장음표시 사용
201쪽
mentes nostrM , ἐν transuimus eM , mi vitinger iu regionem bertatis indeficientis, oebi pastis Issarii tu aeternum meritatu pa-
bulo, b oebi mita sapientia est, per quam funt omnia ista, iuqlia fuerunt qua sutura sunt &c. In quibus obserues ex Augustini mente , vitam aeternam aliud non esse, quam supremam quandam atque beatam partibcipationem diuinς Sapientiae , illamque proinde regionem ube tatis indcficientis, merito sedem , aedem, ac regnum sapientiq*ppellati Quo item facit, quod alibi ait idem S. Doetor : Regnum tib i. δωlorum esse persectae summa, sapientiae animae' rationalis. Item: retram caelorum desiderandum ei e propter sapiemiamin vitam
aeternam. Qui rursum in Psalmum 18. ad iplum regnum caelo. s. a. 4.iarum respiciens; liqilaedam linquit) origo fonsis minutis, est γ' quaedam radix sapientia, est qκ dam mi ita iacum P regio in
Et alio in loco, hoc est libro 3. de Libero arbitrio eap as ipsam beatorum selicissimam vitam describens, ait: Tanta es sucunditas lucis aeternae, hoc est incommutat se meritatis V sepien- tiae, mi es non liceret &c. At libro L. cap. is multis inculaat, beatam vitam , in luce veritatis, & participatione summae sapientiae esse collocandam ; atque haec inter caetera: Et quid beatius sinquit eo, qui fruitur inconcum.incommutabili ἐν excissentissima m ritates Et rursum : Immo vero quoniam in meritate cognoscitur ἐν tenetur summum bonum, eas meritaου sapientia es ; cernamus in ea ue teneam isti summum bonum , eos pera
. Expiessissime autem S. Bernardus , sermone 3. de Ascensi ne: Bessi sinquit) a regionem sapientia, Sapientia Dei Sanctus D .mm. Oautem Gregorius Nysseniis, quodam loco dicens ; Sapientiam in pueris partibus, quas in arce, prodere rerum inniuestati saperie ostendit, ipsum caelum, sedem, aulam, regiam sapientiae esse. Et merito regio, regnum, ac templum sapientiae; ubi non iam in paginis elementorum, libris c loriam, voluminibus temporum, lumbris figurarum , aenigmatibus Scripturarum, inum lucris Sacramentorum, laboriose quaeritur, tarde deprehenduetur , obscure attingitur Sapientia Dei; sed in clara luce, uti in se est, seipsam exhibens, & Sanctorum animis intimὸ illapsa, eorum mentes ita possidet, ut nihil. iam intelligere possint, nihil
202쪽
nihil amare, nihil velle, nisi secundum supremam Dei sapiemtiam, cuius participatione beati simi. Vbi eadem Dei Sapienda teste Augui imo) ipsis vita est, ubi cibus, ubi potus, ubilaginamentis, & totius hominis salictas. Sic enim in Psalmum 49. scribens hic s. Doctor: Panis πο-
ster s. ait in ibi iustitia est, potus noster ibisapientia est. Fi libro citato 3- Confessionum, de amico suo Nebridio defuncto loquensi Iam inquiti non ponit aurem suam ad os meum sed stiritale os ad somum tuum,/tibit quantum potestsapientiam . pro auiditate Disne me felix. Eoque felix videlicet, quod in i O fonte iam bibat
Dei Sapicntiam, quae est ipla Sanctorum felicitas. Unde etiam ad illa verba Pulmi G. Sitivis tibi anima mea:
Sitienda est ergo sapientia inquit frienda est iustitia. Non ea satiabimur, non ea ιmplebimur, ni fuerit finita mita ista, diadisiud menerimu , quod promis Deus. Promissis enim Deus aequa. litatem Angelorum: E modo Angeli non stivnt, quomodo nos, non esuriunt, quomodo nos ,sed habent saginam veritatis, saginam lucis immortalu sapientiae. Ideo bean rurius in alio Halmo, Nai. laue consolans animam Deum amantem, & prae illius desiderio gomentem. atque interim se pane lacrymarum palcentem : λ
