장음표시 사용
261쪽
loco , suae disciplinae ardua quaedam decreta traderet: Multis D, 7 i. inquit videmur maiora promittere, quam recipit humana conditio. Non immerito ; subdit ) ιtu corpins enim resticiunt. Reuertantur ad animum : iam hominem Deo metientur. Quanquam enim ea vox videri possit, ex superba illa v nitate prosecta, qua istius sectae homines, sapientem dicerent quod quidem ad animum speclaret ) Deo parem , Dei so--3i,cium esse, non supplicem attamen etiam Christiano sensu probe dixeris : debere se Deo metiri sapientem . Non quali confidat, ulla sito conatu posse ad diuinam aequalitatem pertingere: sed quod magnam illam summi boni ac pulchii mensuram propositam habens ob oculos , nulla viri iis mediocritate contentus sit, sed ad maiora semper aspiret, secum istud reputans , quod quocunque saeto in sapientia virtutectile progressu, adhuc tamen longissime distet ab illo sum mo infinitoque exemplari, cuius imitationem, velut vitae se pum finemve, sibi praestituerit. Ad extremum obseruo, initio laudatum Atticae Academiae Principe nr; Dialogo 4 de Legibus, cum de imitando seqtiendoque Deum multa pulchre dixisset; atque inter caetera , id sapientis esse proprium , eiusque qui felix , ac Deo amicus sua turus sit , proindeque dubiam non esse , quis coPtare qui ite δε- beat, qua rarione ex eorum nlimero fit qui Deum siequamur : idipsum demum quod hoc loco tradimus, ijsdemque propemo.
dum verbis esse complexum , dicentem: Dexm misime nobis oportere ur multo metu quam quemliber hominem θ rerum omnium esse mensuram. Ergo ut eam rem in pauca contraham , atque concludam e Magna mensura est , aemulatio diuinae vitae , magna mensuravita Euangelica & Sanctorum morum , ab ipso Christo , Dei inquam Sapientia , tum ore tradita , tum factis ipsis demonstrata, periectio. magna mensura, abloluta sui vii ita, sumamum liudium diuinae gloriae, contemptus omnium quae Deus non sunt, & cum generosis rerum transeuntium fistidio, solius respectius aeternitatis. Ad magna vocamus, cum ad haec vocamus Sapientiae sectatorem. Attamen , huic loco congruenter, magis uniuersὸ dixerimus: Sapientis este magna mentura metiri vitam suam ; magnis inis quam & supra vulgi senium, sublimibusque atque diuinis cogitationibus: ne vulgaribus atque protriris huius saeculi praei v.
262쪽
dicijs seducti, sapiamus ea quae mundi sunt, aut in infimo cer-tE consistamus virtutis gradu; sed magis ingenue ac magnifice philosophantes, dicam id Afrorum D storum, Tertulliani, Mi
nutij, ac Cypriani, phras, non caeca, non terrena, non vilia, sed magna, sed diuina vivamus. Nempe ut de homine vere Philosopho Socrates, in sexto Platonis de Rep. cui cogitationis adest magnificentia, totius temporis totius, substantia contemplatio, humana mita magnum quid videri non potest. Obserua ad propositum nostrum , vero Sapienti attribui quandam cogitationis magnificentiam, qua iam nihil ei magnum videatur in rebus humanis , aeterna scilicet contemplanti, & sola dulina ut vere magna aestimanti. Et Lucilium suum , ad contemptum omnium quae Vulgo placent, prouocans Seneca e cogita, inquit, in te praeter animam nolle Oemirabile: cui magno nihil magnum est. Eorum scilicet, quae se inferiora despiciat, & velut indigna amore suo , quadam , ut dicebamus, cogitationis magnificentia , & liberae mentis excelsitate, contemnat. Vt merito iam olim mihi sublimis , &ex summa piosecta Philosophia, visa sit vox illa simplicis illius Sapientis: Diu paruus erit, i, infra iacebit, qui aliquid magnum
aestimat, ni solum mnum, immenissem, aternum bonum. . S.Cyprianus epistola I. quae est ad Donatum; eam admirans
sensuum affectuumque commutationem, quam in eorum ani
mis essicit diuinus Spiritus, qui in baptismate Christum induti,
toto animo coiiuertuntur ad Deum , ita loquitur in rem nostram : Postquam autorem puum, caelum inmens anima cognovit,
selo amor,/bac omni terrena potestate sublimior , id e se inci pit , quod se esse credit. Quod eo sensu dictum opiner: quod
sese iam mundo maiorem credens & aspiciens animus , dedugnetur iam humilia sapere ; & memor tuae dignitatis, quid. quid infra se videt, generoso fastidio contemnat; aut illud, aut simile quiddam , identidem sibi cum Romano Philosopho
occinens: Vetas me caelo interesse , id est, iubes me misere capite demisso ' Maior flum, θ' ad maiora genitus, quam mi mancipium sm corporis mei r quod equidem non aliter asticis, quam minculum aequod libertati meae Ercundatum.
