장음표시 사용
761쪽
A c. Xv I. I. Sicut nempe ulcus non statim cutim di
vidit, sed unionis speciem relinquit, dum intus tam fiatiscit, inflammatur & putrefit, unde scabies , pruritus, erosio oritur: ita Theologia haec, & eX ea enata innumera dissidia , quaestiones Mnes,sioi, disputandi vitiligo , dis sensio haereditaria Thomistarum , scotistarum, &c. in Regno Pontificio , unionis quamvis speciem praetae te, ulceris instar fuit, quod scabiem & intestinam rupturam effecit, multumque adeo promovendo iniquitatis mysterio inservivit. Neque adeo immerito Theologiam
hanc Nicolaus Clemanges cum fructibus laesis ADHAtitis , qui foris speciem pulchram habeant , sed intus
fumum ac cinerem A comparavit. Et quid sunt in ζ' Σααανα, Profunditates illae Sathanae, Moc. II. a . si Seholasticae illae profunditates , L ctae res profundos protrudentes non sunt e Sed Theologiae hujus inmola Helenae , & Meretriculae Babylone dignae , quam Diab Ileam artem titigandi Calvinus C ment. in I. Tim. idefinivit, & cum caverna Caci ac Trojano equo scia Antonius Sadael comparavit , errores varios , cujusmodi sunt , quod falsis & heterogeneis principiis innititur: quod de rebus Theologicis gravissimis utramque in partem topich, sceptich & Academich disceptat: quo verutarem non illustrat, sed argutis sephismatis, & terminorum obscurissimorum prodigiis involvit: quod tota inruaestionibus curiosis, vanis & futilibus occupatur: quodenique perpetuis sententiarum divortiis , litibus & p
gnis scatet ,- de Theso a Scholastica , fusius piniscuti sumus.. XV Sicut autem juris Divini Majestatem Theol 'boae talis praesidio lacessereae oppugnare : sic humani, Putas alteram opposito Canonico
762쪽
jure convellere placuit. Id quoque Ilist. Pop. XI. x j. demonstrat, ubi etiam diserti pro Papali omnipo-: a Ita
tentia textus allegantur. Et constat , juxta Canonistas, quos sequuntur, aut sequi debent Jurisconsulti sub Papatu, uti quidem Chassancus pari. x. consid. I7. fusilis astruere conatur, Ius Canonicum multis parasangis civiali antccellere , atque sicubi pugnant, illo, non hoc standum esse. XVI. Sic fuerunt tenebrae , quae Coelum Pontificium ante splendOilem. Divinitus exortum , non tam o, duXCrunt, quam obruerunt. Scintillas tamen coelestis lu-iathsu Liacis , seu stellulas quasdam intermicantes fulsisse , nullicquidem dissitepaur. Cum enim cum externo illo Eccle'sae adeo obtenebratae Occidentalis maxime , Corpore, vera Christi Ecclesia, in captivitate hac Babylonica mens fluctuansquc,& velut in deserto palabunda, CC m-u ηxe- mixta fuerit: nequc adeo penitiis verbum Dei&palmarii fidei articuli, in Symbolo Apostolico comprehensi, obli-tcrari & deleri potucrint , quo minus lux nonnulla reliquiis salvandis affulgeret: Deus e mcdio quoque Sacrorum Antistitum , Episcoporum & Cleri totius ordine, Coelcsti Virgula tactos, Viros nonnullos pios, eruditos, Divime veritatis scrutandae , asserendae de propagandae studio mirifice flagrantes excivit , qui Pontificis tyrannidi , injustitiae, idololatriae, erroribus palam praedicando, scribendo, attestando, disputando, carceres & exilia sustinendo , martyria quoque subeundo , se constanter opponerent : quorum nonnulli etiam a Pontificum secretis, domestici, familiares, auriti dc oculati testes extiterunt , quorum tria inprimis , inde a Bonifacit VIII. Papatu ad Leonis usque X. tempora ; adeoque Decimum- tertium , quartum δέ quintum Secula feracissima sum