mei sit fili Dem tuus,'ipseIro pane lacrImarum succedet, Ure in aeternum Jaginabit; quia σις rechm Vertam Dei, quopascum in Angeli. Quibus paria habes apud Magnum Gregorium, in caput LCantici caliticbnim : ubi postquam dixit per cellam vinariam, nihil congruentius, quam ipsam arcanam aeternitatis contermplationem accipi: In hac aeternitate si abditi Angeli sancti ii noJapientia inebriantur, dum ipsum Deum facie ausaei m edid=Q r , omni voluptatespiritala satiantur. i Atque hoc illud cit, opiparum , splendidum, m nificum n. Διὶ ἡ Utςr mquς conuiuium a quod ut quodam tractatu commen. d. . mui S Berna dus) in caelis adornat ac celebrat Dei Sapientia,& ad quod multat amicos suos dicens: Venite, bibite, ..ine. Miamini, charissmi ; ubi & transieris; ministrabit illis , immo scipiam in cibum ac potum tempiternum apponens. Expres.sius porro Doctor Angelicus libro f. contra G:DIςs cap.. st λώω M. sinquit Dominu dicit: Ego di siqno PM', Aut dispo Dit -οι Pater meus , regnηm, ut edatis ἐν bibatis seper mensam
meam ιu regno meo. quod quidem de corporati cibo, vel potu non
potes intelligi : sed de eo θοι in mensassemna sumit . ut de quo ab . . ' Sapientia
203쪽
Sapientia dicitur , Pr . '. comedis panes meos, Er bibiti mi num , 'od mis aetobis. Super mensam e Dei manducant , quia diem felicitate fruuntur, qua Deus felix si Didotes eum eo modo, quo ipse et de seimum. Haec egregie S. Thomas.. alitem illa mensa caelestis instrui dicitur & adornatia Dei sapientia; quod immottali illius luce satientur,& Augustini verboὶ saginentur, beatae illae mentes, atque ideo beatae sint. Beata quippe vita ut pronuntiat ista confirmans idem Doctor excellentissimus gaudium est de meritate.
Ex quibus ad extremum elucet ', quam merito dicamus caelestem illam Ierusalem, esse domum, sedem, aedemclue ropriss supremet Dei sapientiae; idque multo magis, quam id
de hoc mundo inseriore pronuntiauimus: quando illic suis euumtibus longὸ manifestiorem , augustiorem, venerabiliorem sese exhibet bapientri, eorumque mentibus,'& potentius &intimius, de dulcius, dc felicius allabitur; ut quorum vita est ipsa immortalitas Sapientiae ; gloria, claritas Dei; beatitudo' summa & incommutabilis veritas. '
Da conuer dum nobis in lac saeculo , quas in atrνs caelestis Ierusalem, aeternis templi Sapientia, mersemur. EX hac anagogica templi Sapientiae coiitemplatione, operae
pretium luerit, de more nostro nonnulla colligere Chri stianae vitae informationi pro tuta. Q 'Quorum primum illud sit: Sic nos animo assectos consor malosque esse debere ; ut ita nobis intelligamus conuersan dum in hoc saeculo , quas in atrijs versemur aeterni lcmpli Sapientiae , sue Ierosolymae caelestis; ad loci illius felicitatem aspirantes perenni desiderio, ei nos aptare morum nostrorum sanctitate latagentes,&, quoad eius fieri poterit, eiusdem metinae festiuitatis ac iucunditatis beata gaudia , anticipata quadam delibatione, velut e propinquo prςcipientes. Nam eis quod supra demonstrauimus, ellam hic mundus inferior quoddam templum sit diuinae Sapientiae; ita tamen ille huius aedes est, ut eius verissimum sacrarium, sedesdue penetralis, non nisi in caelo reperiatur.
