장음표시 사용
111쪽
Antoni; Merendae I. C. de Cambio Nundinali p. IV. 97-
uhun prohibere, debet eooessor cis uadorein ipse ex eadem debet abstinere; imo etiarm Παπρο contractu tati, etiamsi in se tiesim sit, po--φίμ,.deberes , ad camelam ei paenitentiam propter menias malitiam , t me forte arcessit. ras large quidem ed necessatio, sequi ur euidenter , cambiα de quibus agimus,
etiam ii per se licita essem , quod nemo pro - iter ostensurus est , facillime deprauari a incla
mente camplaris i si enim finis eius est lucriun et lacrum autem noni est ei obuenire, si numere tur meunia in nundinis , quomodo poterit , se continere,ne abhorreat huiusmodi numeratione se Si seia semper damnosum esset campsori , numerari pecuniam in nundinis, . quomodo. possumus. credere, campsores esse regularum ita tapos cmrhia ea mente ut numeretur pecunia. pro ipsis de-hita in nundinis Si liicrumconsistit in.eo , qnostiuae pecuniae retineantur a debitoribi: α idoneisi fide,& facultatibus, quomodo possutrius sperare probabiliter, campsorex id. non elIe desideratuisse quam facile autem accidant coiitrairum usurarii in negotiation cambiorum ,.quae damnamus, exponit Raphael clis t. q. I ri num. II plum ait. Tuureris os cognom timoratae conm tia, Erersitum animo a mi antire Muraa, pluries, malueon, contrare u - lar celebrauin, quos ta-ttisinste σοuintilimn proptosimulatione , . ineo, ambilitatem ι ad dem spectant scripta .u P. Iustinianoin epi mala ad lectoresui tractatus
m sint, millum exscriptoribus, qui ea mentur,m Per consessarios , rinoa per ittant pomitenti. inperseuocare in his eatnbiis exercendis r ergo,
haee opinio singularis est Vertim hoc non est expendere doctrinas scriptorum , sed i eorum ver ba fucarer Si ipsi hanc excitauissent dubitatione,. Eem litigenter perpenta dixisse4t , posse conse
sarium ei permitteret, ut perseuerent lanxercendishis ea nbiis, non deesset causa eslegandi eos proriac sententia r- Cam vero manifestii sit, absit ver anitidia, em n neglige alia hac in re, non examinando hanc dubitationem , merito dice. . mu non esse allegandam ipsorum negligentiam. Pt confirmatione sententiae valde perniciosae e Imprudentiamin rebus necessariis adi salutem c eorum detrimento , coatinere peccatum most . Ioa et nos D. Thomas Iz. q. 33. artor, incor- .pom, quaesti artis. 3, in corpore: ad necreeμfitatem autem salutis spectat, euitare peccata mortalia e ergo perseuerare in exercenda arto tribuente continuas measiones proximas pecca-.di mortaliter, eontinet, utileuimmε dicam, imprudentiam circa necisaria ad salutem cum e nim detrimento et em continet peccatum modi
tale ι Seio , callidos demsores cambiorum e
adaugendam pietatem fidelium valde oppore
num me nimis recedere ab eo viviquent plurimi ex iis obseruant, qui secris consedionibus audio dii vacante Vexum in in considera doctrinas, uuas proposui, an foe verae neotae, tuecan benς
ψicentur cambiis i de quibus et mus a qim si ui
negari non inuest , mea doctrina ver erit utiq;. ii 37 Ne in autem decipiant doctrinκ recentes ccinsiderat propositae ut frequenoer iis accidite qui profitentur , se sequi elarunq; benignas opiniones mi abusus eorum coutalariorum, uiunt, valent,vel nolunt,suum implere munus ouius m neris sunt ii, quihus laus est, suos poenitentes as Sfirmare , se c*mbire iuxta cohsuetudinem aliorueampsorum e sidera mecum, multum an tractetri clea te neeessaria populo , aut de ea, quae non ist nocessaria, ut est usus cambiorum,do quibuν agimus; Aliud esse agere de eo, quod non potest omitti absq; pericleo existimationis: propriae,.vel alienη, vel patrimonij graui ia uia, Ut de deserenda ea arte, quae fine vi o incommo oo deisi potetst , prout accidit nostris cambriis ..ilulium etiam rese et,tractare de iis,quae exerce ites non possunt pentinue, de per hoc non potandi intelligere vitia eorum latentia ; & de illis ager quorum malitiam intus,& in cute, quodui δe
gnoscunt, prout accidit campsoribus ri spectu ea in bioru , quae cum receptis sentent ijs reprobamus ..Aliud deniq; est agere de iis, quae eo ne apprae
hendi iacile velat licita ab iis, qui ipsa exercenta tractare. O illis, quorum iuuitsam no possitiat s nomaxima.dissicultate capere illi, qui ea exercenta.
2rout sunt haec cambiat His cou sideratis nitas manebit, quod. pugnet hanc sententiam, ad. extirpanda eambia usia raria minam in modum is opportunam, praeter obstinarionem ebrum, qui ex defensione ipsorum expectantexistima iuria. aut pecuniarum augmentum t nihil enim iiii ies fimile apud scriptores, vel in usu practico , in qu admittantur poenitentes d absolutionem sacra. mentalem , dum habent animum perseuerandi in exercenda arte exposita peti litan itidus in quibus expositi sunt exercente ite cambiat ma
ximε si non adhi and speciales etaiones ad eui
tanda scenora, quibus obnoxij sunt isquenter, si credimus scriptoribus huius materiae, campisres; quorum numero sunt, dubio procul ij, qui se se expediunt ab interrogationibus constri iorum. dicendo, se sequi consuetudinem Vorum e ne a tem ratio habeatur defensorum horum eambiorum, illiud euidenteressicit , . quod vehit elanuri supposuetaint, valere soc arg. r haec cambia probabiliter defendi possunt, ergo permittendum est
poenitentibus,in ipsis Fevseuerare . cum tamensi, ut leuiter dicam, valde dubium 38. Ne putet ara em,in mobonum p. h. examinis
Ecclesiastier stact. s. quest. 3K vi de boc expro,
sesso egit coΠx, D & 4, aliud sen ire; quia restriniagit suam doctrinam vi odo, ut dixi, debitis tone mnibus rasiatur , σ re ster exerceatW r explicans enim has conditiones in qusst antecedenti haec scripsit . Tertia conditio ess, ut campsor, qui pecunias.
112쪽
s,8 Antonii M erendae L C. de Cambio Nundinali Cap. IV.
s Sigismixidiis autern Maccia S. F. q. T. p. I.nu. - cum seq.tractans de arte caro psoria in genere. .
dii it ostendere, periculi consideratimnem non posse adigere confessaritus ad denegandam abs Iationem suorum peccatorum volenti perseuerare in exerceda ipsa , cuius dicta possunt trahi ad n stram dubitationem , ideoq; perpendere ea opo tet. Primo autem dieit, licet ars moris Meliet v mmmum ad malim ι-en adhibια honestis , lodi. busa: eis Matriisse licita, o boria r nota autem consex, ne in Scaeeis acerimi campsorum propinsnatoris, artem eampsoriam valde inclinare ad antiumr Smωδ, ais, Tondeo MI O mi um duo , hodie de fui na inaesti bonam, quia est vestitiantes nana negotiatiorum, qua cessaturas hinnarur neces asunt, quod non facit ad rem nostram. quia cambia quq reprobamus, non deseriaiut me catulati dicit deinde, in eodem periculo versari
mercatores, negotiatores, & omnes diuites;&tatne eomm status non remrabatur a S. Matre Ee clesiae r verum aequivocat euidenter, quia actus Proprii mereat uine otiatorum , de diuitum , in
genere considerati,per se non sunt periculosi, sed propter drsectum eorum, qui nolunt, vel nesciunt arte secundu dictamen rebet rationis r quado vexo deuenimus ad eam actuum speciem, quae prae-heat facilitatem maena petradi, iruerdicitur usus ipsius ut ostendit deeisio S. Pontificis in explicato e. s. de usuris: & consequenter non pertinet ad nostram dubitationem, quia non damnamus artem campsoriam perse; sed quo ad usum eam-biorum, de qu bus agimus, cum nimis periculosa sint, ut ostendi. 1 o Deinde ait seaceia, ita demum peecare mo taliter, mi se exponit peccati mortalis periculo, qua laci se se exponit in aliquo casu particular ecus autem esse, si id contingat per electionem status, quia sequeretur,peccare morialiter eum, qui
accipit Episcopatum, aliud ve osticium, quia histiuus habent propriam materiam peccandit adducens ad hoc scripta Nauarri ad G oualitas num. I 8, Is, &seq. q. 3. de 'nitent. dii inα ni V rum animaduertendum est,eu aifirmare, hanc esse nouam doctrinam, quae re vera est salsa evidenterrSi enim peccat mortaliter ille , qui se exponit periculo peccandi semel mortaliter , absurdum utiq; est, dii ere, caeteris paribus, eum non peccari mortaliter, qui se exponit periculo peccandi saepius mortali terr Aquivocatio autem in hoc eo
sinit, qu a aliud est, agere de periculo speculativo, aliud tractare de periculo practico: At argumenta Nauani versantur in periculo speculativo, nos a tem in practico: si enim retineatur paritas term norum a lioc est, quod adsit ille timor metandi in accipiente Episcopatum, aliudue os tum, qui existit in eo,qui peccat mortaliter, dum vult exedicere aliquem actum spectantem ad Episcopatum, vel aliud ossicium , propter periculum peccandi
mortaliter in eo exercendo, nemo reuocabit in .
