장음표시 사용
291쪽
LIX. Intra eas hilaritatem risumque indicantes buccae. Et altior homini tantum, quem novi mores subdolae irrisioni dicavere, nasus. Non alii animalium nares eminent. Avibus, serpentibus, pissicibus foramina tantum ad olfactus, sine naribus. Et hinc cognomina Simorum, Silonum. Septimo
mense genitis saepenumero foramina aurium & narium defuere.
LX. Labra, a quibus Bochi Labeones dicti. Et os probum duriusve, animal generantibus: pro iis
cornea & acuta Volucribus rostra. Eadem rapto viventibus adunca : collecto, recta: herbas eruentibus limumque , lata, ut suum generi. Jumentis vice manus ad colligenda pabula, ora: apertiora laniatu viventibus. Mentum nulli praeter hominem, nec malae. Maxillas crocodilus tantum superiores movet: terrestres quadrupedeS, eodem, quo cete ra, more , praeterque in Obliquum. LXI. Dentium tria genera : serrati, aut continui , aut exserti. Serrati pectinatim coeuntes, ne contrario occursit alterantur: ut serpentibus, pis cibus, canibus. Continui, ut homini, equo. EX-
serti , ut apro , hippopotamo, elephanto. Continuorum, qui digerunt cibum, lati & acuti: qui conficiunt, duplices: qui discriminant eos, canini appellantur. Hi stilat serratis longissimi. Continui,
aut utraque parte Oris sunt, ut equo : aut superiore primores non sunt, ut bubus, OVibus, omnibusque, quae ruminant. Caprae superiores non
sunt, praeter primorri geminos. Nulli exserti, quibus serrati. Raro seminae, & tamen sine usu. Ita:
292쪽
que cum apri percutiant, seminae sues mordent. Nulli, cui cornua, exserti : sed omnibuS concavi, ceteris dentes solidi. Piscium omnibus serrati , praeter scarum: huic uni aquatilium plani. Cetero
multis eorum in lingua & toto ore: ut turba Vulnerum molliant, quae attritu subigere non queunt. Multis & in palato, atque etiam in cauda . Praeterea in os Vergentes, ne excidant cibi, nullum habentibus retinendi adminiculum.
LXII. Similes aspidi, & serpentibus : sed duo insupera parte, dextera laeVaque longissimi, tenui fistula perforati, ut scorpionum actitet, Venenum infundentes. Non aliud hoc esse, quam sel serpentium, & inde venis sub spina ad os pervenire, diligentissimi auctores scriblint. Quidam unum esse
eum: & quia sit aduncus, resupinari, chim momOT-derit. Aliqui, tunc decidere eum , rursusque recrescere, facilem decusiit: & sine eo esse, quos tractari cernamus. Scorpionis caudae inesse eum, &plerisque ternos. Viperae dentes gingivis conduntur. Haec eodem praegnans Veneno, impresis dentium repulsu virus sundit in morsitis. Volucrum nulli dentes, praeter Vespertilionem. Camelus una ex iis, quae non sunt cornigera, in superiori maxilla primores non habet. Cornua habentium nulli serrati. Et cochleae dentes habent: indicio est etiam a minimis earum derosa vitis. At in marinis crustata& cartilaginea primores habere, item echinis quinos es e, unde intelligi potuerit, miror. Dentium vice acideus insectis. Simiae dentes , ut homini. Elephanto intus ad mandendum quatuor: praeterque
293쪽
eos, qui prominent, masculis res exi, seminis recti atque proni. Musculus marinuS, qui balaenam antecedit, nullos habet : sed pro iis, setis. intus os hirtum, & linguam etiam, ac palatum. Terrestrium minutis quadrupedibus, primores bini utrinque longissimi. LXIII. Ceteris cum ipsis nascuntur : homini, postquam natus est, septimo mense. Reliquis per-Petuo manent. Mutantur homini, leoni, jumento, cani, & ruminantibus. Sed leoni & cani, non nissicanini appellati. Lupi dexter caninus, in magnis habetur operibus. Maxillares, qui sunt a caninis, nullum animal mutat. Homini no Visami, qui genuini Vocantur, circiter Vicesimum annum gignuntur : multis & octogesimo, feminis quoque : sed quibus in juventa non fuere nati. Decidere in senecta, & mox renasci certum es . Zanclen Samothracenum, cui renati essent post centum & quatuor annos, Mucianus Visum a se prodidit. Cetero maribus plures, quam feminis, in homine, pecude, capris, sue. Timarchus Nicoclis filius Paphii