763쪽
runt. Quorum strenuissimorum Christi athletarum nomina , dicta , scripta & facta utcunque in Historia Pa. patus ex Catalogis Testium Veritatis , allisque monumentis prodita , percensere hujus loci non est. Neque singulares duntaxat personae apostasiam Papalis Ecclesiae accusarunt, detexerunt, oppugnarunt: verum integri etiam & populosi coetus non in Orientali duntaxat, sed Occidentali etiam Ecclesia ι Waldenses cumprimis aliique, qui in Gallia, Belgio, Germania, Anglia, Bohemia, aliisque in locis segreges coetus instituerunt, atque in iis Romanensis Ecclesilae apostasiae pleno gutture, &ωματρο , ad sanguinem usque , reclamarunt : qu rum reliquiae tristes hoc ipso tempore a novis Cyclopiabus dirinima quaeque perpessae, adeo ut denuo in iis impletam esse Prophetiam Es ae Luta. s. mactatis pueros in valtibus , sub fastigiis petrarum , dicatur m rito , coelestemque adeo Nemesin ad vindictam, de iis, qui terram corruperunt, propediem exigendam inclamantes , testimonium suum ad finem perducere videm
XVII. Splendori porro illi , quo terra collustranda straηda fuit, promovendo , tria potissimum propitia Dei providentia, remedia, ceu prodromos phosphorumque Paulatim ex thalamo suo prodituri Solis adhibuit , puta ' : ' Versionem Bibliorum , Scholarum & studiorum instauratiam sim rationem qualemcunque , & artem Ty graphicam. Cum enim Romani Pontifices supra annos ducentos, is si, c., incredibili sanguinis Christiani jactura , pro Palaestinaeilii isereis recuperanda, infelicia bella gessissent, & recuperatam ,π..ti amitissent iterum , tandem in celebri Galliae Synodo edisio sibil- Viennensi, circa A. D. MCCCXI I. sancitum Rierat, ut lin- Orientalibus populis vernaculae, puta Hebraea, SD
764쪽
riaca , Chaldaica , Arabica & Graeca in publicis Scholis docerentur : utque Sacra Biblia in easdem linguas converterentur , quo Saraceni infideles , qui nulla hactenus bellorum cruentissimorum vi subigi poterant, i ctione sacrarum literarum ad viam salutis revocati , Christo postliminio lucrifierent. Quod decretum tardos licet de exiguos habuit successus , , habuit tamen nonnullos. Nam Franciscus ramentus, Archicpiscopus Toletanus in Hispania, Academi ae Complutensis fundator, circa A. D. MDo. Sacra Biblia, sex tomis incredibili sumtu ediderat, vetus quidem Testamentum teX-pa Hebraico , Paraphrasi item Chaldaica, totidemque
versionibus Latinis: Novum vero Graeco , 8c translatione Latina. Atque opus isthoc a Leone X. magnificis privilegiis communitum, universoque orbi Christiano commendatum fuerat, veluti sacratissimum,& oraculum coelitiis delapsum. Qua occasione emptatissima factum cst , ut textus Bibliorum Sacrosanctus, jam pridem Monachorum & Sacrificulorum torpore , pulvere situque coopertus , in apertam lucem revocaretur , & mox hoc ipso gladio spirituali, Viris doctis
in manus porrecto , vulnera Pontificio corpori leth llia infligerentur. Nam eo ipso tempore , quo Ver ista Bibliorum Complutensis Hispanica in lucem prodiit, Coelestis mox Splendor ille terram perfundere coepit.
