장음표시 사용
41쪽
libeat: cum plures una gens in quocunque genere
eximios tulerit, quam Ceterae terrae.
Sed & quo te, M. Tulli, piaculo taceam 8 quo Vemaxime excellentem insigni praedicem λ quo potius, quam universi populi illius gentis amplissimo testimonio, & e tota vita tua Consulatus tantum operibus electis λ Te dicente legem agrariam, hoc est, alimenta sua, abdicaverunt tribus : te suadente Roscio theatralis auctori legis ignoverunt, notatasque se discrimine 1edis aequo animo tulerunt: te orBnte, proscriptorum liberos honores petere puduit: tuum Catilina fugit ingenium: tu M. Antonium proscripsisti. Salve primus omnium Parens Patriae appellate, primus in toga triumphum lingitaeque lauream merite , & facundiae Latiarumque literarum parens :atque ut dictator Caesar, hostis quondam tuus, de te scripsit) omnium triumphorum lauream adepte majorem : quanto plus est, ingenii Romani terminos in tantum promovisse, quam imperii, reliquis animi boniS. Praestitere ceteros mortales sapientia, ob id Cati, Corculi, apud Romanos cognominati. Apud Graecos Socrates, oraculo Apollinis Pythii praelatuS cunctis.
XXXlΙ. Rursus mortales oraculorum societatem dedere Chiloni Lacedaemonio, tria praecepta ejus Delphis consecrando, aureis literis, quae sunt haec : Nosse se quemque, & nihil nimium cupere : comi- 'temque arris alieni atque litis, esse miseriam. Quin& funus ejus, cum victore filio Olympiae exspirasset gaudio , tota Graecia prosecuta est.
42쪽
XXXIII. Divinitas , & quaedam caelitum societas nobil stima, ex feminis in Sibylla fuit: ex viris in Melampode apud Graecos, apud Romanos in
XXXIV. Vir optimus semel a condito aevo judicatus est Scipio Nasica, a jurato Senatu. Idem in toga candida bis repulsa notatus a populo. In summa, et in patria mori non licuit: non hercules magis, quam extra Vincula illi sapientissimo ab Apolline judicato Socrati. XXXV. Pudicissima femina semel, matronarum senteiatia, judicata est Sulpicia Paterculi filia, uxor Fulvii Flacci: electa ex centum praeceptis, quae simulacrum Veneris ex Sibyllinis libris dedicaret Iterum, religionis experimento, Claudia, inducta
XXXVI. Pietatis exempla infinita quidem toto orbe exstitere : sed Romae unum, cui comparari cuncta non queant. Humilis in plebe, & ideo ignobilis puerpera, supplicii causa carcere inclusa matre, cum impetrasset aditum, a janitore semper eXcusa, ne quid inferret cibi, deprehensa est uberibus suis alenS eam. Quo miraculo , matris salus donata filiae pietati est, ambaeque perpetuis alimentis : & locus ille eidem consecratus Deae, C. Quinctio, M'. Acilio COSS. templo Pietatis exstructo in illius carceris sede, ubi nunc Marcelli theatrum est. Gracchorum pater anguibus prehensiS in domo, cum responderetur, ipsum Victurum alterius sexus interemto : immo vero , inquit, meum necate : Cornelia
enim juvenis est, & parere adhuc potest. Hoc erat
43쪽
uxori parcere, & Reipublicae consulere. Idque mox consecuthim est. M. Lepidus Apulejae uxoris carita. te post repudium obiit. P. Rutilius morbo levi impeditus, nuntiata fratris repulsa in Consulatus petitione , illico exspiravit. P. Catientis Plotinus patronum adeo dilexit, ut heres omnibus bonis institutus, in rogum ejus se jaceret. XXXVII. Variarum artium scientia innumerabiles enituere , quos tamen attingi par sit florem hominum libantibus : Astrologia Berosus, cui ob divinas praedictiones Athenienses publice in gymnasio statuam inaurata lingua statuere. Grammatica Apollodorus, cui Amphictyones Graecise honorem habuere. Hippocrates medicina : qui Venientem ab Illyriis pestilentiam praedixit, discipulosque ad auxiliandum circa urbes dimisit: quod ob meritum lionores illi, quos Herculi, decrevit Graecia. Eandem scientiam in Cleombroto Ceo Ptolerhaeus rex Megalensibus sacris donavit C talentis, serva o Antiocho rege. Magna & Critobulo fama est, extracta Philippi regis oculo sagitta , & citra deformitatem oris curata orbitate luminis. Summa autem Assiclepiadi Priissiensi, condita nova secta, spretis legatis & pollicitationibus Mithridatis regis, reperta ra
