장음표시 사용
711쪽
Buto .in l. quidam testamento. in fin .de uulgari & pupillari. dum dicitur substitutos tertio gradu non nocari, propterea, quod testator senserit de tota haereditate. Sed Doliores communiter contrarium tenent, ut Ias. diffuse tractat in dicta l. quidam testamento. per multa iura .Et confunditur haec doctrina per d .l. Lucius. si . Scia.ad Trebeli per d. l. fi . s .filium. de legati secundo. ubi totus fundus erat legatus pluribus, cum gravamine fideicommissi, & tamen substitutus in partem uocatur.& est sortis text. contra Bart. in dicta l. haeredes mei. g. cum ita. in s n. ad Trebel l .licet ad eum respondeant qui Bart. tuentur. Ego cum comuni opin. quae textibus niti
Vltima conclusio: Si testator silio & filiae haeredibus institutis, per uerba alternatim seu disiunctiva ita substituat: Si filius aut filia haeredes non erunt, substituo Titium: licet hoc loco uoluntatem testator non fatis explicuerit, ut dicit Iureconsul. in l. si is qui ducenta. s. sn. de rebus dub. tamen hunc habent intellectum, Si nec filius nec filia haeredes erutrid quod text. aperte docuit in d. g. fin. Quo loco colligunt Doctor. quod disiuncta resoluatur in coniunctam. Supradictae conclusioni addo: si sub aliis disiunctivis conditioni- bus negative conceptis filio substituatur Titius, is substitus tus no admittitur, nisi certum sit nihil eorum fieri posse qliae sunt in conditione relata: ut, si pater instituto stio, ei substi- tuat Titium,si uel filius moriatur intestatus, uel sine liberis,
uel nuptias non coninaxerit iam intelligenda est hare dispo-stio, ut si nec filius nuptias contrahat, nec testamentum fa- ctat, nee liberos sustollat. Hoc loco dicunt Doctores communiter disiunctam resolui in coniunmm . per I. generaliter. in princip. usq; ad I j. C. de institutio.&substit. Tu di-
eas , quod quamuis substitutus tune admittatur, cum omnes conditiones uerificentur, ut sie disiuncta resoluatur in coniunctam,tamen statim excluditur. si una ex coditionibus d
Deerit, εἴ sic in exclusione substituti sumicit defectus unius ex disiunmua. Ratio est fatis aperta: nam si in dispositione, quae sub pluribus conditionibus iam est, necesse est omnes
euenire ut admittatur aliquis, consequenter si una ex conditionibus deficiat, neces Ie erit eum excludi, quia tunc non
plus possint omnes conditiones uerificari,argum .ab illatione oppositi.
712쪽
VI A uero in hac inbstitutionii materia saepe nobis
occurrit haec conditio, si aliquis sine liberis mori tur, ut gravetur haereditatem restituere,unde uidendum est quid ista uerba ualeant. Et primo non est ignotum, quod appellatione liberoru uenitit omnes doscendetes mas culi & foeminae, nepotes,& deinceps alii, ut cst lex .in l. liberoru.& ibi Bar.fide uerb. sig. l. scd si linc. s.liberos.ibi Alex. post Doctsi dein ius uoc.& ind.l. j . C. de cond.inser. Filio rum tamen appcllatio est aliquanto strictior. Nam quamvis ueniant masculi&foeminae,cae toris paribus, i.qui filiabus .ff. de leg. j.l. iusta.Tde uerb.sig.cum sit nil. tamen appellatione filiorum nepotes non uenitit, nisi materia exigat,& nisi sit fauor nepotum. Bart. late in d.I.liberoru . unde nepotes non ex
propria significatione, sed ex interpretatione includantur. Ista tamen disserentia inter liberos & filios non cadit in idiotam,id est,in laicum, ut dicit gl. ini. quod si nepotes .ff. de testame . tui. Quaproptor conlaeuit aetas nostra, cum nominat