duos ordines habuit maxillarum. Frater ejus non mutaVit primores, ideoque praetriVit. Est exemplum dentis, homini & in palato geniti. At canini
amisi casu aliquo, nunquam renascuntur. Ceteris senecta rubescunt, equo tantum candidiores fiunt. LXIV. AEtas Veterinorum dentibus indicatur. Equo sunt numero XL. Amittit tricesimo mense
primores utrinque binos : sequenti anno totidem proximos , cum subeunt dicti columellares. Quinto anno incipiente binos amittit, qui sexto anno
294쪽
renascuntur. Septimo omnes habet & renatos, &ammutabiles. Equo castrato prius, non decidunt dentes. θλOrum genus tricesimo mense similiter amittit, deinde senis mensibus. Quod si non prius peperere, quam decidant postremi, sterilitas certa. Boves bimi mutant. Suibus decidunt nunquam. Absumta hac observatione, senectus in equis, & ceteris veterinis, intelligitur dentium brochitate , superciliorum canitie, & circa ea lacunis, cum fere sedecim annorum existimantur. Hominum dentibus quoddam inest virus. Namque & speculi nitorem ex adverso nudati hebetant, & columbarum foetus implumes necant. Reliqua de iis in generatione hominum dicta sunt. Erumpentibus morbi corpora infantium accipiunt. Reliqua animalia, quae serratos habent, saevissima dentibus.
LXV. Linguae non omnibuS eodem modo. Tenuissima serpentibus & trisulca, vibrans, atri coloris & si extrahas, praelonga: lacertis bifida &pilosa : vitulis quoque marinis duplex : sed supra dictis capillamenti tenuitate: ceteris ad circumlambenda ora. Piscibus paulo minus tota adhaerenS , crocodilis tota. Sed in gustatu, linguae vice carnosum aquatilibus palatum. LeonibuS, pardis, Omnibusque generis ejus, etiam fetibus, imbricatae asperitatis, ac limae similis, attenuansque lambendo cutem hominis. Quae causa etiam mansuefacta, ubi ad vicinum sanguinem pervenit saliva, invitat ad rabiem. De purpurarum linguis diximus. Ranis prima cohaeret, intima absoluta a gutture, qua Vocem mittunt mares, cum Vocantur ololygoneS. Sta-
295쪽
NATUR. HISTOR. LIB. XI. 189to id tempore evenit, cientibus ad coitum feminas. Tum siqhi idem inferiore labro demisso, ad libra mentum modicae Aquae receptae in fauces, palpitante ibi lingua ululatus elicitur. Tunc extenti huccaurum siniis perlucent, Oculi flagrant laDOre propulsi.
Quibus in posteriori parte aculei, & iis dentes Sci ingua. Apibus etiam praelonga, eminens & cicadis. Quibus aculeus in ore fistulosus, iis nec lingua, nec dentes. Quibusdam insectis intus lingua, iit formicis. Ceterum lata elephanto praecipue. Reliquis in suo genere semper absoluta: homini tantum ita saepe constricta venis, ut intercidi eas necesse sit. Metellum Pontificem adeo inexplanata fuisse accepimus, ut multis mensibuS tortuS credatur , dum meditatur in dedicanda aede Opis vere dicere. Ceteris septimo ferme anno sermonem exprimit. Multis Vero talis ejus Ars contingit, ut avium & animalium vocis indiscrete edatur imitatio. Intellectus saporum est ceteris in prima lingua, homini & in palato. LXVI. Tonsillae in homine, in sue glandulae. Quod inter eas, uvae nomine, Ultimo dependet palato, homini tantum est. Sub ea minor lingua , epigiosiis appellata, nulli oVa generantium. Opera ejus gemina, duabus interpositae fistulis. Interior
earum Appellatur arteria, ad pulmonem atque cor pertinens. Hanc operit in epidando, ne spiritu ac Voce illac meante, si potus cibusve in alienum deerraVit tramitem, torqueat. Altera exterior appelletur sane gula, qua cibus atque potuS deVOratur. Tendit haec ad stomachum, is ad ventrem. Hanc C. Flin. VOL II. T
