장음표시 사용
171쪽
ex ipsis palam amrmarunt ri ut se illicet Sanctitas sua ad amplissimam hane dignitatem
D. Abbatem Annibalem Albanum , germani fratris filium t else illi aetatem aὸ eius modi honorem capessendum idoneam ἔ plura ipsum ae illustria ingenii & eruditionis
specimina prodidisse, non tantum in amoenioribus studiis , verum etiam in severioribus
disciplinis: Theologicas insuper Theses ante
plures annos in totius conspectu urbis magno cum plausu publice propugnasse r ae post adeptam tum in eadem facultate , inmetiam in utroque Iure lauream Doctoralem in sorensi-hus is udiis majorum urbis Tribunalium diu laudabiliter fuisse Nersatum: eius denique prudentiam, pietatem, morum integritatem --nium sermonibus celebrari; proinde qui communi omnium Consensu probaretur , tantoque munere dignissimus haberetur, ex Pontificia moderatione nequaquam reprobandum
videri . Quidam Pontificis animum flectere aggressi sunt variis propositis exemplis Pii II. Pii U. aliorumque Pontificum , qui sacro
flagitante Senatu, nepotes suos ad Cardinalatus honorem mehere non recusar t.
Alii demum commemorarunt, hac ipsa recurrente die , Anno et 37o. ab eodem Pio . saero Cardinalium coetui adscriptum fuisse Ioannem Hieronymum Albanum , Mn--ctuatis suae gentilem , pietatis literarumque gloria celeberrimum , adeoque maxime de .cere aiebant, ut ea ipsa felici die sua tan .ctitas sacro Collegio redderet Cardinalem
Albaniam, communibus expetitum votis, domesticarum virtutum aemulum, eidemque
Collegio praesdio simul ac ornamento suturum . Porro Eminentissimi D. D. Sacri pantes Prodatarius , & Pauluccius a Secretis Status, etsi cum reliquis omnino semrrent,
ab eiul modi tamen petitione sibi , ut Pontificiis Administris, abstinendum esse dux runt . At Pontifex sacri Collegii precibus
minime delinitus , nec allatis irationibus, & exemplis a proposito revocatus , nepote praeterito , eos tantum Cardinales creavit, quos supra memoravimus , pronuntiavitque desuper Apostolicum solemne decretum , e X conlueta verborum formula tenoris sequentis, videlicet: Auctoritate omnipotentis Dei. L sanct eum Apostolorum Petri & Pauli, ac No-
stra creamus S. R. E. Presbyteros respective Diaconos Cardinales, Franci lcum Ma tellum , Patriarcham Hierosolymitanum . Joannem Badoero , Patriarcham Venetiarum , Laurentium Calanum. Archi-Epi se pum Caesareae, Laurentium Corsinum Archiis
Episcopum Nicodemiae, Laurentium Pliscum, Archi-Episcopum Jamientem , Franciscum de A quaviva, Archi. Episcopum Larissensem, Thomam Russum , Archi-Episcopum Niceae, Horatium Philippum , Archi Epilcopum Spa-dam , Episcopum Lucanum , Philippum Antonium Archi- Episcopum Gualterium, Episcopum I molensem, Chri ilianum Augustum, e Duethus Saxoniae, Epilcopum Iaurinensem,
Raynutium Palla vicinum , Ioannem Dominicum paraccianum, Alexandrum Caprara,
Iosephum de la Tremotile, Gabrielem Philippuccium , Carolum Augustinum Fabr num, Carolum Columnam , Petri im priolum . Nicolaum Grimal dum , cum dispensationibus , derogationibus. & claululis necessariis. & opportunis . Unum in pectore
reservamus, arbitrio nostro quandocunque
declarandum. In nomine patris i Sc Filii f& spiritus ' sancti. Amen.
His peractis Emmentissimus D. Cardiis natis Maris coitus , qui aliquot ante dies Sanctissimo nuntiaverat , se a R. P. D. Gabriele Philippuccio fuisse rogatum, ut quatenus sua Sanctitas ipsum sacro Cardinalium Senatui adscribere decrevisset , id impedire , atque Pontificem a sententia deducere conaretur , cernens ipsum in ea constantem perstitisse, rursum eiusdem D. Phia lippuccii preces exposuit , humiliter supplicantis , ut sua Sanctitas recusationem Carindi natatus, cujus oneribus serendis se prorsus imparem agnoscebat, benigne admittere dinaretur ac deinde assurgens reverenter eX-ibuit Sanctitati tuae supplicem libellum scriptum, subscriptumque ab eodem D. Phia lippuccio , quo haec ipsa petitio continebatur . Pontifex acceptum libellυm legendum tradidit Eminentissimo Domino Cardinali Pamphilio , Priori Diaconorum , qui statim eum palam in Consiliorio recitavit ; eias autem exemplum hic subiicietur: B. P. Invaluit rumor, Sanctitate si Vestram
inter Catamalitia dignitate decorandos me oque a perihere deliberasse . Fateor ineenue , me huiQmOdi rumorem non modo va
172쪽
m prorsus inanem , sed etiam summae prudentiae Sanctitatis Hesrae inis riobum femper
habuise o adhue habere , cum revera me nulla ex iis qualitatibus praedltum agnoscam , quibias ad tantae dignitatis culmen petratura is ensus. Rerum quia fumum inuata bonitas , quae in Sanctitate VHira residet , his emuibus posthabitis, vere adhAc es ere poFIet , quae Ialso , ut dixi , a fama nunciata e Misimaυi: ideireo In hoc casu humιllime provolutus ad pedes Sanctitatis Vespae, maiori, qua possiori, suὀmissione, aliis quamplurimis rationibus omissis , pono ante eius elementissimos oculos gravem mesm Marem , quae
in hisee posti emis diebus omnino indiget paceo quiete, non autem agitationibus, quas fi cum ferunt negotia eidem dignitati necessastis annexa . Spero itaque , Sanctitatem Heseram εenigne admissuram esse eam, quam post diuturnas ad Deum fusas preces sponte, ιιόere , o matura praevia δειiberatione nuuc Iacio,
o in qua, Deo Dote 4 constantissime, quoad
vixero, perseverabo recussationem, vel potius non acceptationem, sua etiam si opus fuerit, repudiationem aut renunciationem Carrinal Ωιs cum praeυentiυa tamen facul ate, quatenus
opus sit ; s ita placeat scimmae bonitati Sanctita tis Hesrae , retinendi pro mea hovesia sustentatione Canonicarum , quem nunc obtineo in
Eeelesia S. Ioannis in Laterans , ctim penso uibus, una scilicet super altero Canoni eatu eiusdem Ecelesiae . aria super Cavonieatu Basiacae, xPetri . . reliqua super dignitate Cathedralis A rarae, me non alia incia , quae modo smiliter obtineo . Venerabundus aeosculor pedes Sanctitatis Hesrae , deprecans ei a Deo opti
Humillimus ti obsequentiis: subditus
GABRIEL PHILIPPUCCIUS. Absoluta huiusmodi et ibelli recitatione, An.
