장음표시 사용
231쪽
tardus aut nullus sequitur affectus:ratione&intellectu saepe apprehendimus, quam utilis sit Dei iustificatiosed infirmita te praepediti, nondum rem tantam ex animo desideramus, sed adiuuante sensim gratia cupimus ut desideremus, scimus bonum, nec delectat agere:sensim vero proficiente gratia, cupi- August.de mus ut delectet. Hoc autem votum, quo cupimus desiderare, Pr dς' quaedam voluntatis praeparatio est, quae fidem iustificantem praecedit:nullus quippe credit, nisi prius cogitauerit esse credendum,& ut credat a Deo expetat & accipiat.Haec ergo voluntatis praeparatio,sua quidem opera habet, quae tamen sunt 2, in diu inera tui dona, iustificationem antecedentia. Nam homo stificatio- quum agnoscit peccatum suum, quum grauitatem poenae s nenis cum mente volutat, incipit temperare a malitia, gemere, la- chrymari, tundere pectus, restituere alienum, facere eleemo- synam de proprio, sitire iustitiam hoc est, remissionem peccatorum eandemque precibus apud Deum ambire satagit. Has cordis praeparationes, & voluntatis conatus ac studia ad pietatem,videre licet in Cornelio illo Centurione, Actorum decimo.quae tame sine aliqua saltem fide, quae donum est Dei, linego non faciebat. De eiuscemodi studijs dicitur: Si in toto corde vestro reuertimini ad dominum,auserte Deos alienos de in dio vestri, & praeparate corda vestra domino. Item Actoruin Esaiae 11. temo:Poenitemini & conuertimini.Et apud Esaiam: Omnes Ioan I sitientes venite ad aquas. Et Christus ait : Si quis sitit, veniat ad me& bibat. Et iterum apud Lucam cap.undecimo: Si vos quum sitis mali nostis bona data dare filijs vestris,quanto maFulge-li I- gis pater coelestis dabit spiritum bonum petentibus se Iam ut ad ane sitim.& caetera quae diximus studia conuersionis, nemo
bona vota negauerit bona PMdam essὶ, ex Dei gratia voluntati nostrae ,eassuifficit. insita, ob quae interdum dicimus Eomine talibus votis aestuan tem, bonam habere voluntatem, tamen haec non est illa bona voluntas seu cogitatio qua bene vivitur.Ηaec enim non accipitur nisi per fidem iustificantem,quae voluntate sequitur prae- Angust.ad paratam. Nam ut Augustinus inquit, Sine spiritu non est vo- Anasta- luntas hominis libera ad bonum,nisi liberata fuerit: non au- RQ δ F tem liberatur, nisi per spiritum sanctum diffundatur charitas In cordibus nostris: non est libera voluntas , nisi eam liberet
gratia per legem fidei: id est, non est libera sine fide operante
232쪽
ERgo quum poccator peccati horrore pallidus, & poenae
metu contremiscens, ac de seipso suae infirmitatis sibi conscius) desperans, per fiducia misericordiae in Christo Roma. nobis propolitae ad Deum confugit, credens, sibi poenitenti, in Christo Iesu qui factus est propitiatio pro peccatis totius mundi) remisIum iri peccata per fidem, accipit gratia praeue alientem & iustificantem, qua voluntas sanatur,ut sanata Dei August.de adiutoriO,legem impleat, quam nulla merita praecedunt.ipsa feινι- α