dubium , multo mus peccare accipiendo ipsum
et 1 Postremo ait Scaeeia, duplex esse perieulum; aliud adeo magnum, ut humanas sere vires sup ret , & huic periculo nemo se debet exponere; Beret hoc peccat, se ei exponendor Alterum vero
est periculum, quod quis firmo proposito tisi ea
candi potest sui rare, de in isto periculo dicit. quod exponens se periculo non peceat , dumodo seruet propositum i adducit autem Ho liac distis.ctione Medinam de restitui. quis. 3υ. vers. ad imlud, Michaelem Seson disput de cambiis q. I. asellc. a. nu. 9. vers. ad quintum. Hsc distinctio nota est admittenda, quia absolute damnantur ama tes pericula grauia, Fc iure merito, quia in actuade airccio repugnans propriae animae charitati a scut enim est peccatu mortale, praebere occasi
ne proximo peccandi, etiam si, per se non sit ad alatis, sed propter infirmitatem, vel ignorantiam eius, quia est contra charitatem debitam proximo
ut explicat D. Thomas a. q. 4 . artic. I. incorpore,& artic. 7.m corpore; ita peccatum mortala
erit,sibi ipsi prebere occasione peccadi iuxta m dum, quo esset peccatum mortale respectu Nox mi, quia ordinata charitas incipiti semetipsorqua comparatione retenta, quae in dubium cari non potest, Fobatur manifestὸ, quod volu tas perseuerandi in exercendis cambi,s, de quibunagimus, praebet sibi ipsi occasionemrtunae, em rumisiacile iit, in ipsis mortaliter peccarer hanc
autem considerationem habuit S. Pontifex in Ge. 6. de usuris: quia nimis dissicile est, semiram eo lucro,quod ex suo simplici verbo pedet, etiarns sit illicitum,quia natura hominis corruΠa est,ω per hoc nimis procliuis ad malum,audi D. Augu- sinum id praeclare explicantem de singularitat
clericorum: Nimis praeceps es, qui tra' ubi con xerit, Mi Mn ereidisse: oe vehemeter inframa
I Insuper considerandum est, periculorum alia esse leuia alia gravia, alia grauiora, alia grauissimuqsue utiqi desiderant remedia proportionata sibi et cum itaq; infimum remedium aduersus pericula sit, cognoscere ipsum, rationemq: eius euitandi. ec firmo proposito praeparare se ad restiendum tentationi . sequitur, hoc non esse remedium pro portionatum periculis grauibus, ae grauioribus a de moinde non satisfaciet qualitati periculi grauia aut grauioris ille, qui se dicto modo praeparauerit contra ipsa: ergo atquid amplius praestandum est eirca haec pericular hoc aute est, illa a se aue terer hoco; est id, quod monuit s. Pontifex in ubi periculum a. de eieci. Iib. 6.vbi maius perie lum intenditur, ibi cautius est agendum t Cumis itaq; sit ex grauissimis pcrieulis peccandi, saltem
ex grauioribus , exercere cambia, de quibus agimus, sequitur, non satisfieri charitati, quam suae animae debent eampsores, niti ea omnino der liquerint . I a Ηaee in abstracto die imus, rem autem contrahendo ad personas singulares r consessatij inter rogatulo campsores, quomodo se habuerint prp- teritis mensibus, annisue in exercenda hac arte . si eos sic versatos fuisse intellexerint , ut graue ex tet perieulum peccandi, quomodo poterunt m
mittere ipsis perseuerare in hac arte 3 Secund&perpendi debent singulorem vires propriae iuxta dictum Philosophorum, quicquid recipitur, per modum recipientis recipitur: quomodo er-
113쪽
Antonii Merendae L C. de Cambio Nu ndina li Cap. IV.
so poterit consessarius permittere poenitenti, e
1 ues ignorat, exercere cambia adeo pericul
D Si caecus caecum ducit , ambo in Queant cadunt: In c. 6. distinet. s. de punit. dicitur , elle aliam poenitentiam quam habet ille, qui non vult dimittere artem,qvie sine peccato stilliculter Potest exerceri , ut ibi noti glossa in verbis non
podit; Ad idem spectat canon. a. eiusdem di si inct. ubi ex S. Leone Papa haec legimus. QU/tas lucri negotiantem aut excusas, aut arguit I sua vi, e Mnemis lusus, tuetu. Verauitanaen plutem
utilius es , etiam Opendia pati, piam per tia nev tias u o irit: quia dis ile est , intra' ementis.
- q; commmmm non Numκωe pec--. tam nulla fit comparatio inter pericula eorunc qui eam mercaturam exercent , quae consiliit in κmendo , 8t vendendo , di peccata, quae osterunt
ambia, de quibus agimus ἱ quia huiusmodi me intura per se sic tulia eli , vi metu nullo modo laboret in assequenda eius iustitia Item iacile est
homini bonae mentis, m ea exercenda versaria
sq; peccato mortali a ergo nulla est coparatio inter eam, & nostra cambia et quod itaq; dicitur de hac mercatura,esse utilius pinnitenti , ad eam non redire,necessarium debet dici de nostris cambiis a alioquin necessaria proportio violabitur, niaxi-mE si menitens dicat, se se ea exercere iuxta consuetudinem aliorum , cum in arte per se sulpe et . sit nimis periculosum , eam exercere absq; Pec
I Quod si de iis agatur , qui diuitiis abundant,
multo magis id erit dicendum ut intclliges ex D. Thoma 22. q. 77. arti c. q. in corpore, cu ait. Prima commutatio laudabaM eii lum degerin nutio G meis n. Secunda -- inue Ne iatiue quantam eri deici des ι cupitust Gri , qua te, nuxtim ne i , sed vini visum tenda ; eridio Megarutia secundumst considerataqηandam turpia mem habet, inquantum non importat uel Bι rati me rum timesin, via necessarium: ruta tamen prohibet, lucram ω ara ad aliquem nem necessarium, vel honestan, Ersic negotiatis lacua reddetiis. Sicut cum aliquis lucrum m deratum, quod negotiando quaerit , Muinat ad do mus sua stalantationem, vel etiam ad subueruendam imum tibus. Ved et m eum alaf- gotiationa intra propter blicam utiluviem , nescilicet res necnbaris p
triae deses,Cr lucrum non expetit quassem; Ied quasi
a ηs, Ad postremum me confero , quod exercere hae eambia, sit exercere artem scandalosam: ve autem id ostendam apertissime , capio definiti nem seminali, ut sic, di quaten meu scandalum rasillorum e Scandalum per se, est dictum, vel
factum minus rectum prςbens occasionem ruing,.quam definitionem exponit D. Thomasa a. q. 63. artior , di communiter recipitur: Mandalua autem pusillorii sic accidat, ut explicatur in artici
ἐν aves occultanda, vel etiam Modam disse ita, ubi peracutam imminet, quod se reddua ratisne, hu--viscandaeum duret, iam videtur ex matigia esse. Esse propter ipsum non sum bina inodi stiritualia bona dia ueruia: Sa scilicet talis ratio sit proportio in eapaestati pusillorum i s enim secus sit, durae
scandalum, ut ibi monet Gaietanus, di cum eo alii eom. et quod si spiritualia bona sunt alterin omitteda propter pusillos, in ten potat tu, multo magis id accidet, ut in seq. articulo exponit
Ivis Tribus modis hoc scandalosu est, primo quia Praebet occasionem iis, qui non habent rires ius
iacientes , cambia exercendi: Cum enim eu
dentissimum sit, dissicillimum esse. sic eis incinn- here , ne campsor expectet lucrum per modum debiti ob dilationem concessam debitori canibi, ad restituendam pecuniam acceptam, utiq; a surdum esset, assi are, facile reperiri homines valentes ea exercere absq; huiusmodi spe e emo exercere haec cambia praebet occasionem ruinaeis, qui eius exemplo excitati se eonferunt ad ip .contrahenda: Huc respicit D. Paulus ad Romanos c. niam. 38 et dum haec seripsit, noli propter sam destruere opu Dei. Omnia quidem sunt mandae Sed aeuum es bomisi, Fi per clerissiculum manducari
bonumen non manducare carnem, Ernon bibere v
vi an quo stater βιωφfinitur, Miseandia Uurumit infirmor ; cum hin coit ueniunt ea , quae scribit ideD. Paulus i. ad Corinthios c. g. m. s. cum seq.. Vivite ratem, ne forte hae licentia vestra ossendiculum rsias infimis: Si emm quia viderit elim, qui habet sc
entiam is idolio recumbentem; nou nee scientia eius,
cum siu infirma aedificabitur ad nisi. Beandam idolat θωρ ct peribit in M in tua sciet starer propterrim Chripus moti . est; qua'opter si esca scanda
res fratrem meum , non manducaso emerin ore num, ne fratrem meum scandalirem.