filios uel liberos, addere nepotes, hiud una hinds hinder, adtollendas cauillationes. Caeterum appellatione libcroru ue nihil etiam naturales tantum ex concubinis geniti, qui & ipsi liberi uocantur. tex. multum notabilis in l. ex tacto. s. si quis rogatus . intra Kad Trebell.Dicit tamen Iureconsul. hoe esse haestionis,& non ita certi siquidem ista exaudiri ex digni late testantis, uel cx dignitate eius cui substituitur, uel ex eonditione ipsius substituti Nasi sit torte senator, princeps, a tinuae nobilitatis homo, qui non cum concubina, led cu uulgata meretrice,cum icorto liberos iustulit let, isti nec natura-Ιes nominantur,nec ueniunt appellatione liberorum. Dieuntur enim spurii, quos non noicit ius ciuile .authcn.ex complexu C. te incest .nup. Item appellatione liberorum ueniunt leoitimari, qui per principem uel comitem Palatinum legitimati sunt isti enim non disterunt a legitimis: quod 1aepe dixi in
auth. quibus mod. nai.essui. circa ii. Verum circa legitim tos an ueniant nomine liberorui an faciant deficere eam conditione, si sine liberis moriatur, tractatus est prolixior quam qui hic recesseri possit. Videto Sozin. Ias.& alios in l. Gallus. i de quid si tantu. y . quidam recto .ff. de lib.& posthu. Veri tatur aute ista conditio, si sine liberis moriatur, etiam si ha- . b uerit
713쪽
buerit liberos, qui tamen ante testatorem moriatur iam satis
dicitur decessisse sine liberis, quamuis aliquando liberos habuerit. d.l. ex facto. s. si quis aute susceperit. ad Trebell. Ad
notandum est, quod si testator liberis alicuius aliquid telinquat,ut si dicat, liberis Titii hoc detumiam intelligendus est
sensisse de liberis quos habeat Titius tempore mortis testatoris. ita eleganter consuluit Paul. de Cast. consit. lxxviij. vers. super quarto dubio. Vnde si is Titius tempore mortis testatoris, non haberet liberos, sed postea sustulisset certὸ iste casus non includitur, quia non debet pereetuo stare in suspem gravamen & onus. Porro & hoc nouisse debes, quod secundum comunem opi ista coditio, si sine liberis decesserit, apposita pupillo uerificari etia in pupillari ae late potest. ita tenet Bar in l. centurio .col. iiij .mihi, in vers. quid si testator.perc. si pater. qtramuis St. in i .precibus. sentiat contrarium, cum pupillus liberos tollere non possit ex communi cursu naturae. Sed hoc supra in compendiosa tractatu est. Caeterum si sub ea co-ditione disponatur, si hae res liberos habeat, iusRcit habuisse liberos etiam si illico moriantur:& sic no habet locum rcgula uulgata no sufficit feri nisi duret factum .i. si pro patre. g.
uersum .s de in rem uer. Et quod sufficiat habuisse liberos, etia sistatim decellerint,tex. est in I. uxoris abortu. C. de posiliv. hae red instit. Cyn. Bal.& alii in l. si quis haeredem. C. de instit.& substit. Imo dicit Bal. in c. j . in tit. Epicuel. Abbate. in usib.seu.quod sufficiat natu esse liberii uel filium, etia si eodem mometo moriatur quod no est exaudiendii ad punctu, alias e siet ridicula locutio, sed est intelligendu ciuiliter. D.d. I.ex facto. g. si quis aute. T. ad Trebell. imo si aliquis exiret de ulcro matris,uetre execto, ita quod esset debile animal carens mebro,dii Labeat spiritu, susticit ut rupatur testametum tanqua filio nato .l. quod dicitur .cii cocord . in gl .s de lib.&liosthu.& ia. l. quod de pariter. F. de reb. diib. Cae tem si mu-ier abortiret,eiecisi et abortii, uel edidisset portentu, aut lias no habes uoce humana, uel uagitu humanum,no dicere tur filius haberi,& no esset uerificata conditio,maxime in Gdci comissis. d. l. uxoris abortu. in prin. ubi est lex.&ide putat SoZi .ind.l .cum auus .col .lxxiiij. Quod si nasceretur partus quinto aut sexto mense, iam satis diceretur uxor abortiri, &T 3 censeretur
