장음표시 사용
231쪽
Nam si nonnulli prisci Philosophi, humanae duntaxat quam appellabantὶ sapientiet , quς quidem diuinς , quam commen damus, nihil nisi umbra esse poterat, illius tamen, quaecunque esset, luce conspecta, honesto illo decore capti, & ut de eorum quodam Philo Iudaeus ὶ insano correpti amore sapientiae, sibi .
eius gratia, contemnenda caetera , ac flocci pendenda ex illi marunt: quid non suscipere aut ferre oporteat generosam indo-lcm , sunt mae veritatis ac lucis afflatam pulchritudine ; cuius etiam in vita mortali coepta atque praesumpta possessio , non
modo quod ait Sapiens) immortatitatis radix est , sed quaedam etiam anticipatio praegustatioque sempiternae selicitatis Ut merito hoc loco Lectorem meum, ad hos sanctos ana Ies , castosque amplexus Sapientiae , rurium Augustini verbis inuitem, de spontae illius incomparabili litauitate ac delitijs ineffabilibus, ita luauiter simul & exaggerate scribentis : Pro δε- Iup io his omnibus huius saeculi, inquit, qu.iles vel expertus es , vel augere ac multiplicare cogitando potes; immortalium diutitarim marrem concupi se sapientiam. Delictabit, b me biliter delicta At,ca in atque aeternis meritatis amplexibus. Cui utique Doet ii sanctissimo iuxta ac sapientissimo , nemo iure fidem atque assensum negauerit, non nisi ex proprio experimento ita loquenti, & rem velut compertam tanta firmitate asleueranti. Ad ext rc mum suadet materiae & rerum assinitas, ut relatis ex luiliniano de Henrico Susone, Sapientiae diti inae descriptionibus, & hanc superaddam, auctoris utroque antiquioris quirpe S. Bernardo aequalisi Petri Cellcnsis, non equidem, i qnodiatis apparetὶ ipsi per visum aut soporem oblatam, sed proprio eius ingenio , ni hunc ipitim modum figulato sermone , in quadam epistola adumbratam. Hi quIdae , inquit , cuius nomen Iuper omne nomen, cuius Νrma specissor omm Drma , cuius sto tura b altιtudo, a fine superioris caeli, et siue ad finem inferioris inferni. Imago est immitabiliter nata, non facta. Vnus est qui hanc
de corde suo excogata uir-erudiauit, non artifex linius, sed om- aestim, huius autem Pater. Huic consor mari, es reformari. Hanc loquentem, Pr se exprimentem, aptu coloribus renitentem .sceptro imperiati cuncta regentem , caelicolas cum terrigen; in brachys coniungentem , invenι, ador ι, ἐν tenui. Decor eius inaestimabιsis, dulcedo insatiabilis, claritas inaccessibilis. Tam suaue loqui de io, quiam admira&le amplecti illam. Ad hanc qui accedit, aut maxaal nunquam recedit. Oculus non satiatur et hu, nec auris auditu.
232쪽
st ui edunt, adhue esurient d c. Haec me sculata sorsub oris sui. Ita Abbas Cellensis.
Sapientia consuetudine casti s amplexibus friti et olenti, pressum a turbis studiδus exquirendum esse. A imus nunc & istud monitum , non inter postrema
computandum : Vt, quando ex diuini Spiritus oraculo, sq.s, is, terrena inhabitatio deprimitst um multa cogitantem ; mentemque alii dam Sapientiae, tot adco siue Iurbae curarum extrinsecus citcumli repentium, suae interiorum cupiditatum , caeci dicam an turdi, tumultus, ab ipla Sapientiae disciplina, ne intus loquetuis admonentisque voce, audiat, importune nimis atque ii . liciter aueitunt: eapsopter subinde fumamus, illidiose uedeligamus tempus aliquod, quo remoti a turbis, curarumque ac negotiorum importuno strepitii, nosmetipsos primum nobis reddamus, tum in sancta quadam atque tranquilla mentis solitiidine positi, permittamus nos magisterio sapientiae ; eiusque vocibus, luauissimis iuxta ac Lluberrimis, pronam cordis
D. a. Sapienter Annaeus suo Lucilio: Primum argumentum, inquit, compos ae mentis existimo i atque adeo factae & accommodatae
ad lapientiam J p D confitere secum morari. Qui proinde
eidem philosophati volcnti, solitudinem sic commendat, ut dicat: Non reuenio cum quo te malim eo, quam tecum. D Q Augullii ius autem, cum sub suae ad Deum conuersionis intitia , incredibili teneretur amore tapietiliae, ut ipse teliatur in ptimo luotlim Soli loquiorum; quὁ se hula uni totum traderet, sep t 3 G iliquietat in me constringere, ut nihil aliud agerem, qηam De rea re me miti, cul me maxime debeo, atque ita Deo fera, quod Ο ι - - Borarius, emictim mancipium Domino.