XVIII. Sed & inclytae Academiae & Scholae in praecipuis Europae Regnis , puta Germania , Gallia , An-π'
glia , Hispania , Italia , Bohemia apertae & constitutae Asia,raiis sunt , in quibus Monachali barbarie profligata , literae η , itur &.artes liberales pristino suo nitori atque puritati re- πτι stitutae , ingenia doctorum mirifico studio atque ardo-
765쪽
re sacras literas legendi, scrutandi, veritatem Divinam cognoscendi, eandem a scoriis & fraudibus humanis sita parandi , imposturas denique Papales detegendi oppugnandique accensa fuerunt. Commodimaque etiam, uti in Hist. Pap. ix cxlj. narravimus, capta Constantinopoli, & exilio perpetuo bonis litoris in Oriente indicto, Turcarum metu Romam se contulerunt Viri undequaque doctissimi, quos Nicolaus V. Papa, literarum juxta atque literatorum , rara Pontificum indole , amantissimus , perhumaniter excepit, & liberaliter sustenta vit. Sicut igitur olim Moses in aula 2Egyptiaca educ
rus est , qui postea filios Israelis ex AEripto eduxit, ipsamque AEgyptiacam aulam pessundedit: ita in ipsa quoque Antichristi hujus aula bonae literae promotae sunt, quarum deinceps auxilio, Antichristus orbi revelari , & in multorum cordibus jugulari debuit. Atque huic Pontifici acceptum referimus , quicquid deinceps splendoris Latinae & Graecae litem in Italia primiim , postea etiam in Germania, acceperunt. Sic , ringent, Dus licet , & sacra omnia commoventibus Monachis, aliisque Φιλούα c. ροιζ , Graecas juxta atque Hebraicas literas Germaniae Capnio seu Rouchlinus , Syriacas MArabicas Theseus & Widmantadius , Philosophiam saniorem Agricola, Valla , alii, intulerunt: omnem denique cruditionis Oceanum Picus Mirandesanus , Erasmus inprimis Roterodamus, Lud Vives , Budaeus, Si Phani, alii, exhauserunt. Quorum vestigiis laudabilibus ii ipsi , quorum opera & ministerio Dcus lucem Eua gelii sparsit, ZWinglius, Lutherus , Theodorus Bibliander , Pellicanus , Melanchion , alii, institerunt sedulo; quos proin ob literarum etiam bonarum . & eleganti
rum linguarum inprimis exactiorem notitiam, insulsissimi
766쪽
mi Monachi, Coeli Pontificii Atlantes, haereseos crimine arccssere nulli dubitarunt. XIX. Utrisque & versionibus S. Scripturae , de lite- Tam ἐέε rarum humaniorum notitiae propagandae, Splendori in- 'φ' mprimis Euangelii diffundendo mirifice T ypographia,
media Seculi Decimi-quinti aetate inventa , beneficium Divinum nunquam satis laudatum, inservivit. Nam ars isthaec nobilissima mox Babylonicae Meretricis pudenda detexit , & Coelestem verbi Divini lucem longe late 'st ' VM que , nequicquam resistentibus, imo vento occlamitantibus Papae mancipiis , sparsit , etiamnum spargit , &spargere nunquam desinet. Dignissimum profecto memoratu est , quod Antichristum , adeoque cliam Babylonem Magnam, ejusdem emblema , per linum perdendum Sibylla Erithraea non semel Romam, Christi nomen proressam, Babylonis nomine insigniens, praedixit. Verba ejus sunt:
ferum inde tempus , quia linum perdet eum. En modum atque instrumentum , quo perimi oportebat immanem hostem , idque ex fatis atque praedictionibus Sibyllinis. Linum , sic fatidica mulier , perdet eum: non utique ex lino pharmacum aliquod, quo PO 'to aut comesto pestis illa emoriatur. Nam Divina potentia seu Spiritu oris Christi & Coelestibus armis expugnari debuit. Quid vero, inquias, ad pugnam hanc, victoriam de triumphum Christi adversiis Antichristum linum , gramen fragile , adferet 8 Scilicet materia , in qua scriptitatur vel excuditur quidvis , ex lineo panno minutatim conciso in aquis, & glutine densato fit: quam chartam lineam, abusione Veteris nominis, papyrum appellant. Ex ea fiunt epistolae, quas Mosolos etiamaaaaa 3 yO