714쪽
censeretur partus abortus, cum genitura iusta dc legit;ma ngsit recepta nisi septimo mese, δc deinceps. l. septimo me .F. si pars haered. pet. I ita dicit se didicisse a medicis receptae autoritatis,quod abortivus dicatur partus quinto aut sexto me- se genitus. Ego in hoc naturam consulendam puto, quae sub traditionibus legalibus non concluditur. Circa praedicta uia dete pulchra l.quaeret qui s.ffide uerb. sig. Item si testator instituto filio, substituat Titiu, si filius sine hqrede decesserit,hoe ioco uerbia,heres ,coercetur ad liberos latum: etiam si habuit consanguineos uel cognatos, hi tamen non includiitur,quod est not.dig. text.est in d .l ex facto. s. si . Tad Trebel I. Hoc quoq; non est praetereundum cum testator filium suu uel extraneum haeredem instituit, & si sine liberis moriatur, Titiu substituit,& liberi extiterint, hi liberi excluso substituto ad haereditatem testatoris peruenient. Sed an ex testamento,an ab intestato, dubitari posset. Communis opinio tenet cum glosin d .l. Lucius. in fi . de haered. instit. quae uult, quod quamuis liberi extantes praeferantur substituto, non tame ex testamento succedant testatori, sed ab intestato ea cnim quae sunt in coditione, no censentur esse in dispositione. l. si quis sub conditione .ss si quis omisi .caus test. Contrarium tamen tenuere Petr. de Anch.& quidam alii, uidelicet, liberos haere dis, substituto ex testamento praeferri.& ita dicitur consuluisse Petr.de Anch. consit lxx. sicat cum allegat Soz. in d l. cum auus .ad sit. de cond. & demon. qui eam concertationem latius explicat: uerum communis Opin. Obtinuit, a qua non puto discedendum esse,ut quae bene fundetur ex d. l. si quis sub
conditione. Hoc tamen inter omnes constat, quod quamuis Iiberi in dicta conditione non sint vocati ex testamento, habeant tamen quale ouale iudicium testatoris, quo praeferuntur substituto, quoa sufficit:& ita Ias. Soetin.&alii. Denique nouisse conueniet, quod cum filius uel nepos aut deincepς alii haeredes instituuntur & grauantur, ut post mortem restituant haereditatem Titio sine ulla conditione liberorum,nihilominus tacite subintelligitur haec conditio, si sine liberis moriantur: quia non praesumitur testator extraneos uoluisse praeferre suae soboli uel suae posteritati. d. l. generaliter. A.ca autem. C. de instit. &c. d.l. cum acutissimi. C. de fideicomm.
eum simit. Hoc tamen dubitari posset, si pater institutis Gliis substituat T itium, si uterq; sine liberis moriatur:alter fi-
715쪽
lius moritur,sed liberis relictis deinde secundus decedit sine liberis quis priseratur in successione fratris ultimo defuncti an Titius substitutus, quia ultimo moriens sine liberis de-eessit:an filii uel liberi alterius fratris primo defuncti, qui sue cedant ab intestato patruo suo 3 Hic si inspiciamus uim uer borum, res cst satis expedita: quia substituto non erit locus in quo defecit conditio, unde filii alterius fratris ab intestato succedent, nisi substitutus esset persona quae ex praesumpta mente testatoris praeserretur. text.est in a. l. haeredes mei. g. cum ita.ad Trebell.
