장음표시 사용
201쪽
infirmitas carnis tota tolliturξ Nequaquam,sed manet adhue
idem ille fomes,manet in carne cocupiscentia,quae nos rursus August in ad malum incitare pergit,atq; adeo nunquam interquiescens encluc.6ε hoc agit,ut etsi in hoc corpore sine crimine, non tamen sinea. Ioa--peccato esse possimus.Interim nec mundus nos delerit,sed cirLucae M. cunstans, ad malum solicitare nuquam definit:diabolus quoque quo magis nos de vita in melius comutanda solicitos vi det, tanto acrius coiranos bella parat ac instaurat, atq; no ali
aduersus perpetuos istos ac saeuissimos hostes partim domesticos,partim externos cum quibus nobis tota vita belligerandum est fortiter cosistamus,noua semper ope, nouis suppetijs
subinde est opus, quae est gratia huius sacrameti Eucharistiae
Bernar. in sacrosanctae. Haec enim fomitem mirifice temperat ac restit ser-de c*φ' guit,& quo minus grauioribus peccatis solicitante carne,3 δ DQmi mundo ac diabolo,consensum praebeamus,prohibet,minora tuere ii. Vero peccata omnia diluit.Haec mundu & quae in inudo sunt, omnia pro Christo,veluti stercora, contemptibilia facit.Haec fortiore illum athletam, nempe Christu,introducit, qui forte armatu, arcem animi nostri praeoccupante nimiru diabolu superueniens vincit,uniuersas arma,in quibus cOfidebat auia Ibidem. fert,&spolia distribuit. Non inscite Bernardus : Si quis in quit ex nobis no tam acerbos sentit iracundiae, inuidiae luxuriae,& eiuscemodi criminia motus, gratias agat corpori S sanguini dominico,& gaudeat quod pessimum ulcus accedat ad sanitate. Ergo per baptismum abluimur, per cofirmationem roboramur,per poenitentiam relapsi mundamur.Sed per Eu- Euchari- charistiam,intus latentis morbi & perpetuae infirmitatis no sita anim* strae costij medicamur,ac dulciter rescimur & cosummamur,esrieleis, i deniq; aduersus omnes peccati,mundi ac diaboli insidias rota: a. boramur ac sustentamur fidei & charitatis augmento. Quis
ergo non videt quam indigeamus hoc sacramento per totam
commoramur, ab hostibus illis nunquam tuti aut securi Et ouis tadem ex nobis est, quino aliquando peccet,qui non la- August. ad baturZIteratur ergo ut inquit Augustinus quotidie hqc oblaJUu riu' tio quia quotidie peccamus,peccatis sine quibus mortalis infirmitas colistere non potest. Et quia quotidie labimur,quotidie Christus mystice immolatur pro nobis. dedit enim nobis hoc
202쪽
hoc sacramentum salutis,ut quia nos quotidie peccamus,&ille iam mori non potest per hoc sacramentu remissione consequamur. Adeamus igitur Christum singuli, qui laboramus, Roma.6qui onerati su mud, qui aegrotamus, qui tentationum procellis Matth.II ruatimur ac iactamur. Ad presens illud remediu nobis propotia properemus.Ei qui & virtus &refugiunostru est & adiu- Psai 1 tor in tribulationibus n0s magna cum fide copulemus,atque Colossii
adeo virtute in corpore & sanguine eius sita qua omnes po- 'testates inimici fortiter debellauit in viscera nostra trai jciamus.Nam ii qui fimbria vestimeti eius tetigerunt,recte omnes Lucae s. conualuertit: quanto magis corroborabimur, si totu illum in Chrysost- nobis habeamusΘSedabit ille in nobis seviente membroru nostroru lege perturbationes animi extinguet, morbos omnes depellet,ab omni casu nos eriget,&inimici potestate deuicta, ad veram pietatem cocitabit, atq; adeo in seipsum nos trans
formabit.Hic est ergo principalis finis huius lacramenti,nem Principatape ut Christo incorporemur , deque remissione peccatorum lis finis hu& futura gloria, tanquam pignore quodam certi reddamur, μῆ lacra ac veluti vivificatrice quadam medicina sanemur, reficiamur, erigamur,consolidemurq;. Atque haec omnia Christus signifieare voluit hisce verbis, Accipite&comedite, hoc est corpus Matth. 16
meta, quod pro vobis tradetur.Accipite meam carnem, in re- 1.COx.II missionem peccatorum pro vobis traditam, & manducate: manducantes, in me transformamini, & valedictis omnibus terrenis cupiditatibus, in me manete,& ego in vobis.