ctissimus, etsi animum a compellendo invito alienum ostenderet, asserens se toto sui Pontificatus tempore neminem unquam renue a.
tem ad Episcopale munuς suscipiendum coegisse, & ceteroquin expestiens ducere, ut praeelara haec Christianae humilitatis exempla aliquando ederentur: noluit tamen illi eo quidquam decernere, sed meritissimo viro longius tempus ad deliberandum in re tam gravi concedere vellet declaravit. 1nterea vero singuli E-
minenti Isimi Patres e subselliis surgentes ad
Pontificiam sedem accessere , obsessumque Pontificem validioribus, quam antea, precibus aggressi sunt, ut D. Abbatem Albanum , nepotem ea ipsa die sacra decorare purpura dignaretur . Uerum Pontifex sententiae tenax novam hanc oppugnationem sortiter excepit, propulsavitque , quin imo vultu commotior ait se eorum suffragia exquisivisse pro iis . quos Cardinales creare intendebat, non au tem pro iis , quos creare minime intendo bat, adeoque omnino ab eiul modi sibi malesia petitione destiterent. aibas verbis uni. .
versos dimi it . ingenti profecto admiratione pertusos, quod Pontificia constantia obnixis iteratisque sacri Collegii precibus fleeti minime potui ilat. Eadem die vespertinis horis omnes renunciati Cardinales , Romae degentes , prater D. Philippucium , scilicet Eninentissimi Martellus , Calanus , Corsinu ς, Fliscus , Ruisus , Pallavicinus. Paraccianus, Caprara, de la Tremo ille, Fabronus, Columna. Priolus, & Grimal dus, in Vaticanum palatium concessere , purpureum birrctasi, atque mouetiam 4 ut vocant, a Sancti stimo
accepturi, eique de sua in sacrum G,llegium cooptatione gratias, ut moris et . acturi. Eos omnes Ponti sex in cubiculo, ubi sacrae In quisitionis Congregatio haberi solet, benigno laetoque vultu excepit, ad osculum Pontificiorum pedum admisit, ac subinde cere moniarum magistris opem serentibus , purpureo biteto snguios , atque moet retia decoravit. His peractis .Eminentissimus Martellus suo, eollegarumque nomine . satis gravi ac ornata oratione Italicis vethis composita Sanctissimo gratias egit . Cui Sanctitas sua e dem sermone in hunc sere modum responuit :Devori obsequii., gratique animi sensius, quos ob acceptetm Cardinalitiam digre tatem profitebuntur, sibi periucunάos accidere . Ipsam quidem diqnitatem omnium esse maximam ,
quae ab Amytolica Iede conserri m 'tint, iure
tamen ipsis delaram esse , quorum Jecimae virtutes , atque preclara in Apololicam I dem merita iam ludum tali eos praemio δε-gu.smos decἰurabant . Porro non alia ab eis Arari a limi fe expetere documenta , nisquod proprii oscii partes sedulo implere su
derent . Remiuiscerentur idcirco , Iibique a tente consideranda proponerent vel ba Canties
173쪽
Anne: Domini enim sunt Cardines terrae,& posuit super eos orbem : I. Reg. cap. I. vers. 8. quibus verbis Cardinatatus essentia r quid litas demonstratur ; Cardinales enim, tit notum est , a Cardine denominati . mr autem Cardines Eon mundi , non carnis of n uiau, non Principum serati , ves alterius eni- clinque personae , sed domini duntavat, at f.rere textus admonet, Cardines ess e debere, id es nulli partium sudio additios , sed
jiι taut tim obsequiis mancipatos . Adverterent praetcrea diligenter, factum textum non dicere :posuit eos super orbem : sed, posuit luper eos orbem, ut per hune loquendi modum Cardi. nates edoceantur, ipsor Am munus ei se Ecclesiae enera fine graυissima sitimere . Em mentis-Dσι in uittir , qui ad sibi tmen hi ne gradum c Inmitur proponere sbi debere, se a Deo non ad otium, delicias , Iasicinnis; sed ad labores, curas, atque folicitudines vocatum esse . Romet- num Pontificem servum servorum appellari, hujusce Pontificia servitutis Cardinales quoque, qui perpetui eicis Coadiutores oe Consiliarii sunt, participes esse oportere , quin etiam eiu modi servitutis nune maxime potiorem quam Mnquam alias partem illius fabeundam ese, propter .nfirmitatem Usi nodi Pontificis , qui di eillimis hisce temporibus se tanto oneri ferendo plane imparem agnoscebat. Meminisse Pr reipue igitur eos debere . Cardinariam officiam in eo tam esse, ut Poot ei Opportunis eousliis G mouitis adsint, etiam irrequisiti. Eo ipsos of eis diligenter fungi, quam enixe cupere , ea que de re cuiuique illartim eonscientiam distri
cte onerare. Mnime tamen ambigere, quin eum
hanc , tum reliquas omnes Iuscepti muneris lpartes egregie impleturi forent, ne palam semper facturi, probe intelligere, non eos super or-
hem , sed Orbem super eos positum esse. Quis si coent, ut omnino fibi pollicebatur, ex sortim creatioue mVnum Sanctitati suae meritumat ud Detim magnum itidem Catholicae Eccle- si praesidis in m decus, maenum denique eorum animabus emolumenitim commi altim iri. Qu.e ut Ieliciter evenire vellet,divinam bouitatem euixis ossiduisque pretibus exονare non praetermitteret .