est enim qua iustificatur impius hoc est,fit iustus qui prius fuit Φ, impius ) meritis autem impij, non gratia, sed poena debetur:
nec ista esset gratia, nisi fratuito daretur: Datur aure gratuito,quia nihil boni ante teceramus,unde hoc mereremur.Nam quae praecedunt bona, Deo inspirante praecedunt: nec tamen ea talia 1unt, ut hoc tantum bonum iustificationis prosita dignitate mereantur . interim nos ante iustificationem nihil se cimus nisi quod bonis inspirationibus Dei non repugnamus, sed assentimur. Vnde vix hac cernere est ullam ex nobis meriti causam, nisi Meriti vocabulo per Catachresim propemodum abutamur,vii dicamus hominem credentem mereri iustificationem, non quidem ex obligatione seu ex operibus quae secimus nos quum ante iustificationem ad peccandum solum ex nobis valeamus sed tantum ex codecentia, quod meritum Meritu c5 congrui appellant. Ex condecentia enim Deus nobis debere grui, meri videtur, quicquid per prophetas,praecursorem suum, vel stip- .im pro sum, nobis promisit,dicens:Poenitetiam agite, appropinqua- ' bit enim regnum coelorum. Et iterum: Poenitemini,& credite Marci r. Euangelio: appropinquabit enim regnum Dei. Et alibi: Vt homnis qui credit in eum,non pereat,sed habeat vita aeternam. Ioan. rQuod si Meriti vocabulum proprie accipias, ne fides quidem quam iustificare dicimus i ustificatione meretur, sed tantum impetrat & accipit: accipit quidem, quod nemo aliter apprehendat sibi remitti peccata, nisi credens Deum sibi propter Christuna non imputare peccata. Iustificationem ergo aliter Rom3-
mereri non videmur, quam mendicuS eleemo juam meretur
ccipere,qui oblatam n6 recusat, sed accipit. Nemo itaque di pri 'ncat,Habeo fidem ut merear iustificatione: alioquigloriantem tra P ar.
retundet Apostolus: Quid habes quod non accepisti 3 Fides I-Thesit enim qua iustificaris gratis tibi data est.Nec frustra Apostolus HRς
233쪽
D A SACRAMENTOtiam.Gratis enim ideo dixit ne fides ipsa superba sit, ne dira sibi: Si ex fide iustificati, quomodo pratis Z ne suae dignitati
quid tribuat,sed hoc tantum suum esse agnoscat, accipere in-Augu.lib. debitam misericordiam & iustificationem. Hanc gratia prae- retract-ς - uenientem & iustificantem,quidam appellant beneficiu Chri ' sti quo liberatur liberum arbi trium, & voluntas praeparatur RQ δ'' faeseudum bonum: quidam vero gratuita imputationem iustitiae seu acceptatione,quod videlicet iusti reputemur pro pter Christum S deinde placeat nostrum opus seu inchoata obedientia, etsi perfecte donec in hoc corporis tabernaculo. Galatir degimus)legi non satisfaciat. De hac scriptu est:Non irritam facio gratiam Dei.Nam si perlege iustitia,ergo Christus graGalat.1 tis mortuus est.Et iteru: Euacuati estis in Christo: tui in lege Ronia. II iustificamini a gratia excidistis.Item: Si aute gratia,iam non Roma. ex Operibus:alioqui gratia iam no est gratia. Itidem: Ei autequi operatur,merces no imputatur secundu gratia, sed secundum debitum. Et vero qui non operatur, credenti autem in eum qui iustificat impium,reputatur fides eius ad iustitiam.