Ed quid ille subiungat, videamus. Hoc facite inquit in I Cor.I I
mea comemorationem. Ad hoc, inquit, sacramentu istud Secud Euvobis relinquo,ut scilicet non tantu corpus & sanguinem meum maducetis ac bibatis,sed & v t tanti beneficis quod vestri causa moriens v obis impetraui )nempe remissionis peccatorum,& vitae aeternae semper memores litis,& semper ad gra
tiarum actionem conuertamini,praedicantes & annuntiantes
mortem Domini vestri pro vobis occisi, idq; tantisper donee veniat. Hic est ergo huius facramenti proprius usus quod & Proprius& supra attigimus ut manducantes & bibentes corpus & san Vsus huius guinem Domini an aeterno cordis gaudio summa cum laude ses δηλ i-
commemoremus, annuntiemus, praedicemus corpus Christi 'pro nobis traditum, S sanguinem eius in cruce in remissio- uem peccatorum nostrorum effusum,utq; cofiteamur hoc esse
203쪽
164 DE sACRAMENTO unicunt pretium redeptionis animaru nostram, sicut Paulus I.Cor.6 ait: Empti enim estis pretio magno . exultate & portate Deuin corde & corpore vestro. Idq; tacere nos oportet donec veniat ut rediens ad iudicandu vivos & mortuo S, inueniat nos facere,quod ipse a nobis discedens,ut faceremus instituit.
Tertius fi- Ostremo quod& superius satis declaratum esti nemo vis hui' sa i ignorat hoc sacramentu institutum este, ut sit efficax si-sr m ςnti gnum ecclesiasticae unitatis& fraternae charitatis, extra quam nemo rite accipit hoc sacramentum . Hoc nimirum est
.COr-I0 quod dixit Apostolus: Quoniam unus panis,& Vnum corpu multi sumus, qui de uno pane & de v no calice participamus. Augustin- Mysteriti ergo pacis & unitatis nostrae ut inquit Augustinus Christus in mensa sua consecrauit, & per hoc cibum & po-c.quia Pas tum societatem sui corporis & membrorum suorum intel-Dβ- dς ςQR voluit, quae est ecclesiae unitas. Qui ergo est in eius cor-fςς ψ ' φ poris Unitate. id est, in Christianorum compage membroru, ciuito Dei. ipse vere dicendus est maducare corpus Christi & bibere san-ὶιb-δι-ca- guine Christi. Ac per hoc hi retici,& schismatici ab huius cor β' poris unitate separati, possunt quidem idem percipere sacra- μὴ's mentum sed nonsibi utile, imo vero stibi noxiu accipitit enim μῆ - 'μ H in testimonium eontra se,qui non sunt in eo Vinculo paci , quod in illo exprimitur sacrameto .diuisionem enim quaerui, Cliry-to 4 cum panis ille coelestis indicet unitatem. Una mensa omnibus hoWHi Fi' proposita, idem cibus porrigitur,non diuiti amplius, noni' H ς h ii minus, quod Christus omnes aequaliter vocarit. idq; in propatulo fit, ut scilicet nos unum corpus agnoscam ,&mutua charita te complectamur.O sacramentum pietat1s,5 si- Augustan gnum unitatis,o vinculti charitatis. Commendatur itaq: hoe IQδ0- sacramentum quod & supra attigimus in eiusmodi rebus, quae ad unu aliquid redigutur, ex multis enim granis unus panis conficitur,ex multis racemis vinum confluit,v t participa - tione huis sacramenti,inter alia admoneremur gratiae Christi, ut dc nos unum simus,nos diligendo, unam tenedo fidem, v nain spem, indiuidua charitate. Nec dubium est, quin hoc sa cramenta hanc charitate in nobis efficiat, modo ut debet su-Coria de matur. V ide inquit Cyprianus) quid agant hoc sacramento coma DO- saturati, intellige quae loquatur, quam sancta odoris ut quio mini' quid illa er iactat gratiae plenitudo,verbii bonum, mores compolitos, affectus pudicos , sensus pacificos, ita ut post odor
204쪽
menta ista, gratiae huius coparticipes, discurrat,& mutuis se adinvicem affectibus coplectantur. Et quibus unus est panis,
uniun est corpus,& omniti unum cor & anima una, uni Christo adhaerens,&c. Certe hi sunt fructiis,quos in nobis Eucharistiae perceptio gignere debet: hi fines, propter quos a Christo instituta,& v eluti ultimum memoriale relicta est.
