Arcanorum arminianismi pars prima quarta ... auctore Nicolao Vedelio Pars secunda seu de fine et mediis arminianismi libri duo quibus ostenditur, quid Antitrinitarij siue Sociniani haeretici qui se remonstrantium nomine tegunt, ..

51쪽

decemvum se ultra omni crudelitati genere viisu, hodieque istius is, non ritu, &c. Hoc unum since et, nisi alia plura essens multo res raris , volu et si istis contra omne'o a m actitata, ut ii rerum potiremi ηi. Et pM. I 2 6. loquentes de conventibus secretis nostrorum

sub inquisitione Hispanica & saevitia Albana, virulenter exprobrant Reformatis Belgis, quod nonnunquam ad propellendam vim injustam Sc vitam sitam defendendam armati sacra secerint ;item dicunt Resormatos invitis aut ingratis omnibus Muistr tibiis segreges coetus lacere solere: Esto, inquiunt, fruni, sive ra libertas religionis competit - Paromium i rario. Nullum secta ulla ivilegium habet , nedum vestra. Nec uili seu tecta , seu Magistratui peremtorium de controve psis judicium competit. t ursicompetere vultis Marisbatui judicium sua, uide et est a se ita j

dicaret M pro arbiIrioso stitueret, quum fuit. Videte ergὸ etiam atque etiam, annon hac ratione fluatam e t sanam sevitiam olim viris

. raro armatos carius is dios iure exercitam es , atque etiamnum

tibi ea vi res dure exerreri statuere necesse habeatis. ω, q smus,palpum mobis i , Obimite , qua vos i lisi iis , quibus privilegium In ei curra faciosi laetiuis aus iuratio ibus terrae Rectoritas sarium feceriis, quibus seculare biratarum vire debeat conrna mau a et Abdei μου carm

Ex quibus jam patet quos intelligant Arminiani quando Vindiciarum lib. a. cap. o. pag. II i. dicunt, ut vidimus, esse Haereti cos 3ius para istius scorporalis coercitionis item duriorum rem diorum ut ibi loquuntur ) reos faciunt; & exempli loco non s lum dicunt: Ofusemodi olim exara ios sae circumcelliones, nisi baasia senuino culo Anaba istae Monasteris, sis ; sed etiam addunt At miniani: A L i r E qui sue libuiter vim torquenea suas viis modo libera Idygioris se exertaria Ider templa publica ue istis exercitiis destinata oratoria : ijsque non contrari . t 1 tanuem Dominos veten

bai sis posse ovibus deturbatos ex torare inique filii Religioni, ut exemtitium vindicare non dubitarunt. item patet quos intelligant eodem cap. 9. pag. I 9 cum conqueruntur ad Reges, Principes, M

52쪽

gistratus desaevitia atque immanitate eorum, qui sibi bbera Religionis ιχ

ex citia ubique qui dari orent, aut non data vi atque armis extorquere Reg

lus ac MarisDatibus non dubitent, 'c. Quibus verbis eos denotare &virul issimo animo petere Reformatos omnes ubicunque lo- cortina sint, ex collatione cum locis praecedentibus Responsionis ad Excerpta, &c. luce clarius meridiana est. Habemus jam igitur rursus hanc Majorem Arminianorum: Uiqui factumiale admiserum, cui vel Schi 'vel seditio, vel rebellio,vel actio, vel aliud crimen conjunctum est illi reosse faciunt rara istis nimirum conciauoris corporalis. Habemus etiam ipserum minorem: Atqui R formati non unum factum sed multa facta quibus non unum exillis criminibus

omnia simul conjuncta suas, in Belgio ct extra Bestium, is albi Regini δ' ni pullisis admiserunt. Vnde jam conclusionem facile unusquis que facere potest, ac intelligere quid sibi velint Arminiani, quando dicunt; Reformati talia faeta commiserunt: qui autem talia

faciunt corporaliter coercendi sunt. Et observetur , quod dicant eos Haereticos corporaliter coercendos esse; qui u num

aliquod se in admiserunt cui unum ex illis criminibus est con-. junctium. 'Unde facile unu quisque intelligit, qualis futura es.set & quanta coercitio Resormatorum, qualia itidem illa duriora remedia quibus contra eos usuri irent Arminiani, siquidena rerum potirentur: quando' 'idem Rese nos non unius facti aut unius criminis accusant, sed multorum talium siclorum& mnium illorum gravissimorum criminum simul. Patet autem ex verbis quae alle avimus, eos non tantum loqui de Doctoribus