tione, qua Vinum aegris mederetur, relato e funere homine & servato : sed maxime sponssione facta cum fortuna, ne medicuS crederetur, si unquam inValidus ullo modo fuisset ipse : & victor, suprema in senecta lapsu scalarum exanimatus est. XXXVIII. Grande & Archimedi Geometricae aemachinalis scientiae testimonium M. Marcelli con-
44쪽
tigit, interdicto, cum Syractis se caperentur, ne Violaretur unus : nisi sesellisset imperium militaris imprudentia. Laudatus est & Ctesiphon Gnosiius, aede Ephesiae Dianae admirabili fabricata : Philon, Athe nis armamentario mille naVium: Ctesibius pneumatica ratione & hydraulicis organis repertis : Dinocrates metatus Alexandro condente in AEgypto Alexandriam. Idem hic Imperator edixit, ne quis ipsum alius, quam Apelles, pingeret: quam Pyrgoteles, sculperet: quam Lysippus, ex aere duceret: quae artes pluribuS inclaruere exemplis. XXXIX. Aristidis Thebani pictoris unam tabulam, centum talentis rex Attalus licitus est. Octoginta emit duas Caesar Dictator, Medeam de Ajacem Timomachi, in templo Veneris Genitricis dicaturus. Candaules rex, Butarchi picturam Magnetum exitii , haud mediocris spatii, pari rependit auro. Rhodum non incendit rex Demetrius, EXpugnator cognominatus, ne tabulam ProtogeniS cremaret, a Parte ea muri locatam. Praxiteles marmore nobilitatus est, Gnidiaque Venere, praecipue Vesano amore cujusdam juvenis insigni: & Nicomedis aestimatione regis, grandi Gnidiorum aere alieno permutare eam conati. Phidiae Iupiter Olympius quotidie testimonium perhibet; Mentori Capitolinus, & Diana Ephesia, quibus fuere consecrata artis ejuS Vasa. XL. Pretium hominis in servitio geniti maximum ad hanc diem quod equidem compererim fuit Grammaticae artis Daphni, Gnatio Pisaurense vendente, & M. Scauro principe civitatis sestertiis septingentis licente. Excessere hoc in nostro devo
45쪽
nec modice histriones, sed libertatem silam mercati. Quippe cum jam apud majores Roscius histrio, sestertia quingenta annua meritasse prodatur: nili quis in hoc loco dessiderat Armeniaci belli, paulo ante propter Tiridatem gesti, diibensatorem , quem Nero centies & trigesies M. sestertium manumisit. Sed hoc pretium belli, non hominis filii: tam hercule , quam libidinis, non formae, Paegontem e spadonibus Sejani, sestertium quingenties mercante Lil-torio Prisco. Quam quidem injuriam lucrisiecit illa, mercatus in luctu civitatis., quoniam arguere nulli vacab3t. XLI. Gentium in toto orbe praestantissima una Omnium, Virtute , haud dubie Romana exstitit. Felicitas cui praecipua fuerit homini, non est humani ludicii: cum prosperitatem ipsam alius alio modo, dc suopte ingenio quisque terminet. Si verum facere judicium volumus, ac repudiata Omni fortunae Ambitione decernere, mortaliiun nemo est feliX. Ah- unde agitur, atque indulgenter fortuna decidit cum
eo, qui jure dici non infelix potest. Quippe ut alia
non sint, certe, ne lassescat fortuna, metus est: quo
semel recepto, solida felicitas non est. Quid quod
nemo mortali tun omnibus horis sapit λ utinamque salsum hoc, & non a vate dictum quamplurimi judicent i Vana mortalitas, & ad circumscribendum seipsam ingeniosa, computat more Thraciae gentis: quae calculos colore distinctos, pro experimento cujusque diei in urnam condit, ac supremo die separatos dinumerat, atque ita de quoque pronuntiat.
