장음표시 사용
311쪽
3o8 De Theologicis Diseiplinis
stantiam praeditam praeexistentia sua , idque non semel, sed unaquaque die saepenumero; ut mittam consectaria omnia regularum comis municationis idiomatum , de quibus lib. XXVII. cap. I. Demum a Luthero, qui saepe monet verba institutionis Coenae accipienda esse iuxta nudam Grammattea intelligentiam, ne adversariis tribuatur occasio eludendi Scripturas , illud peto, In hac propositione, mees eo ur meum, ubinam panis commemoratur Z Si quando legimus , e secepit fas panem , intelligere debemus panem solum ἰ cur quando dixit, me est eomas meum, non debemus intelligere solum corpus Quibus vocabulis potius , quam istis, absque fuco , &ambiguitate orationis explicare posset idem haercsarcha tranfubstantiationem a Catholicis propugnatam ὶ Verum de priori momento hactenus . II. Quoniam internos ac Lutheranos convenire non potest et necessum est ad Iudicem aliquem appellemus , atque ad Ecclesiam universiam in Conciliis Oecumenicis congregatam , maxime quod adversarii nec patiuntur iudicium aut Calvini, aut Zuvinglii, aut cuiuspiam e Sacramentariorum factione ς illi autem pars sunt litigantium , ac nullam in propria causa habent auctoritatem. Ilia Concilio itaque Lateranensi iv. celebrato anno retis. Rh Innocentio III. capite Firmiter , definitur contineri in Eucharistia corpus , ac sanguinem Domini sub spieciebus panis & vini tranfubstantiatis pane in eorpus, ct vino tu sanguinem , potestate divina . Tridentinum vero sess. VI l . cap. iv. ad hunc loquitur modum i Persuasum
semper in Delasia Dei fuit, idque nune denuo sancta hae Duodus declarat, per eonserationem panis ct vini eonversionem fieri totius substantiae panis in substantiam eorporis Christi Domitii nostri , ct totius substantiae vini in substantiam fantuinis ejus: quae eoπversio coπ- venienter er proprie a sancta Catholiea Eeelesia transubstantiatio essppellato. Scio respondere haereticos, inauditum transubsantiatio nis dogma ante memoratam synodum Lateranensem : at praestat paucis responsionem istam excutere . Principio non tantum dogma a sed S Trans sanitationis voca hulum expressum legitur apud P trum Ble sensem epist. i4o. Floruit autem Petrus tempore AleXandri III. Obiitque circa exitum seculi duodecimi: adinvenitur eadem vox in Tract. de Sacram. Altaris circa idem tempus conscripto a Ste Phano Episcopo Eduensi, cap. II. necnon in Consessione Albigen. tium, cuius meminit in litteris datis anno ii6o. Petrus tituIi S. Chrysogoni Cardinalis, apud Baronium eodem an. num. 28. Atque haec Totirnelius pag. Ias. aliique observarunt. Deinde x I. saeculo Beren garius fatebatur omnes fideIes, quos valgi infantentis nomine tra ducebat, transubstantiationis dogma tenere, idemque ipse ad meliorem redactus frugem professus est: ex quo eonficitur , inquit Praef. a. in saeculum vi. Benedict. Cl. Mabillonius, falli heterodoxo iros V Coo e
312쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. X. 3Os
plerosque , qui novum in Gelsa Transubstantiationis dogma esse, Oeeante cineuium Lateranense sub Iunoe. III. invetitam eontendunt. Praeterea Philippus Mornaeus in 'st. tuiquitatis pag. I i. de temporibus CaroIi Magni, ct Adriani Pontificis scribit, Transubstantiatis
iam exerebat eaput: quem locum exagitanS Coquastus noster in Antiis mornaeo pag. 38 6. Miror, inquit, qui scribat Transubstantiationem jam tum exeruisse eaput, eum ita scribu Calvinas lib. I v. Instit. eap. I . n. I s. Eernardi quidem atate c nimirum quadriventor post annos etsi durior invaluerat loquendi ratio, Traπ bstantiatio tames nondum agnita erat. Quomodo lautus discipulas diseedit a tanto magistro Si Satanas Satanam uisit, ait Domisus Matth. X II. adverissus se divisus est. Quomodo ergosabit regnum ejus Qua ratione tandem fieri potuit, ut anno Ia s. Episcopi ccccxl l . Primates, ac Metropolitae Ixxi. Regum , ac Principum omnium oratores , Religiosi viri in dignitate constituti supra DCCC. ac tantus Theologorum num merus, ut Synodus illa antonomastico appelletur Magna , nullo renitente probarit dogma , quod , si haereticos audiamus , novui erat, ignotum maioribus , inducebatque idololatriam in universum Christianum Orhem Z III. Verum , ut mittamus disputationem de nOmine, quae prorsus vana est, cum quaelibet haereas compulerit Patres ad intrudenda nova vocabula, ut diximus praeced. Volum. pag. 6.