Dimissis postmodum Eminenti l sitriis Cadidinalibus , Ponti sex de persona D. Philippa ii Cardinatatum renuentis deliberare coe. pit . Mi sit itaque postridie Patrem Francit cum Mariam Casinum, ex samilia Capuc
torem, pietatis, prudentiae, doctrina quela dibus insignem, qui nullo hortationis gene re praetermisso , hominem de suscepta sententia revocare dc ad accipiendam Cardi litiam dignitatem adducere niteretur: eique praeterea subsidia exponeret, qui has sanctitas sua domellicat illius rei anguiuis liberali plane animo subvenire decreverat . Irritus tamen fuit Pontificius conatus; nam D. Phili pii ccius propositi tenax nullis omnino ratio-nous flecti potuit , quin immo ex ejusmodi sibi permole ita successit eam suscepit animi aegritudinerti , ut in admodum gravem ancipitemque corporis morbum delapsus fuerit.
Quod ubi rescivit Sanctitas sua, illico misit Illustrissimum D. Joannem Mariam Lanci sium, Medicum intimum Pontificium, qui
suo nomii ne aegrum inviseret, eumque consolaci & a suscepto rnae rore abducere conaretur.
Explorato vero iam satis superque D. Phialipuccii animo, Pontifex Maximus, ne quid
inconsulte decerneret, exquirendum censuit votum complurium D. D. Cardinalium . sapientia & rerum usu praestantium , itaque negotium serio ac diligenter expendendum
commisit Eminentii simis D. D. Acciaiolo , Carpineo , Mari icotto, Spada , Collo do , Pantiarico , Sacri panti, Ferrario, Spinotae, Pauluccio, spere lio, Pamphilio, ae Ottho bono , constituta ex ipsi; peculiari congregatione , cuius Secretarium, R. P. D. Coinradinum , Sanctitatis suae Auditorem delignavit . Coacta igitur ejusmodi Congregatione in aedibus Eminentit si mi Acciaioli die et s. Maii i7o6. discussoque mature du bio, an R. P. D. Philippuccius a Sanctissimo cogendus esset praecepto sanctae obedientiae ad Cardinatatum suscipiendum , eiusque insignia inestanda, caeteraque solemnia Pera genda , Eminentissimi Patres unanimes coingendum non esse censuerirnt.
Post hae e idem D. Philippucius in proposito usque magis constantior perseverans , ne de fixa deliberataque eius voluntate resutandi , vel etiam renuntiandi Cardinatatum unquam duhitari contingeret, .
oriani a & singula in supplici superius enuntiatio libello contenta confirma τit, ampliavitque , ae uberibus adhue & seleam ius animum suum ea in re declaravit , publi.
co desuper die 3 i. ejusdem Mens Maii
174쪽
t o 6. celebrato instru mento , cuius exemplum in serius subiicietur. Cemens itaque Sanctissimus Pater, nullam iam sibi reliquam esse spem flectendi viri constantiam, vimque renuenti iuxta Congregatio. nis senium adhibendam non esse ducens , tandem ad enixas illius preces exaudiendas benisnum animum inclinavit . Indici proptereaiullit sacrum Consiliorium Fer. I t. die T. Iunii 27o6. quo rite coacto praesentes Eminentissimos Patres 37. his verbis allocutus est:
me nerabiles Fratres. Inter eos quos, in pne- ωιto Consistorio , de unanimi Fraternitatum
Vestrarum consilio pariter assensti Cardinales creavimus, fuit, scuti nostis, dilectus Filius, Gabriel Philippiaecius, Signarare iustitiae zorans. Graverat is qaidem prius vibis non obseure indicari animum suum a tantae dignita- si1 quam Iibi deferendam audiverat, fulgore refugientem , sed ut Terum ingenue fateamur , Chrisiana hie θ rara Viri humilitas potius nos in fuse to eonsilio magis e firmaυit. Clarius. ille postmodum ae disertius sensus suos ny mit, suppliei libello nobis in eodem Cnosi oris per duee wm Filium Nostrum Galliatium
Cardinalem Marιseotium porrecto . cuiust tenovem tune audivivis, hodie iterum audieris. Noluimus hae in re quidquam tune inconsulta releritate decernere, sed foliam eidem Gabrieli longius tempus ad deliberandum eoncedere velle declaravimus, ut tam suis, quum aliorum meribus divinam voluntatem accuratius exploraret , sperantes profecto, tametsi a compellendo invitum fere essemus alieni , quod ipse serius animo reputans, se per miniserium M.frum a Deo vicatum fuisse, iudicio tandem Nostro Molescere deberet . ac non minus inmicorum lac mis, quam suasioniblis flecti puerum alter omnino res accidit. Lis siquidem propositi tenax , accepto gestae rei nuntio,Hem , quod antea , consantissime semῖpersensit , idem quod antea , demississime βω- per precatus fuit. mirum interea Nos , -- fibita ad id spectata pietatis o prudentia
virorum opera , hortationis gemis omisimus , quo optimum Senem de Ascepta sententia δε-
auceremus , ac ratrones , quibus ille crufam suam orabat, resereremus f -uia tamen irrito
conatur nee solum irrito. sed ei insupergra. mi adeo oe moleso, ut λpsa eius vita in propinqtium inde discrimen pene adduila fuerit. In hoc rerum satu quid constit capere debe.