204쪽
Cui sensui meo illustrando proferri potest elegans quaedam Philonis Hebraei commentatio : qui verba illa e Cantico Mosis, Exodi cap. is. v. 17. Sanctuarium tuum , Domine, quod mmauerunt minus με, de mundo isto sensibili accipiens, ait illud dici sanctitarium Dei, veluti splendorem Graece quasi dicas , relucentiam ) sanctorum caelestium , & tanquam imitamentum Sanctuarij archetypi ; eis quod omnia quq in hoc mundo pulchra videntur , non nisi imagines sint eorum qitae sunt in mundo intelligibili. Ita enim loquitur Philo ex recepta versione : I rmen, inquit, cum is consonat, quae dudum de mundo dicta sunt , eum esse instrum imam Dei domam sensibi Iem, eams factam, non increatam , ut quidam existimant Sanctum rium aditem, quoi stlendorem de S Etla redditum, exempla imaginem. Nam qua sensui pulchra bini, intellectat pulchrorum ima. gines sunt. Ita ille. Nisi illud magis lubeat dicere: Mundum hunc, non tam Sapientiet templum, aut velut fixam domum esse, quam eius temporarium tabernaculum, eo quod in hoc saeculo nobiscum quasi peregrinetur Sapientia, sole decolor, fusca, pulueKenta T bernaculum enim, Augustino reste, peregrinantium) ipsum v ro caelum , propria sedes sit atque manlura summet sapientiae,& certa regio incommutabilis Veritatis. De qua proinde Veri- . tale siue Sapientia agens Tertullianus aduersiis Gentes : Scit enim inquitu pereurinam in terris agere et caterum,genus, sedem, bem, gratiam, dignitatem in caelis habere. Quapropter neque sic teneri debemus, occupariue, vocibus illis tametsi praedulcibus, per res huius mundi infelioris nobis, loquentis Sapienti i quin subinde aure magis arrecta , quoddam aduertamus excipiamusve tanquam πημα , siue extremum, ut alias diximus, quasi tinnitum aut repercussum caelestis symphoniae, de illo supremo penetrali sapientiet, quanquam subobscure & velut e longinquo, resonantem, atque ad nos tanquam in atrijs aut vestipulo templi caelestis constitutos, petati nentem. Cuius utique soni dulcedine affecti atque recreati, erigamus tristem ac languentem animam nostram ; atque inter
huius exiiij taedia , gustum aliquem accipiamus dilectet patriae; eiusque ineffabilis voluptatis , qua cultores suos amatoresque istic inebriat diua Sapientia, particulam aliquam, sobrij gratia delibemus. Qua item ratione videlicet, ex S. Augustini sententia, maerorem
205쪽
rorem animae suae. gemitusque ac lacrymas, solabatur Prophe.ta, cum diceret: Haec recordatus sum, θ' effudi in me animam meam : quoniam transbo in locum tabernaculi admirabilis, rusque ad domum Dei t in voce exultationis conses u , sonus epulantis; siue ut ipse legit Augustinusὶ seni festiuitarem celebis ris. Quibus continuo subiungit propheta: Gre resis es anima
Vbi quanquam, secundum litteram, videri possit ipse Propheta pro eodem sumpsisse locum tabernaculi, de domum Dei; quando & alioqui ex diuina Scriptura compertum est , ipsum tabernaculum non raro dici domum Dei, immὁ de templum: Mattamen S Augustinus ad usus tuos illa distinguens, taberna 'culi nomine praesentis temporis Ecclesiam, domus Dei nomi- i. t. ne caeleste templum , siue futuram Sanctorum habitationem,'7' intelligit. Atque quod ad nostram eruditionem in re praesenti sacere potest ) pie atque dulciter commentatur 1 Sanctum illum Regem, ambulantem in isto tabernaculo , & opera Dei, liae etiam in praesenti saeculo, electorum suorum gratia exhibet, admirantem, tandem peruenisse usque ad domum Dei ι sensim inquam inductum ad praecipienda delibandaue caelestis Sionis