aliisque in locis et id, quod nos intelligimus Transubstantiationis nomine , conversionem scilicet substantiae panis in substantiam corporis Christi, illud idem unanimi consensu tradiderunt Latini, Graecique Patres . Quid est enim acceptum panem facere eorpus Domini, panem sanctis eatum in tarpus Dei Verbi transmutare, id quod est in calice eonverti is illud, quod fluxit de Christi latere; quid , inquam , istud est , nisi quod nos Transubstantiationis nomine designamus
Haec vero tradidisse Patres superiori capite demonstravimus . Nec aliud sane evincunt rationes, quibus iidem Patres veritatem corporis Christi suadere conantur ἔ veluti, dum inquiunt verbo Dei immutari naturas rerum, & quemadmodum Christus aquam convertit in Vinum , ita vinum in sanguinem suum convertisse. Huc spectant hortationes illae frequentissimae, ut sine haesitatione credamus panem post consecrationem non esse panem , sed mutari naturas elementorum , quidquid nobis sensus exhibeant. IV. At cum haec ex testimoniis supra productis sint apertissima , tentant lacum facere Novatores
Graecorum verborum proprietate, asserentes in Orientalium scriptis haec tantum Occurrere, ριπαί--, ρυτ ρυθμίμ, ρεπιιπωῶν, hanasia ν- , -- ἴ- , quae mutarionem quidem denotant , non autem μο---, transubstantiationem. Ceterum videant , quam imperito ratiocinentur. Concedunt reipsa mutationem Sc conversionem ali
quam fieri. At haec mutatio non fit , ut constat. in accidessibus, ac
313쪽
3ro De Theologicis Di se Iplinis
sp/bi buri fit igitur in substantia . Norunt deinde Grammatici Meraia, non esse tantum, transire , aut invertere, sed etiam eι utra.
