장음표시 사용
151쪽
mille aliquando libras, catenato captuS hamo, nec nisi boum jugis extractus. Atqui hunc minimus piscis appellatus clupea, Venam quandam ejus in lati cibus mira cupidihe appetens, morsu exanimat. Silurus grassatur, ubicunque est, Omne animal appetenS, eqUOS natantes saepe demergens. Praecipue in Moeno Germaniae amne protelis boum, & in Danubio marris extrahitur, porculo marino simillimus:& in Borysthene memoratur praecipua magnitUdo,
nullis Osi1bus spini e intersitis, carne praedulci. In Gange Indiae platanistas vocant, rostro delphini Mcauda, magnitudine autem XV cubitorum. In eodem esse Statius Sebosus haud modico miraculo affert, vermes branchiis binis, seX cubitorum, caeruleOS, qui nomen a facie traxerunt. His tantas esse Vires, ut elephantos ad potum venienteS, mordicuS comprehensa manu eorum abstrahant.
XVIII. Thynni mares sub ventre non habent pinnam. Intrant e magno mari Pontum Verno tempore
gregatim, nec alibi scetificant. Cordyla appellantur
partus, qui scetas redeuntes in mare autumno comi Iantur. Limosae Vere, aut e luto pelamides incipiunt vocari: dc cum annuum excessere tempUS, thynni. Hi membratim caesi, cervice & abdomine commendantur, atque clidio, recenti dimataXat, & tum quoque gravi ructu: cetera parte plenis pulpamentis sale asservantur. Melandrya Vocantur, caesiS quercus assulis simillima. Vilissima ex his, quae caudae ProXrma, quia pingui carent: probatistima, quae faucibus : at in alio pisce circa caudam exercitatis , C. Plin. VOL IL
152쪽
isina. Polanaicles in apolectos particulatimque confidice, in genera cybiorum clis partiuntur. XIX. Piscium genus omne praecipua celeritate adolescit, maxime in Ponto. Causa, multitudo amniurn dulces inferentium a stipS. Amiam vocant, cil-
his incrementum singulis diebus intelligitur. Cum thyrii iis haec tu pelam des in Pontum ad dulciora pabula sintrant gregatim cum suis quaeque ducibus:& primi. omnium scombri, quibus est in aqua sulphurietis color, extra qui ceteris. Hispaniae cetariashῖ replent, thynnis non commeantibus. XX. Sed in Pontum nulla intrat bestia piscibus malefica, praeter Vitulos & parvos delphinos. Thynni demra ripa intrant, exeunt laeva. Id accideret existimatur, quia deXtro oculo plUS cernant,
utroque natura hebete. Est in euripo Thracii Bos phori, quo Propontis Euxino jungitur, in ipsis Europam Asiainque separantis fieti angusti1S, saxum 'miri candoris, a Vado ad sumina perlucens, juxta Chalcedonem in latere Asiae. Hujus adspectu repente territi, semper adversum Byzantii promon
cipiti petunt agmine. Itaque Omnis captura ByZantii est, magna Chalcedonis penuria, mille passitum medii interfluentis euripi. Opperiuntur autem Aquilonis satum, ut 1ecundo fluctu exeant e Ponto, nec nis1 intrantes portum ByZantium capiuntur. Bruma non Vagantur : Ubicunque deprehensi , usque ad aequinoctium, ibi hibernant. Iidem saepe navigia velis, euntia comitAntes, mira quadam dulcedine per
aliquot horarum spatia & passitum millia a gubeρ-
153쪽
I 47naculis spectantiir, ne tridente quidem in eos saepius jacto territi. Quidam eos, qui hoc e thynnis faciant, pompilos Vocant. Multi in Propontide testi-vant: Ponthun non intrant. Item soleae, cum rhombi intrent : nec sepia est, cum loligo reperiatur. Saxatilium , turdus Sc merula desunt: ssicut conchylia, cum ostreae abundent. Omnia autem hibernant in AEgaeo. Intrantium Pontum soli non remeant trichiae. Graecis enim in plerisque nominibus uti par erit, quando aliis atque aliis eosdem diversi appellavere tractus. Sed hi soli Istrum amnem subeunt tex eo subterraneis ejus venis in Adriaticum 'mare desu1int: itaque Sc illic descendentes, nec Unquam subeuntes e mari Visunthir. Thynnorum captura e1ta Vergiliarum exortu ad Arcturi occasum: reliquo tempore hiberno latent in gurgitibus imis, nisi tepore aliquo evocati, aut pleniluniis. Pinguescunt &in tantum, ut dehiscant. Vita longissima his biennio.
