. i. ad Corinth. Ft revera si ely, idem valeret, ac signi at , non . dicendum erat, Hie est sanguis mear, sed Hie est sanguiarem meum, insolitum porro ineptumque dicendi genus. Deinde quaenam est interea quae apparent insomniis, ut boves ac spicae Pharaonis , aut statua Nahuchodonosor, & quae narrantur in libris historicis, compa ratioὶ quaenam inter parabolas prophetantium , ct documenta Apostolorum , quibus datum est nosse regni caelestis my steria Exempla denique ab haereticis objecta diluuntur praecedenti capite ex ipsis regulis Protestantium , ubi docent quomodo Scripturae tropos scriptura ipsa demonstret. Exemplum unum additum est ex cap. U. Eze chielis ; at non meliori conatu . Illa enim verba, Isa est Ierusalem . non sunt pronuntiata ab eodem propheta , qui rasit, dispersitque capillos, neque supra partem horum; sed sunt verba Domini ex. plicantis quae Eaechieli mandaverat facienda: legitur enim, Hac dieit Dominus: Ipa es Ierusalem , is medio gentiam posui eam, oec
Ipse ergo textus demonstrat tropum atque figuram , non minus iam capillorum parte , ac in latere, in sartagine serrea , in subcine
ricio hordeaceo, S in stercore, quibus ab haechiele praenuntiata est
300쪽
Liber πIgesimus tertius. Cap. IX.
Ierosolymorum obsidio & vastatio. Do tamen libenter fractionem panis , atque separationem utriusque speciei figuram esse corporis Christi, quemadmodum quae narrat Ezechiel figura erant civitatis laia rusalem ; si accipiatur eo us Christi, ut vulneratum & crucifixum , iuxta praecedentem regulam tertiam , & juxta ea , quae diximus
cap. 1. ubi ostendimus, quomCdo in Eucharistia cum ratione Sacraia menti consistat veritas. Recole autem prae ceteris caput, me es, quod dieiisas, de Conster. dist. a. n. 47. in quo haec habentur: Siaeut ergo eaeissis panis, qui vere Grisi caro es , suo modo voeatureorpus orsi, cum revera sit sacraMeutam eo oris orsi , illiarmideliret, 'quod vi iis, palpabile , mortale in oraee est suspensum, τοeaturque ipsa immolatio earnis , qua sacerdotis manibus sit, Chri- si possis, mors, crucifixis , nou rei veritate, sedisni ante osteris i sie saeramentum fidei , quod baptismus intelligitur, fides est .
Habet consimilia S. P. Augustinus epist. 23. ad Bonifacium Comitem, nune 99. num. 9. Proinde Eucharistia recte dicitur commemoratio, non eorporis Christi, quod utique praesens est, sed immolationis , pasiasonis, crucifixionis, ut innuit Apostolus I. ad Corinth. xi. 26. Ouod seu uitur de consecratione calicis, retorquetur in adversirios; primum quia in his verbis Lucae Xx II. 2o. Hic es ealis, novum resa. mentum in sanguine meo, vocabulum eatis in propria accipitur signifieatione: igitur idem dicendum est de vocabulo σξιω ; ideoquae sanguis in verbis Matth. XXur. 28. Hic est sanguis meus novi tes menti, in significatione propria accipi debet. Praeterea quae legunis tur Exodi e . 8. S ad HebraeOS IX. ao. Hic sanguis testame uti, quos mandasit ad Dor Deus , de vero hirci sanguine dicta sunt i igitur de vero sanguine Domini dictum est, Hic es fanaeuis meus novi test ment; . Utuntur hoc argumento quidam Catholici, inter quos Estius dist. vi ii. q. 34. demonstrans utriusque textus similitudinem , quam fatetur Daniel Heinsius EXercit. sacrarum pag. 8 I. scribens : Cum dicitur, τοι το γὰρ μὰ re δμα μοῦ re της καινει-, manifesta illiar
Inquiunt haeretici, At sanguis non est tesamentum, sed quo testamentum confirmatur . Respondeo, & ideo quod Lucas posuit in recto , novum testamentum , κασἐ λαθη- , posuerunt Matthaeus SMarcus in ObIiquo , τώ κειν te δώ. - , novi testamenti. Deinde non ait Lucas te mentum tantummodo, sed , testamentum tu meo sanguiue : idem est autem δαθήκου 'ον αματι , resamentum in sanguiπe,& ἀμα διαθήκου, sanguis testamenti, inquit Grotius in Lucam ; quod& probat ex constructione in recto, - οπερ νήν - , qui pro vobis est undetur, quod casu concordat cum ἡ--, genere Cum hia τι. Ucrum addunt haeretici, At sanguis non cst genimen vitis.
Id quoque Regula i. explicatum est. Insuper illius loci, Non bibamri. VII. Pp amo Disiligoo by Coos e