i 7 Secundo standalum intei uenit respectu populi ; cui sunt suspecta cambia con la rieresa , vetestatur Scaecia L. 6. glossa I. num. 9O: non potest autem consuetudinis praetextus adimere hoe scandalum, nisi inducendo errorem peiore primo; quod scilicet credatur, posse eonsuetudinε facere licitas usuras et neo; etiam potest allegaris praxini cambloriam conlaricorsa, ignorari a populo , quia inter negotiatores, de meccatores pi rimi sunt, qui eam bene cognoscunt. In Ciuit tibus autem, in quibus stequentia sunt eambiatam pallim sciunt, pecuniam, quae accipitur percam. hium soluendum in nundinis, vere solui in loco initi cambhe ac consequenter non potest reuoc ri in dubium , multos ex iis, qui non exercent
haec cambia, noscere ipsorum praxim; & per hoc non potest negari, eos scandalum pati proptet hoc, cum cognitio huius praxis sic patefaciat vitia
horum cambioriam, ut nulla supersit spes proba bilis,eis persuadendi, haec cambia vera cabia esse, non autem mutua usuraria et N in hoc disteritne hic eambia a eaeteris contractibus , a 2.bulae contrinuersis, quia ex illis rarissimi sunt, quorum vitia se populo innotescant, ut non possint velari per eam rationem, quae viris illiteratis possit videri probabilis: Hoc enim ideo in his eam biis cessata quia eoriam vitia pendent ex ias, quorum vim pipulus optime intelligit; quis enim est,qui nesciat, solutionem cambij per se scriptarram nudam sa-
, non esse veram solutio uim , cum per eam nina diminuatur debitum cambia vlla ex parte, di exactor non teneatur ad aliud, quam ad scribe
das,& mittedas litteras recam bis ad campsorem e
114쪽
Antonii Merendar I. C. de Cambio Nundinali. Cap. III.
xo Terelam standesum est respectu do m
imum, eum nulla ratio existat persuadedi ipsis, Tota eampsores ea mente inire haeς cambia, vemeunia in nundinis soluatar, cum id eis daa in sum suturum sit. Non possimi etiam capere, ὲ-- modo existimare ρογssint campsores, veram ess O blutionem eam i, quae fit in nundinis, cum no- . int, per eam ulla ex parte diminui priorem obli-Wationem: Capere non possunt,quomodo possit campsor existimare in continuationibus cambim tum , debitorem habere animum soluendi pec niam numeratam in nundinis. Deniq; ilitelligere non valent, qua se te campsores asp rent compensatione lucri cessantis, ad accessiones ca-hiorum, quae in eorum continuationibus liberis contigerunt, cum sciant, sese nullo modo tanta
mesum facturos finge, si pecuniam apud se ii huissenti me autem scandalum hucusq; non
ademerunt defensores horum cambiorum , cum me tentaverint quidem, 'opius ad rei medulam accedendo , his satissiore; ecconsequenter ipsi eius participes sunt, εe per hoc tenentur desistere a defensione eambiorum, vel Ostendere rationes
adeo probabiles, ut scandalum Phariseorum sit, desendentes hae cambia habere suspectos. I 8 Hucusq; exposui ossicium Consessariorum circa exeleentes cambia, de quibus agimus triam
rem,que proposui procedui cum supposito, quod dii prubabilis iustitia ipsoriim, di proinde poteriit
consessarii, apud quos haec cambia sunt proh hiliter iusta, evitare difficillimum icopulum oblimationis restituendi acquisita per hanc negoti rionemr Cur autem dissiciles aliqui futuri hiit ina hibendo suis filiis spiritualibus perseuerare in
iis canio iis exercendis,uideatnus; non allegabunt utiq; maetcxtum publicet utilitatis ἱ quia viii nati- bis mercaturae, aut aliorum negotiorum tendemtium ad commodum populorum hic cambia nullatenus isonum: Alterum ergo eos necesse est Megare, vel lai proprii commovi causa id facere; vel ob timorem, ne alium consessarium adeant,
erat sibi id permittat , apud quem eorum salus magis periclitetur: neq; enim dicturi sunt. χ milariscordia commoveri Limiliae eius, qliae sine hac arte incommode vivere cogetur, qu sa dissicultas in ior spectat ad eos, qui consessarii simi campsorum diuitum. Cum autem scias ex D. Paulo,cii pid κω rem diuitiarum esse radicem omnium malorum: scuius verba recensui supra nu. I 3 7. di ex D. Thmina eam non habere modum, ut ostendi suprR num. t 8. modica utiq; sibi superes lepoleti spes consiliendi saluti illorum filiorum spiritualiu,quos vides , ob cupiditatem divitiarum perseuerare velle in exercendis iis cambus, quae ducunt spios ad interitum: E contra autem vides, exen,plo tuo , alios lacerdotes exc tandos esse ad permi tendum suis poenitentibus perseverare in his cam-ibiis exercendis; di per hoc intelligis, omnino conseruata iri ea cambia, quae a caetu fidelium extirpanda sunt: qua ratione ergo admittis damnu. Certu Ob utilitate in certia,& Ioge, latoq; Minor v. Ailaniat Sanct :ssimus Pontifex Pius Q in sua conlii tutione de cambiis, suo muneri incumbere, adimere ii delibus occasiones exercedi usuras sub nomine cambiorum: Muneris Pontificii ministri
utiq; sunt iacerdotia vacates saccissust Minus, e consequenter absurdum esset, eos inMusi.
suo muneri incumbere. ιntra suum centrum adsemere occasionem exercendi scenus sub specie, eam biorum: qua ratione ergo quis te exinabit, dum per distortas interpretationes contendis re liuere usum cambiorum,quae nos receptis sentemti sex pugnauimus, cum ex ipss deducant eat psores omnia scenora, quae exercentur sub nomine cambiorum Z Odia pestringi, fauores conuenit ampliarita odia de reg. imis lib. 6. cum ergo pat mur defensores cambiorum , dum per interpreta tiones dissicillimas , ne dica euidenter cauillosas, eoseruare curent inter Catholicos usum eoru eam bioru, quae occasiones, ut leuissime daca, p*benestequent immas foenerandi e ossicium legi statoris est . bonos eiucere ciues metu poenarum l. i. Ede iustae iure; quomodo emo eos pati possitum qui impediunt Δι Pontificem Pium V. adimoestudentem occasones peccandi sub praetextu G-biorum impediunt autem eum d leniore, horum cambioriam , cum admittant cambra peiora,
prope finem: ecuc vlutis, quod e Si tυι cirrre dum, docent metores com. de quibus supra lib. Io. c. a i m 6 Cumlam constitutio Pi, V. com- n. ouissime eueitatur per baec cambia, ut oliendi supra c. aurce uno lium, cum seqq. quom do luteiidai- ιν, qui penu terimetationes euideret ditio b ea lctinere volunt ii iter hocles etiam
h negare nequeant, pamin iis coima il ecae late re suetiora piusquali, improba pi s i Eos autem doctos valos , qui voce. scriptisne priuatim aut publicE Ollanderuiat veritatem. quae tunc temporis sibi non erat nota, teneli, cognitae vetitati testimonium suum tribuere ruxta modum, quo nocuerunt proximo , euincncerti iasiuiunt Sacri Theolagiae principium, quod quilibet tenetur iub pinna peccati mortalis tollere es occasionem ruinae, quem proximo praebvit Cum itaq; tua scripta, ut optime intelligis, praebeant in caut .S nec non cauillosis eanibioriam deseiis ribus occasionem persistendi in de sensione op nionum prauarum, de perniciosarun ,quis dixerit, te. non teneri ea retractare, imitando S. Ainiistianum,ea,qua perperam scripsit retioeantem in tam ram enim te icripsisse fateberis, nisi editis eorimi sensionibus ollanderis, tuas doctrinas in hac mea disputatione ex promo impugnatas , esse probabiles. 116 Hacten exposui ea, quae doctos, ac pios v
ros alienare iacile possunt a cambio nonduiali de sendendor caeteros auteni ad bonam frugem reducere Diuinam post i virtute. Cum autem ci lose se gerere soleant , exillimo , hac in re id e esse observaturus: Eorum autem haudes deleti, na excepta, quam nune exponamr Dicturi sunt. de canibi eos solos agere posse, tu, eois praximcognoscitor Uerum te Rinmaduerme oportet,no paveos eam expositisse clarissime δε inter alios Raphaelem a Turri, qui inter cambia natus, educat iisq; ad senectutem usq; perseuerauit ineonis
tu ac campsorum illustrium; lucquid autem.