Ex prae dictis & alia dubitatio dissolui potest.Testator his
stituerat tres filios, filiae reliquit cetum pro dotibus,& subst tuit filios reciproce, si quis sine filiis moreretur, bona ad a, terum peruenirent. Vnus moritur relicta filia dubitabatur an ista filia defuncti fratris uocetur ad bona patris defuncti, an fratres reciprocE substituti, uel an defeci si et coditio,quia iste mortuus est cum filia: testator enim dixerat, si quis moritur sine filiis iste habuit filiam. In fauorabilibus appellatione filii ueniunt filiae. l. si ita scriptum. ff. deleg .ij . & est text. ind. l. j . C . de cond. inser. Raph. Fulg.in d.I. i. C. de cond. inser.
prout eum alleg. Sozin. in d. l.cu auus .col. xlviij. tenet hunc
quoq; defunctum fratrem recte sine filiis decessisse, & sic fi lia a bonis paternis excludi,admissis fratribus defuncti. Mo,
uetur ea ratione: quia cum testator propriam filiam ex elusit, instituendo tantum filios suos, multo fortius censetur excludere lioluisse neptem: quia non praesumitur plus praedilexisse neptem ex filio, quam propriam filiam arg. l. si uiua matre. g. in nepotibus. C. de bon. matcr. quod & loquitur Sozin. luid. l. cuin auus . loco supra allegato. Quo uero existente, uide
tur non e ne curadum, si testator dixerit, si quis moriatur sine filiis, uel si quis moriatur sine liberis, cum liberi hoc loco constringantur ad masculos,arg. d. l.ex tacto. g. fi .ff. ad Trebeli.& quae docet Bart. in repetitione l. liberorum . quam doctrianam ueram est e puto, si sint statuta uel co suetudines, quibus 'excludantur foeminae ad conseruandam agnationem: quia ut eleganter dicit Soetin. eo loci non cosiderari filiationem uel necessitudinem sanguinis, sed qualitatem agnationis &s miliae conteruandae , quae in mulieribus non potest subsistere . Caeterum cc stantibus statutis uel consuetudinibus,
crederem praeferri filiam fratris defuncti aliis fratribus: con-
716쪽
stat enim iure,cum dicitur, si iste uel alius moriatur sine liberis uel sine filiis, deficere conditionem, postquam saltem filia
uel neptis uel proneptis uel abneptis seneraretur. ita est text. ad quem me teneo, in d. l. cum acutissimi. Nec me mouet ratio qua dicitur, pater filiam propriam exclusit,fortius neptem exclusisse censeri, &c. haec cosequentia nihil valet: quia pater filiae compete ter prouidit dotibus iuxta modum patrimonii sui: nepti autem in nihilum prouidit:& ira de persona prouisa dotibus, ad personam non prouisam dotibus, male arguitur.
Deniq: si iste filius defunctus nihil haberet nisi tuam porti ne a patre, quis aleret neptem Z in quo succederet filia desu cti3Videte quo tendat absurdum. P orro & alia dubitatio incidit grauior quam praedicta. Pater habuit filium dc filiam: filium instituit uniuersaliter,filiam in quantitate certa,prouidendo ei de dotibus, & si filius sine filiis decederet uel sine liberis non curo substituerat hospitale uel alium locum pium: filius decessit relicta nepte,an hyneptis excludat sit bstitutum locum pium3 Ingens fuit confiactus inter Doct. quia haereditas erat ampla. Paul. de Cast. ind.l.j. ad s. de cond. inscr. &SoZin. in d. l. cum auus . loco pro allegato, dicunt, omnes Doct. Italiae, omnia collegia in noccasu cosuluisse diuersa & aduersa consilia: hi enim fouebant pium locum,alii neptem ex filio. Paul. de Cast. consuluit pro loco pio contra neptem,consit lxxiij . Postea substitit,nolii it plus consulere,cum uideret tot Doct.ei contrarios. Na quod pius locus admittatur, haec est potior ratio, quod pater propriam filiam exclusit,dando filio uibstitutum: quare ergo nopraesumeretur exclusisse neptem ex filio, qui sitam exclusit Huic rationi ego supra respondi. E' diuerso pro nepte sunt
text. aperti, uidelicet d. l.cum acutissimi. d. l.j.C.de cond. in ser. d. l.generaliter.d.l.cu auus . ubi uidetur hoc quasi expreΩsum.Cum tanta nube textuum neptis sit septa,uidetur praeferri substituto, licet Ias dicat se consulere & saepe consuluisse in contrarium. Paul. de Cast. dat concordiam, ut eum allegat Soetin. quod si in huiusnodi casibus substitutus esset persona in quam haberet testator assectionem, forte ratione agnatio nis, tunc is praescrretur, quia praesumpta mens testatoris, quae uoluit excludere filiam fortius excludit neptem ad conseruadam agnationem. Nec hoe est odium muliebris sexus, ut pulchre dicit Sozin. sed ut conseruetur progenies. Aut substit
717쪽
tus est extraneus, sicut hic fuit pius locus,tunc neptem praeserunt Paul. de Cast. & Sozin. licet Paul. aliquando contrarilicosuluerit, sed ueritas uincit: quem casum D. Francis Curtius
consil. xi .col. vi I. late prosequitur.