767쪽
vocant : ex ea codicilli , ex ea codices de rebus Divianis & humanis. Nec quisquam ignorat, libros authorum suorum accipere nomina , ut qui librum Mosis te
git , dicatur Mosen legere; qui libros Pauli recitari auadit, Paulum audiat. Libri ergo Prophetarum & Apostolorum scripti, & , quod praestantius multo est , impressa, hac notione Prophetae & Apostoli sunt, ex lino quadam καλιγγ νεοα & regeneratione DiVina procreati. Hae legiones praeliari validissime contra Babylonem :haec tormenta, gladii , larissae , lanceae, lethales ei plagas inferre debuerunt. His velis & rudentibus naviculae Petri orthodoxae & Apostolicae moveri, ut piraticam triremcm in mari supero & infero vagantem effugerent : his verriculis & sagenis capi Leviathan : his retibus ferae immanes , quae agrum Domini , Ecclesias &Politias legitimas infestant, capi debuerunt. Haec invicta potentia est Principis nostri Jesu Christi , dominantis in medio inimicorum suorum : qui cum nutu omnia peragere posset, operum tamen suorum socios & συυερ-
homines adhibet, eos ad praelia Domini animat &. instruit, eligendo sic res infirmas, quas mundus vilipendit : quibus alta , firma , praepotentia , inexpugnabiliaque Mortalium judicio , & molitiones Sathanar evem lat. Factumque adeo est , ut qui in mundo supremam sibi dignitatem arrogabant, tonantes fesminantetque, ut Salmoneus iste, aut Sapores Persarum tyrannus , linum t men isthoc perinde ut lymphatici aquas metuerint, &metuerunt, cane pejus & angue oderint , libros minime malos ferro & igni persecuti Iuerint , quos abolere non pintuerunt, corruperint , legi prohibuerint, expurgarint , id unice & flagrantissim. voventes , ut typographicas officinas vel in suam potestatem redigant , vel ponitus ab
768쪽
leant omnes: quod vel solum Tridentini Concilii de lubrorum publicatione decretum , Sessioni IV. insertum
XX. Prodromis hisce secuturi mox Spicndoris ipsius, accesserunt vota enixissima bonorum omnium , quibus m .. ex meliore luto praecordia Deus finxit. Inter eos enim πηηιδεμ nemo non Reformationem Ecclesiae adeo corruptae votis flagrantissimis habuit: quorum cogitationes exhi-sim ibentur Psal. iv. 7. Muui dicu ni : Suis nos faciet vi dere bonum ρ Sua quisque aetate successuram eam , spe bona praecepit. Jonannes Vitoduranus Bamota noster ad se. 13 8. haec notavit: In his temporibus apud homines diversi generis , imis evnriti generis multos vanct apertissime vastabantur , I epistorem Frideri- enm II. hujus nominis ad Reformandum flatum omni- κδ depramatum Ecclesiae esse venturum in robore maximi PotentatG. Hiciunt quoque homines praedicta sentientes , quὸd necesse sit eum venire si in mia partes secatus esset , imis si in pulverem per combustionem redactus foret , eo quod divinitus si decretum , ita debere fieri , quod immutari impossibile es. Extant
adhuc lucubrationes eorum, qui publicis scriptis & n cessitatem Reformationis demonstrarunt , & modum usdem praescripserunt, veluti Dominici Brixiensis Epia scopi libellus ad Pium ΙΙ. titulo, Reformatio Curiae
Romanae , scriptus: Jacobi de Guitrade liber de Septem flatibus Melesae in i pocalypsi , esturique Reformatione : Petri Numagen Trevirensis , Gesta rchiepissopi Cronensis in facto indictionis Concilii , a Celeb. Hottingero Histor. Eccl. Tomo IV pag. 3s . &c. eXManuscripto edita: N icolai Clemangis de Corrupto E clesiae flatu querela , liber a Cl. Lydio publici juris factuss