115쪽
Antonii Merendae L Q de Cambis Nundinali Op. I W
inxi eucapra in eampsorum , miri testimonio confirmui: in si iuxeris , cambia tui in is, quae defendis , ab lax diiserte, petam dita- Rentiam a expone nominatim erinis circa Draxit cambiorum, quae mihi opponis; inda ineum praecisum in q;im id dixi a ne autem tuam. illico indices calumnia haec te nesse Faesi rerum pridico
cum Mamaei p. prinus, versi in a. nonreserrescitieet, a Mix piancipaliam cogitet de sua vellitate, an de conam O PLOM MN, quando mutuat pecuniam mercatum dest .atam, temptioni renun fricti serariam, Meia fictam,ut potacum inpacisti de interesse lucri, cessantis , vsutis lata 1 aperuit ianuamiadeoq;: constitui, hane traditione,si Deus dederit, mel tem primo autem ost&lam, refragati sensu, M sis rorimi Sacrae Theologie, &vinum iuris; se cundo probabo , manifestὸ repugnare primis principiis huiusmaterie retitu demonstrab eo
perimta in ioseis principi ' clarε aduersari iam Linoeentius in eap. fin si de usuris proponens..casum in eo, qui paratus erat emere merces qua vit, aliua iri gens pecunia ad eum veniat, o Q ateandem petimam aut ne u ιὰ.. & de in . testimere , cum sit cro verasor respondet aut et stis verbis, Mael cra a memodi, Mestis eis
Hostaeidis sim, s. wrragosis rast, hunc nutuantem exculari polle secundu id , quod ipse eripsit m eae. salubriser eodem ti . -- q. vers eridia D. ubi inquit-βaliquissia mercatoν, qui
onsumat septimiamas , σύ mutia lucra i ,.mod mi tam indomi ex charitare mutuaret pecumam , Panegotia res erat, exindemi ad suum interest emanet
ob aras, μοδε his nihil Minstavidi in Mariam,vrpagetur eo, quodno s. eodem cap. tuMmmei: non admittit ergo Holliensis pa&ni illius , qui putat , sibi utiliu&este mutuare cRpactolum ces ancs,quam emere inreces; quia hoc avit m n, descetust principaliter ex charitate proximi , se Lex promictilitatis consideratione: me nim.
vlla suspieiosubesse possα fraudis sit Meret secundaria consideratio nilitatis proximi; perr Genim accidit, ut mutua mon desideret, in ut Iitarem mutuatarii suam me iam conuerti, velibentius , & Iccili suo tempore sibi satisficiat 3 Abbas antiquus ii expolicione o . finalis in vers. idem innocentius e ad unguem comordatam Iinocet. eundem senium habuit ibi Ioannes Andreae a. 3: proposita enim inione Innoc. Ecreprobatione Hostiensis, sequitur Innocentium,pem mist tacliensis, imi ut in , aperimam reis a. extam et M - να tus cum πω, ocreis, es eae risus ad modum loro laetensium non autem ut quid ni aequi eando reserime Foroliuiensiu γ
concordant ibi Caldetin .nu. Petru& de A char. infitie, Ant. de Butrio nu.8. Heiaricus Boi inc conquestus iam s. uisne eodem titulo , ubi Cardinausia rella. m. a. ad finem vers Pon habeo, ponit casum de eo, qui habet pecunias pararas ad emendas merce an potae ut a. aceepto interesse hieri cessantis p& respondet hix verbis, stomuso constaret, Tium cressitorem
JAbbas Ormitanus ibidem tua. I Lin I pro positis contrari imoplitionibu& Innocentii.6Hostiensis, sic inquit, quod summos ducitur bona inrantium , et sonus muniat, ut e Mauram, quam infraudem, pia inuexe aturi peccara , MGAM . opimo' σιον οῦ. cum Abb. concordat ibi Io. d Anaiuanu i6: bonam autem intentionem desiderat Abb. iirmeipaliter in mutuante; omnes uti usurari idesiderant secundario , sit miro
3 Salic. in Auth adhaee num. Ir .ad finem vers. 32 quia C. devsur..veluti usurarium damnu mere torem paratum ire ad nundinas, sianuiuauerit pecuniam mercibin destinatam, certo sibi constit tolucri , luia milvit Saetc. - videriae propositum mutumis se natu tu utilitatis certae sibi pronais L&ibi Cyn. reddens rati Hiem peti potat verei se ilicri cellantis ait, quia tale luerum ex minuionas, speratur.
ex qucius iuste accipit ducatos annuos .an -- eos alteri mutuare. & prct rec elatrone acci per tantu idem 1 mutuatario st& ν in inclinat partem astismati me quia scilicet fibi non erac exploratum , an mi uuatarius id faceret obcharseritatem proximι vel ob propriam vitalitatenν; clx Fulgofici autem si ntit Occiatu san d. I. I. - ου versMangit, hic Fulgos. Rodulphus de usuris P .3- principalinu II-d set, eos,qui coacti a Rep. mutuant , non excus ti ab usura,accipiendo aliquid uria sollem rati ne lucri cessantis, nisi intentio pranei palis fuerit subuenit Reipublicae ,&caeo idem scribit Natta cons. μ8. u. a.
Ambrosius de Vignate de usuris nu. s. vers. si
pecuniae scribit, mercatorem qui eximi pectu niam e mercatura , uream mutuet certosibi eoi'. stituto luero, visrarium esse, quia mutauit Π positum praeserendo lucrum emim , a mutuat dio promissum, lucro ex mercatura sperator Guido Papae de contractibus illicitis nu. I S. scribit, creditorem , qui concedit dilationem debitori iacerto sibi collitulo Iucro dicta dilatione pende te . tunc euitare labem usurariam , cum propter Deum, Se ex charitate principaliter mouetur ;&eundario autem ob luctum promissum. 7 Craue cons. I M. nu. 7. Wers.. in amns modo e cludit, mercatori nitituanti non licere pacisci de lucro cessante , quia facile mereatores appi carent animuin ad mutuandum, quia Iucrum esset
certhisae frequentius; ubi enim quis passim m tuat non potest conliderari affectus principalis subueniendi proximo; di ver uatius,ihν istud. n. concludit .venditorum ob lucrum cessans non
116쪽
Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali Cap. I v.