pra diximus comitatur,ac veluti pedissequa subsequitur, non quide tempore,sed causa tantu & natura. Vo-
spiritu M luntas enim in iustificatione nostra gratiae quodam odo coo-h δ' peratur ite vi iustificatio nostra sine voluntate & cosensu acci, pietis n5 perficiatur. Exeplo res fiet perspicacior: Oculus sole videre no potest, nisi solis lunae oculum praeueniat ut videat. Interdiu tamen sole lucente qui super omnes oritur libera est intuitio: hominiq; liberum est oculos claudere ne solis Iumen admittat,aut aperire,ut recipiat. Haud secus impio liberum est praeueniente se diuinae illuminationis gratia a pecca Ambr. de to resurgendi eam accipere vel no accipere, Deo praeuenieti. V0ς gφη ' & per bonum cogitatu ad poenitentiam excitati, dare vel ne- illi' 'ςδ ode essensum velle vel nolle poenitere.Non enim ut saepe diximus in casu primi hominis v oluntate spoliati sed voluntatis sanitate priuati sumus.Natura quae erat bona,qualitate fa- cta est mala. Et ille animi motus,qui nunquam potest sine aliquo esse amore hoc est sine aliqua voluntate, no perdidit appetitu,sed mutauit affectu id recipiens desiderio quod debuit
tali. esutare iudicio. Quemadmodu in grauiter febricitate vis appetendi non extinguitur,sed deprauatur, adeo ut febricitans
234쪽
tantum noxia appetat, salutaria aute, donec sanetur,appetere non valeat. Quem etia sanarino posse collat,nisi medico a no . ixijs dehortanti obteperet illiq; appetitu suu corrigendii prae beat,atq; interim donec sanetur,etsi falutaria non tu appetat, appetere tamen se poste cocupiscat. Eode modo, etsi voluntas Augu.lib- hominis ante iustificatione deprauata sit, volendi tamen uim xςtr 'no amisit quod nihil tam iit in potestate volutatis, quam ipsa voluntas seu ipsum velle. Et quid tande aliud est voluntas, nisi Augustide animi motus cogente nullo ad aliq uid non admittendum Vel ψμ Rhi adipiscenduZErgo etsi nitia coelesti medico piamenta& ωο- Vide Be
cra ruerit bonia velle aut etia Deo praeuenieti sine gratia Dei nar.de ii assentiri no possit, tamen quis non videt hoc voluntatis esse, mi is- ut assentiaturZItaq; vellepinnitere velle resipiscere, velle accipere remissione peccatoria, non est a sola voluntate, sed illud nobiscu operatur Dominus, dum immutatio malevolam voluntate eam facit beneuolam, & suae v oluntati colentientem. Vnde voluntate quidem nostra Deus immutat,& sic operatur in nobis velle:sed tamen quia voluntas inuita mutari nequit Deo cooperatur dum es cosentit.Ex quibus c5sequitur,liomi nem Iustilicari non poste, nisi voluntas nostra Deo iustificati
ac sanati accedat,& Dei iustitia per fidem accipiat. Quamob rem sc1te dixit Augustinus: Qui fecit tetae te,no itusficat te Augustae
sine te.Qui fecitnescaente non enim adhibuisti aliquem eon Vςxb- p sensum,Vt te faceret Deus qui no eras antequam fieres)no iv β'i' i=m volen ei' Iustificat,inquam,ipse te sua iustitia no urdi ' a ,eui Voluntate iustificati accedas. Itaq: totu Deo
recte incribitur,qui voluntatem nostra quam crcado nobis imperiij Ogratia sua praeuenit,& excitat torpescentem, ut lapsum suum norit:postea corrigit nolentem, v t resurgere ve- Rugust de Dirpostremo adi uuat Volentem, ut resurgere possit :& sie G quid in
Ius nostra Dei gratimum est donum. Quia tamen non fit sine noti
voluntatis nostrae assensu, ex gratuita imputatione Dei in nobis inchoat meritum pro quo reposita est nobis corona iusti- 2.Tinio. . tiae, non nostrae: quia quum bona voluntas nostra,ex qua omne meritum pendet,nobis principaliter a Deo sit, nos autem ad peccandum tantum ex nobis valeamus idcirco nullo bono
tacemus,coeleciti corona digni stimus. Sed repotita est nobis Augustii corona iustitia Dei qu.riustium est ut reddat quod resipiseenta pro ottibus promtiit,non quidem ex debito,sed ex gratia. P0 si