remus , a compluribus ex Fraternitatibus --
tudinis euras deponere eou-eυimus, libemifF- me exquisυimu ς, o D e re mature ac d lik ter, quemadmodum vestri moris est, disiussa nullam renuenti υim adhiben. I tm eLe unanimes Mnfusis. Interim idem Philip uerius , ne de consauri eius vitantate re fandi, refutandi ,
ae etiam rennutiandi Carinalatum , au7uam
dubitare eontigeret, omnia o singula insunt ei superitis enuntiato libello eontenta , eo minando ampliando ubertas adhue σ DI maius animum suum hae re declaravit, publito desuper celebrato inserumento , quod mox aneretaris Collegii Veseri legendum erit. Perlectum subinde fuit a D. Secretario Collegii elata voce memoratum instrumen tum , renoris, qui sequitur, videlicet; D DEI Nomine, Amen . Anno Incarnationis Domimicae Millismo septingentesimo framio, die trigesima prima Maii. Inditi ione XIV. .egnante Sanes lims Domino Nostro Clemente , PUr XI. Anno eius Pontificatus siexto. Cum sit, prout asseritur, quod aute alis demenses in ore atque Iermone Curialium buitis a mae urbis exortus fuerit rumor, Sanctissisti m D minum murum inter ceteros Sacrofanesae Roma
cedentibus novi fimum Conlisorium habitum die iet. Iabentis Mensis Mai maxime percrebuerit ; unde idem D. Philippuccius, rarι rumore audit O , tametsi illam falsum existimaυerit, υπι-
de tamen timens, ne verum esse contingeret, Emt-nentissimum Reυerendissmum Dominum Cardinalem Mari coitum rogaverit, Mi eunucis Sancii simum ab ui modi consilio, quatenus illud suscepiset, removere eonaretur, eique e ponere dignaretur causas, ob quas tanta digni talis oneribus ferendis se prorsus imparem re ιο- fiebat , adeoque iἰlam nunquam acceptare potuisset, inrano evaυesens, ne Sanctitas tua in Confisorio Ap a Leso eum Cardinalem crea
actu Consi orti tradiderit , ιn quo conflamtem animum Dum nequaquam ausentiendi sua creatisni ιn Cardinalem , eam Iue dignia
175쪽
eatem refutandi, repudiandi , oe renianai di aperiisme declarabat. Cumq;e etiam sit, quod dicti s Eminent fmur Mariscottus etiam ante Consistoriumpnedictum Domini Philippverii siclus , ea
qua decebat circumspiatione o reυerentia videm Sanctissmo innuere nou om ferit , ut eum a prompto removeret . Merum Sanctitas
si a huti modi accepta notitia in sua potius sententia eos antior perseverans , De Iorsan concepta , quod drtius D. Philippverius, proutat, i alias fecerunt, tandem assentiret, illius. que animus rationibus o insinuationibus Amia eum fefieretur, eum in supra ditio Consi- Ilorio diei i8. labentis Meni una eum aliis
pluribus S. R. E. Cardinalem ereaverit ae pronunciaverit , quemadmorim rensar ex decreto
Con seueriali disia Creationis, δ' notorium est. Sitque e irem , quod fatim edito dieio de-erero ιdem Eminentissimus Reverendis. mus Mariscottus , asturgens in praefato Com
sorio dictum supplicem libelltim scriptum ,
subscriptum ab eodem Reverendi. :mo Philippurcis, Sanellissimo exhibuerit S an litas Da illum legendum tradiderit Eminentifimo Reverendisimo Cardinati Benedieto Pamphilia , priori Diaconorum, qui illius tenorem audientibus o intelligentibus omnibur Eminentissimis D. D. Cardinalibκs, qui dicta Consi porto interfuerunt, de verbo ad verbum, palam publice tegit o publicavit, uti patet ex Actis Con morialibus atque ex ipsi stipplici libello originaliter mihi tradito, ad esse itim eant inserendi praesenti Inserumento, ereitis tenor hiatusmodi est
Beatissime Pater. Invaluit rumor &c. it titur integrum supplicis libelli exemplum . quia alibi, nempe superiori solio i a. insertum suit. Sitque itidem quod idem Sanctissmus D minus Myter , h per prefata infamia , n hil tune in dicio Considoris decreverit , sed
solum se long us remnus ad deliberandum in νε tam gravi eidem Domino Philippuccio δε- νe velle declaraverit , ae fibinde mediante opera gravissmi Viri, quem ad eiusmodi mu- ωas delegit , nullum hortationis genus omis
rit , quo inum D. Philippveeitim a fuscepto
constro derireret, atque ad acci tenda Ca
dinalatus insignia urgerer, validissim/s ad id illatis rationibus mo etiam munimentissmisaddιtis oblationibus , quibus domesticae eius rei angustiis abunde βόυentum esset . V ram
omnia inutiliter in cassum resa fumint.