Atque in eandem sententiam subiungi potest , quod apud eundem Cyprianum, in hymno quodam , seu carmine , de Pascha Domini, de his dicitur qui fructus crucis gustaverint, quod nos pari sensu de gustantibus fluctus sapientiet dicemus:
263쪽
Permutant animos, of mentes perdere auaras Incipiunt, dulci hominem cognoscere seclis. Quasi iam omissa animali vita , & omni deposita terrenarum rerum cupiditate , incipiant primum sentire hominem ι diuinamque in se imaginem, & tanquam indolem, recognoscere;
eoque caelestes cogitationes ac mores Deo dignos induere.
Huc denique siciunt & illa Gregorij Nyheni t Siquis, ' O M. Mquam in ipso diuina fuerit genita sapientia, qua sursum fiunt 1apiat, tantundem terrae attingens, quantum necesse est ; lac extrema terrae sub caelo habitat, non in terrenas cogitationes derisersus huic caelum sibi loco terrae praeparanti, sapientia Uisit. Ex quibus iam sane sublucere incipit, quod dicebamus: quantum ad virtutis excelsum decus necessariae sint cogitatioues magnae ; atque a vulgaribus mortalium sensibus longe submotae destinationes ; eamque in rem etiam lub ipsa susceptae disciplinae initia, vel maxime nitendum contendendumque sapien
Qua enim alia ratione , nobis non adscitum extrinsecunkd ipsis medullis inditum probauerimus veritatis ac sapientiaemidium ; nis , quod verbis prope Christianis scripsit Annetus, quaeramus , quid nos in possessione felicitatis aeterea constituat, non ruid mulo , meritatis psimo interpreti , probatum sty
Porro in suscepta virtutis via , mediocribus esse contentum, remissi est & ignobilis animi, & eius qui sapientiae tantum cilludat, non eam auidis ac totis vinis adhuc strinxerit aut quod cilia ratione expressum video a Platone, quadam epistola eius Din. . qui non reuera sapientiae amator, sed opinionibus duntaxat extrinsecus coloratus sit. Igitur ad magnam virtutem, magnae cogitationes praesumen- ,
dae sunt, ijsque, sub ipsa vitae melioris initia, alte imbuendus incitandusque est animus ; ut tanquam nobiliter atque genero-sὰ eductus, alte spectet, aspiret ad grandia, aut quae rursum De xii. MM. est Senecae plinass) alta conetur, mente , maiora concipiat: Quando vix est ut magnum aliquid ab eo expectes , qui animo humili atque rem illo, nullo sublimi proposito, nulla cogitationis magnificentia, arduum caelestis sapientiae ac virtutis nudium arripuerit. Quamobrem virum sanctum e nostro Ordine, eundemque rerum quae ad spiritum spectant experientissimum , Baltagarem
264쪽
Aluarez, Societatis nostrae Urones suae disciplinae commentiatos, accepimus, praecipuo studio ita solitum instituere, ut ab ipso vitae spiritualis exorsu , magnas atque sublimes, inique Mijs condignas cogitationes , induerent, in omnem deinceps aetatem , ad praeclarae virtutis exempla grandia profuturas: cum, inter alia sortia dicta, eosdem hac praeclara voce iden-rit, ' η tidem incitaret: Nemo degenera a s umibiti Oogitationibus liorum Dei. Atque huius moniti crebro a Magistro repetiti taliquam aculeum , tam altὰ inhaesisse in audientium animis , ut ab ea disciplina nonnulli , cum in itinere Brasilico, in cas oras, duce P. Ignatio Aetebedo , Euangelij gratia submissi, in crudeles haereticorum