235쪽
De grati Vperest ut de gratia subsequente & cooperante paucis dἱ subioquςn camus.De qua dixit Apostolus: Plus illis omnibus labo oraui, non ego aute sed gratia Dei mecum. Postquam itaq; per gratia iustificantem quae est gratia gratis data) hominis
voluntas sanata,& a captivitate qua facta est serua peccati liberata est,absit v t iam secura se putet, & posthac se no indigere Dei gratia adcocupiscentias tentationesi viradas,& ope-Vide epia randum bonii existimet. Quinimo, nemo vel baptismatis vel coςxiii Ar poenitentiae gratia renouatus idoneus est ad separandas dia th ' ia boli insidias & ad euincendas carnis cocupiscentias, nisi per rursus n- continuum & quotidianu adiutorium Dei, perseuerantia bonO-ad Rose nae conuersationis acceperit. Nam quamuis homine a praete-d' ' ritis redemerit ille peccatis tamen scies hominem iter u polleeii 'Heleia peccare ad reparationem sibi multa seruauit,quemadmodum vita. possit illum & post ista corrigere,quotidiana illi praestans r media, quibus nisi freti cofii'; nitamur, nullatenus humanos Eπ cQςib vincere poterimus errores.Necesse est enim,ut quo auxilian Μς qui w vincimus, eo iteru non adiuuante vincamur. Ergo quicundi η'. Aue ducti gratia Dei, qua iustificamur per Iesum Christum
dominum nostrum,ad solam remissionem peccatorum valere,non etiam postea necessariam esse ad adiutoriit, ut amodo non comittantur,anathema sit.Item,quisquis dixerit eandem
gratiam Dei per Iesum Christum dominum nostrum propter hoc tantu nos adiuuare ad non peccandu, quod per ipsum nobis reuelatur & aperiatur intelligentia mandatorum,ut sciamus quid appetere,quid vitare debeamus, non autε per iliam nobii de affectum praestari, ut quod facienda cognouerimus, etiam facere diligamus atq; valeamus, anathema sit. Vtrunm enim est donum Dei,& scire quid facere debeamus, & dilige-Iaom.I- re ut faciamus.Sicut enim de Deo scriptum est, Qui docet nominem scientiam:ita scriptuin est etiam, Charitas ex Deo est.
Roma. Et iterum: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per spiritu in sanctum. Item: Quicunq; dixerit, ideo nobis gratiam
iustificationis dari ut quod facere per liberum iubemur arbi. trium, facilius possim is implere per gratiam, tanquam etsi gratia no daretur non quide tacite,sed tamen possimus etiam sine illa implere diuina mandata anathema sit.Nain quia Do Io η- 1 minus de fructibus mandatorsi loqueretur,non dixit Sine me
236쪽
ADdenda sunt, ut haec illustriora fiant, duo diui Hiero Hiero.eε-
nymi dicta.Primum,Anathema sit, Si quis dixerit Deu to Pelag. impossibilia praecepisse. Alterii, Qui dixerit nos possie φ mandata Dei implere fine gratia, athema sit. Lex ergo pos sibilis est, sed per gratiam. Vnde & post iustificationem, gratia voluntati accedere debet,ut lex: impleatur. Cuius clarissima testificatio in ecclesia, oratio est:ad quam reconciliati per oratio grascripturas Veteris & Noui testamenti, quammaxime frequen testimorandam & nunquam intermittenda inuitantur&prouocati- η μη
tur. Quum enim in oratione dominica oramus,Ne nos indu- Lucae 18.cas in tentatione, hoc est, ut peccatoriuri tentatione superare
possimus,uel: t spiritus Dei unde pignus accepimus adiu- Roma.suet infirmitate nostra,quamuis eoipso liberii non diffiteamur arbitriti,tamen fatemur eivspotestatem non sufficere nisi adiuuetur infirmitas. Distinguenda est lex & gratia. Lex iubere r-- .nouit gratia iuuare. Nec lex iuberet, nisi esset voluntas. quis stricii genim statuae quid iusseritZNec gratia iuuaret,li sat esset volun uatitas.Iubet ut habeamus intellectit,ubi dicitur:Nolite esse sicut equus & multis,in quibus non est intellectus, & tame oramus ut habeamus intellectu,quum dicimus, Da mihi intelle- Psal. iis hirm ut discam mandata tua. Iubetur ut habeamus sapientia, quum dicitur:Stulti aliquando sapite:& tamen oratur,ut sa- Psal. os pientiam habeamus,v bi dicitur: Si quis autem vestrii indioet I cobi ii apientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter,& non