νiam qualitatem eontrahere , apud Aristol. 6. de Animal. eibam eomeoquere , Ac vertere in substantiam aliti, apud Alex. Aphrod. in praef. lib. i . problemat. ac dexeuerare de una specie in aliam , apud Henriiaeum Stephanum , ct Budaeum : quod de aliis praecitatis verbis docent universa Grmorum LeXica . Patres deinde Grasci non seribunt solum , panem eonverti , sed Q σώμε τοῦ θεου λόγου μεταποmdas , ita transmutari, ut ex pane fiat eorpus Vorbi Dei , quemadmodum ait
Nyssenus cap. 37. orat. Catecheticae, atque, ut addit proximo capite, Tra elementata in idem corstus eorum, qua apycreui, natu
Addit Cyrillus Catech. Iv. pae. yra. ita mutationem hanc fieri, ut pro certo habendum sit, δε ο να-ραρος αε- οῦκ οῦρ- εσι , pauem, qui videtur , nou esse panem ς quae absque tra fusi tantiatione a nobis pro pugnata nequeunt consistere . Insuper Uithembergenses donantes latinitate Censuram Hieremiae Patriarchae Constantinopolitani, in qua
Usum eorpus G tyli , hoc voca hulum e regione Grami textus apposuere , Mιν - , atque ex alia parte Latinum , Transubstantiatio rideoque nullum inter πιταβάλλομα , ac transubstantiari, agno Verunt
ipsi Lutherani discrimen . Quid plura Etiam vocabulum μετοίωσις, frequentissime legitur in Apologia Gabrielis Philadelphiens s : in qua pag. I s. de symbolis legitur , τοῦ μι6Mω οῦ-, priusquam
λωου , 6 ιν-ς Xυτοῦ, e iud est staris Iandius , er visum , cst aliud panis transubstantiatur , se vinum ς omnis panis eum vino transubsta tiatus est faustas, perfectus, θ' earo Cisisti. Habes ergo in scriptis Graecorum Transubstantiationis dogma & vocabulum. Quamquam autem Gabriel est ceteris iunior c quod sorte reponent haeretici versutissimi exposuisse tamen illum communem Orientalium fidem t stati sunt Dionysius Proto syneellus , ct Georgius Coresus Chius: neque unum invenies ex Gramis , qui huic adversetur, si excipias Cyrillum Lucarim, apostatam hominem , fideique patriae desert rem , & quem damnatum a suis coniugisse ad castra Calvinistarum, narrant Allatius lib. I. de Eccl. Occident. & Oriental. Eecl. Amaldus in sua ad Claudium Responsione, atque in notis ad Apologiam Gabrielis Riecardus Simon. Itaque re selluntur Lutherani Latinorum, Graecorumque perantiqua trajitione, firmissimoque connni. U. Tanista praeterea est perversi dogmatis absurditas , ut nullum apud alterius factionis homines invenerit patrocinium . Etenim Johannes Hus
314쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. X. 3 Ir
o' εἰuum transubstantiat in propriam earnem , ct sanguinem: S in Carinine de coena Domini apud Io locum Hockerium sic legitur: Ave deitatis forma Non es pauis , sed ei Deus
Dei an onis norma ς Homo , Liberator meus .
Is te quisque delectatur , aeui is eraee ρependisi , aes de fide spreulatur. Et in earne defeeisi.
Hieronymus quoque Pragensis interrogatus de pane post consecrationem , an maneat, teste Poggio Florentino in Epistola ad Leonem Arretinum , respondit apud Pi rem rewanere panem . Ita ergo censent, qui ante Lutheri apostasiam vexarunt Ecclesiam , perditissimi Hussitae. Quid vero haeretici post Lutherum exorti Z Zacharias insinus Hidet hergensis in Misceli. catech. 7. Lutheraui, inquit, ac effant Christum mendaeii: negant enim paπem esse usias eorpus, fesdieant eorpus esse in pane e videant igitur , quomodo in extremo judiaeio de bae blasphemia θ' ea mnia sint Gripo responsuri. Papissa
magis retinent verba Chrisei. Zuvinglius in epist. ad Ioannem Bu-genhagium querebatur, non posse eAntichrisum ρrofligari, nisi o errore eonsubsantiationis profligato. Consensus, ut dicitur, Orthodoxo. rum Sacram. ε. Ut vero, ita loquitur: Duam multum consubstantiationis error transubsantiationi praestet, nemo facile dixerit: abfurdiorem eerte esse , ct a ciristi verbis alieniorem riveologi Seho lupiet, homines aeutissimi observarunt. Scharpius in Cursu Theolog. art. de S. Coena cap. de Consubstant. Iam, ait, de eonfubflautiatione di cendam erit, qua haerem astiqua es, quam Lutherus seeutus es, ore. Plura vide in Conversione Ioannis Georgii Rat. 36. cap. s. &apud Lindanum in Apolog. Relig. Catholicae . UI. Talis denique est Causa , pro qua pugnamus, ut nec ipsos Lutheranos judices formidemus. Idem namque Lutherus in libro de Abroganda missa sol. asI. scripsit, Gripum Dominam verbo virtutis suae pauem in eo us suam mutasse. In Consessione magna de Coena Domini commendat Nicolaum Papam, quod Berengarium adegerit ad palinodiam , ibique secum Pontificiis sentire testatur: ac pariter in Consess. minori affrmat, se tenere de Coena sententiam , quam Ecclesia semper servavit sub
ipi quoque Papatu et sunt quippe ejus verba : Sie Papsa Meent, imo non Papsa, sed sancta Corsiana Eeelsa , ct nos eum ipsis . Dam.