Hine es quidam in mei Cererioniarum In elissi Θi Domini Nostri Mis diri ne Pronotam Aposolici , testumqite Hira friptorum ρυ- sentia consimitis idem Illuseritis. σ ReverendissDn. Gabriel Philippverius , Maceratenser ,
mihi cognitus , eoenoscens fims vires omniano impares esse ad tanta dignitatis onera ferenda , ex causis in relato supplici lihello re-eensitis, ne unquam in futuram dubitari conti gat de eius voluntate, ne amylius sub ancιρ ti remaneat vis o robur dicti deere ιι Conlisoria , iis , in qtio S. R. E. Cardinalis pronunemrus juit. praemissis humillimis precibus, quibus exorat Sant Vsimum Dominam Nolirum . ut dignetur ea paterna pietate qua D et, benigne admittere exoti fationes suas in relato supplici I bello enuntiatas, animum suum a maximis
et iis eripere, praemissaque itidem solemni
decuratione, qκa ιnnumeras Sanesitari suae reinpendit grates, quod iudignum oe humallimum servum fibditumque futim ad tam Eminentem Desinae Catholicae eradum evehere colitaverit,
'σnte ρο ex animi sui maturo conflanti det heratione fatetar is aseris rem universam fu- peritis narratam esse seram , o supplicem Itabellum , iuxta tenorem superius relarum , fulsea se traditum Eminent ii mo Cardinali Marisotto ante prefartim Consistorium diei a . currentis Mensis Maii Ommaque singula in dicto stipplici libello a me coram infra seriaptis testilus eidem tradito, ab eodem lecto , attente tonderato, mihique flatim restituto . contenta laudat , probat , rati at ,
re emulgat, illum ne integrum is prouι iacet , manu sua fer/ριum o subscriptum m
dio iuramento tactis m. fatetur, ac eo an
mo ct firma intentione dicto Eminentissimo Maristotio esse traditum affrmat , ut dies . Eminent. ymus illum exhίberet Sanctusmo in Consi foris , quatenus Sanctιtas sua eum inter
Cardinales creandos nomanasset eidemque Sanin
D. D. C dinalium Collegio eonsans eius
animus innotesceret, nequaquam tantam diagnitatem , cui se imparem omnino iptellige bnt intelligit, acceptandi, imo eam pra- ventiis reyudiandi, refutandi, renuntiam di . Declarat praeterea iterum atque irerum , se neque ante dictum Con soritim , neque diactae ereatisvis in Cardinaltum tempore, aut posea, oe usque in praesens eidem creationi in Carinalem assensim suum unquam praesti-
176쪽
tisse ima semper oe ranseanter repugna se , o
repugnare , . tantam dignitatem hnmeris I iis
smotismatis se semper repudiasse , refrixase,
renunciasse, prout iterum eam repudiat refutat, o quatenus opus sit, omni istunque iuri, tam ad rem, quam in re, tam initia .ro, quam perfecto, ct si quod acquirere potuisset, vel acquisitis it ex creatione, pro iunctatio ne , o decrero Con Miortati in manibus eiusdem n. renuntiat , is dιmittit , nullo iure sibi prorsus reservato , facultatem plenariam ρο ορ- portunatam ιmpartiendo Reverendis: Domino Secretario Sacri Collegii Eminentiss. S. R. E. Cardinalium , cuictinque perjοnae SS. bene visae , hanc refutarιouem , repudiationem , m quatenus opus sit , renunciationem
suam eidem Sy. oe Collegio exhibendi , ac pro eo timillime supplicandi Santiitali fiae, ut dignetur Alam admittere , seque quod relisutim vitae sebi supra es , in jua iocationeo quiete tramligere pei mittat. Acium in Palatis eis lem illuseris. Reverendiis. D. Gabrielis Philippuceii , 'praesentibus Illustrisi. Reverenduli m/s D. D. Petro Annibaldens de Molatia, Signaturae Jusitiae Votante, σ Antonio Francisco de Grasiis, Cardi I
bus Gerofanctae Ecclesiae Lateranensis restibus vocatis o rogatis. Ita est, Candidus Cassina, Nomcomensis, SS. D. N. Papae Gremon artim Magiser o Proto notarius . Loco H Sigilli. Absoluta instrumenti reeitatione Sanetis simus inceptam orationem his verbis prosecutus est: His omnibus attentis, Beati Gregorii praedecessorι nostri exemplum sequentes, qui λυitum neminem Episcopaleonur subire Wiollica iussio.
ne coegisse unquam reperitur, recusat onem , re pudtiri Ionem , seu renunciationem a praefato Ga-
friele Philipputeis , sicut praemittitur, fasiam admittere intendimus, eidem Gabrieli forsan aliquando illud ipsum d iuri, quod praedictus
Beatus Gregoritis cuidam Sebastiano, qui eommissum sol ab Anaserem Patriarcha Ecclesiae r gimen recusaverat, rescripsit, videlicet: Sensum ae Iapientiam isseram valde ego libenter amplexus 6m, laudaυι vehementer, vos δε- ιιces , me infelicem esse deputaυi, qui hoc Iempore regimen Ecclesiae suscιρere conueens. Finis divina bonitas, qtiae omn/a Dpιenter disponit, ex humili hac implissima dignitatis recusatione, non minus utilitatis omamenti in Ecclesiam derivari, quam ex tot praestantiam virorum I Jani G ra vina. Pont. II.
boribus , qui gravia eiusdem dignitatis ouera
Quid vobis υiδειαν ρAuditis postmodum viginti quatuor Eminentis s. Cardinalium sententiis, nam reliqui tredecim recentiores a secundo suffragio alallinere debuerunt, quod nondum ipsis ea faculta; a Pontifice tributa seret, cum singuli Cardinatatus refutationem a Reverendiis. D. Philippue ei o ne a m admittendam esse unanimes centuis sent, Ss ejusmodi refutationem , atque renuntiationem Apostolico solemni Decreto sequentibus verbis concepto admist & approbavit: Atidioritate Omnipotentis Dei, Sanctorum Wiolorum Petri Pauli, ac Nostra Admittimus recusationem , repudIationem, seu restitationem , oe quatenus opus sit, renuntiationem, ac dimisionem iuris, quod aequisivit vil acquirere pottiis praefatus Gabriel Phili' puccius ex eius promotiona ad Cardinatatum insuperiori Con Oris per nos facta , eiusque locum
vaeantem, ut prius, declaramus, perinde ac ipromotis de ui ius persona facta nunquam fuisset . Praeterea quatenus Uus sit, ct ad abtin-
dantiorem cautelam , concedimus ei retentio
nem Canonicatus o Praebendae Ereissae Samtii Joannis in Laterano, me non officis Doctoris Decretorum Poenitentiariae Moseolicae, ae pensionum omnium Ecclesiasticaram, quas depraesenti obtinet, eum derogationibus clausulis necessariis opportunis: In nomine Patris
re Filii H. o Spiritus Sancti. Amen . Deventum pollea fuit , ut moris eit, ad propositionem & respective praeconium plurium Ecclesiarum ; quibus finitis Sanctissimus ita rursus locutus est rVenerabiles Fratres . Loram Collegii vestri, quem admissa nuper recusatione , repudiatione , seu renuntiatione dilidii Filii Gabrieli, Phi. linuceii, ut prius, vacare declaravimus, abseque ulla cunctatione implere υolumus; ideoque ad maiorem Omuipotentis Dei Gloriam, ac San
ctae Romanae Ecclesiae praesidium , O decus ,
creare intendimus Praesisterum Cardiualem
Venerabilem Fratrem Michaetem Angelum de Comitibus , Archi-Disoptim Tis, sensem. Qtitu Volis videtur Singuli Eminentissimi Cardinales Seni res , silentibus ceteris iunioribus , ob superius enuntiatam rationem ante dicti Re
177쪽
tutibus ti meritis honorifice commemoratis, illius in Sacrum Collegium cooptationem unanimi sententia comprobarunt . Quocirca sua Sanctitas ipsum subinde S. R. E. Presbyterum Cardinalem creavit & pronunciavit adhibita consueta verborum sermula , videlicet: Auctoritate omnipotentis Dei, S. S. Apo- solorum Petri Pauli, ne Nostra creamus S. R. E. Presbνterum Cardinalem Michae
lem Angelum de Comitibus , Arehi Episcopum Tarsensem , eum derogationibus oeelatifulis nece stariis o opportunis e In Nomine Patris, H Filii, Spiritias Sam
Postremo Sanctissimus ut eximiam suam , ac vere paternam in D. Philippucium caritatem aliquo alio minime respuendo beneficii genere dcclararet, simulque eius honestae sustentationi opportune prospiceret , peracto Cons- sterio illi attribuit, & assignavit annuum subsi dium mille scutorum monetae Roma trae, quoad vixerit , e Camerae Apostolicae proventibus persolvendum; insuper ossicium Volantis Signaturae Justitiae ab ipso dem illam , eius ex sorore nepoti D. Francisco de Uico, in Romana curia Advocato , benignissime detulit, ae demum eundem D. Advocatum , quo commodius atque decentius suscipiendi muneris onera serre posset , Canonicatu Lateranensis Ecclesiae, qui iam dudum vacabat , auxit ornavitque , sacro plaudente Senatu , universaque propemodum urbe Pontificiam munificentiam ac aequitatem ψ quibus par erat, laudibus prosequente .