improperat,& dabitur ei. Iubetur ut habeamus cotinentiam, Exod-2oquum prohibemur concupiscere:& tamen oratur, ut cotinen PςVς-Friam consequamur. Quu scire inquit Sapiens quia nemo po e '.' 'Atest esse cotinens,nisi Deus det,& hoc ipsum erat sapietia selia η '
re cuius esset hoc donu,adij Dominu & deprecatus sum eum. Postremo,ne nimiu sit longum cuncta percurrere, iubetur ut non faciamus malum,u bi dicitur, Declina a malo: & tamen Psal. 6oratur,ut n5 faciamus malum, uti apud Apostolum legimus: Oramus autem ad Dominii, ne quid faciatis mali. Iubetur Vt r. Cor. is faciamus bonum,ubi dicitur: Declina a malo, & fac bonu: & Psal. 6tamen oratur ut faciamus bonum, quum dicitur, Non cessa- Coloss.Imiis pro v obis orates & postulantes, ut ambuletis digne Deo in omni opere & sermone bono. Sicut ergo agnoscere debemus libertatem voluntatis,quu haec nobis praecepta videmus: ita agnoscere debemus gratia,quum eadem petere debeamus.
237쪽
Atq; ideo veruin est,gratiam non tollere liberum arbitrium, Gratia no sed magis statuere,quemadmodum per fidem non tollimus letoli it libe- gem,sed magis statuimus.Gratia enim liberum arbitriu quod V m δ bir sanet & adiuuet praesupponit,sicut medicina aegroti voluntam ag s sta- tem, medicinam non auersantem. Et fides propterea a Deo tuit. datur,ut per fidem, gratiam qua legem impleamus, impetre-
RQ δ'' mus: quod impossibile erat legi, per fidem in Christum
obtineamus. robieetio. Ed dices,Si lex possibilis est per gratiam ostende ergo hota lat-I minem qui gloriari possit , se in hac vita euandiu car concupiscit aduersus spiritu perfecte legem implere,im;
Dilutio. sine peccato esse. espondemus, haec duo no pugnare, nempe, non inueniri hominem in hac vita sine peccato,& tamen fieri posse per adiutorium gratiae & spiritus Dei ut inueniri possit quis sine peccato quod ecclesia in Virgine matre usu venisse, etiam asserere non dubitauit. Multa enim uini quae fieri pos- sent, quae tamen no fiunt. Oratorem descriptit Cicero,qualem nemo hac en iis potuit comonstrare: nec tamen lic descripsit, Nemo in v t impossibile iit talem fore. Sic etsi nemo sit in hac vita qui hac vita si audeat dicere,sibi non neces laria precationem O Iationi, do-Πς pςςς minicae, Dimitte nobis debita nostra: vel se non habere pecca
tum ne diuo Ioanne apostolo teste seipsum decipiat, & veri 'Φψ ta,rieo non fit:tamen-ς t fiat quandiu vivimus, sedulo conandum atq; poscendu est. Tolerabiliter in id quisq; lallitur. Innocen. nec diabolica impietas, sed error humanus est, elaboranda Moptanda affirmare,etiamsi quod affirmati no possit ossedere. Id enim credit fieri posse,quod certe laudabile est velle.Qupa autem idem Apostolus cadem epistola dixit, Qui natus est ex
Deo non peccat: intelligendum est, eatenus quatenus ex Deo natus est,& in charitate manet, & secunda charitatem operatur,non peccat. Charitas enim non agit perperam, sed auget& perficit eam vanitatem quae ex Deo est:minuitq; ac cosumit cupiditatem,quae ex Adam est Interim tamen haec cupiditas,
radix illa peccati,quadiu est in membris nostris, lege quadam sua repugnat legi mentis: quo fit ut nemo quantumuis pius sit qui non cogatur queri se longe a persectione legis abesse, suosq: conatus in dies infirmitate carnis remorari, quemad- Matth. modum Christus ad tres illos discipulos dixit: Spiritus quidem promptus est,caro autem infirma. Aliud est sitie peccato.