Quid quod iste calculi candore illo laudatus dies,
46쪽
o Originem mali habuit 8 Quam multos accepta affi-Xere imperiat quam multos bona perdidere, & ultimis mersere suppliciis i ista nimirum bona, si cui inter illa hora in gaudio fuit. Ita est prosecto, alius de alio judicat dies, & tamen supremus de omnibus rideoque nullis credendum est. Quid quod bona malis paria non sunt, etiam pari numero : nec laetitia ulla minimo moerore pensanda λ Heu vana & imprudens diligentiat numerus dierum comparatur, tibi quaeritur pondUS. XLII. Una seminarum in omni aevo Lampido Lacedaemonia reperitur, quae regis filia, regis uxor, regis mater fuerit. Una Berenice, quae filia, soror, mater Olympionicarum. Una familia Curionum, in qua tres continua serie oratores exstiterunt. Una Fabiorum, in qua tres continui Principes Senatus,
M. Fabius Ambustus, Fabius Rullianus filius, Q. Fabius Gurges nepoS. XLIII. Cetera exempla fortunae variantiS innumera sunt. Etenim quae fecit magna gaudia, nisi ex malis λ aut quae mala immensa, nisi ex ingentibus
gaudiis λ Servavit proscriptum a Sulla M. Fidustium
Senatorem, annis XXXIII, sed iterum proscriptus.
Stiperstes Sullae vixit, 'd usque ad Antonium: constatque nulla alia de causa ab eo proscriptrum, quam quia proscriptus fuisset. XLIV. Triumphare P. Ventidium de Parthis Voluit quidem solum, sed eundem in triumpho Asculano Cn. Pompeji Strabonis duxit puerum: quan- ouam Masurius auctor est his in triumpho ductum: Cicero , mulionem castrensis suffaranium fuisse r
47쪽
NATUR. HISTOR. LIB. VII. 4 Iplurimi, juventam inopem in caliga militari tolerasse. Fuit & Balbus Cornelius major Consul, sed
accii satus, atque de jure Virgarum in eum, judicum in conssilium missus : primus eXternorum, atque etiam in Oceano genitorum usus illo honore, quem majores Latio quoque negaverunt. Est & L. Fulvius inter insignia exempla, Tusculanorum rebeti Iantium Consul: eodemque honore, cum transisset, exornatus confestim a populo Romano : qui solus eodem anno, quo fiterat hostis, Romae triumphavit ex iis, quorum Consul fuerat. Unus hominum ad hoc aevi, Felicis sibi cognomen asseruit L. Sulla, civili nempe sanguine, ac patriae Oppugnatione adoptatum. Et quibus selicitatis inductus argumentis Θ quod proscribere tot millia civium ac trucidare potuisset. O praVa interpret tio, & futuro tempore infelix l Non melioris sortiS tunc fuere pereuntes, quorum miseremur hodie, cum Sullam nemo non oderit λ Age , non exituSVitae ejus, omnium proscriptorum ab illo calamitate crudelior fuit, erodente se ipso corpore, &supplicia sibi gignente λ Quod ut dissimulaverit, &supremo somnio ejus cui immortuus quodammodo est) credamus, ab uno illo invidiam gloria victam : hoc tamen nempe felicitati suae defuisse confessus est, quod Capitolium non dedicavisset. XLV. Quintus Metellus in ea oratione, qUam
habuit supremis laudibus patris sui L. Metelli, Pontificis, bis Considis, Dictatoris, Magistri Equitum, Quindecimviri agris dandis, qui primus elephantos ex primo Punico bello duxit in triumpho, scriptum
48쪽
reliquit, decem maximas res optimasque, in quibus quaerendis sapientes aetatem exigerent, consUmmasse eum. Voluisse enim primarium bellatorem esse, Optimum oratorem, sortissimum Imperatorem, auspicio suo maximas res geri, maximo honore uti, summa sapientia esse, summum Senatorem haberi, pecuniam magnam bono modo invenire, multos liberos relinquere, & clarissimum in civitate esse: haec contigisse ei, nec ulli alii post Romam conditam. Longum est refellere & supervacuum, abunde uno casu refutante. Si quidem is Metellus orbam luminibus exegit senectam, amissis incendio, cum Palladium raperet ex aede Vestae, memorabili causa,
sed eventu misero. Quo fit, ut infelix quidem dici non debeat; felix tameti non possit. Tribuit ei po-Pulus Romanus, quod nunquam ulli alii ab condito