DE FOEDERE PIETATIS ET DOCTRINAE.
Ad suos Gratianei Deereti auditoree.
Q Uod bellum a Iuliano Caesare Chri
stiano populo consulto ac fraudulenter movebatur , idem nunc imprudem ter , atque ignoranter suscitatum praeter suam & omnium opinionem videmus ab indoctis quibusdam simulatoribus novae pietatis , qui non opibus in pauperes effun-
dendis , neque abscindendis cupiditatibus, honoribusque declinandis; sed flectendis cervicibus , unaque calumniandis melioribus, ignarum sibi vulgus attraxerunt. Quippe Iulianus non securi, aut gladio, quibus ira priores holles Christianorum armaverat ; sed ignorantia & caligine ingeniorum , Chrillianam sapientiam obruere, cursumque Religionis nostrae revocare nitebatur, clausis Christianorum scholis, aversi iaque procul ab Ecesesia praemiis &. honoribus literarum. Norat enim ille Apostolos , etsi humana eloquentia profanisque scientiis expertes, ta men suscepisse demissam sibi e Coelo aeter nam Sapientiam , Divinamque Facundiam, qua Evangelicae veritati periora mortalium aperirent; eosdemque Terris cedentes, Christique sinum adeuntes reliquisse polleris imi tationem pietatis sermonilque coelestis, quem veteres Patres, Apostolorum successores ale bant Graecorum ac Latinorum selectioribus & purioribus literis , quibus Christiana
doctrina illorum in ore coruscans, salsaeques Religionis tenebras discutiens , populos nationesque integras , exiguo tempore , sub Christi signa traduxerat. Has facultates & artes , quas Christiani sapientes hostium nostrorum det radias mani
bus , adversus eos mire converterant, repe
tebat a nostris , imperio suo, impius Ap stata; ut iis ademtis, opem etiam ae iaculistatem religionis latius diutiusque fundendae nostris auferret, illosque non divinis modo, quae nullis patent iniuriis , sed & humanis
animorum ornamentis conspiciendos , sui iaque adversariis merito verendos deinceps ex tos scientiis & literis , eorundem ludibrio adversariorum obiiceret. Succurrebat nimirum ei quantum Platoni ea Clementis Alexandrini discipulique sui Origenis Philosophia; quantum Tulliana Lactantii dictio , quantum Demollenica Tertulliani fulmina & ceterorum suo tempore Patrum Attica facundia sacris noliris contulissent ; quantusque inde cultus atque celebritas salsis defluxisset Numinibus , ad quae non ante honorem pri itinum rediturum sperabat, neque prius putabat Christianam gloriam prolapsuram , quam Episcopi, Docta es que nostri bonarum artium , &scientiarum usum amitterent.. Nun e
178쪽
Nunc non quidem consilio, verum inscitia nostra, eodem prope quo Iulianus ten. dcbat exitu , nova haec proscissio pietatis persequitur literas, atque inlcctatur ubique arte; illas, quarum iacturam tantopere veteres Ecelesiarum Antii lites pertimescebant, quibusque retinendis humana , divinaque omnia contra Iuliani calliditatem commemorant , non antea libris & concionibus quiescentes, quam Iuliani morte , ii ultorum libertatem recuperarint . Enimvero hi noliri veterum Patrum, quales te nobis serunt, imitatores, non erubescunt contra morem illorum , quos voce habituque imitantur , a fiducere adolescentes a liuetis Graecarum & Latinarum literarum , t aia qua in profanis & indignis Religione illa, quam eaedem liteiae sub Divinitatis auspicio tamdiu educarunt. Unde& platonicam doctrinam scholarum olim Chrillianarum magi liram , cum videant nostris temporibus revircscentem , ac multis mi seculis remigrantem , excludunt ab animis studiosorum , quibus non alienam scientiam proponunt , nasi cuius ipsi , & imbecillimi quique ipsorum similes fuerint compotes , Sc Doctores idonei , cuiuique auo oritatem inlidiis & calumniis contra eruditorum caehinnos & ludibria munierunt. Ac ne solam lanienam exercere videa tur , nec perterre iacere tantum , sed pro summo eorum ingenio & doctrina monere quoque, atque peti uadere exitii mentur , ignaviae suae priaetendunt istudium severioris honestatis, quam illi non tam fuga tuentur periculo larum consuetudinum , quam odio &exilio Poetarum . Quorum tamen hi virtutes, non vitia eripiunt adolescentibus, ea longe uberius haurientibus , e ganeis & lustris& spectaculis , & commest attonibus , &alea. pro quibus si occuparentur in Poetis, praeter Eloquentiam & eruditionem , quam inde carpserint, cognoscendis Poetarum aegritudinibus atque molestiis carmine illorum expressis, alieno labore cavere sibi discerenta uoluptatibus illis, ad quas imperitia plerumque serimur & ignorantia periculorum .