Ecclesiarum , sed etiam de omnibus Reserinatis cujuscunque conditionis illi sint. Caeterum videre etiam ex his est , spiritum. calumniae ac mendaci j quo hi homines reguntur, & qui eos plane in rabiem agit contra Resormatos. Quid enim λ DiΡnt ac nominent illa Regna &. Respublicas, in quibus Reformati is ot mina ac scelera admisere, & probent eos illa admisisse. Quod ubi conati fuerint, spero non desere qui innocentiam suam contra bos calumniatoresvirulentissimos, ea qua par est ratione du

53쪽

auctoritate sint defensuri , & justitiam vestiam,

omini, imploraturii Porro cum Arminiani causam ob quam durioribus remediis utendum esse dicunt &c. tam late extendant, ut dicant Va LALavo Acique o D CRiMs N &c 'quaerere aliquis possit: an non inter misi reserant Arminiani etiam coercitionem qua Oith doxumagis latus Haereticis verbi gratia Antili initariis resistit Θ Responsionis loco tenendum cst : Arminianos etianis istud in . ter crina ira, imb quod magis cst inter faelera r serre in Apolo gia sua. Nam quemadmodus' Apol. cap. a . sol 273. a. dicunt: Magistratui si peseruatur eum qui erroresis meni l orat; ita vocant Haereticuit neque quicquam ficis contra I i civiles aut letalis Dra, cannabis. -osetis snaelis isti nec fritualis est, aut veri Christia i titulo dignusere ita in praef. Apol. fol. r. a. inquiunt : in mon, pium, irare tem squalcs ipsis sunt Haeretici speciatim Antili4nitarii in quem errare credimus, Dine, vel bera e ,vexare S cs i us est coram Teo. Sccius, inqtnunt,' quidem Lale propter quod non sit

dignus titulo veri Christiani, ut modo vidimus , sic etiam Scelus est, coram hominibus. Hac pertinet quod prout in Arcanis par. I. lib. a. cap. s. ostcndi & porro infra contra in pudententissimam ipserum negationem patebit docent, M gistratum qui Haereticos coercet illis jus trissi acre coercendi ipsu M paritor. Iudicem hunc M stratus an ne a furore de crudulitate horum hominum exemti sint futuri θa. Dixi autem eos ne Majeslati quidem summae harum pire inciarum, hoc cst vobis, Illustrissimi ordines, parcere. Ntii praeterquam qu9d, ut mox videbimus, decrcta ac saeta vestra quibus inobedientiam, ellionem & alia scelera horum hominum ante hac coercuistis crudelitatis ac savitiae accusant, ac vos Raa omnibus Rcformatis, ut haulo ante vidimus,pro Hari licis habent; etiam haud obscure vos in suspicionem sectionis vocant. Dixerant Cl. D. D. Profestares Leydenses in Excer tis sui audaciam refraenandam esse Arminianae se dc ad id i R

54쪽

ran vos eam sectam antea in statu Reip. vestrae nuncupasse. Respondent illi in Resip. ultima ad Exemp. p. I 3I. H emphasis habe qua C Ru DEL 1τATI colo datur. . noni, nurum. Doctorei, primis feritos ut quod de crimira iasMavsuis es quori dixit Tacitus, de factione etiam dicatur; Facetiosa MSci Lic ET EssE. CRiMEN Eo RuM Qui FAcri o-NaM Voc AN T. Ita Arminiani. Quid Pan'non haec est ho randa & into sanda contumelia adversius Majestatem supremam harum provinciarum,. hoc est adversus Vos, o Vinni,sinissimis Vos sectam Arminianam saetionem vocastis Politicam. Illi Vobis in os respondent scripto publicor fores eri utractiosis crimet ebris sui morem. vocant. QEi vobis hoc respondere audent, quid aliis, quid mihi respondeant ξ Qui, cum per meram vestram conni ventiam hactenus tolerati fuerunt, tam protervb ct contum liose erga vos supmmum Magistratum suum se gerunt: quid faciant ipsi & eorum complices ac fautores quos. sella re eloriantur,. ubi plus virium & potentiae sol acquisiverintὸ Qui denique eo tempore hoc agunt, quo ipsi insis vimiciis suis fatentur se intra spem & metum horrere; quid faciant ubi ipsos inctu omni justi Iunce Vestrae sententiae, quam Edidiis vestris contra

ipsos tulistis, liberaveritis C A P. VIII.