festa gaudia . dum illi quasi ad aurem cordis , de illa caelesti sestiuitate appellit canorum & dulce nescio quid, quam ille dulcedinem , studiosae mentis auiditate quadam secutus, demum peruenetit ad eius dulcedinis fontem, ipsam inquam aeternam domum Deir ubi nempe iblenne conuiuium palam ohibet Sapientia, non sine voce exultationis ineffabilis , ct cantu qui deceat epulas tanti Principis, sempiternam illam festiuitatem cum an icis suis celebrantis. Ita, quod etiam in superioribus admonuimus, ὲ praesentis saeculi tabernaculo, facilis est transtus ad domum Dei; atque ex operum diuinorum contemplatione, quandoque assurgit, immo rapitur, anima ad gustum quendam sensumque caelestis dulce dinis, atque ad insoli a quaedam gaudia, ijs ignota quibus mundus iste dulcis est , quidue infectum habent palatum cordis, amore pestifero rerum istarum terrenariim. Ueruntamen quaedam S. Doctoris praeclara verba ut est in hoc genere sirauissimusὶ operae pretij spiritualis gratia pona
206쪽
s ad domum Dei. Percepit nestio quam dulcedinem, tanquam de domo Des sonaret suauiter aliquod organum. Et cum ille ambularet in tabernaculo, audito quodam interiori sono , ductus dulcedine
sequens quod senatus , aer ens se ab omni strepitu carnu Ur Jan.
ruinis, pervenit, et que ad domum Dei. In more, inquit, multitionis V confessumu , soni festiuitatem celebrantis. Et infra: Dem aeterna perpetua festiuitate donat nescio quid canorum
dulce auram cordis , sed si non perstrepat mundus. Ambulanti in hoc ad rutili tabernaculo Dei, miracula Dei in redemptione fidelium confideranti, mulcet aures bonus festiuitatis ili , Urm..i pis cervum 44 sontra aquarum. Rursus, illud demonstrans, quomodo idem Propheta, praecepta illa caelesti dulcedine, inde lolaretur aerumnas suas , &quasi increparpit huius peregrinationis taedio tristem animam tuam : Etenim ceruus iste inquit in manducans die ac nocte lic mas suas, raptus de rio ad fontes aquarum , ad in teriorem scit cet dulcedinem Dei, Oundos sivir se animam siliam, mi tam geret quod est super animam, amistans in loco tabernaculi ad i- til que ad domum Dei, et ita ductus interioris ἐν inti, bo bilis soni iucunditate, mi omnia exteriora contemneret , Emη interiora raperetur e adhuc tamen homo est, actuc hic gemit, astac carnem fragilem portat , adhuc inter standula huius muncipericlitatur. Respexit ergo ad se tanquam inde et enteni . er ait sebi constituto inter has tristitias , is comparam h c illis ad qu.
videndu ingrestu est, et M t qua visa egressu est stuare, inquit, tristis es anima mea, ut quare conturbas me L Ecce iam qua dum interiore dulcedine utati sumus ; eae acie mentis aliquid in commutabile perfrictim ut raptim vivire potuimus: quare addi huc conturbas me & quae sequuntur. t i saHuius igitur Prophetae sancti, immo & ipsius L AugultibI. o. GH. ni, cuius hac jn Prte certum de seipso testimonium alio iam loco memorauimus) aliorumque, praeclaro exemplo, studea. mus & nos, quoad possumus, mentem nostram ab his infimis rebus auellere, & uti mox dicam regnaturet in corde nostro diuinae Sapientiς , sedem mundam , & tanquam 1 olium com dignum & condecorum aptare; illius quandoque, etiam inter huius vitet taedia, experturi delitias inusiabilex atque intima aure cordis perceptuit sonum festiuitatis sempiternae dulciubmum, Jedbi non perstrepat mundu3.