posse misel super interesse tueri cessantis ratione
dilationis,quaiulo non omisit in gratiam empto . vis occasione es venden. pecunia numerata ἔ Crometram autem sequitur riguera decis. 3 D num. q. ubi scribit , quod cum mutuum omnitio vol unta vium est , ibi nececssaria est intentio luerandi ex mutuo Ide proinde hoc interueniente Mura coimmittitur: Corsetus cons. et s. nu. 8a in seq. lib. 2. cons. criminal. maioris editionis docet , pactum lacri eessantis esse usurarium,quando propter hoc mouetur principaliter ad mutuandum: Cult.Iun. In l. a. f. mutui datio nu. I I. vers. sed istud est ff. si cert. pet. considerat, quod si indistincte admi timus hoc pactum, aperta esset via committe di usuram, quia mercatores dicerent , ego cum
hac pecunia lucraturus sum; si desideras eam mmmo accipere, resarcias iacturam lucri cessantis et aperta inquam esset via usuris . quia in sin ritatis erga proximum non potin considerari in mercatore passim mutuante; quo deficiente , ait
ipse, vsera committitur stipulando alapud pro lucro cessante, pendente dilatione. 2 Petras Rehumis in L vina C. de sententi quae
pro eo quod interest proser. m. I a. recensens cinditiones necessarias, ut lucrum cessans a mutua re, ante mori exigi possit, inter caetera, ait, Opo
tete quod ereditor maluisset pecuniam habere , quam aliquid ultra sortem accipere, idem repetit m. 176. vers. secundo limita, & n. 394, ubi docet,
dictum eessans sine usurae macula nci posse, . nisi creditoris intentio sit, haerari ex mercatura, noli autem per hanc viam; Cagnotus ind. l. v*ca nu. U. vers. dum opponit, scribit, interesse ab usura differre , quod interesse tunc habet locum, Cum contra voluntatem ereditoris distretur ha tio debiti; quod utiq; accidere non potest , ubi mutuans intuitu propria commodi mutuam pommam tradit, quia desiderat, ut cesset in soluti
ne denitor .s Lupus de usuris comentar. I. g. 6. n. Iaa. vers. sed quando , dicit, minime dubitandum esse, a Ira niti tiso voluntatio illicitum esse conuenire deceristo interesse lucti cessantis ante mora; neq; enim dicitur voluntarium 1ἱlud mutuu , quod quis facit charitate proximi urgente . sed illud solum, quod ciuis ob proprium commodum iacit , ut declarat
Caiet. 12.q 78. arti 1. vers. an autem possit quis. Menoch. de at buri nidicum casu Il 9.n. 3 . inter conditiones necessatias, ut debeatur lucrum cessans mutuanti .pecuniam negotiationi destinata. desiderat ut a negotiatione abstineat in gratiam
Io Rota Romana in Genuensi pecuniaria 7. Iunii 16 II. coram Lancellotio relata a Marchesano in signatura p. I. sol. 888. n. i o. ad finem , ad sustinendum pactum factum fauore eura , qui suas pecunias extraxit e negotiatione,ut eas mitraret ausini indigenti, certum lucrum sibi promittenti, considerat, quod nulla alia ratione filii celebratus contractus , quam ad subueniendum urgentihus necessitatibus Alfinis pecunia indigentis;&num. t s. ad finem dicit, quod pecuniae mutuatae extra, suerunt e negotiatione , in qua exere hantur, non Intentione luerandi, sed solum, ut re
utilem faceret suo Assini indigenti, propter persecutum ipsi ininum GPaut aes alienum , quo premebatur, cessante dolo, & praua intentione iquae omnia inquit Rota,efficiunt,ut ab initio quia pacisci possit de situro interesse; hanc autem deis cisionem sequitur Stephanus Gratianus tom. 24diseeptationum cap. 377. nu. 29, & 3 o. Ii Fabius Accoron bonus Rota Romanae mea . nus in quoda suo voto reddito Paulo IV. S. Ponistisci relato in praxi Auditoris Camerae lib. t loncap. 23. apud Famac. cons I. in vers stanismus debeat aliptid babere, ibi qua propter,scianti creditorem , qui fuit negligens in exigendo in dito , non posse aspirare ad luctum cestans, quia praesunt itur reliquisse apud debitorem pecumam jub spe lucri cessantis,& sic in fraudem usurarum tacitum ergo desideriuin eius , euissoluitur in te reste, vi debitor retineat pecuniam, ut possit inde ultra sortem aliquid accipere, usiaram eontinet rquod est illud, quod nos asserimus; motus de in
litem iurando n. Us. docet, mulierem, cui haer des mariti faciunt mora in dote restituenda , exb gere posse literum cessans, quando eii solita meriscari; si tamen eius intentio erat , potius πωρον tare suam dotem, quam huiusmodi lucrum eo sequi: Natta cons. 9. iuia I 6, scribit mercat res, qui mutuam tradunt pecuniam negotiatio
ni paratam non posse stipulari interesse lucri
cessantis.1 a Theologorum hae de re traditiones nuner censeamius; ex quibus S.Antoninus in primis o currit in tractatu de usuris cap. a. S. I s. n. 28. in fine, ubi admittit hoc pactum, quando mutuam fit intuitu pietatis , Nnu. 29. in fine& 3o. dieit, quod si extra eausam necessitatis,vel pietatis m tuum iactum fuerit, matuans onuincitur, quod mavult uti mutuo ad lucrandum, quam mercatu. ra; α ideo usurarius est, &n. 3 s. in fine excissae creditorem , qui accipit aliquid ultra sortem , ut dilationem concedat debitori, quia debitor contra suam voluntatem retinet pecuniam sibi deb tam , &cap. 3. nu. s. ad finem damnat mercat res , qui vendunt carius ob dilationem concessas reiecta allegatione lucri cessantis , quia nem in venditionibus , quae passim fiunt a mercator bus , non potet onsiderari affectus charitatis apropter quem Sanctissimus Praesul admittit ali
gationem lucra celsant s; allegatam autem conluetudinem mercatorum, earnis dilata solutione. vendemii in , misericordiam dolosam appellauit Socinus in Rub. extra de usuris nu. 7 D m tinem vers. quarto, e ultimo. I 3 Caietanus at . quaest. 78, artis. v. eol. mihi terris in re orsione ad pimum, HV initium autem tmes sancta col. seq. Mys an aut pussit quia perima in ralitiam,profundissime,de mole, explicado de quo a Simus, concludit, quod ad effectum, ut quis ponat pacιsci lucrum cessans pectiniae destia natae emptioni rerum frugiferarum, vel mercium, oportere, ut duret huiusmodi destinatio; N eo sequenter, inquit Caietanus, is qui affectu min ris lucri securi tamen , pecuniam suam negotiato riam , seu emptoriam transfert ad mutuum , v lens ex pacto plus sorte,vsurarius est: conchidendo , quod non licet voluntati E diuertere pecunia a negotiatione, vel emptione ad mutuum, ut alse quam sperati lucri partem ex mutuo consequatur;
laus ethoe insiliit, de omnino adeundus est, quia
117쪽
Antonii inrenda: . de Cambio Nundinali Cap. IV. Iox
a optimὶ hane rem declarat . . sq. Corradus de contractib-tram a. qus . 3 o. iamaria suppositione vers.tertia condituridocet,ad clani de quo agimus,opus esse, ut mutuas res anciendo ad. Vtilitatem propriam malit , non mib uare ;& hac ratione euitare damnum sibi ex mutuo contingeri quam mutuare,& aliquid ultra sor tim accipere in compensationem dicti damni. Sylvester in .verbo vlura it primo, nu. t 9. dicit, oportere , ut mutuans malit lucrari alia via, quam. per viam mutui, ει quod moueatur ad mutuadum
in gratiam amici,ac q iod ille praesumitur velle ex mutuo lucrari, qui facit pactum de lucro cessante, non quidem ad certum tepus, sed adsemper, idest
quousque suam retinuerit pecuni/m . F. Angelus. inverto usui aus timuin is smiledum, scribit, oportere, ut eius inreptio principalis non sitilucrari per hanc viam, sed potius per me
Qtutam, vel peremptionem rerum fruguerarum,
si quod prauumitur rella lucrari per hanc viam, si nonae stringit pinum lucri cessantis ad Nun in
. GabrieI Biel. in sententiarum dist. Is ..quaest. I, col. s. in fine veri. seeuudo quod non sit, scribit, pactum ut mutuatarius aliquid soluat pro tu cro cessante mutuanti, eatenus sustineris. quate nus intentio meiscentis noci est, lucrari per hanc viam,sed potius per mercaturam,vel per empti nem rerum frugiferarum ; &.quautione acitec denti reg. 3. scrinit, non licere , vendere vltra tu Mox ristium. , propterest venditori est damnvium, tunc rem suam sendere, nisi . ad moetur ad vendendum ob magnam instantiaM -- movis ; Mideo concludit, eum usurarium esse, si iluasmate, no autem induruis prece , miserias. aut charitate proximi vendere ..M. An es inFloribus quaei . lib. . . . sententii q. . decontractu mutularii adisserent. 3 posurin .eipium dieit, quaesti em de damno einergentea.
α luem cessante, procedere in mutu/nte voluntiariε, charitate tamen compulso erga proximum egestate laborantem,rc conclus. a. vers. eii aute limitan. se tibit, opus esse, ut mutuaos maliζ ne- sotiatione,quam per mutuum lucrari,dc in quaest..cie usura. emptionis artie. x, dissic. I. coalus. I.