XXL Animal est parvum, scorpionis efiigie, aranei magnitudine. Hoc se & thynno, & ei qui gladius Vocatur, crebro delphini magnitudinem eYcedenti, sub pinna assigit aculeo: tantoque infestat dolore, ut in naves saepenumero exsiliant. Quod &alias faciunt aliorum vim timentes, mUgileS maXime , tam praecipuae VelocitatiS, Ut transversa naviagia interim superjactent. XXII. Sunt & in hac parte naturae auguria, sunt& piscibus praescita. Siculo bello ambulante in litore Augusto, piscis e mari ad pedes ejus exsiliit:
quo ar mento Vates respondere, Neptunum patrem
154쪽
I 8 valis rei gloria) sub peditatis Caesaris futuros, qui
XXIII. Piscium feminae majores quam mareS. In quodam genere omnino non sunt mares, sicut in erythinis & chanis. Omnes nim OVis gravidae capiuntur. Vagantur gregatim sere cujusque generis sqtia-mosi. Capiuntur ante Solis Ortum : tum maxime piscium fallitur visus. Noctibus, quies : & illustribus
aeque, quam die, cernunt. Ajunt & si teratur gurges, interesse capturae: itaque plures secundo tractu capi, quam primo. Gustu olei maxime, dein modicis imbribus gaudent, alunturque. Quippe & arundines, quamVis in palude prognatae, non tamen sine imbre adolescunt: & alias ubicunque pisces in eadem actita assidui, si non assiuat, exanim3ntur. XXIV. Praegelidam hiemem omnes sentiunt, sed maxime qui lapidem in capite habere existimantur, ut lupi, chromes, sciaenae, pagri. Cum asperae hiemes fuere, multi caeci capiuntur. Itaque his mensibus jacent speluncis conditi, sicut in terrestrium genere retulimus. Maxime hippurus & coracinus hieme non
capti, praeterquam statis diebus paucis, de iisdem
semper : muraena & OrphUS, conger , percae, & i3xatiles omnes. Terra quidem , hoc est, Vado maris excavato condi per hiemes torpedinem, psellam , soleamque tradunt.
XXV. Quidam rursus aestus impatientia, mediis fervoribus sexagenis diebus latent, ut glaucuS , alelli, auratae. Fluviatilium silurus Caniculae exortu side. ratur, & alias semper fulgure sopitur. Hoc & in mari accidere cyprino putant. Et alioqui totum ma-
155쪽
NATUR. HISTOR. LIB. IX. I 9re sentit exortum ejus sideris: quod maxime in Bossiphoro apparet. Alga enim & pisces superseruntur, Omniaque ab imo versa. XXVI. Mugilum natura ridetur, in metu capite abscondito, totos se occultari credentium. Iisdem tamen tanta salacitas, ut in Phoenice, & Narbonens ProVincia, coitus tempore e vivariis marem linea longinqua per os ad branchias religata eniissum in mare, eademque linea retractum, feminae sequantur ad litus, rursusque seminam mares partUS tempore.
XXVII. Apud antiquos piscium nobilissimus habitus acipekser, unus omnium squamis ad OS Versis, contra qdam in nando meant, nullo in honore est: quod quidem miror, cum sit rarus inVentu. Quidam eum elopem VocRnt.