207쪽
ΡARS SECUNDA . CAP. XXVII. lyi
pientia r sed nimirum squem iam non delectat caro S sanguis Qui autem supra haec, & supra seipsum paulum erectus, caelestis Sionis festa cantica aure cordis vel strictim attingere, e rumque capi dulcedine, ac sensu teneri caeperit; les, facile contempta fastiditaque rerum transeuntium pelli sera dulcedine, ad ipsum unice aspirabit ac deueniet fontem degultatae suauitatis, summiim suppliciorum reputans, vel ipsa dimtaxat lucis aeternae iucunditate privari. De qiuo rurium idem summiis Doctor: qui dulcedinem Sapiretia ἐν meritaris mimnque sentire coeperunt, In . 49.
noverint quod dico ; quinua pana est , tantummodo a facie Dei separari.
sternum regnum diuin e Sapientiae, med ex hue ilia in 'bis inchoandum esse. ΙAm vero cum supra dixerimus, Ierusalem caelestem , non
domum templumve duntaxat, verum etiam regnum aut re
giam esse Sapientiae, ubi illa iiii amatores omnino ita possideat, ita illos agat, moueat, in illis dominetur, ut non nisi ex eius imperio atque dictatis, quicquam siue velle , siue agitare valeant i t aequum lane fuerit, ab his qui se studeant clientes h beti Sapientiae caelestis ,eius item regni imaginem, quoad moris 'δtalis fert infirmitas, in semetipsis, expressam repraesentare. Qua ratione videlicet', in Sancti Doctoris Augustini mente , tamquam in templo suo, regnasse Dei Sapientiam , ex eo quod illi vita, cibiis, requies, omnis te voluptas Deus esset; testavit S. Prosper jjs versi si quos infra opporthinius referemus. Regnet igitur in hominis mente, atque lex supra laudata Amres ij Prudent ij commentatione) aulam cordis teneati Dei Supientia, itaque in eius dominetur a iboes ut, cum sibi rubne persuaserit, consstitueritque, deinceps non nisi conuenienter aeternis rationibus vivere, extincto in sese peccati regno elu membra omnia ac sensi is omnes, iustitis militent, seruiatu Μ
. Quam ire rem de illa accommodari potest Origenis Adamam iij commentatio: qui nimirum ea, quae Matthaei vigesimo qu- mm. 32. ideo capite, die. quinque fatuis uliginibus &qui imprudentibus Z , dicuntur,
208쪽
dicuntur , morali ratione transfert ad quinque setasus humani corporis ; quos , ut virgines illas prudentes repraesentent, ait uniuersos& singulos oportere agitari, regi, illuminari verbo Dei, & tanqtiam instrumenta esse diuinae Sapienti et quia, Hi loquitur eo loco ; Vbicunque minus fuerit inus de femsibus sicundum rectam doctrinam ; ibi omnino θ' omes se
sus, quast si a dati a Verbo sapientiae infatuantur. Et mox de ipsb Uerbo diuino loquens: Si mnum c inquiti de sen bus fecerit sapientem , ut virgo constituatur ; necesse es mi in alijs senibus solentiam suam quendat. Quia videlicet ad
miseetam sapientiae rationem minus est, siquis odoratum g stumue colli at, tactui autem fraena laxet; aut si tam m coercens feda loquatur, vel oculos suos ab illecebrosis non auertat aspectibus. Quisquis igitur ea ratione sapientiet regnum in se tuetur, eique sensus suos omnes , tum interiores, tum exteriores ita permittit, ut ab ea regantur, ei militent, ei studiosib obtem perent; is sapientiae cliens effectus admittitur in eius atria, nondum tamen in domum intimam : quia, ut scribit idem
Hom. a. in Origenes: In ipsa sipientia imagine, nondum in ipsa sapientia ambulamus quia nondum reuelata facie gloriam Domini spera
veruntamen dictis assine quiddam apud B. Hieronymum inuenire est: quippe qui etiam in sensu morali exponens illa V. is. i . Ihiae: In die illa erunt quinque ciuitates loquentes lingua tamna , tr mrantes per Ddiminum exercituum a est, per ilia quisque ciuitates a plerisque sensus nostros intelligi. Itaque inquit quando videmus mulierem ad concupi Dcendum, visus noster loquitur lingua AEgyptia Similiter si ea audiamus, quae non oportet, si vivimus in delitijs, de primis ungimur unguentis, quando venter noster Deus est, aut si iumemur meretrici: auditus noster & sensus reliqui loquuntur gua AEgyptia. Sin autem e contrario leuauerimus oculos ad eum qui habitat in caelis ; si circunciderimus aures nostras; si Chiisti bonus odor sumus in omni loco; si gustaverimus. quoniam sv uis est Dominus ; si manus nostrae contrectere verbum vitae: tunc visus noster, auditus, & sensus alii loquun-aur lingua Chananitide. Quae a nobis compendio praestricta H.at . . pluribus ille persequitur.