DE affectu quo ad altare accedendii est, quid attinet plu De affectura diceret Nam que hunc esse oporteat, & in Canoni- λψςςd tu bus concilij nostri prouincialis,licet succincte, & superius late docuimus.Paulus A postolus accessit ros sic comonefacit:Probet inquit semetipsum homo,& sic de pane illo edat, i Cor-IC& de calice bibat. Accessuro itaq; ad hoc coeleste coiiuiiiiii,ad
hanc magna coena regis aeterni, incubit, Vt se primit excutiat, Psimo die ut costientiae suae coplicatam ratione euoluat, ut infirmitate quirit ex & peccatu suu agnoscat,ut de peccatis poeniteat,secti reputans cus loco'
quam graue sit c5missum,ob quod expiandu, Christus Dei si-lius in mortem tradere se no dubitauit, & si quid est criminis quod conscientia grauat,id v t sacerdoti, Christi vice patefaciat atq; ea farcina per verbii absolutionis quodno sacerdotis, sed Christi est se exoneret,ut deniq; voluntatem deinceps peccadi deponat. In primis aute omne simultate, si quam cum In prinus proximo habet, animo eximat, atq; etia cum eo quantii in se omni. ii- tuerit, in gratia redeat. Hanc sane praeparationem praecedere ψς oportet.Quadiu enim homo peccatu & infirmitate suam non Praeparaa sentit ineptus est ad participandit hoc sacramentu,quod inte- tio.
rioris hominis esurie quaerit. Esuriem quide, de qua dictii est, August in Beati qui esurivi& sitiunt iustitiam:no quam sibi facit homo, Ioa- tracto sed quam dat Deus .Plane inepti sunt,qui ignorates Dei iusti- φ7 tiam,&sua volentes csistituere, iustitiae Dei n5 sunt subiecti,
qualis fui t ille supei bus pharisaeus. Non enim bene habetibus Lit z I
hoc est, se iustos & sine peccato praestimetibus opus est medi Matth. co,sed male habetibus. Excluditur ergo ab huius sacramenti Chry.to. Virtute,& qui de se praesumes,resolutus cum nausea accedit,& hQ 'o qui impoenites animo impuro & charitate vacuo accedit.indigne certe accipit,qui tuc accipit quu debet agere poenitentia. Augustin.. ergo prius se iudicet,&seueritate poeniteti se exerceat ut a se- pC0r Nipso iudicatus,no iudicetur a Deo. cessat enim vindicta diui na,si cofessio praecurrat humana. Nullus Iudas,nullus Simon hanc mesam adeat.pacis enim sacramentu inquisitioni pecu
205쪽
DE SACRAMENTOniarii & simoniae no conuenit.nullus immisericors, & nullus Aug.tract. impurus accedat,nullus comunicet, nisi ex discipulis sit .alio - 6 in I qui iudiciu sibi manducat & bibit, non quia malu accipit,sed Qx quia bonii malus male accipit.Habente enim adhuc voluntatem peccandi,magis E ucharistiae perceptione grauari, quam Augustide purificari constat.Rursus,ii mens cuiuspiam de caetero peccaneccl. dogis di non habeat voluntatem, nec mortalibus criminibus praegravetur nimirum talibus quae iudicio sacerdotis per poenitentiam vel publicam vel secretam prius expiari oportuit is . confidens de domini misericordia qui peccata piae confessioni donare consueuit) accedat ad Eucharistiam intrepidus &Plausi securus . Quod si peccatis quotidianis, non tamen mortiferis, adhuc morderis, antequam ad altare accedas, attende quid dixeris: nempe, dimitte nobis debita nostra, sicut & nos dimittimus debitoribus nostris. Si dimittis, dimittetur tibi.s curus accede,panis nimirum coelestis non venenum est,sed vide si dimittis. Nam si non dimittis,mentiris, & ei men-Psal.ias tiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deu fallere non potes.nouit ille quid agas, intus te videt,intus te examinat,intus inspicit,intus iudicat,intus aut damnat aut coronat.Breuiter, qui spiritualiter manducare vult,videbit ne sine veste nuptia li se ingerat sed innocentiam ad altare portet, euangelicae pa .rabolae memor,quam Matthaeus cap. ra.describit.
SEcundo, ut digne capias, fides accedere debet. Vt quid
inquit Augustinus,) paras detes & ventrem8crede,etiam& manducasti. Credere enim in eum, hoc est, mandu- Augustin. carepanem Vinum. qua credat Ineum,manducat eum.Fide er-Qua fide go opus est, qua sumens credas, non tantum veritatem corpo
opus sit- ris & sanguinis domini in Eucharistia, sed re credas ac sentias per redemptionem, quae est in Cristo Iesu, tibi gratis remitti
peccata qua Christum veluti adhuc in cruce pro te pedentem, teque sanguine suo in remissionem criminum aspergentem
cs Aba intuearis, Sc hoc sacrificiu prote semel immolatu summa cum laude ae praedicatione prosequaris, qua intelligas, te veluti e