Pro complemento huius materiae notandum est, quod si testator grauat haeredem ut restituat haereditate fiatribus suis, hoc loco non ueniunt filii fiatris, qui tamen de iure communi conseruntur fiatribus. est dictum elegans Bal. iiii .cum ita.
g. in sideicommisso. contra gl. fin. ibid. F. de leg. ij. ubi etiahabetis clegantem text. quod quando fideicommimim relinruitur familiae, semper praeferiatur hi, qui sunt proximi in grau: quia nomine familiae hodie comprehenditur agnatio occognatio, sed propiores in gradu praeferuntur: quod est not. dignum. Praeterea non est praetereundum, quod cum testator substituit haeredi Titium,&haeres differt per annum, no deo clarat mentem an uelit adire uel non ,fortasse in necem substituti, tunc substitutus potest implorare officium iudicis, ut ei subueniatur, & statuatur dies, in quo haeres mentem suam doctaret.l.quandiu .iij .& ibi Bart. latius. F. do acquir. haered. Tandem addemus pro complemento, quod si testator iubet bona restitui progeniet, soboli, uel domui, siue genera tioni, semper intelligitur de sua agn/tione, de descedentibus agnatis, ut ligo , dem flammen und nammen . ita pulchre Bald.&post eum Philipp. Franc.ad fin .ind.c.j detestam. lib. vr . Et ita cla laude Dei finio hae materiam substitutionum, in qua plura addi,co sarcinariq; poterant,
sed breuitatis propositu. ' iussit, ut manum in tepore tollere ex tabula.
718쪽
SIVS LL DOCTOR INSIGNI uiro Domino Bonifacio Amerbachio V. I.Dos EL, rdinario Basiliensi,
V Μ non imitorem,doctissime Bolaci nimia altei catione perdi ueritatem, animus erat Iliuolis on gnationibus Petri Stella, quas nouisti, non Aulius obviare, cumsemel me satis defenderim. Verum 'flgitantibus rei bonis uiris, cedam homini orioso adhortantibus,contineri non poteram, quin uel noui lima hac congressione meas tutarer doctrinas. Quicquid illa I sit ,sub nomine tuo aede restatui, qui bi singularisis amicitia iunctus, quitro es gregia tua eruditione, concertationem praesentem, quo uergat lacem, expendere facile posiv.Equidem propter gloriola illectabula, quae nec curauι unquam, ut nouisi,nec curo,ue uerbum quide addidissem: sed errorem Stella,per quem ueris doctrinis apud incautos noeerifortasse potuisset , adhortantibus maxime auditoribus meis, refellere uoluimus, quod hoc utris Stellae mihi uideremese coducibile issi uisanis GAIrinu acquiseret: mihi, ut qua uere scripsi, erroneis opinastionibus non uiolarentur. Vale, Friburgo Nonis Augusti, Anno
719쪽
gen.Desensio nouissima contra Petrum Stellam Aurelianensem, iure de ratione plus quam ne-
O C E T Iureconsultus Paulus in i .repeti clo F de condict. indebit. repetitionem nullam esse ab co qui suum recepit etiam si a non uero debitore solutum est. Cuius contrarium dec diuidetur in l. si poenae. s. j.Teod. tit. Ego uero cum in dissoluendis & concordan .dis Antinomiis,per Budqum uirum in optimis literis princi- pem collectis aliqua scripsissem,dictam l. repetitio. pro com fmunibus do minis intellexi, quod ab eo qui suum id est sibi debitum, quamuis a no uero debitore recepisset, nullam esse tepetitionem: sicut idipsum latius in Antinomiis declarauimus. At Petrus Stella Doctor Aurelianensis, uir cum primis