manus incidistent, hac se maxime voce , ad mollem in causa fidei sortiter subeundam hortati sint: Non degeneremus aiciant sibi j a sublimibus cogitariis bus Ilior mTanti eis, a primis vitae sanctioris liacunabulis, eiusmodi excelsis cogitationibus, aduertias vim omnem, & casus acerbos, qui incidere possint, pectus armasse. Aci extremum nisce coinfirmandis concludendisque summi Doctoris, S. Augustini, illi ilire in eam rem proseiamus exemplum. Etenim, ut quod res eli dicam, saepe me illius, quem in hac nostra Dilsertatione praecipuum ducem habemus, S. . , Doctoris libros nonnullos , quos ille vix bene conuersus, de vel nondum tinctus, vel certe a sacro lauacro recens, de Ot-dine , contra Academicos, de beata vita, delibero albitrio, alijsque de rebus egregie scripsit, legentem , non mediocris incestit admiratior hominem inolitis viiijs, voluptatibia ite alte immersum , tum saecularibus duntaxat imbutum litteris, ad haec Manichaeorum caecis nuper implicatum erroribus , non
modo repentὸ ex illo caeno sic emersisse, ut quod ipse scrib. I. s. GU. bitὶ illi subit ὀ suaue esset, carere fauitatibus nugarum, quas ' amittere metus fuerat; Sed etiam quod huc proprie facit ὶ in
eam iam tum assurrexisse generosae mentis excelsitatem , ea- . que animo concepisse magnarum cogitationum semina, & tanquam principia exaggeratae sapientiae quibus ad germanum Dei
amorem, robustimque virtutem, tota deinceps vita conniteretur. Et mirabitur mecum, ut opinor, qui istudium aliquod in
eo lectitando posuerit; potuisse illum lub ista initia ijs abundare diuinis sensis , sholque tractatus quanquam aliquatenus Rhetori, quod erat, quam Theologo propiores ὶ tam praeclaris, tamque sublimibus, aeque ex ultimo tanquam penetrali
265쪽
verae sapientiae depromptis, illuminare , & quasi consecrare, sentent ijs, quarum etiam luce hos nostros sermones, hinc atque illinc, prout res tulit, libenter aspersimus. Veruntamen, praeter illustre atque eminens ingenium, indolemque virtuti cognatam, quam ipse describens in suis Con fessionibus, ait sese etiam puerulum , in sparuis paruarum,r ram cogitationibus, meritate delectarum ε, eὀ in primis non parum contulit ingens, quo idem etiam imbecilla adhuc mate, lecto Ciceronis Hortenso, alijsque libris philosophicis exarsit, amor ac fluatum adipiscendae lapientiae; eodem accederite po- sica, lectione Epiliolariim Apostoli , quet virum iam factum haud paulo vehementius inflammavere. uua de re iuuiust illum audire, cum Romaniano citae suo, cui sese fatetur multis obli rustiim nominibus , quemque adeo exemplo suo ad idem decus ac Ibidium prouocare contendit , libro contra Academicos secundo, ita loquentem : cum ecce tibi, libri quidim ple- 3 n. i. mi Ce nus ait, bonas res Arabicas ibi exhalarunt in nos,
et A illi summula. hoc est , primiis illis igniculis ac desiderijs obtinendς aliquando sapientiς pretiosi imMνemti guttas pave mas; incredibile, Romaniane, incredibile, os mitra qui m de me fortasse Er m credis, U quid amplius dicam P etiam mihimetips de meipso incredibile , incendium:concitarunt. Sic
Aliguli iniis; etini, ut ex illimo, Celsinum Iulianum Numidam citans, cuius meminit Agillius i. I9 c. 7. & Io.