296쪽
Per vices operit, cum spiritus tantum aut vox Commeat, ne restagnatio intempestiva alvi obstrepat. EX cartilagine & carne arteria, gula nervo &
LXVII. Cervix nulli, nisi quibus utraque haec. Ceteris collum, quibus tantum gula. Sed quibus cervix, e multis vertebratisque orbiculatim ossibus sexilis , ad eircumspectum, articulorum nodis jungitur. Leoni tantum, & lupo , & hyaenae, ex singulis rectisque ossibus rigens. Cetero spinae annectitur , 1pina lumbis, ossea: sed tereti structura, per
media foramina a cerebro medulla descendente Eandem esse ei naturam, quam cerebro, colligunt:.quoniam praetenui ejuS membrana modo incisa statim exspiretur. Quibus longa crura, iis longa &colla. Item aquaticis, quamvis brevia crura habentibus : simili modo uncos UngueS. LXVIII. Guttur homini tantum, & suibus intumescit, aquarum quae potantur plertimque Vitio. Summum gulae fauceS Vocantur, extremum stomachus. Hoc nomine est sub arteria jam carnosa inanitas adnexa spinae, & latitudine ac longitudine lacunae modo fusa. Quibus fauces non sunt, ne stommachus quidem est, nec colla, nec guttur, ut pii- cibus, & ora ventribus junguntur. Testudini marinae lingua nulla, nec dentes: rostri acie commutauit omnia. Postea arteria & stomachus denticulatus callo, in modum rubi, ad conficiendos cibos, decrescentibus crenis, quidquid appropinquas Ventri. Novissima asperitas, ut scobina fabri. LXIX. Cor animalibus ceteris in medio pectore
297쪽
est : homini tantum infra laevam papillam, turbi nato mucrone in priora eminens. Piscibus solis ad os spectat. Hoc primum nascentibus formari in ute ro tradunt: deinde cerebrum, sicut tardissime ocu los. Sed hos primum emori, cor novissime. Huic praecipuuS calor. Palpitat certe, de quassi alterummoVetur intra animal, praemolli firmoque opertum membranae involucro, munitum costarum & pectoris muro, ut pariat praecipuam vitae causam &originem. Prima domicilia intra se animo & sanguini praebet, sinuoso specu, & in magnis animalibus triplici, in nullo non gemino : ibi mens habitat. Ex hoc fonte duae grandes Venae in priora& terga discurrunt, sparsaque ramorum serie, per alias minores Omnibus membris vitalem sanguinem rigant. Solum hoc viscerum VitiiS non maceratur, nec supplicia vitae trahit: laesumque mortem illico affert. Ceteris corruptis, vitalitas in corde durat. LXX. Bruta existimantur animalium, quibus durum riget: audacia, quibus parvum est : pavi da, quibus praegrande. MaXimum autem est portione muribus , lepori, asino , cervo, Pantherae , mustelis, hyaenis, & omnibus timidis , aut propter metum maleficis. In Paphlagonia bina perdicibus corda. In equorum corde & boum ossa reperiuntur interdum. Augeri id per singulos annos in homine, ac binas drachmas ponderis ad quinquagesimum accedere : ab eo detrahi tantundem, ideo non vivere hominem Ultra centesimum annum desectu cordis , AEgyptii existimant, quibus mos est cadavera asservare medicata. Hirto corde
298쪽
292 gigni qiuosdam homines proditur, neque alios sortiores esse industria, sicut Aristomenem Messenium,
qui CCC occidit Lacedaemonios. Ipse convulneratus& captus, semel per caVernam lautumiarum eVR- sit, angustos Vulpium Bditus secutus. Iterum captus , sopitis custodibus somno, ad ignem advolutus lora cum corpore exussit. Tertio capto Lacedaemonii pectus dissecuere viventi, hirsutumque
LXXI. In corde summo pinguitudo est quaedam, laetis extis. Non semper autem in parte extorum habitum est. L. Postumio Albino Rege sacrorum post centesimam vicesimam sextam Olympiadem, cum rex Pyrrhus ex Italia discessisset, cor in extis aruspices inspicere coeperunt. Caesari Dictatori, quo die primum Veste purpurea processit, atque in sella aurea sedit, sacrificanti bis in extis defitit.