narunt propterea Lutherum tanquam nobis consentientem praeeita. tus Consensus orthodoxorum , Bega ad i. partem libri Brentii, Wol. langus Musculus in Epist. ad Martinum Bucerum , aliique apud Scultetu in in a. decade Annalium . Confussio Augustana , ut anno MD XXX. oblata fuit in Comitiis Augustae Carolo V. articuIum X. ad hunc modum exhibuit r De eaena Domini docent , quod corpus ct j aquis Gripi vere adsint, er diseribuantur ve flentibus in eoena Domini, ct improbant fleas docentes. Ubi, etsi aperte non tradatur transub sau
315쪽
flantiatio, nulla tamen substantiae panis fit mentio . quam secissent utique Consessionis auctores, modo in re tanti momenti noluissent inWictissimum Imperatorem , Sc Catholicos Principes latente perfidia decipere . Atque idcirco ad articulum illum decimum ita rescriptum est, Deeimas articulas in verbis nihil offendit: quod Lutherani quidam audacissimi, cum obmutestere deberent, nobis objiciunt, progenuino illo articulo obtrudentes Confessionem vitiatam anno unx L. in qua legitur: De taena Domini docent, quod eum pane vino vere exhibeantur eo ur dr Iamuis orsi vescentibus in ciens Domini . Indignatur Catholicis Philippus Melanchthon in Apolog. art. a. quod hunc articulum decimum ex Germanico exemplari exhibito Augustanis Comitiis non repetant. At exemplar Germanicum cohae rei magis cum doctrina Catholica, utpote quod non commemorat substantiam panis & vini, sed tantummodo Decies: nam, ut recitatura Ualentino Erithraeo Lutherano ad annum MDLXν. adversus Sacrain mentarios , idem articulus in autographo Germanico sic legitur:
Latine: De eaena Dominι docenς, verum Gripi eorpus , ct sanguinem vere subiseere panis er vini is ciaesa esse praesens, in eademque distribui ct aeeipi. Huic ad verbum respondet Consessio Augustana , versa in linguam Belgicam ac typis cusa Vesaliae anno xs63. Aiebat
proinde Marcus Tilmannus Heshusius inter Lutheranos percelebris , periculose Protestantes adstringi ad Consessionem Augustanania , quam cum sua Apologia appellabat humanum seriptam, corrigendum i S doctrina contaminatum . vide Lindanum tom. a. Apologetici pag. edit. Plantinianae 9s. Ipse demum Melanchthon Consessi nis & Apologiae auctor, ac signifer Lutheranorum, anno is Io. edidit librum ad νersus Oecolampadium, ubi accumulavit veterum Patrum testimonia, quibus expresse asseritur conversio substantiae panis ineorpus Christi. Prosere haec verba Chrysostomi, Non est figura tantum ct exemplar quoddam Dominisi eo oris panis, sed in illum eouvertitur eorpus Gripi r haec alia Cypriani, Panis se non e gie , sed natara matutus omnipotentia factus es earος multa denique Ambrosii, quibus productis ait: me tam lava reeitatio exemplo rum ostendit auctorem sensisse , panem noo esse tantum signum , sed
saturam panis mutari . Talia Melanchthon. Nullus itaque error,
haeresis nulla detestabilior est, simulque improbabilior hac de Cou- sub friatione, sive de Impanatione: quam praedamnavit Christus Eucharistiam instituens , prae carunt Ecclesiae Patres, anathemati
316쪽
Liber Trigesimus tertius. Cap. X. 3I3
rarunt pIenariae Synodi, resutarunt Occidentales & orientales con sensu unanimi, exosam habuerunt praedecetares Lutheri, oppugnarunt aliae Novatorum sectae , tradidit sibi ipsi repugnans Apostat Istehiensis , confixit, aut saltim probrose occuluit Augustana Conia sessio , hujusque apologista olim reiecit, ac profligavit: quae omnia sunt a nobis evidentissime commonstrata.