Probatio secundi membri circa finem hunc Amunia- .

i. Arminiani profitentur si paratos esse .d opprimendos formatos , moaeo Magistratuin habeant sibi fumentem. et . Pr totur sibi mi satu use ad turbo um M

' publicam. Q

55쪽

I. A Tque hoc quidem primum est quod capite sexto polli

L Acitus fui meostcnsurum. Secundo loco dixi Arminianos declarare se paratos esse ad exequendum istud crudele consilium suum, modo Magistratus habeant sibi faventes. Id nunc ostendam & quidem ita ut pateat eos sic paratos esse ad opprimendos

Reformatos, ut etiam non rogati operam suam offerant ad tam praeclarum opus conficiendum: praeterea ita paratos, ut ne quidem conventus privatos Reformatorum relerar sed eos diu. bare velint. Intelleximus capite sexto, eos habere Religion Rcformatam & Orthodoxam nostram pro ea quae a cicndis ac fovendis seditionibus non sit aliena, imo quae fons ac mater sit seditionum ac summe noxia Reipublicae. Iam, quia objeceram ipsis quod stat uaniMagistratum non habere jus prohibendi conventicula privata hinc respondent illi Vindic. lib. a. cap. s. pag 163. distinguendo inter conventus sacros eos qui sessitioni so- vendae faciunt, & inter sacros conventus eorum qui non habeant doctrinam seditiosam. Illos conventus dicunt debere vocari

con enticulosum odioso nomine & non tolerandos &c. hos au-.tem non debere vocari conventicula dc omnino ferendos esse

contendunt. Igitur inter alia sic respondent sermonead vos ipsis, Miserissisi Domini, Coremticula prisam in vitio feri poni

non ignoratis, Im rissimi Proceres. Nec Raemonos anus obam conventicula areana M'. vectra noxia, aut quae disioni fovenda factura, imo ex animo ea damnant, parasi ad distimanda ea vobis opera δε- ω re ad riscriptum verium. Hanc ipsbrum pollicitationem ex animo proficisci, & voluntatem seriam esse, apud neminem in dubio . esse potest qui meminit aut novit quam egregie & strenue operam suam navarint in urbandis conventibus privatis Res maiorum ante paucosannos in provinciarum harum locis illi , in qui s Magistratum in partes suas traduxerant. Habemus igitur jam rudus & maiorem & minorem Arminianorunt unde

facile est conclusionem inferre. Quid enim sibi Helint hi hc-mines 'cile videre est, quando dico: in conventis se inim

56쪽

vendi facit : Tales conventus parati xt Orminiani dis linsane. Qui, oiam conventus privatos Rcformatorum disturbare parati sunt, & non roeati operam suam ad id negocium offersnt, quid in caeteris faciant Θ Observetur autem quod hoc loco dicunt: Parari ad isturbanda ea vis 1 ope Amsam navane , ad pro riptum vestri m. Hanc opema suam M istratibus navare non

possunt ad praescriptum corum, nisi seistratus habeant sibi favent s& partibus suis penitus addictos. Itaque manifestum est Arminianos sentire hoc unum saltem deene sibi ad ex quendum consilium suum & opprimendos Resormatos, nimirum quod Magistratus ex partibus suis non habent ita ut desid rahi: Pr cipue autem obstare sibi vident Collegium vestrum, dira, Illust i mi: Hoc enim est , quod vobis illi vin ad praefri um tecti m. Certe praescriptum hoc, Potcntissi ibi Domini, impetrare non possiunt, quamdiu vos ad clavum Reip. sedetis. Quin igitur hoc ipsum e amnum cupiant & moliantur quo is citis Dium & fautoris ante hac moliti filere, dubium non est, nimirum ut facies vestri Au sti Collegii mulctur, vos proceres

qui Orthodoxae Religioni addicti estis sedibus vestris paula lin cutiamini, & in vestra loca fautores eorum de quibus illi qui- deii loriantur; falso an vere ipsi viderint) sufficiantur. Quo statu Vinc & os& caeteri orthodoxi Magistratus praecipue illi

qui dudum aute hac videntes haec molimina horiam nominum ex

officii ratione sortiter sese ipsis opposuerunt,cum familiis vestris futuri essetis, quo loco adeoque tota Resp. cum Ecclesia, R ligione & Resormatis omnibus in his provinciis futura effer, vestrae silminor prudelitiae dijudicandum relinquo. a. Dixi autem hoc unum saltem deesse illis ad consilium in istud exsequendum. Nam alioquin profitentur in Vindi-chs sitis sibi vires ad turbandam Rempublicam non deesse. Ita enim ,indiciarum lib. 2. cap. I i. pa .rri. eos qui suis partibus

addicti 'sunt inter catera sic compstant: Ab in Hii maiiai se

57쪽

τε sTIs Tu Ru ARE tanaen nolitis. Et ibi, ut hoc obiter ad dam, in speciem exhortantur populos suos ad concordiam colen dam cum Rcformatis concivibus suis,sed tanti cum acrimonia, tanta cum vi lentia , tantis cum calumniis contra Resormatos