Porro lingua AEgyptia, lingua mundi est ι quam linguam
209쪽
alienam & barbaram appellat Augustinus, hi Psalirium ita scribensi canticum delectationis coeli huius, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captiuitate didicimus. Lingua autem Chanaan . eo quidem loco, lingua sancta est, & lingua sa. I ientiae caelestis. Quam utique sonabunt tensus nostri , si il-orum actus sapientiae contentanei sint, & soris)bstendant, qua ex scatebra, sonteue interiore psificiscanturi Beatus vero , quem hac ratione , etiam in hoc exilio totum possederit sapientia caelestis: ut cuius iam vita, imago quaedam si suturae beatitudinis, usurpatio pacis aeternae; atque
regni Dei, quod ut adueniat, quotidiana prece pesimus,
hominis mente inchoata praeformatio. i. 'Hoc enim illud est rem. m quod ut Romanis scibbit Apostolus in non es Uca aut potus, neque desiti e , opes,
potistas huius faeculi; sed iustitia ut pax ἐν gaurium in spiritu sancto. Iustitia inquam perfectissima , in omnium, quae in homine sunt, aequabili responsu iustissimoque temperamento coiisiliens; cum nimirum, uti dicebamus, ipsa mens Deo plene subiecta, in omnibus agitur regiturque legibus sapientiae; atque huius potestas ac dominatus, ab ipsa regia, siue mente humana , ad uniuersos regni fines , hoc est etiam ad corporis senius atque affectus, protenditur; ita ut undique exiliat Wx suauissima, nulla cupiditate aduertus mentem rebellante. De quo regno S. Augustinus libro I. de libero arbitrio cap. 9. Eos inquitὶ sapientes iocari meritus iubet, qui regno menistis, omni libidinis si iugatione pacati seni r qui rursum initio
capitis io. expressius docet, regnum mentis humanae, Sapien
Demum in hoc ipso interiore regno mentis humanae , simulacrum quoddam atque imitamentum elucet summi illius ac sempiterni beatissimique regni, quo Deus secum, atque intra te, ab aeterno regnat, & regnabit aeternum. Etsi enim Deus, ingens extra se regnum habeat, quo pro arbitrio rebus uniuersis, quas ipse condidit, dominatur; illudque praesertim, quo in suorum electorum cordibus, de modo regnat per gratiam, ocaeternum regnabit per gloriam : attamen idem seipso fruens,
seque ipsena perfecte ponidens, iple sibi, absque principio, intimum quoddam, imperturbatum, atque beatissimum regnum est: de quo ad extremum audire licet antiquum Christianum poetam Claudium Marium victorem quem nolim in unum confundas
210쪽
confundas cum vestutiore Mario Vi rino Afro , quem septa memorauimus) libro 1., in Genesm . ita canentem:
iii Regnae a florem in sale cremin, apte mundum videlicetq Iam causas rerum , casti si futuros i, i Et facienda videnses, gignendris: nta capaci Sacula dissiciens, quidquid tem a moruunt, Praesens sci per bati's; immensum mole beata Regnum erat ipse suum &c. tali i
i verum quibus artibus ad veram aspirare Sapientiam, eiusque in nobis quoddam veluti sacrarium. isedem, Iegnum vale mus consuluere, postremus iam sermo magis ex professo doministrabit.