α , trademum licere vendaxori existere quia: ratione lucri cessantis ob dilationem , si alii erat
Decun numerat ventaurus, quod omisistri illi-henefaceretr Armilla in verboxsura n. y. scribit, mutuantem posse aliquid peterem I incessa te, quandoillud amittit ex e quodseruit amico αν Io: de Medina incocme de refluiuione titido de cina ipsi iso sentimera scribit, mercatorem, quin auult, facere mutuum palatum sub specie eam-hii, vani licit ε negotiari, non posset aspirare ad lacrum cestans, de quae L 3. dubit,i . in rei ponsio, ne a uattumn fine, de conditioae 'alicit,communistra teneri, quodad effretam,ri mutuans pa- .cisti possit de luerocellant: dorante dilationes scopus est,quodnon si magis inclinares ad mutus quaad negotiandum a s enim ad lucriam ex mu tuo pocipiendum inclinaret, in sura incideret.
Id. a 3 .casu s. dicitii tu cessans deberi mutuati ,
Fabianus Genuensis in tract. de eambin eapA.
n. 38. scribit,ad etaetrum,ut debeatur lucrum cetas uis campsoribus, opus esse, quod nollet muma sub palliato nomine cambis,sed quod velim exer-c e pecuniani in cambus iustis, quae sibi tum n . promptu sunt;&quod solunt, Et maecnὰ ad In santiam amici sui , cui iustis ex cavsis deesse no . vult, desineret id facere, ut amico pccunias iustis. cambiis destinatar mutuaret; de tunc ηoterus in suam hanc rectam intentionem acci gere L mu matario id ,quod lucraturus erat ex tultis ean bhsa
addens, non posse ad semper hoc pastum fieri ἔ.sed debere restringi ad certum tempul, quia pro cedente impure bona eius. intenrio sic de in Diari potes, ob cupiditatem insitam ho*jωbu ,.qua mutatione faba, usurarius esset. I9. Bopiase . intract. de venditi ad tempus e. q. - dicit . mutuantem quodammodo cogi aac mutuandum, d ad eximendo suam pecuniam
a negotiatione, de propter hoe potest inulari lucrum cellans , & in tractatu de Montibus c. s. nu . . damnat eos , qui optia voluntare negotiari
desinunt, ur habeandinuresse Iucri eessantis. Tabiena in verbo .sura it secondon. I. in. fine
scribit, non licere, voluntarie diuerrere pecuni P destinatam mercaturae ad mutuum , ut lucrum ac qui t ἰ sed opus est , ut lucrum obueniat mutin-tario impedito, mereaturanierat ret per impe
dimentiam . inuoluntarium secundum quido iens. ex desiderio subuenti is proximi .. 'ain, Summa rouatit. de esuris ci a mutuum nrI 2, v c m. concluso est,seribit licere motuanti. pacisci de lino cessante, si modo precibus mini tarii Allectus fuerit, eiusq; beneuolentia victos ita x parte suamallet lucrarialia viaiquam mu Uando ; quod n sacere uoo rotest, m im . diatur ab amico, cui labuenire desiderat; Rintella in verbo usura ab n. I uers de rectitudo huius intenti is,scribit. Utiditorem, ob dilationε solutionis posse mutis rem vendere, quam alias. licent, Maodo magis optat vetulere numerata pecunia pri minori pretio, quia tune, ob interes se potest pluris yendere a intentio enim eius non fertur in lucrum, sed in conseruando se indemnE II. Bannes de Ius h. de iure quaest. 7 artic. a. mi. . in fine uer seciandae clusio , praeclarε eonfir imat, usurarium esse eum, qui, ob proprium eom modum eximi e mercatura pecuniam, ut eam mutuet,quia ei austere illam qualitatem, super quasvndatur pactum lucri cessantis, de cvi. II. v c debet terito adverterriscuuit,ad essectinn,de quo agi miis,opus esse, ut pecunia ε mercatur eximartur ob commodum mutuatarii , dc uers obserua dum est etianuscribit, opus vise, ut mutuans ne guttaturus fili stet, nisi commodum amici eum ammtussione remouisset , dc col, si muti vers. ad tortium,ait,debere e currete moralem coacti nem,quam inducit utilitas proximiiquae competili mutuantem, ut ei succurrae.
xx, Grassius in decisionibus lib. aQIo. de interes
sen. II. scribit, opus esse , ut mutuans mallet pocuniam mutuatam in negotiationibus occuparecoram mutuare eumnierine,quia principalis causa muruandi debeti esse subsidium proximi indis gentis; vel ut salte se habeat ind:sterenter, ut non.
m. animu elua inclinet uti tuum dandum
118쪽
ro Antonii Merendae I. C. de cimbio Nundinali Cap. IV.
e a certo Iucro i quam ad negotiandi cu lacro
s3 Tolevis in Instructione Sacerdotum lib. s. c 3I, n ita si ei ad hoc ut valeat pactum, de quo agimu , desilurat , ut mutuans non moueatur e lucro: , sed qx charitate ad subueniendum proxi-ε--inti . antecedenti in principi condicio prima scribit, mutuantem posse pacisci , ut ali- id ioluat ultra sortem, si fuerit morosus in re. uimenda pecunia mutuata , quotiescunq; eius im 'cio non sertiir in Jucrum ex hac potna spera um; sed id cit bona intentione desiderans , ut
mutuatatius in impore debitum solu t, panaq;
Melchior Flauis in tesolutionibus quaestionu coli lib. . quili. v. scribit, hoc pactum sui linem quatenus mutuans primo, principaliter desideret lucrari peremptionem mercium, uti renam irigi ferarum . non autem ex mutuo.
Michael Salon de Iust. & iure quaesti 78. arrie. a . de vasore meth lucri cessantis, controuersi s. post septiniam conditionem lucri cessantis do. cet, ad exiMn. incru cessans oportere , ut mercam tot mali t mgotiundi in uos arguineta,docet, ad hoc, ut ualcat pactum, de quo agimus, opus esse, ut uolunt s mutuandi oriatur ex beneuolenti auri pictate; do in fine eiusdem columnae inquit, o ere , ut Uluntas mutuantis non sera- in . Iucrum ex mutuo , sed ad subuentionem amici a
sed quia ex benςficio non debet pati dispendiu, iusu desiilatat, sibi compensari luctu quod mi
est, tanquam conditionem, sine qua non. Et ι disputatione de cambi quaest. q. arm. co I tr. g. m. s. g. sed dices ibi farem tamen, docet, Lani pistam , qui prae man: bum habebat cambiunt uerum , ita deuMam posse aecipere hicnim , quod ex eo secisset,ab ι Ilo, cui pecuniam dicto cambio destinaram mutu uit , si ad utiletatem , de gratiam
ipsius uerum cambium omiserit , non aute intuitu proprii con 1 uod is quia nempe credebat, sibi uti. lius esse mutuare, quam canibire. Is Mercatus de contract.bus tit. de iiuii praestiti, Nusura c. ι .nt . . ad fines vers. quanto mi alluero Mote, scribit, non posse , pendente dila. tione aliquid aec ipi pro Iiaero cessante, nis ab importunitate debitoris inductus Berit Ad munian dumo, m. 8. ad finem docet, eum , qui adsim. ElKem postulationem mutuat pecuniam merca
turae deii natam, non posse aliquid pacisci pro lincro cessante.