doctus,improbata mea doctrina, quae tamen communiter a Doch. tenetur, putabat d. l. repetitio. intelligi oportere, quod ab eo qui suum, id est, suam rem propriam, cuius est dominus,recepisset,repetitionem non esse: figurando casum satis minabilem in eo qui uestem propriam suam commodasset Valerio, quae uestis cum ad tertium sine uitio peruenisset, is tertius putans se obligatum, eandem uestem domino restituerit, &c. Ex quo suo intellectu Stella in priori commentulo, contra communes opiniones multa nouauit, sed parum feliciter . Caeterum cum Stellae improbatio ad nos perueniret, breuibus fundamentis in fine Antinomiarum motiua sua di luimus: tum quod argumentis ex ambiguo sumptis Stella niteretur , cum dictio non solum uerum dominium, sed etiam rem debitam in iure saepenumero significet. Item dc intellectum ipsius adtitui. de condictione indebiti esse imperti nentem & extraneum, cum natura condictionis indebiti sit, quod erronea solutione res in dominium recipientis transeat: quod certe in casu Stellae, quo domino res propria restitua ρρό
720쪽
restituatur, dici non possit. Et riuia casus suus non esset ullomoao dubitabilis, cum Mnio ratione praeditus dubitaret, quin dominus, qui rem propriam recipit ad restitutionem no
Hic Petrus Stella,certandi fortasse auidus, quadam, si diis placet, A pologia quae tamen uerborum numero grauior est
quam pondere defensionem meam conuellcre perrexit. M tus primo, quod hae dictiones, meum uumsuum, dominium siqnificarent: quam in rem multa iura sine utilitate confarci nauit. Quamu is poli lateatur ca pronomina etiam pro debito ulu ari, ut intra sito loco latius recitabitur.
Deinde Stella intellectum meti absurdum esse putat,quod add. l. rcpetitio.in Antinomiis quaedam modica supplenda esse seripserim. Tertio loco in me non sine ampullosa uerbositate cauiti latur, quasi pugnatia loquar, qui cu dixerim ambiguis ipsuri argumentis niti, nihilominus fatear suum intellectum esse indubitabilem. Vcrum eo loci, permulta commentitia laborat ut suum intellectum faciat dubitabilem: nempe quod magnum sit commodum posscssionis. Item cum ex acquisi tione possessionis aliquis reddatur locupletior, naturalis at tem ratio condictionis indebiti prohiberat aliquem Iucr ri cum aliena iactura, proinde super repetitionc danda,dubitari potuisse. Mitto alia inania, nihil ad praesentem causam
Porro & quarto Stella toto coelo me errare dicit, ubi conis tendo condictionem indebiti tunc competere, cum dominium transferatur: siquidem &sola possessio indebite tradiata codici possit. peri .indcbiti. . sed&si numi. cod.tit. coq; nomine suum intellectum a tit. condictionis indebiti nouputat esse alienum. Et ne nihil pugnasse uideatur, quaedam impertinentia de l. haec condictio. eodem tit.&de creditore putativo adnexuit. Haec sunt propemodum uelut in summa collecta, quibus
Stella contra me mouetur. Vcrum cum t cret&pigeret hi
iusmodi suis contentionibus, ut quae plus ostetationis quam nerui haberent, latius obviare, per eruditissimos adtaloscentes Melchiorem Vol mari u Rotuuilanum, & Ioannem Silberburncr Vormacien1em,iuris icctatores laudatissimos, ore &literis impulliis suiu ut homini responderem. Quos cum uotis