opponunt autem haeretici: Ex Scripturis eruitur potius dogma Lutheranorum. Enimvero Eucharistia appellatur Panis , Lueae xxiv. I s. & in I. ad Corinth. X. 16. &κι. 26. 28. ideoque in illa remanet panis substantia . Praeterea ex verbis Domini, me est eoriapus meam , male inserunt Catholici transubstantiationem . Nam idem Dominus joan. VI .s I. inquit: Ego sum panis. At cum ait, Ego sum panis, non se mutavit in panem ἰ dicens ergo , me es eorpus
meum, non transmutavit panem in corpus suum . Atque hoc argu mentum urgebat Petrus Martyr in libro contra Gardinorum num. II.
Insuper salvatur veritas hujus propositionis, Verbum earo factum es. per unionem humanae, divinaeque naturae: igitur & constabit veritas alterius, me es corpul meum, per unitionem utriusque substantiae. Ad haec, inquiunt communiter Lutherani, de serro , quod
pervaserit ignis , recte dicimus , Hic es Quis, & de dolio, quod
vitio sit plenum, me est visum , nulla facta aut in serro , aut in dolio mutatione substantiae. Cur ergo substantiae mutationem inis ferendam esse arbitramur ex enuntiatione illa consimili, me es eorpus meum p.; Resp. haec nullius esse momenti. Cur enim Eucharistia appelletur Panis, explicatum est priori Regula capitis praecedentis . Quod sequitur est Petri martyris argutum cavillulum: nam Lutheran mi iis verbis, Ego sum ponir, agnoscunt metaphoram , quam negant inverhis Coenae , propterea quod non absolute Christiis appellavit seipsum panem, sed panem vir , idest comparate ad manna, de quo eo loci fit sermo et quod Salomon Glassius lib. v. Philolog. sacraetrare r. cap. II. contendit esse metaphora signum evidens . Deinde retorquetur illa argumentatio adversius heterodoxos. Enimvero pro
positiones a Christo enuntiatae, cum inse sit in fallibilis veritas, aut veritatem supponunt, aut effciunt. Haec propositio, Ego sum paπuvivus, supponit Dominum Iesum esse panem supersubstantia lenia, quo fruuntur Angeli, ideoque id haec enuntiatio non essicit. Igitur propositio ista , me est eorpus meum, cum non praesupponat realem corporis Christi praesentiam, illam ossiciat necessum est . Si autem
317쪽
nil esse substantia panis, S actio illa recte dicitur transubstantiatis .