manu Christi, corpus eius pro te traditum,& sanguine in remissionem peccatorii tuorum effusum sumere,ut non aliter sis
affectus acii dominum Iesum praesentem videres, proindeq; August.in carnem illam,quam tibi Christus ad salute dat, prius adores in Psal 9 quam maduces.Breuiter,ea fide imbutus eris, qua in causas institutio
206쪽
mtutionis & snes huius facrameti diligenter respicias,eadeq;
fide fructus tam mirificos quos supra retulimus)capias acindipiscaris,adeptis vero rursus in proximi tui como tu utaris, insequens & praeceptu & exemptu domini tui,qui ait : Hoc est Ioamis Praeceptu meri,ut diligatis inuice,sicut dilexi vos. Maiori certe dilectione nos prosequi ille non potuit,quam ut animam suam poneret pro nobis. Qua ergo dilectione & nos oporteat proximos nostros comembra nostia complecti,videmus. Qui digne Qui hac viva fide accedit, is demit quotiescunq; corpori domi hQς0ςx ni comunicat,morte domini annutiat,& corpus domini secti muniehi dum apostolica iussione dijudicat,referes fructum permanen August. intem in vita aeterna. Qui hac fide vacuus accedit, iis quidem Io - tract-
maducat,non intus:premit dete,non capit mente. Sumit qui- ξρ'
dem is vera Christi carne & sanguine,sed essentia, non salubri ditiost et
inicientia: sacramentu accipit, sed vita Christino accipit. Ad iudieiuni sibi maducat& bibit non dijudicans corpus domini.Hoc est enim vi idein saepius repetamus manducare illam Maducare escam, S illubibere potu,in Christo manere,& illum manen corpus dotem in se habere: ac per hoc qui non manet in Christo,&in quo non manet Christus,proculdubio nec manducat spiritualiter eius carnem, nec bibit eius sanguine licet premat denti- 26. bus sacramentu corporis & sanguinis Christi:sed magis tan- Maducaretae rei sacramentu adiudicium tibi manducat & bibit quia im ij xxitu i mundus praesumpsit ad Christi accedere sacrameta, quae nemo Maducare digne nimit,nisi qui madus est.Beati enim mudo corde, quo- sacramen-niain ipsi Deum videbunt. Ergo priusquam accedat, probet i litςx- seipsum homo,& sic de pane illo edat & de calice bibat. Itidem postqtiam oderit & biberit,probet semetipsum an digne & cum fruetu hoc sacrameto lit usus:id quod hinc intelliget,
nimirum si senserit cor suu hoc cibo vivifico ab operibus mortuis repurgatu, ea charitate inardescere ut & inimicos odisse desinat,atq; adeo experiatur se nunc ad omnia charitatis officia proximo i inpedenda paratu ac propium esse seq; in rebus proximi afflictis non secus ac proprijs moueri. Nullum enim Certissi- est certi uStestimonium, nos hoc 1acramentu digne suscepiste, inu innuquam quum sentimus post sumptu sacramentu officia illa cha digni ivseritatis cum magno virtutum prouentu in nobis elucere. Id α - 'quod& Petrus Apost.innuit quum ait: Satagite fratres,ut per z.Petri rubona opera certa vestram vocationem & electionem faciatis.
207쪽
Quod si quis non sentiat hos affectus post sumptam Euchariastia, sed magis contrarios, vel cui non praesto sunt haec charitatis officia,adhuc caecus est & manuleians,obliuionem accipiens purgationis veterum suorum delictorum: cui hoc so tu superest,u t sedulo oret patre coeleste,quo miserti pectus prauis istis affectibus expurῆet,& panis illius supersubstantialis gustu ingeneret. Tantu deaffectia accedetiti dixisIe suffecerit. August.de s Imiter huius sacramenti,uniuersalis ecclesiae cosensu, corp .dom. n n sacerdos est,qui pro Christo legatione fungitur,& aisbi ' Christo ministerium reconciliationis accepit,qui etsi i coi , malus sit, nihilo secius tamen corpus & sanguine domini conficit & impertit. Nihil enim a bono maius , nihil a malo minus perficitur sacerdote,quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur creatoris:siquidem credendum est quod in
verbis Christi sacramenta conficiatur: sicut ipse est qui baptizat, ita ipse est qui per spiritum sanctum suam efficit carnem& sanguinem. Non sacerdos, ted spiritus sanctus est qui vivificat, qui unus idemque in tota ecclesia inuisibiliterea mysteria & operado sanctificat,& sanctificando benedici t. Ergo diuina solummodo est haec virtus siue potestas, non humanae efficaciae ut non sit mirum,sacramentum nec bonorii dispen- fatorum meritis ampliari,nec malorum attenuari, quamuis interim malus minister adiudicium & codemnationem suam tanto ministerio fungatur.