XXVIII. Postea praecipuam auctoritatem fuisse lupo, & asellis, Cornelius Νepos, & Laberius Poeta
mimorum , tradidere. Luporum laudatissimi, qui appellantur lanati, a candore mollitiaque carnis. Asellorum duo genera: caltariae, minores : & bacchi, qui non nisi in alto capiuntur, ideo praelati prioribus. At in lupis, in amne capti Praeseruntur. XXIX. Nunc scaro datur principatus, qui solus piscium dicitur ruminare, herbisque Vesci, non aliis piscibus, mari Carpathio maxime frequens. Promontorium Troadis Lecton sponte nunquam transit. Inde advectos Tiberio Claudio principe, Opt tus Elipertius praesectus classis, inter Ostiensem &Campaniae oram sparsos disseminavit. Quinquennio fere cura est adhibita, ut capti redderentur mari. Postea frequentes inveniuntur Italiae in litore, non
156쪽
IIo antea ibi capti. Admovitque sibi gula sapores pisci bus satis, & novum incolam mari dedit, ne quis
peregrinas aveS Romae parere miretur. Proxima est mensa jecori dumtaxat mustelarum,
quas mirum dictu) inter Alpes quoque lacus Rhae-tiae Brigantinus aemulas mariniS generat. XXX. Ex reliqua nobilitate, & gratia maxima ei & copia mullis, sicut magnitudo modica : binasque libras ponderis raro admodum eXsuperant, nec in Vivariis piscinisque crescunt. Septemtrionalis tantum hos, & proxima occidentis parte gignit oceanus. Cetero eorum genera plura. Νam alga Vescuntur,& ostreis , S limo, & aliorum piscium carne r harba gemina insigniuntur inferiori labro. Lutarium ex iis vilissimi generis appellant. Hunc semper comitatur sargus nomine alius piscis, coenum sodiente eo , excitdium devorat pabulum. Nec litoralibus gratia. Laudatissimi conchylium sapiunt. Nomen his
Fenestella a colore mulleorum calciamentorum datum putat. Pariunt ter anno. His certe toties foe-
tura apparet. Mullum exspirantem versicolori qua dam & numerosa varietate spectari, procereS gulae narrant, rubentium squamarum multiplici mutatione pallescentem, utique si Vitro spectetur inclusus. M. Apicius ad omne luxus ingenium miruS, in s ciorum garo nam ea quoque res cognomen invenit necari eos praecellens put3Vit, atque e jecore eorum alecem excogitare provocavit: id enim est
facilius dixisse, quam quiS Vicerit. XXXI. Assinius Celer e Consularibus, hoc pisce prodigus, Cajo principe unum mercatus octo milli-
157쪽
IJ IhIIS ntinamum : qilae reputatio aufert traiis versum animum ad contemplationem eorum, qui in conque-1 ione luxus coquos emi singulos pluris quam equo quiritabant. At nunc coci triumphorum pretiis parantur, & coquorum pisces. Νullusque prope jam mortalis aestimatur pluris, quam qui peritissime censum domini mergit. Mullum LXXX librarum in mari Rubro captum Licinius Mutianus prodidit. Quanti mercatura eum luXuria, suburbanis litoribus in-
Ventum λXXXII. Est & haec natura, ut alii alibi pisces
principatum obtineant: coracinuS in fgypto: ZeUS,
idem inher appellatus, Gadibus : circa Ebusum salpa, obscoenus alibi, & qui misiquam percoqui possit, nisi ferissa verberatus : in Aquitania satao fluviatilis marinis omnibus praesertur. XXXIII. Piscium alii branchias multiplices habent , alii simplices, alii duplices. His aquam emittunt acceptam Ore. Senectutis indicium squamarum duritia, quae non sunt omnibiis similes. Duo lacus Italiae in radicibus Alpium, Larius & Verbanus appellantur, in Quibus pisces omnibus annis Vergiliarum ortu exsistunt, squamiS conspicui crebris atque praeacutis, clavorum caligarium effigie : nec amplius, quam circa eum mensem, Visuntur. XXXIV. Miratur Arcadia suum eXo coetum , appellatum ab eo, quod in siccum somni causa eYeat.
Circa Clitorium vocalis hic traditur, & sine branchiis : idem aliquibus Adonis didius. XXXV. Exeunt in terram, & qui marini mures Vocantur, & polypi, & muraenae. Quin in Indiae
158쪽
fluminibus certum genus piscium, ac deinde resilit: nam in stagna & amnes transeundi plerisque evidens ratio est, ut tutos foetus edant, quia non sint ibi qui devorent partus, fluctusque minus saeviant. Ηas intelligi ab iis causas, servarique temporum Vices, magis miretur, si quis reputet quoto cuique hominum nosci, uberrimam esse capturam Sole transeunte Piscium signum. XXXVI. Marinorum alii sunt plani , ut rhombi, soleae, ac passeres, qui a rhombis situ tantum corporum differunt. Dexter resupinatus est illis, passiseri laevus. Alii longi, Ut muraend , conger.