Ad haec voluit fortasse i eus, uti olim Paulum, ita& hunc su- tui uinoibis magistrum, eidem infuso speciali dono sapienti , ad id muneris cui destinabatur, a principio idoneum reddere, eumque piς caeteris clariori lumine, rerumque caelestium penitiore notitia, qua ipsam deinde illustraret Ecclcsiam, impertire. Vt vel hine intelligas, haud temcre quenquam ad vitet su-Himis , excellenti 'que virtutis decus, aspiraturum ac peruentulum esse , qui non ab ipsis salutarium studiorum exordijs, generosis iiis fructus cogitationibus, non vulgaria i non mediocria; sed grandia praesumat animo: quando & ipsi Prouidentit, qui ad fines suos rationibus aspirat conuenientissimi , solenne est isquos ad res grandes,& summa exempla deiti det, vel his, iam
inde ab aetate tenera, excelsias rerum diuinatum notiones, sensus que eximios indere; vel dum extra ordinem eos pollea ad se conuertit, eosdem quadam cogitationum mentisque magni Dccnt: a, Δ tanquam spiritu principali, doriare.
266쪽
Expenditur S. Ambrose loem in grus; λα- vitam in M.tudine rapim , 9umitate conscientia , minutis Imblimitate, collocantu.
C sterum his qui modo diximus paulo amplius illustran.
dis, audire iuuet S. Ambrosium, in secunti de Ossicij, de vita beata disserentem, eamque suis quasi terminis definiem
Nam cum illud sumpsisset comprobasseque , pluribus &grauibus , de Saluatoris Euangelio , sentenujs; ea , quq vulgo videntur bona , puta quet corporis aut sortunς bona dicuntur, non soldm per sese nihil conserre ad fructum beatitudinis, sed dispendio potius ac dettimento esse; consequenter subijcit, non in his proinde beatam vitam consistere , sed quς S. Doctoris pulchra verba sunt in altitudine sapientiae, suauitate com scientia, mirtutis se limitare. Et haec ille quidem de vita beata, quq possit etiam obuenire mortalibus ; quam ibidem v pellat fructum praesentium , cum vitam aeternam dicat spem
esse suturorum. Quam autem eum dixerimus appellare altitudinem sapientie nis illam , quam commendabamus, mentis ingenuet &vere liberae excellitatem, qua rem unamquamque reducit ad caulas altissimas. solumque Deum contemplatur in omnibus;
neque vero abiectis rapi se sinit implicariue , vulgi imperiti atque profani opinionibus, sed veris, & summis, aeternisque rationibus ducitur. Quando in hoc maxime sita est sublimitas atque eminentia caelestis illius sapientiς, diuinaeque indolis gens mutas; eoque praesertim uti dicemus proximo capite sapietua stulto dinerre & distare videatur. Conscientiet autem suauitatem in ea, ut existimo, animi pace collocat : quem nulla in primis grauior culpa remordear, sed delectet vitet innocenter actet conscientia ; nec ulla deinde solicitet assectionum perturbatio , ipse animi motibus rationi belle consentientibus, & aequabili morum sibimetipsis congruentium harmonia attemperatis ; quem denique inter casus aduersos, atque acerba mortalis vitet , tum ipsa soletur prae-
267쪽
y: Amsi usii' la animus, quibu*b praesentis Lectili seu his, i ta malis in/9r effectus, Dequς illis exultat ut veris nis, iasqhq his ut veris Halis fra tur , sedi niuiti in alta con sint itusis Ne sistentiae, Is tot e quo tosta se est; nec equicqua ii sis quod axςrnum siti sua cψntemplatione, deside s , amorqόodmirationς dignatur. Lesam in reni idem S. D chir , rqm Patriarcharym , tum m xime Sanin. Iob prosene; cmplum i qui exccli imi risi e tot aerumn/rum atque t. Id orum M ς;-talcm 9 9 eris, di quasi non senserit, beatae me ira conlalantiae iniqrpellantem. Quando rullio in se. c do Tusculinarum ubi eruatum est 1i iamplitudinem , es quas Nilaetis era i et' sinimi, in fo/Nemi undis dlicienductiorim maxime.enitere. Cuius item beati viri Iobi inquam virtutis sitiain ratem , cum altitudiniae sapientiae coniunctum, describens S i Augustinus, H quo ea ponsistat satis ostendi dum libro de inseri husiaci citae Catholi e M eo inhvos modum phil .phatur: Neque illum commemoraly irum Metto in mavetis resic sibus Urnro,M borribili rie numbrorum . non mosesi.