T a ratione vocabuli auspicemur, poenitere gramaticis significat, displicere quod ante placuit,non sine interno animi dolore. Quod autem scriptura interdum Deum alicuius rei poenitere dicit manifestus tropus est, quo signiscatur, Deum non humano quidem more poenitere,quasi scilicet dolore aliquo tangatur, ipsiq; quadam affectus mutatione displiceat quod placuit prius,quum scriptu sit:Ego Deus,& non mutor.Sed quemadmodum homines,quos cuiuspiam rei poenitet,de re mutada soliciti sunt atq; etiam quoad possunt, mutant:sic quum Deus mutat semel statuta vel facta,ad humanum morem poenitere dicitur,quod tale faciat, quale faciunt
208쪽
POENITENTIAE. Ioeiunt poenitentes,quemadmodum Genes vj.legimus, Deum poenituisse quod homine fecisset in terra. Nam eo loco Deus iusto Noe declarat,quo pacto homine,quem ad incolendum terra plasmauerat, rursus de terra ob eius malitia per diluuiuperditurus foret. Itide j. Reg. xv.refertur,dominu poenituis. se quod constituisset Saul regem:quo significatur, Deum velle regnum,quod sua dispositione prius Saul regi detulerat,in a lium meliorem transferre. Econtrario, non poenitere Dei, est Non poeni semel statuta nullo modo mutare,ut est illud in psalmo: Iura- tere Deiauit dominus,& no poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum λυ- secundum ordine Melchisedech. Quo declarat,sacerdotium Christi perpetuum & immutabile fore. Sed relicto tropo,de poenitentia,quae proprie in hominem cadit,videndum est. PRincipio itaq; verbum poenitere,latissime acceptum,si- Verbu poegnificat non tantum propter erratum, sed propter rem nitere i quamcunq; dolere, quam velimus aliter actam esse,vel λς aliter se habere,nullo interim habito iusti aut recti respectu. Ambr. de Quemadmodum sunt,quos poenitet opes suas diuisisse paupe poe-lib. 2-ribus,aut eas tumultuario mentis impulsu, non iudicio perpe ςδptuo ecclesiae c5tullisse,quas vellent reuocatas,equoru numero
Ananias&Saphira fuertit:&generatim sic poenitent omnes, ' qui secundum seculiun tristantur,quorum tristitia non poenitentiam in salutem stabilem, sed mortem operatur,de quibus Lucae s.
dictum est in Evangelio,quod a solicitudinibus &diuitijs &v oluptatibus vitae euntes, suffocantur.
SEcundo,Vocabulum poenitentiae accipitur strictius nempe pro dolore qui ob crimem perpetratum aut erratum commisIum concipitur. Secundum quam significandi rationem, poenitentia more scripturae in veram &falsam seu si Diuisio.. ctam diuiditur. Vt autem vera a falsa recte discerni posset,veteres verae poenitentiae tres partes numerarui, Contritionem, Tres pari.