XXXVII. Ideo pinnarum quoque fiunt discrimina, quae pedum Vice sunt datae piscibus : nullis supra quaternas: quibusdam binae, aliquibus nullae. In Fucino tantum lacu piscis est, qui octonis pinnis natat. Binae omnino , longis & lubricis , Ut anguillis & congris. Νullae, ut muraeniS, quibUS nec branchiae. Haec omnia flexuoso corporum impulsu ita mari utuntur, ut serpentes terra. In sacco quoque repunt, ideo etiam vivaciora talia. Et e planis aliqua non habent pinnas, ut pastinacae: ipsa enim latitudine natant. Et quae mollia appellantur, Ut polypi, quoniam pedes illis pinnarum vicem praestant. XXXVIII. Anguillae octonis vivunt annis. Durant & sine aqua senis diebus Aquilone spirante: austro, paucioribus. At hiemem eaedem in exigit a aqua non tolerant, nec in turbida : ideo circa Vergilias maxime capiuntur, suminibus tum praecipue turbidis. Pascuntur noctibus. Exanimes piscium solae non fluitant. Lacus est Italiae Benacus in Ue-
159쪽
NATUR. HISTOR. LIB. IX. I 3ronensi agro Mincium amnem transmittenS, ad cujus emeritis annuo tempore Octobri fere mense,
autumnali sidere, ut palam est, hiemato lacu, suctibus glomeratae Volvuntur; in tantum mirabili multitudine , ut in excipulis ejus suminis, ob hoc ipsum fabricatis, singulorum millium globi reperiantur. XXXIX. Muraena quocunque mense parit, cum ceteri pisces stato pariant. Ova ejus citissime crescunt. In sicco litore lapsas Vulgus coitu serpentium impleri putat. Aristoteles myrum Vocat marem, qui generat. Discrimen esse, quod muraena varia & infirma sit, myrtis unicolor & robustus, dentesque
extra os habeat. In Gallia septemtrionali muraenis omnibus dextra in maxilla septenae maculae, ad formam Septemtrionis, aureo colore fulgent, dumta-Xat Viventibus, pariterque cum anima eXstinguuntur. Invenit in hoc animali documenta saevitiae Vedius Pollio Eques Romanus ex amicis Divi Augusti, vivariis earum immergens damnata mancipiZ , Non tanquam ad hoc seris terrarum non susicientibus , sed quia in alio genere totum pariter hominem distrahi, spectari non poterat. Ferunt aceti gustu praecipue eas in rabiem agi. Tenuissimum his
tergUS: contra anguillis crassius : eoque Verberari
solitos tradit Verrius praetextatos : & ob id multam his diei non institutam. XL. Planorum piscium alterum est genus, quod pro spina cartilaginem habet, ut ratae, pastinacae, squalinae, torpedo : & quos bovis, lamiae, aquilae, ranae nominibus Graeci appellant. Quo in numero sunt squali quoque , quamvis non plani. Haec Grae-
160쪽
ce in universum appellavit Aristoteles primus , hoc nomine eis imposito : nos distinguere non possumus, nisi cartilaginea appellare libeat. Omnia autem carni vora simi talia, & supina vescuntur, ut in delphinis diximus. Et cum ceteri pisces ova pariant, hoc genus solum , ut ea quae cete appelNlant , animal parit, eXcepta quBm rBnZm Vocant. XLI. Est parvus admodum piscis assiletus petris, echeneis appellatus: hoc carinis adhaerente naves tardius ire creduntur, inde nomine imposito : quam ob causam amatoriis quoque veneficiis infamis est,& judiciorum ac litium mora: quae crimina Una laude pensat, fluxus gravidarum utero sistens, partus que continens ad puerperium. In cibos tamen non admittitur. Pedes eum habere arbitratur Aristoteles, ita posita pinnarum similitudine. Mutianus muricem esse, latiorem purpura, neque aspero, neque rotUndo ore, neque in angulos prodeunte , sed simplice concha, utroque latere sese colligente: quibus inhaerentibus , plenam Ventis stetisse naVem, portantem a Periandro, ut castrarentur nobiles pueri ;conchasque quae id praestiterint, apud Gnidiorum
Venerem coli. Trebius Niger pedalem esse, & cras sitii di ne quinque digitorum naves morari: praeterea hanc esse vim ejus asservati in sale, ut aurum, quod deciderit in altissimos puteos, admotuS eXtrRhat. XLII. Mutant colorem candidum maenae, & fiunt aestate nigriores. Mutat & phycis , reliquo tempore c3ndida, Vere varia. Eadem piscium 1ola nidificat ex alga, atque in nido parit.