Abbas villagni in tractatu de usuris quaest. ILnu. 17. conclus. l. in principio vers. tcrtia , dicit, Opus esse, ut mutuans, teste conscientia , indifferens sit ad mutuandum cum recompensatione lincti sperati , uti negotiando lucrum speratum per sequii& ante vers. maior propositio . requirit, quod mutuatarius praestet mutuanti essicacem. causam impediti in lucri , ex negotiatione, uel emptione rerum frugiferarum sperati , & in dictoueri. maior, latia comprobat necessitate huiusmodi impedimenti m parte mutuataris, & uet . qua Propter, set, mutuatarium hoe in easu similem esse ei, qui artificem in carcerem coniicit .a6 Lopez de contractibus p. r. lib. 7. c. a 3. Verstertia autem conditio, scribit, opus esse, ut m
malatius sit in causa amissionis lucti agendo liquid , quod impediat mutuatanum a negotin
tione; quod tunc ait contingere,quando non de snit sponte negotiari, sed gratia niuiuataria, late complaceat, ει vers. secundum assertum est, dicit. ita demum licere pae isci de lucro cessante a MDdo absoluta uolutate erat paratus negotiari, quoa omisit, non molim propriae uolum tis, sed eh ritate adductus,ut eius necessitatibus subueniat. 7 Lud, Molina de contractibus disputat. 3I .m 8. dicit, ideo licere pacisti de lucro cessam,quia mutuans facit iacturam tueri sperati ob horam mutuantis intentionem, ut per mutuum illi su ueniat, dc disput. seq. nu. 3. . illud, Ecnum, doc , mercatores , qui concedunt emptoribustuarum mercium dilationem ad soluendum pe pium, non esse usurarios, habendo rationem lucra cessantis, quando habent occasionem uendendi pecunia numerata, quam tamen omittunt in gra tiam ipsorum, & disputa 3 7.nu.s . doce lucturus quod facit mutuans ex mora mutuatari in testis tuenda pecunia , non continete usur m , quanda mutuans in imponendo pinnam non desiderauit, mutuatarium retinere pecuniam ultra tetminum sibi constiturum, ut mediante d. poena lucraretur. a 3 Conradus rosponso is,uers. ad quaesitum d cet, opus esse , ut mutuans possit paci Iei de hici cessante, quod b euolentia uictus mutuauerit, ita ut, quantum in se est, mallet, alia uia lucrari ιβι quod qu/si coactus patiatur , lucrum speratum
sibi auferri. Emmuel Sa in uerbo mutuum n. q. ita demum adm ttit hoc pactum, si niuiuum nat in sinum,
Lud. de Bela responsionum eas m tonsete piae p. 3. casuas, uersi, di ideo in ea tum sentenalia,scribit, eos qui non mouetitur ad niuiuendum ex necessitate, α indigentra prox. nai, sed 'uia
malunt lucrum ex mutuo,quam ex negotiationea esse usurarios, stipulando lucri cessaritis compe
sationem; ibiq; precuta uetitatem huius doti,
nae confirmat. as Homobonus in comentariis resolutoriis dea examine Ecclesiasti eo toni. I. tract. 9. Omninitin. mutui , S: uIuris cap. I F.quael . , s. vers. te tia conditio est, ad ualiditatem hunis pacti desi derat, ut niuiuansi. imiter deliberauerit, negintiari uel emere res frugiferas ι eumq; alterius Cau. I solummodo, pecimias extraxisseu dicta dest, natione .dumodo principaliter ex charitate , uel
amicitia, uel eompassione , non autem ex spe isse in id agat. 3o Philippus Faber ad quartum lib. sentent, trin.
de restitutione disput. q7. cap. 7. nu. 1 1 O. In m
tuo facto cum pacto, de quo agimus, considerati quod adest impedimentum impediens negoti tionem , quam intendae mutuans , desiderium nempe subueniendi necessuati proximi. Paulus Comitulas lib. 3. resp. moralium q. rs. de cambiis ad finem uers. deinde,docet, pr texta Heri cessantis no tapagaricam psoribus, nisi probauerint, quod eo tempore , quo pecuniam traodiderunt, se se impulsi egentium tradidisse, & ob aliena eommoda suam lomisisse negotiationem, non autem ob lucrum a mutuatario speratam. Iulius denique Tertius S. Pontisnt hanc senitatum probauit in literis , ad bram Vicintinam
119쪽
vitatem scinis circa i litem Hetatis ab ipsa
ecoctumsin ipsis 'nim declaratseos, qui pecu nummutuas tr untdi Monti, accipiendo ali quid ultra initem , ita denauni euitare labem usu Uriam , si intentio eorrum principalis fuerit , sub-mnire pauper busi di quod iure intentione pri
cipalitur,omiserintemptionunt meta tum, vel in rum largiserarum , , cui destinauerant pecuniam Noati .mutuarum psoua refert Nauamis cons
3ι. Eandinnsententiam non obseurε firmauerunt. eologorum Scolasticorum Principes D. Tho--mas, di cmus ,4lleaa.quaest. T latc. a. ad pri--nuami hic vero in A. sententi dilimct. Is . quaestia . alta eradita Thomas m corpore articuli , eum via, mamcommittereb, qui e mutuo. pecuniam , vaidpiam pecunia aestimabile veluti sibi debitae
siderut putautem ostenderet,eum , qui ex mu
tuo aliquida spitis. veluti sibi debitum in com-.ipensationem damni emergentis, non esse usura Dum; inquit,eum idexigere, ne amittat id, quod: liabere debet; &4deo ait D. Thomistunc non di--citur vendere usum pecuuiae I sed dic itud, damna ivitate; quia nemph. is , qui vendit usum pecuniae... mediante iacvenditione curadaugere quantitatem sui. trimoni; existentem tempore,quo ni Mat ,&, proinde lunusmodi venditio conuenire . non potest es, qui nihil aliud quaerit , quam coni seruare suum patrimonium secundum statum,in quo neperiture pore uo niuiuum sit ia 31 1Deinde transit D. Thomas. adauctum cessans ininquit,. non posse in pactum deduci , quia mu Mans non debet vendere id, quod non habet
potae,impediri multipliciter in habendo; cum
milucrum cessans nondum acquisitum fit , v laneasciua, qui ita paciscitur,non potςst coarct ri adcoseruationem patrimonii in eo statuito quo reperiebatur tempore facti mutuia.& consequenter is aliter in. eo repesitur voluntas augendi:
Patrimonium mediante mutuo , ergo In eo rep .
xitur soluntas formalis vendendi usum pecuniae; nitusnodierum voluntas alia ratione non excitdiniripalis circa dainnum emergens facto, qua
ex eo , quod Riciscens quaerit cos seruationen patrimonii in eo statu, in quo reperitur temporc tactimutui . ,Supponit ergΘD. Tiomari.eum, qui facit pactum supur lucro cellanteiniuiuare ob coinmota proprium principaliter, non autet Ob comin vim numatarii, ii enim supponeretis mutuantem moueri ob utilitate proximi principaliter; cumqς:ussienum esse 1 spe lueti ex nuncto venientis , nomitrii lat. mutuanimo vendere usum pecuniae m auatae .. dunx consentit promissioni compens
sionis lucra sperati sibi factae inutuatario; id .. .nonisi inivitii proprii commodi, sed ut adimat obstaeulum,quoiuimpediebat, eum subuenit W-imγegente media erum specificantur a fine;
ει itaLThomam intelli toninus de usuris
Cal gian s. ad finem; auctam autem S. Thomae doctrinam sequitur Durandus , liaud facilis eius sectator in p. sententiassistisae. 37. quaest..a,um,7, ad primum.