Confessionem,& Satisfactionem.Rursus veram poenitetiam tς PQ ni duabus speciebus cotineri constat, Interiori & exteriori. Exia ς' ἔ 'terior iterum in publicam & priuata scinditur. Sunt qui publica iterum in solennem & simpliciter publicam secent. Sed haec ultima publicae poenitentiae discriminatio magis rituum publicae poenitentiae differentiam,quam diuersas poenitentiae species denotat. Hae tantum omnes exterioris poenitetiae spe cita ut fructuosae sint interiore poenitentia praesupponiit.In L 3.
209쪽
terim constat,illius exterioris poenitentiae,quae propriὸ Ocramentum est, de qua postea dicemus vim propemodu totam
in absolutione consistere.Quae omnia quam poterimus breuiter exponere conabimur, allaturi, ut speramus, haud parum luminis, non tantum ei rei quae prae manibus est,sed etiam veterum ecclesiae patrum de poenitentia sententijs ac scriptis.
O diemur ergo a verae poenitentiae descriptione, quae fa
ne nihil est quam couersio hominis ad Deu,quq tum fit
ac peragitur,quu peccata quae vel in nobis experimur, vel commisimus,propter Deu, ex animo non sine graui animi dolore odimus cum voto ac proposito deinceps non pecandi, sed vitam in melius comutandi. Tres autem sunt huius poenitentiae actiones, si diuo Augustino credimus, in ecclesia usitatae. Vna est, quae nouum homine parturit, donec per baptis-mu omniti prsteritoru ablutio peccatorii fiat: hoc agitur ante baptismu. Nullus enim qui suae volutatis est arbiter nisi poeniteat eu V eteris vitae, noua inchoare potest. De hac dixit Apostolus Petrus: Agite poeni tentia,& baptizetur unusquisq; vestruin remissione peccatorii.Αltera est actio poenitentiae post baptismu,quae fit pro illis peccatis,quae legis decalogus continet,de qua loquutiis estApostolus Paulus: Timeo ne iterti qua venero ad vos, humiliet me Deus apud vos,&lugea multos ex his qui ante peccaueriit,& non egeriit poenitentia super immunditia & fornicatione & impudicitia quam gesserui. Est de poenitentia bonorum & fidelium poena quotidiana, in qua pectora tundimus,dicentes:Dimite nobis debita nostra,sicut &nos dimittimus debitoribus nostris. Illa utique quae humanae fragilitati,quamuis parita, tamen crebra subrepunt:quae si collecta c5tra nos fuerint,ita nos grauabunt de oppriment,sicut unu aliquod grande peccatum. Nihil enim interest ad naufragium,utrum uno grandi fluctu nauis operiatur & obruatur, an paulatim, subrepens aqua in sentinam&per negligentiam derelicta atq; contempta,impleat nauem atque submem Sat. In dies itaque orantes, Dim1tte nobis debita nostra,manifestamus habere nos,quod nobis dimitti postulemus,atque in his verbis humiliantes animas nostras,quotidiana quodammodo agere poenitentiam non cessamuS.