268쪽
venantamen absterrebit seisitan adeo exaggerata excellitas amatorem sapientia: ε, & illam quam praedicat Ambrosius, seu altitudinem sapientiae, scu virtutis sublimitatem unde religa. ius pendeat fluctus ille desideratissimus, suauitas inquam coim lentiae ) ut pauci, quos aequus amarit Deus, eam assecuti sint,' maiorem censebit consuetis viribus mortalium ; suis certe videri desperandam.
At enim amanti volentique nihil est arduum; &'ipsa difficultas, animo nobili pro stimulo est; seu, quod dixit Annaeus, ris. 3 - traurossos animos lator nutrit ; & sensim etiam peruenitur ad summa; & sine labore nihil magnum fit; & quocunque pre. tio digna est immortalitas sapientiae, ac beatae sos aeternitatis. . Quanquam neque rem istam adco dissicilem sentiet, siquis
animo Pulum supra vulgus erecto, Pulatim incipiat atque consuescat mentem a sensuum consuetudine abducere.& resistas mortales , non ut vera bona , & quicquam per sese ad animi pacem, beatitatemque facientia , aspicere, sed , quod reuera sunt, ut vanas, fluxas, perituras, infimas, viles,& mentis ii manς excelsitate indignas i dcspicere ; eoque condiscat , quod ita commendant litterae sacrae, in hoc orbe, velut in alieno , de tanquam peregrinus dcgere, aut, Saluatoris verbo , esse in mum μ. 7. σε, do, & de mundo non esse QTib quidem conniti , magni ani' mi esse proprium, etiam Seneca sensit, his verbis : Ideo rea. Inus anamus, conscius sibi mestoris natura , dat quidem operam,
Din. lao. t in hae statione qua postus est, bone te se atque induisiit rat , caetertim nihil horum qua circa ipsum junt, Dum iudicat;
sed mi commodatis ititur,peregrinus ut properans.
Haec ille excelsὸ, praeclarE ; & quae Chrysostomo, Augustinoue Lectot tribuat, si non nominarem autorem.
Philo Iudaeus libio de Somnijs, de mystica scala Iacobo
Patriarchae in somnis oblata agens, deque eiusdemmodi mysterijs; hortatur, ne a conlectandis occultis caelestis sapientit, ulla absterreamur dissicultate , qui principio offerri vid tur , sese ad id studium exercitationemve conserentibus. Iase enim antistes , inquit, siue sacrorum enarrator, puta diuina Sapientia submonet, ne de steremus; donec nos introducat inpenetralia, illaros lumine, ostendat D steria nunquam a profagus hominibus. Quasi nimirum ab atriis non sit dissicilis futurus transtus in adyta atque ad altitudinem sapienti et demum
ecruenturus sit, quisquis illius gustu accepto, animum in dies magis
269쪽
magis magisque a terrenorum contagione seuocaueriti unde etiam subdit laudatus autor : mos Potquot diuinutu amorem gustatis, toplam ex alto si no excitura, disium cuti iane, properare ad mirificum specti tum Sec. At verbis longe pulcherrimis & appositissimis Plotinus, de diuit a pulchritudine persem contemsianda disputans, ad quod via sola sit quod dicebamus squis vana sensuum oblectamenta
aspernetur, animumque suum ab omni avellat rerum corporearum consuetudine ; in idque , eandem cum Philone usurpans adytorum allegoriam: itaque modiu, inc it, qua machina , qua ratio , qua maestimabilem pulchritudinem contemplo 'tur' Pulchritudinem, inquam, in sacris a Flu constitutam, neque prodeuntem foras , nequis prcsanras inspiciat. Ingrediatur ergo progrediatur quicunque potest in intima, extra relinquens intuitum oculorum, neque solita lyecta lusensium a teror respiciens. Oporistet enim haec intuentem , nihil corporea pulchritudinis mitra spectare ; sed cognoscentem , corporea baec esse magines, mes, tias , i, et has , ad illud omnino confugere , cum hae uis lacra fiunt. Gibus duo quaedam tradit plotinus, non tam e Platonis Academia quam ex ipsis adytis Christianae Philosophiae quam ex parte gustarit, praeceptore usus Ammonio Alexandrino Philosopho Christi nci 'deprompta. 