Non polle quod aiebat Seneca conflare'secum morari, siue semetipsum, ut ita loquar, ferre non polle nec sui teneri consuetudine ue algumcntum eli, aut indolis vagae, inconstantis, errantis, atque hinc lublimibiis stud ijs, dilciplinisqie parum idoneae, nisi ingeni j propensam volubilitatem cura coerceat, emendet exercitatio ; aut animi sand suis viiijs affectio
233쪽
ni siue perturbati, atque intestina dissensione laborantis, secumque pugnantis quodammodo, ac proinde pacem , quam domi non inueniat, Arinsecus in illa multiplici, siue personarum, seu rerum variarum tractatione, & si ii in multa distractione, frustra, ut existimo, requirentis. Pulcherrime enim, & Paulina propemodum phras, scripsit Aristoteles , non uno loco suorum librorum de Moribus: Hominem diuersis agitatum perturbationibus, nec amicum sibi, nec sibi desiderabilem esse i quippe qui non unus, sed tanquam in multos diuisus sit, sibi non constans, secum pugnans, & a semetipso grauiter ipse dissentiens. Verum ipsa ecce Philosophi verba produco. Ethicorum ad Eudemum libro septimor Bautius quisque us est inquit) indivisibilis ἐν per omnia δε- Mera ilis liti est. Malus autem non πη-s, Ied multi,'die eadem varius,'importunus ipsi Mi. Et libro x. Magnorum Moralium, cap. ι . docet, animam sibi ipsi amicam fore, cis una fuerit. Tum autem afuerit, inquit, cum erga inuicem consenserintrario ἐν perturbationes. Cuius oppositum accidat in eo, qui vitiolis sit affectus perturbationibus: quoniam malus nunquam Miamicus est i se namque semper oppugnat. Ita ille praeclare. Similique phrasi S. Ambrosus lib. x. de Iacob & vita beata : Grande c. . s. linquit est, intra se aliquem tranquillum esse, V Mi conuenire. Quod quidem impio non competit; quia , velut anLea dixerat : Iupi mira quieta es . iniustus autem inquietudinis peraturbationis plenus est. Amplius suis susticioniblis affligitur in pius &c. Etenim quae pax sit hoc in homine , cuius intima animae imiscera, hoc est ut exponit, qui sic loquitur, S. Augustinus) e. as.
cogitationes affectionesve, dilaniantur tumultuosis marinati Vbi autem pax non sit, nec locus ullus esse queat caelesti sapientiae, quae secessionem amat a turbis,& liberae mentis tranquillitate delectatur. Et vetus sine est ac verum verbum, ani- ε,νbitis.
mam sedendo ad quiscendo sapientem feri ,sue prudentem Eaque propter & ipsum Auinastinum legimus, disciplinae suae curaeque commissis adolescentibus praecipere solitum, mi apud habitare consuefacerent animum: quod in eo crederet situm esse dime. s. non leue vi magnam virtutem sapientiamque praesidium. Amet igitur secessum a turbis, secum moretur, idem sibi, ac secum unus sit, quisquis ad beatos sapientiae aspirat amplexus.