Vide, si hae minus placeant, responsionem aliam Bellar mini lib. 3. de Euch. cap. 24. Proximum sic diluitur: In ea propositione , Verbum e reo factum est, Verbum subjecti locum tenet, ideoque ipsum Verbum factum est caro assumptione humanitatis in Deum : at ita ista , me est corpus meum , corpus non est subjectum, S consequenter non. est id, quod fit per unionem panis ad corpus . Probaret aliquid argumentum, si quemadmodum dictum est, Verbumfoctum est earo, ita dictum esset, Corpus meum faciam est pauis: at neque hanc Io inquendi sormam adhibuit Christus, nec manem omnino nominavit, sed nude ac demonstrative inquit, Hoe est Gryar meum . Iure in adversarios hoc idem argumentum intorquet Estius dist. xi. f. i. D insuper aliam expeditissimam responsionem . Ne suspicemur con erinsionem naturarum in illa enuntiatione , Verbum earo factum est, facit & immutabilitas divina naturae, S quod immediate subjicitur , scilicet, D habitavit in uobis: quibus verbis commonstrari diuinae
humanaeque naturae distinctionem , ostendi ratione S auctoritate disputans adversus Eutychianos lib. xxv I. cap. 8. in casu autem no stro neutrum habetur ἰ quoniam neque panis substantia immutabilis est , neque subiiciuntur verba , ex quihus inserri possit eam perinmanere. Ad exempla adducta postremo loco harae sit responsio. D cent Rhetorici, atque inter hos Glassius Lutherauus praecitat. tr ctatu I. cap. 37. ubi agit de Buecdoebe partis, unam rem enuntiari de alia, aut partem usurpari pro toto ex consuetudinario sermone , hominumque instituto , quando vel est pars essentialis, quo sensu anima accipitur pro toto homine: vel pars integralis quo sensu ea. ro idem est , quod corpus: vel pars rei aggregatione compactae , quo sensu murus idem sonat, ac civitas; vel qualitas inhaerens , aut res contenta, quo sensu urbs significat populum, lux solem , domus familiam. Quadrant haec quidem in exempla producta , sed non in verba Coenae, Hoc est eorpus meum : siquidem nulla hominum institutione , nulloque usu sermonis hoc vocabulum Gorpus designat par tem aliquam, vel accidens inhaerens pani, sed substantiam omnino disparatam, ac suhsistentem . Addo Schlusierhergium I utheranum fateri verba Christi tam clara esse, ut nulus e gelus e caelis, nultas homo in terris possit elarias loqui ; ideoque nullam in illis transi
opp. a. Antiquiores Scholastici tradiderunt ex Scripturis non posse transubstantiationem invicte probari. Ita inhamus in IV. q. 6. Scotus, Paludanus, Argentinas , aliique in iv. dis Lxi. Ipse Bellar minus lib. I. de Euch. cap. 23. de S to haec ait: Dicit noti extare Iocum,ullum Seriptura ta in expressum, ut fine Getesia deelaratione evidenter eogat transubsantiatiouem admittere . eisque id non est om nino
318쪽
Liber Τrigesimus tertius. Cap. X. 3 ly
nἰλνο ἰmprobabile . Similia Franciscus Suarea tom. I. in I. p. disput. 49. seel. 2. Durandus autem in I v. dist. XI. q. I. aperte negat materiam panis transubstantiari, atque inibia forma agnoscit conversionem equamobrem graviter reprehenditur a Bellarmino in praecitato lib.eap. I 3. atque ah Honorato Tournely q. I. art. 2. Non sunt ergo VerbaruScripturae tam aperta, ut invicte tra Uubsantiatiouem commonstrent. Resp. Hoc unum velle acutos illos disputatores, quod spreta
omnino Ecclesiae Catholicae auctoritate nullum sit Scripturae testimonium , quod non possit tu pravum sensum torqueri; ct istud maxime, me es corpus meum, talis esse generis, si haec verba nuduaccepta philosophicis altercationibus subiiciantur . Quod utique Seholasticorum judicium confirmant Lutheri, Calvini, & Zuvinglii de iis em verbis oppositae, S nullatenus ad concordiam revocandae sententiae. Nos autem etiam auctoritate Ecclesiae praecisa , sive non spectatis de transubstantiatiose decretis , arbitramur Luthera nos e dem Scripturae testimonio refelli, quoniam accipiendum est, ipsis quoque fatentibus , in sensu obvio, planissimo , & quem verba praeseserunt. Talis autem sensus est, id, quod manibus Christus sere-hat, post ipsorum verborum pronuntiationem , corstas esse, non panem . Nihil proinde ad nos attinet quorumdam disputantium opinio de sensiu, qui possit Dominicis