Belgas id agunt, ut manifestissimum sit illos revcrah0c agere, ut eos qui sibi addicti sunt magis ac magis inflamment & in iuro Wm agant contra Rcs rimatos concives suos : prout ex parte quarta Arcan. lib. 2. cap. XI. manifestum fiet. Quod profecto patet ab ipsis fieri in eum finem, ut dum Magistratum partibus suis nondum addictum habent interim odia populorum sitorum recentia semper & integra liabca': contra Rcsormatos ; quo ubi Magistratus nacti fuerint sibi adhaereatcs, ex acerbatorum populorum suoruin animis & viribus quas hic profitentur, cos tra Resol malos uti possint.

CA P. I X. Tertii membri probatio circa hunc siacm. . Arminiam instigant Fontificios, Lut rami ut exter

r Ettium nunc sequitur. Id in eo consistir, qud. interim I dum iis deest hoc primarium medium quod obstat quominus equi possint horrendam istam molitionem suam: irristant animos Pontificiorum & Lutheranorum adversem Resormatos & illos incitant ad totalem oppressionem ipsi una. Vnde certe videre est extremam malitiam & virulentiam horum limminum contra Reformatos. Quid enim necesse est incitata Lu- theranos &Pontificios cotra Resomiatosadversim quos multi '

proh dolor, ex Lussierani & Pontificii omnes qui Hispanicis

58쪽

LIB. L CAP. IX.

eo natibus & partibus favent nimis quam per se sunt exacer' bati Itaque vel ex eo unusquisque videt nihil acccdere posse his hominibus ad cumulum extremae virulentiae & insatiabilis odii quoiicsormatos prosequuntur. Ita enim in allegata siesponsione ad Escerpta ad quam saepius in Vindiciis sitis Lectorem rem:

tunt. Ita, inquam pag. Ir6.127. conisellant sub D.D. Pros L densium nomine Resormatos Ecclesiae Doctores: Si mos non errare creditis , sivestram seritin Orthodoxam esse vobis persuasimilis, cogit ate idem alia si persuadere. Nec minus aliis invisam esse fictam vestram, ouam aforum omnium iobis invise Usipotest. Nuaga iam atrox Haere is sectae ulli impingitur ,quin atrociori . atrociores misitae et bis est seriti imparilae olim fueriut hodieque impingam tur ab omnibus tum Lutheran, tum Pontificiis Magistratibus,qui ruunt fere inChristiano Orbejura pertia aiestati abet. Me Doc solum . Guosvis potiis quam vos tolerandos ciamant , quia vos non contenti communi confitentiarum libertate, seu ubique per fas aene i rerum potiri vultis quibus primum blania petitis tolerari, eo rima quaque occasione se dante oppressos, expulses aut crudeliter vexatos, tro riptos exterminatosque cupitis, non aliter quam Cananaeos, Iebinos, Thereseos aliosquepopuli divini holes. Nempe et osset Israeli e misi, cui jusa rivile um terrae datum

terimothiae uri uni diu terraeposse ei, praerines ac raptores quo spe nesua a vobis deturbari aequum es , qui Ne quos

domui es gloriae divinae ambu Mos ac totos occupavit ac tantum non de oravit . Nec sine caue, haec credunt. Experimentis retaris edocti

sunt, ό, si alia deessent, hoc unum Oceret quo in Emon antes quondamve ae consortes quos contra fas o umite neca a aut necessitate a vobis expulistis, o Agreges caram facere colistis iam decennium se ultra omni crudelitatis gener aevisi hodieque adhue saevire non sinitiso G Hoc unum,inquam Uiseret, ni talia pluria' esstut multis retro annis a vobis vestri que contra omneseis ae fas a Zitata umbrerum potiremini. Sed pergunt, & quod gravius