234쪽
Intelligo equidem de ea scit pium in sacris Prouerbi jς S pientia foro praedicat, in piareu das vocem Dam ; in capite tu barum clamitat in Dribiti portarum mictu profert merba, dicens : Usquequo paruuli diligitis infantiam &c. Sed siue de ea hoc
ita dictum accipiamus , quod cuiuis hominum, etiam qitan- tumuis occupatorum generit, sessim & ubiuis sese magi liram sponte offerat; cum , & undique inhilent rerum istius Vni uersi voces, conditoris sui, seu praesentiam ingerentium, seu gloriam celebrantium. Sive id potius insinuetur quanquam istud ei quod modo dixi subnexum eis in facilem esse Prabilemque unicuique veram sapientiam: quippe quς sponte cuiuis Dp 6 vi . Occurrit ; atque , ut alibi de ea praedicatur : Praeoccupat qui se concupiscunt, mi illis se prior ostendat. Qui de luce migilauerit ad illam , non laborabit: Uidentem illam foribus suis inmeniet. situ niam dignos see ipsa circuit quaerens, θ' in mys ostendiise illis hilariter, of in omni prouidentia Meurrit illis : Quibus equidem aperte efficitur, non adeo abstrusam aut inuentu difficilem esse. caelestem illam, & saluti nostrae conducibilem sapientiam, si modo quis eius obtinendae complectendaeque sincera cupidita. te tangatur: ut quae sese obuiam hilariter offerat, se quaerenistibus , neque aliud malit , quam ut sui cupidos, eoque se di-
Attamen non illam sic existimabimus, plateas circuire, aut in capite turbarum clamitare, quasi turbas amet atque tia mutitum; sed eis declamat in turbis , ut quos sui amore atque studio, desiderioque tangi senierit, a turbis auocet, atque opportunet solitudini , sibique ipsis adeo redditos, praeclaris praeceptis atque institutionibus imbuat, sensimque mutatos in hominest alteros ,sibique propius adiunctos ,arcanorum suorum, gaudi i rumque, quae vulgo caeteri capere nequeant, conscios &parti- cipes essiciat.
Audiamus hanc in rem Magnum Leonem, ea qua solet orationis granditate personantem ; eoque indicentem fidelibus, oportere animam imperare corpori , illudque ab exterioribus S m. s. d. fraenare; mi a corporeis cupiditaribus1 Uths libera, in aula memsti π ut ipse ) possit diuina maeare sapientia. πbi omni bis
pitu terrenarum flente curarum, in meditationibus sanctis, o in deliti's latetur aeteritis. stutas in hae ivita subdit Sanctus Pomtifexὶ d citi est continuari , potest tamen frequenter assumi. Quasi quemlibet operaepreti j spiritualis cupientem , uti modo taci- l . mus,
235쪽
miri, tartaretur; ut studeat interdum, de ner quadam salieni interlla temporum, abdiictum a saeculi curis, seductum uetantii per animum, in sancto otio stud ijs occupare sipientie tanquam puriori aethere caelelli ciue aura re tam , liberim mente auresue attenta ac docili, ad diuinae illius masti- .ltrae, inter sacra illa flentia cuia se illaei intelligenterdue docentis, voces ac disciplinam accommodare. Cuius equidem rei si tibi libeat quandoque experimentiuncapere, & solitudinem hanc, otium lue nobile degustare; mul-- accipies percipiesque caelestis veri rationes ἐν notionesisque rerum, tibi, tuaeque paci ac felicitati in omne lauum necessariarum , clarissimas atque certissimas ; quas turbis immistus, & sue vulgaribus occupatus praeiudicijs, siue falsis ac pennici ous illectus cupiditatibus, minus exaudire poteras. Qua etiam praeclara atque praedulci exercitatione, ubi ea te delectare coeperit, seisitan id assequale denique; ut sensim aD sui gens , ac maior effectus sensibus, votis , liud ijsque mortalium , easque exosus caecas tenebras , quibus plerique circumfunduntur, sola iam delectari incipias luce caelestis sapientiae, istamque amare pulchritudinem veritatis incommutabilis, quq etiam In hac mortalitate puris mentibus intimius familiarius. que reuelata, tum illas capit ac detinet suavitate quadam iam, rabili, tum grande ij idem ingignit inditque fastidium rerum istarum caducarum. λttelialite etiam S. Augustino , libro de vera Religione ; quod quisqvis aeterno flectaculo incommutabitu