'Primum: viam unicam ad inaestimabilis pulchritudinis contemplationem, siue ad intimum sapientiae penetrale aspirandi hanc scilicet esse; ut quis a sensibus , eorumque illecebris ani
mum, omninoqite a rerum infimarum studio, consortione cupiditate, seiunxerit. Neque enim mentem nisi ab his re bus, quas tantopere mortales assectent, seiunctam ac nudam
posse sustium ullum diuinae illius suauitatis , aut intimae sen
Altὸrum i quo veluti gradu αδ prius illis niti potamiis
oportere eum , qui a pestifera rerum corporearum dulcedinee,peditesse ae Mirahere, seducemiue ubi bEtit, tem alia cuncta ,i tali ut veri bona atque solida a ieeii quod ita siptariori , cum s. Ambrosio, nos etiam non sellaei admonuimus vellit verorum, Eoh est diuinorum, bonorum vestitia hii dam ι immo umbias duntaxat, lataue imagines obscurissui satis Eui quo edestini fiat, ut tu anu, mus, noti itini Upiatur rum rerum umbratica specie, neque hi bis septi suum
270쪽
meritum, quasi ipsius amore dignis , improvide figatur de adhaerescat ; sed potius velut ab imagine transeat ad exemplar verissimum ; ipsamque diuinam pulchritudinem, qui 'pe his infinito praestantiorem , & in qua haec ipsa multo nobilius atque excellentius existant in illis spectare atque diligere consuescat , totisque sitire ac suspirare praecordijs. Caeterum nescio an ad ista plotini respectum aliquem LMsan habuerit S. Augustinus; dum libro de vera Religione diuersis capitibus, res istas sensibiles considerat & ipse tanquam
vestigia, umbras , imitamenta summae pulchritudinis ac veri tatis incommutabilis ; atque eius libri cap. . eapropter indi cat nos, ab istarum rerum cupiditate, aeterna lege prohiberi, ne umbras rerum decepti, ab it in rebus, quarum ilia πω sunt, Merremus: de propius ad Plotini mentem, tradit cap. v. nobres eiusmodi inordinate diligendo ijsque tanquam primis pulchris inhiando, ab ipsa veritate excidisse , quia scillaei mens rerum sensibilium cupiditate, obnubilata & obscurata, iam non potest in illis,lummam veritatem ac pulchritudinem, cuius sunt imagines, agnosce e ; quin etiam nobis ab illiis umbris adtinsam veritatem assurgere iubinds volentibus, Occursant rerum, a quibus recedere commur, impressa menti phantasmata, quet inter res illas & summam veritatem interposta, velut itero, sident, nequa valeamus ad illam contuendam & complectendam accedere. Placet autem ipsa Doctoris exim ij verba , huic loco concludendo producere. Sed diligendo talia cinquit excidimisa meritate , Et non iam inuenimus , quarum rerum imitamenta snt, quibus tanquam primu pulchris inhiamu/; ab eis rectari tes , amplexamur nostra n rasemata. Fam redeuntibus nobis
ad mestigandum meritarem , ipsa in itinere occurrunt, ui nostra n re non sinunt o nullis coiribu , sed magnis in diis latrocinantia ;.non intelli tibus quam late pateat, quod dimim est : civite a senida ist. Denique ea' rem , etiam ante Plotinum Philo , de ipso pro ingenio Platonii sans , quodam locos Uaem iam Parte i. mem'rauimus , byeui ducto , is d acuto cumplexus est, ii