verbis aptari et quando adversarii nos provocant ad planum , & litteralem . Verumtamen ego non Schol sticos Lutheranis opponam , etsi opponere possem sanctum Thomam. q. s. art. a. aliosque sexcentos, sed Claudium salmasium haee adversus Grotium pag. sI6. pronuntiantem et Si ad litteram accipiantur verba Chrisi, ut debere aeeipi eontendunt Min simi Laiberaui Theo-Iσι , love magis doctrisa: Pontificiorum favent, quam Lutherasae . Dixis Christus, me es eorρus meum, eam panem traderet. Er oris amplius panis es, sed corpus orsi, ut ille , qui veritas est , affirmavit. Durandus, ut in oppositione dictum est, refutatur a doctis viris: S quidem iure , meritoque ς nam si permaneat materia panis, remanet etiam subjectam accidentium, quod damnatum est sess. viii. Concilii Constant. neque fit in Eucharistia mutatio totius substantiae panis . quod repugnat Tridentino sess. At II. cap. 4. can. 2. Attamen, ut nec Durandum vellicem, dico nomine materiei intellexisse quantitatem, in sententia Peripateticorum .a substantia distinctam, siquidem eadem dist. xi. quaest. i. strihil: Sasstantia pauis ct vini avertantur in sub stiam eo oris orsi, quibus verhis traUubstantiationem profitetur; additque statim : Mediante trii conversione
corpus er sanguis orsi virtute divisa babent talem ordiuem , seu B hirudinem au speries, sub quibus fuerant paris er uiuam ς quibus videtur asserere, quod existant absque proprio subjecto Deetes, & ac
319쪽
opp. I. Inauditum fuit ante Lateranensem IV. synodum vocabulum Transibuntiationis. Consensu autem Pontificiorum fides catholica novis revelationibus nequit inniti, ut docent S. Thomas I. p. q. I. art. 8. Canus lib. a. de Locis cap. r. ae Bellarminus lib. 4. de verbo Dei cap. 9. Fluxa ergo est fides transabiantiationis ante x III. 1 eculum prorsus ignotae . Resp. hoc argumentum Hornarii lib. a. Theol. cap. I. num. I 67. puerilem esse lusionem , ct a vocabulo ad rem vitiosum transitum . .
Quod spectat ad nomen, c quamvis longe ante synodum Laterani
transubstantiatio nominata sit, ut supra ostendimus recte no a vocabula usurpari ad novos err6res eliminandos , evincunt voces σμήσιον, & δωτόκος, quarum primam Nicaena, alteram Ephesina Synodus consecravit. Quantum vero attinet ad dogma ἰ id, quod nos explicamus transubstantiationis vocabulo, significarunt Veteres nomine e neersionis, mutatanis, atque translementationis, ut con sat illorum testimonia pervolutanti. Immo si antiquorum aliquis subobscure, ac etiam falso, non explorata traditione, aut nondu ,
latis ab Ecclesia definitionibus, dostma istud exposuistet; non idem dicendum foret, posteaqllam Ecclesia in Spiritu sancto congregata diligentius veritatem investigavit , ct manifestius tenendam , cre dendamque proposuit. Id namque utilitatis S commodi nobis haereses contulerunt, ut quod nullo contradicente securi tradiderunt majores nostri, contranitente haereticorum petulantia , quasi Vento
nubes difflante , planum modo sit, & meridiano sole splendidius . Ob. q. At summi in Ecclesia Doctores docuerunt permanere cum Domini corpore substantiam panis. Enimvero S. Ioannes Chrysost mus in Epistola ad Caesarium Monachum refutans haeresim Apollinarii, & Synousi astarum asserentium in Christo admirandam commix-δionem , qua Deus homo lecti sint una eademque natura, ut jn
quit Ephraemius Antiochenus apud Photium cod. 229. demonstrat unum filium , ct unum Dominum habere unitarum naturis rum domi. nationem , ct potestatem , etiamsi naturae non consubstantialeS eXistant, Sc unaquaeque servet proprietatem suam incommiXtam, at que ad hoc ostendendum utitur exemplo Eucharistiae : Sisat, inquit, anteq am sanctificetur panis, panem nominamus, diviπa autem ii
tam sancti ante gratia , mediaste Deerdote , liberatur es quidem ab appellatione panis, dignus autem holitus est Dominiet eo oris υ- pellatioue , etiamsi nataνa panis is ipse permansit, eT non duo corpora , Ied unum eorpus filii praedieatori se hie divina inundante
corpori natura, suum filium , unam personam, utraque haec ferer πι. EX pende quaeso ea verba, Etiamsi natura panis in ipso permo si , Gr*ce, ει-ἡ me ἄρτου ἐν αἰτῶ Limis . II. Theodoretus Dialogo a.