59쪽

ita docemi, propter quam Remon antri in SI 'odo mi ac rea dam- sto, Hr jam passis Rem in aurium cornu turbari 'altis. Pergunt : Eaciem ruina tandem se involutum iri Whil dubitavi. Sed quod omnium gravissimum est, hoc tandem agunt ibi Arminiani ut ad desperata consilia adigant eos contra Resormato :Nec causam habent, inquiunt, ut Dem ullam colorent in climen iaves a ct c. Et tandem pag. ia8. concludunt : Qin, et Meius a vobis placuerint, in caetera, omnes secti , coitu i , , nemo. d.

bisulit, nisi cui pepo pro corde est Quis non 'ider, quid hi homines his verbis virulentissimis & caluitiniosissimis contrali ormatos omnes sibi velint λ Dicunt iis verbis Arminiani , Reformatos esse summe invisos Lutheranis & Pontificiis, & hos judicare quosvis potius tolerandos csse, quana

Reformatos. Dicunt praeterea cos recth facere & causam addunt ex spiritu calumniae pros istam, quod nimirum i csol maiorum mos sit ubique vclle pa fas & nota regnare, &. ut eum finem assequantur petere eos primum a MVistra tu submisse ut tolerentur quod ubi impetrarint tunc Rcforma tos prima occasione se dante oppilmere, a stratum qui iis liberum exercitum permisit, ac reliquos qui eidem Religionicum ipsis addicti non sunt expellere, crudeliter vexare, pr scribere, exterminare. Item, Rc format0s existimare sui juris csse, alios omnes qui diverse Religionis sunt posscitione suadeturbare. E ,ut ne Lutherani ac Pontificii existimen Arminii nos sinecausal aec dicere, addunt: Lutheranos de Pontificios. crebris experimentis cdoctos esse & quidem, multis 'retro annis , in o cepius; muta, inquiunt, i raro annisa obisue E s T R i s- qu E contra omne jMarsi actitata &c. Ac, utilither nos pro sertim in magis concitent adversum Reformatos, addunt:

Iaathcranis non esse dissicile colligere quid se suturum sit, ct eos nequaouam dubitare nosse quin Reformati perdere eos&oppiluaere decreverint. Imo uteos in desperationem adeoque

60쪽

LIB. I. CAP. IX.

sutorem extremum agant contra nos audent addere: Luther

itos causam nullam habere ut spem ullam collocent in clementia nostra. Denique in genere stultos esse dicunt qui dubitant quin Reformati saevire decreverint in omnes a se dissentientes. Observandum quicnrist, quod haec dicunt ad Pontificios &Lu-ilicranos cos praecipue qui Merum potiuntur. Adeoque rabieni suam non continent intra limites Belgii, sed virus muni effundunt in Gcrmaniam praecipvh & alia loca in quibus sub Pontificiorum jugo& gravissima persecutione jam pcr tot annos suEie Resormat atque ab iis horrendas, & indicibiles calam tales perpessi sunt : nec non in quibus locis Lutherani potentiores fiunt Rcformatis ut in Cei mania, in qi a a dolo Ausi iaca aliisque penitus oppressi hactenus seore. Potuis

scine Satanas ipse in orco incentivum virulentius & si nestius canere Θ Potuissesne atrociorcs calumnias adversus

Rcsormatam Ecclicam totam ubicunque locorum sit amo; resib dicunt Reseimatos id M' ου i inu ε agere I conge' rere, & quidem non adversus Doctores ejus sol im, sed omnes coetus eorum Θ Annon habciat igitur j illam caasam Rcformati Omnes conquerendi de hac re coram D E o & cor in V.bis, Indi issimi o Triem simi momini ὸ Praecipi c autem illi Reges, Priincipςs, ' publicae quae coactae sunt armis dcfendere se, vitam suam, conjuguin ac liberorum contra cos qui ipsorum tot myriades igni laqueo, gladio & quocunq e cordelitatis gen re c medio susi terunt Θ Hos entio calumnia is i Diabolica peti ab Arminianis est manifestum, quam in aeternum probare. virulentissunt &sanguinis nostri sitientissi mi homines hi non p. sunt. Carte hin an non calumnia ista in vestrum quoque caput ac vestra arma quae a Patribus in manus vobis tradita criamnum c ira hostem geritis, rccidant, vobis, illust issimi momini. di- judicandum relinquo. Nam loquuntur non sollim de aliis. Prqviliciis,R his, Rebuspublicis: sed etiam de his provin- ciis, speciatimque de armis quibus illae libertatem vetae lycli-