I Nuenti sunt autem haeretici, qui primam tantum poeni
tentiae actionem ante baptismum concederent: poenitentiam
210쪽
tiam vero post baptismiun,penitus negarent : a Nouato authore Nouatiani dicti, qui & Cathari,quorum impietate no Nouatianistris teporibus phanatici Anabaptime renouare conati sunt. An b puHos no difficile est apertissimis scripturi testimonijs & exem R
plis innumeris refellere. Quid enim eo testimonio fortius, , quo Deus apud Ezechielem cap.xxxj. addito etiam iureiurando, hos haereticos impie mentiri apertissime pronutiat: Vivo ego,dicit dominus,Nolo morte peccatoris,sed magis ut conuertatur & vivat.Per seipsum iurat Deus per maiore enim se iurare no potest se nolle mortem peccatoris, quin potius la- Hebrae. 6psum couerti & viuere.Facessat ergo haereticus,qui Dei testimonium couellere non erubescit. itide Christus apud Matth. cap.xviij.Si peccauerit inquit in te frater tuus, vade& corripe eum inter te & ipsum solu.Si te audieritavcratus eris fratre
tuum. Lucae quoq; cap.xv.sic ait:Maius gaudiuerit super uno peccatore poenitentia agente, quam super nonaginta nouem
iustis qui non indigent poenitentia. Paulus ad Galatas vj.inquit: Fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, huiusmodi instruite in spiritu lenitatis,&c. Et quid apertius eo,Memor esto unde cecideris,dc age Apocaut poenitetiam, & prima opera fac. Et quod Petrus ad Simonem Magum iam baptizatum ait: Poenitentiam age ab hac nequi- Acio.stia tua &c. Possent & alij sexceti loci afferri.Quod si exempla scripturae requiras, habes ex poenitenti b.receptis, Dauide,Manassen,Petrum, Magdalenam Galataru eccletia, Corinthium incestum,& plerosq; alios, de quibus 1 criptura passim meminit.Qui vero plura in numerato habere desiderat,quibus haereticos illos reuincat, hic sanctos illos ecclesiae patres perlegat, praecipue diuti A mbros in duo bus,quos de poeni tetia co- Ambrosi'. scripsit libris,ubi eosdem grauissime ac acerrime confutauit. Quare illos tantu locos,quos illi v ti precipuos pro sua haeresituenda,ex epistola adHebraeos adfertit,attingemus. Prior le- Obiectio-gitur Hebraeoru vj. in haec verba:Impossibile est eos qui semel simi illuminati gusta uertit etiam donti coeleste,& participes facti sunt Spiritus 1ancti,gustaveruntq; nihilominus bonum Dei verbum virtutesq; seculi venturi & prolapsi sint rursus renouari ad poenitentia, rursus crucifigetes sibimetipsis filium Dei,dc ostentui habetes. Hic locus licet duriusculus videatur, Dilutio. tamen fani intellectus adeo poenitentiam non tollit,u t etiam