sisse ind. l. 4. sentem. distinct. Is quaeiba. ex multis colligere possem, sed caererisOmissis, duo tantum proponam ; di primo dum /must ; s quis
in indiget re sua , di per magnam instantiam inducatur ab alio , ve vendat , vel permutet pro roab cum possit se praeseruare i ndemnem ό ex venditione autem , veI permutati ono astamultum damnificetur , potest carius vendere , quam aliis sine tali damnificatione vederet , vel permutare
Clare ergo sentit , quod si venditor non fiterit inductus ad vendendum,habita fide depretio, magnam instantiam e uoris; sed quia ereditula
sibi expedire non posse Pluris rem. vendero
quam alias vendem deberee& consequenter sensit eum non posse ob dilationem ιpostulare id, quod at iis postulare non liceret ;& .hoc iniicia quod nos dici mus: idem sensuDoctor Subtilia
tam quaerit , .an liceat mutuanti adijcere pinnam mutuatario, si tempore statuto no restituerit --
tuum, & inqui polle , dumodo non fiatin si aude
39 Signum autem , quando non est ita fraudem . usurarum , manifestum est illita, quando. merca- tor magis vellet, pecuniam sibi solui die praeit quam in crastino.cum Uenaadiecta sibi; & per oppositum elbin fraudem, quando vuladsona tram sire potius , quam pecuniam ipsa di solui. . .'Euidens ergo est mens Doctoris subiit is, quod sura reperiatur in eo,qui desiderat quod mutum
latius retineat suam pecuniam , ut aliquid vitta ..ωriem accipiat; quod est illlud , quod nos alleri mus: dicimus enim , eum qui suae utilitatis gratia mutuat Lusurarium esse, quia desiderat. aliquo te ipore suam pecuniam retineri Φmureatario,vt ali ἀquoaluerum faciat; dictam autem doctrinam . sequuntur S. ymmdins in summata. de Muruc. I . vers quinto cum quis, ubi bene dei larat , Ger*m m
ae. Astr ibi Misael de Bononia quaest. 2. - nono in fine .. Sinnma confessorum lib. . ti . de Waris quaestia 3. inpriscipio verssi υπὸ panim tamentionilia, riguerisia in Indit. Triolo stit. rirn ius cap. s. g. vers. I s. de diuis usura ibi quod limitandum O denis omnes concox t recte Phit ino Fabra deus restitis. ad quartum lib. sentens. distinct. 13. quas. a.di DL 7 cap.7.nu. ij8. in principio: eam αδ-----Dinati in I. rogasti g. si tibi nu. ga.ss certum petatur L Hi itaq; omnes DoctoreS i
termostrae sententiae Meriores, dubio prodiit
Ex his patet, Theologorum , 8e Iurisiperitorum sensui aperte repugnare , t is , qui mutuat ob co- modum proprium principaliter, possit aspira ad lucrum cessant , pendente dilatione mutuat rici cocella ad mutinim testituendum; imo nullus hucusq; apparet Doctor ,. qui ante Nauarrimia aliud scripseriti Solus enim lib. 6. deicit. & iure
rat , qui asserunt , sutaere ad sus mendu hoc pactu, quod inutilatarius rogatus suerit ; inquit .n. . Ain; adeo sequitur, quod per hoc soluna,quod . mutuator rogatur , non proprie impeditur: qua quidem illud optare licet , α rursus: Adde quod tunc non estopus , ut rogati expcctet; nam uinior esset citaritas, si amisum egere stiens ολ
120쪽
Antonii MerendEI. Q de Cambio Mi In alii cap. IV
siuet ei pecuniam mutuo , si vellet eam accipere
cum palia lucri cessantis; ciua tamen in re , ullum volumus fateri, Solus do nam Corradi , de aliorum,aduersias quos disputatae illatur; nullius enim eorum, nec ' somnium quidem admittit, is esse,ad sustinendum pactum,de quo agitariis, ut mutuator rogatus fuerit mutitare; illi autenta, mi de precibus mutuataru mentionem secerunt, eas proposuerunt veluti medium ordinarium adcommouendam pietatem, vel misericordiam in mutuante i non autem veluti conditionem, iii
qua di m pa m non possit consistere. 37 Repugnat autudo na Nauarri primis principis lauius materiae ; quia exploratissimum est,
Iesmalitatem usurie consistere iii intentione mutuantis accipiendi pro via pecuniae aliquid pecuniareminabile, veluti sibi debitum; glossa de
1 D. inci consuris deussur. Laurent de Rodiaphis de et . in principio itis. 3. Ambres de Umate ius Lerin. anu. 6. O .ispus is l. cunctos populos vers. re pondetur C. de Sum. Trin. Fid. Canin
derem per in acquis q. r. lis T- rigesti a Io. Salo de usuris dis. st de est certissima doctrina apud Catholicos, nulla habita
ratione, quod id iustό desiderari potuisset sub alia si alitate ; εc qirud id secundario desideret, de
contingat sine damno mutuata rij, ut accidereis videmus in illis, qui miniant Regi, aut Masriati
hus sperando di itates vel officia veluti sibi obmutuum debita , etiam si alias potuissent identa.
sperare , veluti effectus beneuolentiae acquisita mediante mutuo, ut post eundem Nauarrum in Manuali c. 17. iam a x alios docet Ioe de Salas de usuri diab. s. nu. 7. 8c 8. dc dub. r 3.38 Et de alio , qui mutuat ut mutuatarius, velut ex debito utatur tuo Pistrino, soluendo tamen iusta mercedem,quam ineri soluturus esset; quod rarius sit ob prauam hanc intelion qua rem ta ab hoc crimine alienus esset apud Doctores Theologos est receptis lima sententia , quam post
alios confirmat idem Nauarrus in Manuali c. 17. Ru .a a P.&22 I. A cadit dem min, qui coacti a
Principe mutuas tradunt suas pecunias; nam ipsisno licet aliquid ultra sortem accipere, nisi eorum intentio principalis sit subuenire Plancipi , ut d clarant Sad. t. in uis. ad haec nu. 24. O 2 . C. de Mis. Ces n. ix Lβι φω nec causam m. o. f.sicon penubi uir. Din. m. a. libertam rub. V de in is coli. Fbdias, 1M de π. p. I. principesim . r. C t. mi. nemos m. I, 6,σ7.st. deleg. I .D . in L e Dormptuos m. a. vers. vltra ouos C. die Sum.Trin. d. de Aristis in summa consis rem lib. 3. tit. de Impra sit. Urain. colam ad eo .etudines PMI- η
Posita enim voluntate principali consequendi tilitatem ex dilatione concessa debitori, vel ex mutuo suarum pecuniarum alteri iacto, media te promissio ite solliendi interesse lucri cessantis , verum est euidenter , eum per modum debiti expectare aliquid ultra sortem, nullo ex alio titulo, qua dilabonem ipsi concessam ad shluendum debitum, vel ob usum pecuniae mutuatae; ergo
ructi suntis consideratio non potest adime usurariam prauitatem lusinodi pacta, mi assis hoc non impeditur desiderium habendi uestit sibi debitum aliquid ultra sestem ob usum sive
39 Fundamentum Nauarri in eo consimi ,
modus negotiandi m se austus, ex eo nso potestinuistus reDi, quod ea author macit ipsum esse gene , quam alium modum honestioren ,, qu ais iustum, Se iniustum non consistit in bonitate , prati itate animorum; sed in aequalitate, ues ine. qiulitate operum externorum nidularant lib. coram, D. Nomo 2 1. 3. 38. in a. Io. quaere .Eκ hoc autem Bndamento Mquet, ei non uenula in mentem id se quod in pro posito scribit calae κε xx. σι R. 78. artis .mores amne ad retine, esim tertia- an'axtram
pio quis pecumam: ibi enim profiuidissime ac
more, rem nostram explicans ostendit, ex auito mutuatis hanc rem omnino pendere cuius ratio
nem in medium ponam, sequMes enim Nauarii. .el dissimuIant, vel ignorant eam, o Iniustitia mutuantis sub usuris in eo consistit.
quod plus accipit veluti sibi debitum,quani de
rit ; eum aute measu nostro id ad ungue accidat; mutuans maccipit ex pacto al,quid videbau .ltra id, quod mimerauit ; opus est, ut mutuans alleget causam idoneam , ob quam sibi liceat, a rogui recedere . Ipse autem inquit , mea pecuma erat negotiationi destinata j vel emptiona ιc mirugi serarum; & proinde non debe considerari
velut pecunia ordinaria , quine: us valor creuetrat.
propter huiusmodi destinationem;Replicat uero mutuatarius, tu spine tua aciniisti huiusmodi de stiliationem tuae pecuniae, quando constitatis . Psam mihi mutuam dare;& proinde tempore motui facti tua pecunia earebat ea quae itate ,quae v lorem excedebar ipsius ordinarium. AI Mutuans autem duplicat dieendo, hane de
nationem meae pecuniae abliuit,ut eam tibi immisan' darem,ergo rii debes mihi dignam dare com pelatione t Triplieat vero in uiuatariuI; tu rua 4 ais ii , ii mea hunis modi rustinationem aden. i r quia principalis intentio tua fuit,tuumcomn duau π,non autem meum, . t ex eo lis et, quod tu alteri eam petenti mutuaturus fu.ssus huius D. di pecuniam, si putauisses, id tibi vii l. v sutur ii es se, etiam fi utilitas modica esio, e ego primus.
eam i te peti item; quod ergo tua caula secilliolo debet 1 me compensatiotiem habere; I n hoc amautem consistit differentia inter eum, qui Oh ch titatem mutuatarii principalite ad iacit ita crina. qui ob suam utilitate mutilat; ille enim i aDrus de a discedit opinione, di onmmci abstinaeisscta mutuo, si alius mutuas pecunias cu pari vel ει --xori uri ιtate eas accipere volu .sset nisi esset persona pati vinculo amicitiae, aut alio fibi cor, utim; hic autem sponte commreat priorem negCtratio. nem cum mutuo,sua utilitate sic pr ue is aderitet
di proinde respeetii illius rectust dieitur, Obmutuatarium advivisse destinationem pectinis ad merces ἔ respectu autem istius id dici non potest , quia propter ipsem nor. nuitauit opini nem'; sed propter suam utilitatem adeo ab inlinὰ consi atam, ut alio interim superuet aemee,qui cu pari utilitate esset iucuniani accepturus,