Quas Poetarum utilitates minime colat emis
serunt veteres Ecclesiae Patres , ex quibus Clirysostomus, &. Hieronymus, alter Ari-
llophanem, alter delicias mea Plautum pul- mari suo subiiciebant, ut ex his leporem ilium atque facundiam , quam scriptis luis reddi ierunt, ait idue haurirent, indeque sagit lac illas Eloquentiae peterent, quibus Chrilitanorum hones configerentur. His facultatibus delii tui intur noliri adolescentes, dum avelluntur ab optimis Poetarum . I idemque adolescentes omnino pro labore otium , & prodo trina iraudem amplectentur , si unqi amviderint indoctii limos quosque, pulsis dignioribus , sublatos ad honores eos , quos Romana Ecclesia Romanis paravit literis. Eadem simulatione severioris disciplinae praeceptorcs civilis vitae Hil oricos & or tores excutiunt e manibus nostri S, tanquam prosa nos, cum profanos ipsi magi liratus, &proianam dominationem , cuius regimen di-lcere dedignantur, aviditate ad se tanta corin ripiant , ut nisi publicam privatamque rein ignaviae imperitiaeque suae perdundam dederimus , a vita eos hereditate spoliasse videamur. Unde qui profanos fastus minime sibi
cavendos centent, summa tamen Religione cavent a profanis Scriptoribus: quos Hieronymus, quicum certe nemo illorum de sanct ita te certaverit, minime verebatur explicare pueris , quos sacris piisque muneribus susceperat exercendos. a Norat enim optime Hieronymus quod minima intelligunt noliri duces ingeniorum , non tam homines ignoratione vitiorum , quam cognition virtutis fieri meliores . Ita facultates omnes, artesque cultiores a nobis legitimis olim posse illaribus , imo & au foribus earum adi hostes transierunt , a quibus noliris telis nostrisque inventis appetimur , atque mari terraque obsidemur; neque clallibus tantum,ia exercitibus , & re militari , quam diu iam amisimus, oppugnamur; sed & peritialiterarum , quibus poli militares latinorum opes eversas , barbarorum tamen virtis adhue implicuimus , prudentia eos atque doctrina lubigentes ingeniique opibus : quae nunc eripiuntur nobis ab ambitione imperitorum, qui nec opinantes ti imprudentes hanc nequicquam olim Iuliano sulceptam
operam navare videntur, remittentes adversariis nostris Graecam & Latinam Eloquen-Z et tiam,
179쪽
tram , Eruditionem , atque Philosophiam ; in obita vero excipientes aniles puerile lyue tricas, Arabumque deliramenta, quibus imperium sibi asserunt ingeniorum. Neque satis habuerunt iis i pellere in exilium civilis regiminis civilisque vitae praeceptores; sed & fontes iplos clauserunt adolescentibus Ecclesasticae Disciplinae, cui uberius cautiusque promendae Gratianeam praelectionem initituere majores noliri publicis in Academiis, de quibus nunc Iuventus ad
istorum naenias avertitur , vacuefacta etiam Cratianea schola, unde munerum Eedlesiasticorum cognitio & origo , rerumque omnium sacrarum doctrina prosertur; adeo ut nos , qui scholam eam accepimus , vix unum , aut alterum veteris disciplinae, primordiorumque sacrorum studiosum invenientes , nobis canere tantum cogamur &Musis; ac solis consulere & laborare poste xis , ad quos curas nostras uniee dirigimus, dum primaevas Ecesesiae institutiones , morumque candidiores regulas pandimus , &suis ab initiis ducimus singulorum praesulum ossicia & auctoritates. Quae nisi scriptis
conderentur , voce quidem nostra darentur protervis in mare Creticum portare ventis ecum interea videamus contemtores quosque
doctrinarum , ignaros alieni iuris & sui ,
proprioque in munere prorsus hospites irridere doctorum labores , ac , stultitia sua , imperare sapientibus ab se praemio spolia. tis, reddentes jura sibi prorsus ignota , eaque docentes , quae nullo unquam tempore didicerunt. Ac ne munerum satagamus alienorum ,& ad pentum unice vertamur noli rum ,
nae misi publicae utilitatis & saerae disciplinaeis amentiam tulerit eorum, qui Gratianeas praelectiones cum Sophiliarum &Grammatillarum circumforanea verborum pompa commutantὶ Enim vero ut Gratianus, quem nos interpretantes passim emendamus, atque castigamus, tenebris mersus temporum, quibus involutae falsae opiniones , & mendosi dices , auctoresque supposititii , privatas publicasque scholas perambulant, puro non temper de sonte petierit, inque collectione sua pro veris salsa non pauca inseruerit, quorum ei plurima falsus suggerebat Isidorus copia tamen ille , ac varietate atque utilitate rerum discendarum , praequam alii
i ante se omnes , ius Ecelesasticum locupletavit . Codices enim Canonum , Gratiano antiquiores, vel plurium Conciliorum celebrationem praecurrerunt , vel certis Ecclesiis prodiere moderandis . Vetullissima est Collectio Canonum Eccletiae universae, prius ad usum orientalis Ecelesiae producta , po-itea vero etiam ad occidentalem delata multorum Canonum accessionibus.