769쪽
Etus, notisque illustratus, cujus capite 3I. demonstrat quod status Ecclesiae Papalis propter superbiam temdat ad ruinam , & cap. 32. quod Ecclesia priui humilianda, quam erigenda sit: Petri de Aliaco, Cardinalis Cameracensis tractatus de Reformatione Ecclesiae , sex considetationibus absolutus : ubi non morum duntaxat
Cleri 6r populi, sed etiam consuetudinum ecclesiastic rum, superstitionum , Scholarum , Theologiae cumprimis Scholasticae & linguarum κα-ρπιον Vehementer u
get : Andreae de Petra, Archiepiscopi Colosiensis, Eugenii IV. in Concilio Basileensi oratoris , de Reforma tione Ecclesiae oratio , qua ob Cieri corruptionem ,
mustici Templi structuram gravissimum l sum atque
ruinam minari praesagivit , ipso BZovio ad I 3 a. narrante : Eoistola Christi nomine ad Concilium Constantiense , secundo nus anno scripta , quae in Bibliotheca S. Andreae Brunsvigae reperitur, quaReformatione a Papa , albi Ne si mi ordinis inchoandam esse , asseritur : Colloquium Potrum ioter & Paulum institutum , passimque in Bibliothecis obvium , quo paucos metu tyrannidis Papae errores Antichristi perstringere sustinere , queritur: Johannis Gersonis scripta complura , Constantiensis cincilii tempore vulgara , quibus Rcformationis Ecclesiae necessitatem ursit, modumque aphorismis & propositionibus pluribus comprehensis praefinivit. Cujus inprimis articidi sedecim, etiam Catalogo testium veritatis tu . ix. p. 83 I. non expresso aut ris , qui forte scriptorem Catalogi illius latuit, nomine , inserti sunt , Ecclesiae Romanae fcectam faciem, reformationis indigam, vivis coloribus depingit. Taceo Durandum Mimatensem , Sigismundum Imperatorem, Concilium Constantiense & Basileense , Langium Cit-
770쪽
tigensem, Chemensem Episcopum, Hadrianum VI. OG dines Imperii Si Cantones IX. , Helvetiae , Praelatos Pauli IV. jussu Consilium de reformanda Ecclesia moditatos , ipsos Tridentini Concilii Patres, quos Rese
mationis necessitarem agnoscentes Histor. Papatus N. I 23. I O. I I. I 6 -- I73. induximus. XXI. Ne vero de morum duntaxat reformatione
licitos misi e hosce putemus , en inter Gerasonis regulas, Constantiensi Concilio oblatas, has etiam: r. S. Scriptura est idei regula , contra quam ben/teuectam , non est admittenda authoritar , nee ratio ho- minis cujuscunque , nec aliqua consuetudo , nectutis , nec obfrevatio valet , si contra S. Scripturam militare comincatur. a. S. Scriptura dum considera
tur in aliqua sui parte, ,. vri opositione , 'non es te menda in solis terminis iEius propositionis, aut in iliam sensu , quem ita propositio per se S nuis consideratae facit; sed conferenda lis concordanda es per compara- tionem ad alios S. Scripturae passus. 3. S. Scriptura potes'debet in suis partibus partialibus assem tionibus reverenter , t humiliter, S diligenter expositionem recipere , concordando p um cum passu , Suntim per alterum judicando. . S. Scriptura in expo- stione partium requisivit homines praeditos ingenio , exercitatos sudio. Nervum tetigit Gerson , & fidei . principium , Scripturam a nullius authoritate. suspendendam, restitui pertendit. Vel ex his laciniis' de reli- qua textura judicare licet. Quin & Papam ipsum Euan
gelicae traditioni contradicentem, coercendum, & Conis
cilio subjiciendum esse , 2Eneas Sylvius sic Epistola ad Colonienses scripta pertendit : Homini Christiano , qui veri Chrisianus dici vult, nutum rem magis cordi es.