aeVo, ut quoties in Senatum iret, curru veheretur ad
Curiam. Magnum & sublime, sed pro oculis datum. Hujus quoque Q. Metelli, qui illa de patre dixerat , filius , inter rara felicitatis humanae exempla numeratur. Nam praeter honoreS amplissimOS, cognomenque e Macedonia, a quatuor filiis illatus rogo , uno Praetorio, tribus Consiliaribus, duobus Triumphalibus, uno Censorio : quae singula quoque paucis contigere: in ipso tamen flore dignationis suae ab C. Attinio Labeone, cui cognomen fuit Macerioni, Tribuno plebis, quem e Senatu Censor ejecerat, reVerten& e Campo meridiano tempore, vacuo foro & Capitolio, ad Tarpejum raptus, ut praecipitaretur, convolante quidem tam numerosa illa cohorte, quae patrem eum appellabat, sed
49쪽
ut necesse erat in subito) tarde & tanqtiam in eY1e uias , cum resistendi sacroquesanctum repellendi jus non esset, Virtutis suae opera & Cennirae periturus, aegre Tribuno, qui intercederet, reperto, a limine ipso mortis revocatus : alieno beneficio postea vixit, bonis inde etiam consecratis a damnato suo, tanquam partim esset: faucium certe intortarum , eXpressique per aures sanguiniS poena e
acta est. Equidem & Africani sequentis inimicum fuisse, inter calamitates duxerim, ipso teste Macedonico. Siquidem liberis dixit: Ite filii, celebrate
exsequias, nunquam civis majoris fimus videbitis.
Et hoc dicebat jam Balearicis, & Diadematis, jam
Macedonicus ipse. Verum ut illa sola injuria aestimetur, quis hunc jure felicem dixerit, periclitatum ad libidinem inimici, nec Africani saltem, perire
Quos hostes vicisse tanti suit λ aut quos non honores currusque illa sua violentia fortuna retroegit, per mediam Urbem Censore tracto , etenim sola haec morandi ratio fuerat:) tracto in Capitolium illud , in quo triumphans ipse de eorum exuVitS, ne captivos quidem sic traxerat λ Majus hoc scelus felicitate consecuta factum est, periclitato Macedo nico vel stinus tantum ac tale perdere, in quo atriumphalibus liberis portaretur in rogum, Velut exsequiis quoque triumphans. Nulla est profecto solida felicitas, quam contumelia ulla Vitae rumpit, nedum tanta. Quod superest, nescio imorum gloriae, an indignationis dolori accedat, inter tot Metellos tam sceleratam C. Attinii audaciam semper fuisse
50쪽
XLVI. In Divo quoque Aughisto, quem universa mortalitas in hac censura nuncupat, si diligenter
aestimentiar cuncta, magna sortis humanae reperiantur Volumina. Repulsa in Magisterio Equitum apud aVunculum, & contra petitionem ejus praelatus Lepidus : proscriptionis invidia, collegium in Triumviratu pessimorum ciVium, nec aequa saltem portione , sed praegravi Antonio : Philippensi proelio morbus, fuga, & triduo in palude aegroti, & ut fatentur Agrippa & Maecenas ) aqua subter cutem fusa turgidi, latebra: naufragia Sicula, & alia ibi
quoque in spelunca occultatio. Iam in navali fuga urgente hostium manu, preces Proculejo mortiS admotae: cura Perusinae contentionis : solicitudo Martis Actiaci : Pannonicis bellis ruina e turri: tot seditiones militum, tot ancipitesimorbi corporiS: suspecta Marcelli vota: pudenda Agrippae ablegatio : toties petita insidiis vita, incusatae liberorum morteS, luctusque non tantum orbitate tristes : adulterium filiae, & consilia parricidae palam facta: contumeliosus privigni Neronis secessus: aliud neptis adulterium : juncta deinde tot mala : inopia stipendii, rebellio Illyrici, servitiorum delectus, juventuris penuria, pestilentia Urbis , fames sitisque Italiae: destinatio exspirandi, & quatridui inedia major pars
mortis in corpus recepta. Juxta haec Variana clades , dc majestatis ejus foeda sugillatio, abdicatio Postumi Agrippae post adoptionem, desiderium post
relegationem , inde suspicio in Fabium, arcanorumque proditionem : hinc uxoris Tiberii cogitationes , suprema ejus cura. In summa, Deus ille, cae-