meritatu haerescit, non temere oculos demissurus sit, mi temporalia inferiora cognosciu Qui item in alio tractatu , negat in hoc saeculo scilicet J beatam vitam aliam nobis esse quaerendam. Et nos linquiens) cum mentibus msris,me o stre, L. a. is pitu, ut ita dicam, canorum V facundum quoddam sonum veritatis Halitur, aliam mitam beatam quaerimus, ortam tena praesente non stuimur Uerum expressius opportuniusque B. Gregorius in sua Cantici Canticorum expolitione tradit, sanctam ac sapientiae cuti
tricem di amatricem animam, otiosa quadam contemplationς
sub umbra Verbi diuini sedentem, fructus eius experiri su uissimos r quos tam mens eapiens s ut ipse ait in aulae emerit,et 'omnes mundi voluptates, pra eius dulcedine contemnit. Dulce
enim es malae siti, caelestia cultare , in aeternitate oculum metiamum sigere; mi aliquando in calotibus etiam mens accensa cum
236쪽
pungatur, E inter lacrymas subleuata, Angelorum cibo, ipsa eti- delicet sapientia , quanto dulciui, tanto miritis pascatur. Inde est inquitὶ quod subditur: Introduxit me rex in cellam mina riam,
ordinauit in me charitatem. quid enim per cellam minariam comgruentius, quam ipsam arcanam aeternitatis contemplationem ac
cipimus In hac aeternitate Angeli sancti mi sapientiae inebriam rur, dum ipsum Deum facie ad faciem videntes, omni moluptates iritali satiantur. Hancsancta mens, a stris introducatur, post pestis omnibus temporisbus intrat, in qua ex illis Angelicis deli tys, quantum Mi conceditur , gustat. Et s adhuc, quia in corpore corruptibili detinetur , se perfecte non satiat, tamen ex illo mini mo quod curse sumit, confiderat quantum debeat amare quod
amat. Haec omnia Magnus Gregorius. Quae etsi potissimum in ea valent, quae Pucis in hac vita conceditur, suprema & intima diuinae sapientiae contemplatione: attamen quicumque ei se studio exercitationique, quam in praesenti commendamus, addixerint; atque idolicis ad id delectis temporibus, captata nonnulla animi corporisque vacuitate
ac solitudine , sese in adyta caelestis sapientiς aliquanto altius abdiderint; simili aliqua luce pellandi, dulcedine simili, simili sup rnorum desiderio , terrenorum taediis atque negligentia, ipti usu assici se sentient. In quam subingressi diuinam lucem, perinde atque si iam solem alium , alia sidera nossent, alioue
in orbe versarentur, non eundem vultum ac sermam in rebus
istis deprehendent , quas prius insana cupiditate deperierint: mirabunturque iam tenebrarum illarum densitatem, quibus antehac occupρti, tanquam vera bona atque solida adamaverint, quς modo clarissime persipiciant, non nisi umbras bonorum esse: cum interim ipsa vera, solida, sempiternaque bona , velut propter suam ab humanis sensibus remotionem squemadmodum in his usuuenit, quς elonginquo spectantur nimis exiliter intuentium sensus ascientia, in postremis ac minimis habuerint ; quorum nunc, pis illis,quet unice mundus aestimat, excellentiam incomis parabilem , magnitudinem summam, pretium immensum, in ipso splendore diuinae sapientiae, magno animi sui gaudio, euidentissime certissimeque, & intelligant & sentiant. Tanti est, interdum animum a consuetis abductum, tantis rvelut in sequestro ponere, & temporis pauxillum, ei qua steste Augustinoὶ nihil sortius desiderat anima , veritati serio pernoscendae imputare.
237쪽
Eundem in finem , etiam nemorum recessus , rurisi secrerisAL
O Vanquam autem quae proxime diximus, partim de spi