Ab hae est altera Theodoreti , quae privato consilio privataque de cura proceia sit . Excepit utrasque Photii nomoca non, sive eontextus Canonum & Legum , quod opus pro Ecclesia orientali conditum tanto praestitit cunctis , quanto auctor illius eruinditione ingenioque praecelluit. Neque Africam ultra spectavere Cano num Ecclesiae Afri eanae, atque Cresconianae collectionis volumina . Omnium tandem
opulentissimus & lectissimus suit Codex Di nylii Exigui, qui orientalis Ecclesiae colleiactionem in latinitatem transferens culti rem , eique adjiciens aliorum Conciliorum Canones, qui ad sua prodiere tempora , primusque illis Decretales Romanorum Pontificum longo ab se studio coactas epistolas inserens, uberrimum Ecclesiasti eae doctrinae promptuarium condidit Ecclesiae Romanae, a qua inferiores omnes ad Milesias ejus Codicis doctrina diffunderetur. Quam vero prodidisse sertur Isidorus Hispalensis, ea Hispanas Ecclesias complectebatur ; quamvis cum ea olim confunderetur,
quam protulit Isidorus ille alter , cogno. mento Mercator, qui apud indoctos Hispalentis personam falso tulit; quam personam ei detraxerunt eruditiores qm praestigiatoris huius collectionem plurium fraudum redar- sutam ac manifesto convictam , ab altera iam diu distinxerunt . Reginonis eraeterea
notensis & incerti Auctoris quae Pannormia , sive universa regula nuncupatur ,
Anselmi Lucensis , & Deusdedit Cardinalis , & Gregorii , quae dicitur Polycarpus , & in seriores denique aliae , quarum aliquot ordine , cultu , & delecta
Gratianum facile praestiterint; pondere ce te , usuque rerum & copia, nequaquam cum eo contenderint , ne irequentiam attingam & celebritatem consensumque Nationum & Scholarum omnium at
180쪽
que Tribunalium in Gratianeam : qua de Bononiensi Schola, sive de antiqui ilinio divini humanique iuris aerario, ad Gentes manavit universas, Bononiam ad Theologiam& Iurisprudentiam ipsamque Humanitatem
hauriendam undique confluenres .
Omnis igitur Gratianeo de Codice non exterior modo , sed & interior disciplina fuit & cognitio munerum sacrorum : floresque M. Patrum omatum decerpere hinc licuerit utiliores ad publicam & privatam
emendationem animorum . Quae univer laneglexerit commoda quisquis Gratianum , aut ignorat omnino , ut nunc ii maxime,
qui munera Ecclesiastica concupiscerent plurimum aut illum privatim sibi legendum suscipit procul a publicarum Scholarum luce ac voce Praeceptoris . Ut enim qui Gratianum negligunt nullam , ita qui vocem interpretis ad eum sibi non advocant corruptam in Ecclesiam & vitiolam discipli nam facile attulerint, seque deridendos praebuerint, non hostibus modo nostris, verum& eruditioribus Catholicorum , qui praeter publicam curam a summis Pontificibus ad-nibitam, privato etiam labore in dies retegunt eluuntque simul Gratiani maculas , partim socordia ipsius , partim ex aliorum collectioni hus ti communi ejus aetatis erro
obtrudit enim Gratianus nobis commentitios Canones haud paucos , nominaque
falsa subiicit plurima pro veris , quibus ignota eis instituta & facta incomperta
prorsus aetate illorum attribuit. Ipsum praeterea temporum confundit ordinem , turbavitque sensum vocabulorum , & nexum contextumque rerum , atque locorum ; ut
qui se Gratiano , spreta Praeceptoris Voce , committat , is conetur abique gubernaculo circumire sirtes , qui vero ambiens Ecclesiastica munera Gratianum , laboris taedio, refugiat , is aut , de more , si ignoratam sibi disciplinam tractaturus, aut eam ince ta , dubiaque via spat sim , & minutatim
correpturus ex immensis, ac variis, & in. finitis veterum Patrum , Conciliorumque voluminibus , ac toto quaesturus Oceano quam uno collectam alveo piguit explorare . Quis vero tam fuerit excors, ut lab
rem ab eo sibi polliceatur infinitum , qui circumscriptum , & levem tolerare nequi-
verit ὶ Quis eredat homineς adeo socordes, qui vocem interprelli Gratianei non tulerint , perrupturos aggerem antiquitatis, &superaturos molem obscurae illius eruditionis , quae veteris Ecclesiae voluminibus incumbit Utinam vero scholae vulgares tale unquam adolescentum examen emitterent , quale Sandiorum Patrum lcchio pollularet stum enina non solum Gratianus eorum disciplinae collector auditores benevolos , verum & tribundia , magistratus , ac iudices , & curiae prae ut es , & Ecclesiae pallimreeiores invenirent idoneos. rates ut quandoque vos ingeniosi adolescentes evadatis , nolite spes opesque vestras ducere a Sophiliarum scholis , quas adhuc incoluistis, quasque pro dodtrina jampridem occupavit arrogantia saltusque popularis ; verum alio quaesitum eatis , quae
inde tam vane impudenterque o. ientantur,
scientias scilicet, & eruditionem, sive graecam , sive latinam , sine quibus neque iura ulla, sive ei vilia, sue sacra recte perceperitis , neque digne atque utiliter gesseritis munera illius Ecclesiae, quae cum alias c 3- plectatur universas, eam quoque sacram &civilem Sapientiam suis init i tutis profitetur, quae ad tantam rerum adminiit rationem , taliumque causarum & controversiarum disceptationem definitionemque pollulatur. Qua de causa , suis ab usque primordiis Ecclesia Romana , non soliun Divinam ab Apostolis transmillam Sapientiam perpetuo euilodivit ; sed & humanam undecumque arcessitam atque collectam complexa et tu niuersam , ut in v cnta omnia virtutesque veterum sacra potis limum auctoritate prointexerit ab iniuriis harbarorum omnia diripientium . Quorum furorem Pontificii numinis maiestas avertebat a scriptis & a dificiis aliisque monumentis antiquitatis: adeo ut reliquias , quas habemus Eloquentiae , Sapientiae , ac Magnificentiat veteris , imidebeamus curae pietatique pontificum Romanorum , qui pro sua potestate saliorum Deorum sedes, impia religione iam explatas, & Christiano ritu lustratas, vero cultui attribuerunt. & ad obsequium Ecelesae vocaverunt maiestatem omnem pristinam , sive operum , . sive indumentorum , quae cum Chri ilianis moribus ab initio coaluerat .