Unde quaestio magna de divinatione argumentantibus, potueritne sine ullo Viscere hostia vivere , an ad tempus amiserit. Negatur cremari posse in iis, qui cardiaco morbo obierint: negatur & Veneno interemtis. Certe exstat oratio Vitellii, qua reum Pisonem ejus sceleris coarguit, hoc usus a gumento : palamque testatus, non potuisse ob venenum cor Germanici Caesaris cremari. Contra genere morbi de sensus est Pi . LXXII. Sub eo pulmo est, spirandique ossicina, attrahens ac reddens animam, idcirco spongiosus, ac fistulis inanibus cavus. Pauca eum ut dictum est habent aquatilia. At cetera OVa parientia eXiguum , spumosum, nec sanguineum: ideo non si1-
299쪽
NATUR. HISTOR. LIB. XI. 29ῖtiunt. Eadem est causa, quare sub aqua diu ranae& phocae urinentur. Testudo quoque, quamvis praegrandem & sub toto tegumento habeat, sine sanguine tamen habet. Quanto minor hic corporibus , tanto velocitas major. Chamaeleoni portione
maximus, & nihil aliud intus. LXXIII. Jecur in dextra parte est. In eo quod
caput eXtorum Vocant, magnae Varietatis. M. Marcello circa mortem, cum periit ab Hannibale, defuit in extis. Sequenti deinde die geminum repertum est. Defuit & C. Mario, cum immolaret Utincae : item Cajo Principi Kalend. Ianuariis, cum iniret Consulatum, quo anno interfectus est: Claudio succesibri ejus, quo mense interemtus est veneno. Divo Augusto Spoleti sacrificanti primo potestatis suae die, sex victimarum jecinora replicata
intrinsecus ab ima fibra reperta sunt: responsumque, duplicaturum intra annum imperium. Caput extorum tristis Ostenti caesum quoque est, praeterquam in sollicitudine ac metu : tunc enim perimit curas. Bina jecinora leporibus circa Briletuin Tharnen, & in Cherroneso ad Propontidem. Mi. rumque, tranStatiS alio interit alterum. LXXIV. In eodem est fel, non omnibus datum animalibus. In Euboeae Chalcide nullum pecori. In Νaxo praegrande geminumque , ut prodigii loco utrumque adVenae. Equi, muli, asini, cervi, capreae , apri, cameli, delphini, non habent. Murium aliqui habent. Hominum paucis non est, quorum
valetudo firmior, & vita longior. Sunt qui equo non quidem in jecore esse, sed in alvo putent: de
300쪽
cerVo in cauda, aut intestinis. Ideo tantam habent amaritudinem, ut a canibus non attingantur. Est
autem nihil aliud, quam purgamentum pessimumque sanguinis, & ideo amarum est. Certe jecur nulli est, nisi sanguinem habentibus. Accipit hoc a corde, cui jungitur: sunditque in venas. LXXV. Sed in felle nigro insaniae causa homini, morsque toto reddito. Hinc & in mores crimen, bilis nomine. Adeo magnum est in hac parte virus; cum se fundit in animum. Quin & toto corpore Vagum , colorem quoque oculis aufert: illud quidem redditum , etiam aheniS : nigrescuntque contacta eor ne quis miretur id venenum esse serpentium. Carent eo, qui absinthoum vescuntur in Ponto. Sed renibus parte tantum altera intestino jungitur, in corvis, coturnicibus , phasianis rquibusdam intestino tantum, ut columbis, accipitri , muraenis. Paucis avium in jecore. Serpentibus portione maxime copiosum, & piscibus. Est autem plerisque toto intestino, sicut accipitri, milvo. Praeterea in jecore est & cetis omnibus : vitulis quidem marinis ad multa quoque nobile. Taurorum felle aureus ducitur color. Aruspices id Neptuno& humoris potentiae dicavere : geminumque fuit
Divo Augusto, quo die apud Actium vicit. LXXVI. Murium jecusculis fibrae ad numerum
Lunae in mense congruere dicuntur, totidemque inveniri, quotum lumen ejus 1it: praeterea bruma increscere. Cuniculorum in Baetica saepe geminae reperiuntur. Ranarum rubetarum altera fibra a formici non attingitur, propter venenum, ut arbi-