rituali a terrenis tumultibus mentis secessu, partim de priuati cubiculi dulci secreto per certa temporum interualla degustando, praecipuὸ intelligenda snt: quis referri test quod Celantiae nobili matronae scribens, siue Hieronymus, siue Paulinus, inter ia praecipit: Eligatur tibi opportunuι , aliquam Isimn. F. tum a familia strepitu remotus locus , in quem velut in portum 'A' . quast ex multa tempestate curarum, te recipias, excitatas foris culturionum suctus, secreti tranquillitate componas. : eo tamen quoque valere possunt, quo recessum etiam , ab urbium strepitu, hominumque usu secretum, pro sua quisque opportunitate , propensione, gςnio, ei fini stibinde deligamus atque adsmemus. Multum enim ad istud arcanum & sacrum sapientiae magisterium conserre possunt, captata interdum loca deserta, & solitudo suarum & vallium, ubi ab humano quoque convictu ac consuetudine cxpeditus animus , sibique vel sic magis redditus, puriori quadam ut supra monebamus diuinet contemplationis aura & aethere fruitur. Gregorius certe Nazianetenus monachorum Ponticae solitu- Ha
dinis sin qua ipse cum S. Basilio fuerat diu versatus) vitae insti. tutum describens, eos ex eo laudat, quod urbium frequentiam fugiant, cognatam, ivt ipse aitὶ caelotis Sapientia, quietem -- plectantur. ivbi cognatam vocat Sapientiae solitudinem ; quia
Sapientiae studijs solitudo amica est, & Sapientia solitudine delectatur, Qua item ratione Columella in praefatione sui spe, ris rem ae 'itam rusticam, Me si itatione proximam, o quasi consanguinem Sapientia, similibus verbis, irit, quantum apparet sensu aIiquantum diuerso, dixit. Et quamuis in Platonis Phaedro , rariorem suum ex urbe egressum sic excuset socrates: Ignosce mihi, optime Phaedre. Nam discendi eupidus sum : agra mero .arbores nihil me docere possunt, sed homines qui in rurbe mersantur: attamen in sensu quo Panunc loquimur , etiam ab agris & arboribus multa proselio
238쪽
licet discere; cum satis constet, tum alijs multis . tum nominatim S. Bernardo, mutas arbores, siluasque tacentes, pro di sertis magistris , artanisque ac similiaribus sapientiae caelestis institutoribus, suisse. Hine enim illa est ipsus Doctoris melliqui, ad virum quen-D. i . dam discendi cupidum hortatrix oratio: Experto crede: aliquid amplius inuenies in Auis quam in bueris; signa lapides doc tant te , quod a Magi Dis audire non posti. Denique ipsummet iucundὰ lolitum dicere, se nullos Hiaisse magistros, nisi quem tib. i. e. . eus & fagos; testatur Guillelmus Abbas in eius vita. Atque eodem transferri potest, & a nobis usurriri, illa Pliiiij iuni
ris, villae suae non procul a mari solitudinem eo nomine com L. i. v. p. mendantis, exclamatio : O mare, ξ littus, merum secretumsmissum, quam multa inuenitis, quom multa dicturist Sic illi. Sed ne longius quam locus postulet, in solitudinis, contemplationis gratia , per interualla degustatae , laudes excurram reuius utique in Laurentino suo, dulce otium bonesum, ι ac paene omni negotio pulchrius, commendat Plinius in ea epistola ; ad Tullium soriasse respiciens, qui & ipse Tusculani sui amicam quietem , suauitatemque, exinteruallo regustans: Si id est eni- έ inquit dulcius otio litteratos dis dico sitreris, quibus tonitarem rerum atque naturae, im hoc ipso mundo, caelum, terraου, ria cognoscimus ' Suffciat hoc loco admonitum esse studiosum.
non iam naturae rerum venatorem, sed caelestis cultorem amatoremque sapienti , locis equidem solis atque secretis ipsam delectari sapientiam , sed cordis praesertim solitudinem requi rere ; ut proinde quisquis in mentis suς penetrali, illius gaudere magisterio concupierit , aut veluti sponset dulcissim , amisca & intima consuetudine perfrui, is sibi intelligat turbam vis. mdam, exquirendum secessum , & ante omnia tumultum illum siue curatum inanium , siue indomitarum perturbatio rium, ab animo suo submouendum; quo paci intimet , hoc est tibimetipsi seipse reddens, tum ipsi se totum dedat adamati satapientiet, et adfareat , in eius optatos volet amplexus. Sibi ea causa identidem occinens, quod sibimet olim de Deo agens diacebat S. Bernardus: Ipse enim'secretum Paerit, ἐν solitarium locum iligit. Fugiam ergo hominum selinia is colloquia, mi in se creto corris mei Dom bustatorem Gere possim. Sic ille in eo tra- ρ- 66- ctatu, quem de Interiori domo, inscripsit.
239쪽
stu in nobis est Sapiretia riuisa lacrem, praestanti marum
mimuum cultu, perficiendum N Gomorum esse.