qui inscribitur Leonfusus, paritur inquit: Neque enimIImbola
320쪽
Liber TrIgesimus tertius. Cap. X. 3I
priori substantia, ct figura, ct forma, ct videri, tangiqse possunt. Hui ct prius. Hic non tantum legitur symbola, idest panem, R
, sed etiam, manere in priori substantia , μ; md -τime ἰσiar. II l. Gelasius Papa in libro de duabus naturis in Christo adversus tychem, Certa , inquit, sacramenta, quae sumimus es oris , ct D uiniroripi, divisa res est; propter quod dr per eadem divisa e cimareonserter natara: ct tamen esse nou desinit substantia, vel natura panis ct visi. IV. Berengarius in Consessione approbata a Concilio
Romano v I. anno lo 9. st quae extat de Consecrat. dist. a. cap. Ego Beren artuι, ait auctoritate Evangelica, ct Apostolica traditione tenendum esse , panem θ' visam, quae in altari ponuntur, post coπ- seerationem nos solumfacramentum, sed otiam verum tarpus 9Dπ-guinem Domini nostri Fesu Christi efe, Osensualiter nonsolum sacramento , sed tu veritate manibat Saeerdotam tractari, frangi, ct fidelium dentibus alter; . Duo sunt itaque in Eucharistia, panis &vinum, idost, sacramentum , sive signum sensibile , ct corpus ac ianviguis Domini. Resp. Chrysostomum nomine νυοιω, reatura , Intelligere spe etes , Sc aecidentium compIexionem, non substantiam proprie di .diam: primo quia negat post consecrationem locum habere oram appellationem panis: deinde quia docet, non duo corpora, ted unum praedicari; enuntiarentur autem duo, non unum , si coexisterent sub stantia panis. ct corpus - Christit insuper quia assirmat naturam panis permanere in ipso pane , quod prosecto nequit intelligi ,-nisi de accidentibus, qui hus natura panis vestitur, cum ineptissi--ma sit haec locutio. , Natura panis in pane remanet. Neque ins -litum est apud Patres, congeriem omnium accidentium, quae rem aliquam Κcernunt ah alia, nomine νυ - . & iae insigniri. Nan
qualitat rerum existentium . Ac Theodoretus Dialogo a. de humore, S fluiditate, quae sunt qualitates materiae, ait, τας ἀγχιτώσας --ἴπενιῶνα , inses nataras miseeri. Consentiunt Latini, inter quos Hi larius can. X. in Matth. stribit, Corpus per fidem morti aram in no raram anima evadit, & Ambrosius in Hexa meron lib. m. cap. z. -& de mysti eap. 9. assirmat nataras fuisse mutatas, quaMo e petro, aqua fluxit, ct ferrum again super natavis & quando Iordanis con- Versus eontra natuνam , reversus est in sui fostis exordium . Plura - exempla affert Harduinus de Sacram. Alt. cap. 3. dc 4. Nil ergo mi rum , si Chrysostomus vocem νωι- adhibuit ad significandam accidentium panis glutinationem. Id quidem scite admodum secit, com-Probans unitatem Persena , quae naturam assumpsit humanam, com