N Ihil est in nobis mente diuinius. Ea quippe illud est, quod
Graeci dicunt, τὸ ἡγεμονιη ν, praestantissima pars animae, &qua sola Deo qui, ex consensu sapientsim, non est aliud, nisi summa quaedam , infinita , sempiterna mens quoad fas est, similes essicimur , diuinarum virtutum ac proprietatum conis sortionem quandam ac participationem adepti. Unde etiam e Philosophis Plato, in Plailebo quidem, sue De summo bono, mentem ἐν sapientiam nomina e se ait omnium pretio ima; in primo autem Alcibiade , siue, De natura hominis, expresse docet , eam animc partem, in qua inest virtus anima , sapientia, ' se divino, siue diuinitati , similem, neqae aliam proferri posse ea diuiniorem. Nec mimis disertὸ Platonis auditor Aristoteles, qui in decimo libro, Ethicorum ad Nicomachum, cum istud prae- elate dixisset: Djs beata Uta est : bominibus autem eatenus . quais c t. s. tenta finititudo quaedam eiu i operationu in itin inest; ad extremum edicit: Sapientem Deo crurissimum se felle imum iesse ι propterea quod Deus re omnium optima , stis maxime cognata delectetur, mente videlicet, Mius eum s iiiquit exco. luerit. Atque hinc etiam complures Patres, diuinam illam imagi nem, quam Scriptura teste nobis impressam, ipsa naturae Cis. t. v. conditione , accepimus in humana mente quatenus rationis I- est particeps, diuinaeque capax sapientiae, & quod est cons quens j in Verbi diuini expressione quadam . siue in speciali humanae mentis cum ipsa Dei sapientia cognatione ae quilitudine, constitutam esse eenluere. Qua ratione Magnus Attis nasus , velut antea vidimus , aiebat s tum rationem nostram, ut quoddam verbi similacrum , tum nostram item sapien tiam, ut sapientiae eius imaginem , aspii tendam atque habemdam esse. Quod quidem disertὸ ante eum , expresserat Clemens in G,. s. sexto Sitomatiim, his verbis: Est autem Verbum Dei intelligens: per quod mentis ima asimilatio in solo homine cernitur. Qui
240쪽
item libro praecedenti expresse dixit esse imaginem Dii:
imaginis autem imaginem, mentem humanam. Hoc igitur, in pectoris nostri velut intimo penetrali primitus Deo autore situm, & nonnullo iam labore nostro, eodem aspirante, in aliquam speciem , sermamque augulliorem eductum, sapientiae diuinae simulacrum, ad extremum dicimus, excellarum atque praestantium , ipsque adeo sapientiae diuinae cognatarum, virtutum accessu, omni studio perliciendum, locupletandum, Ornandum. Neque enim eum vere sapientem , vel Deo similem , eique charissimum , existimabimus; qui eam quidem mentis partem, qua cognoscendi vi praedita est, rerum lublimium diuinarumque intelligentia instructam habeat atque ornatam; eam autem quae animi affectus moresve humanos respicit, excolere ac perficere negligat, eoque praue , foede, probrose, la est , insipienter ac stulte vivat. Etenim vera lapientia s ut de ea legimus in libro Sapientiaeὶ 9brietatem ἐν prudentiam docet, or iustitiam Umirtutem sid est, fortitudinem)pultis
hil est inmita hominibus. Docet autem ; non mentem duntaxat earum virtutum notionibus imbuens, sed praetica quadam rati ne affectum informans,& sensibus intimis eas illas virtutes in-
gignens: quoniam, ut ibidem in Graeco textu legitur: laborescius, virtutes sint. Quo eam proinde, istum in senium, recte li. ceat Sapientiam morum s velut equidem vertit Ficinus J cum Pistone dicere: cuius valde huc facit pei breuis ill c epistoli ad Ariasiodorum: Atidio te ante aliosWnunc familarem esse Dionis per omne tempus , sapientiam morum ad philosophiam ste tantium mprimis exercuisse. Nam firmitatem,sdem inceritatem, veram e spe philosophiam existimo. Abus meroe ad alia declinantes scientiaιο facultates, Ruu ornamenta dixerit, recte, in arbitror, appellabit. Sed male iam, Erin prasentibus his perseuera moribus. Sic ibi Quapropter neque nos quod antehac obiter admonitum, nunc , quia locus ista postulat, paulo expressius declarabitur sapientiae nomine in nac dissertatione nostra , illam intelligimus, quam solam plerique delcripsere Philosophi, rerum quantumuis diuinarum, per caulas etiam altissimas, deductam scientiam; at per se ineriem, sterilem inquam atque ieiunam, nullo succo virtutis, nullo lapore diuinarum rerum imbutam: quaminis clarum est, 'tum aut nihil ad humari mentis veram se. licitatem conducere. Sed eam Irinam Opere toto, commenia