238쪽
aliud sine crimine vivere: aliud,ambulare in omnibus iustifi- , cationibus domini sine querela, quod M. Zacharia& Elisa- Lucaei. belli legimus:aliud,in nullo labi vel infirmari. Vixit Zachaia Aure-Auxias sine querela,sed non vixit sine peccato. Sacerdos enim erat,at omnes sacerdotes tunc necesse habebant ex lege,primi- Ide de id ius pro peccatis suis offerre sacrificium, deinde pro populo. Pore .ser. Peccati appellatione omnis humanus lapsus, Omne vitiu venit sed quod in querelam venit,non qualecunq; etia tetatiO- Peeel urinis humanae vitiu,sedgraue peccatu est Homines itaq; pij etsi quid signi sentiant imperfectione 1uam,& pugnam illam interna carnis nee: ct spiritus qua fit v t spiritus per carnem remoratuS non adim*le t legem: tamen quum carnis desiderijs non obediunt,nec ex Libent inebra sua arma iniquitatis peccato,possunt dicere: Iam non ego operor illud,sed quod habitat in me peccatum: Rom.7. hoc est hixitualis quidem & internus homo ad perfectionem Jegis contendit,sed peccatum inhabitans nimirum intestina ilia concupiscendi vis, quae perpetuam sedem in membris no- fixis, dum vixerimus, habet perficere non sinit. Velle quidem ibidem. adiacet mihi, perficere autem bonum no inuenio.Nihilo secius tame imperfecta illa obedientia Sr opera nostra, adiuta per gratiam subseqyentem,etii legem non adimpleant, tamen Deo placematon quidem propter dignitatem voluntatis seu operis nostri,sed imputatiue per gratia. Postquam enim deus Roma. per gratiam iustificante nos recipit in filios & cohqredes Chricti,idq; per fidem,fit ut postea opera nostra tanquam filioru &reconciliatorum,in fide & timore filiali facta,licet non admodum perfecta & absoluta, Deo placeat,quia iam placent personae per Christum, ex cuius perfectione nostra imperfectio-atem supplemus: sumus enim membra corporis eius ex carne dc ossibus eius, te plenitudine eius omnes accipientes,& iustiriam eius nostram facientes.In quam sentetiam dixit Apostoliis:Nihil ergon sic danationis est ijs qui sunt in Christo Iesu, Eph- qui non secundum carnem ambulant. Nam ut subijcit,deus filium suum mittes in carne, prae se ferentem similitudinem pec Rouias
irati,de peccato peccata damnauit.eum enim qui peccatu non Christ' a
nouerat,pro nobis fecit peccatu,id est,hostia pro peccato no Pςis S pςς alia ratione quam ut iustificatio legis id est, quam lex promisit, impleretur in nobis,& via maledictione legis qua dici- peeeato 'tur,Maledictus omnis qui no permaserit in omnibus quae scri Galat-3
239쪽
pta 1 unt in libro legis, ut faciat ea liberemur. De maledicto enim legis per Christu redimimur,qui pro nobis factus est maEsaiae ledictum. in Christo manentes per Christu qui solus legemi p. i. l. implςWix lagςm imputarive implemus,si tamen non secudum
Rom.f. carnem ambulaueriinus, id est,etsi plerunq; carnis cupiditates& illecebras persentiscamus,illis tantum nullum consensum praebeamus,nec secundum carnis delideria ambulemus,ut ex reliqua infirmitate, innitentibus nobis super Christum, nihil vi, peeea d in nationis iit timendum,quod Christus vim & tyrannidemti per Clui peccati eneruauerit,ut amodo in nobis mortem operari non .. ζά ς-δ possit, nisi rursiis a Christo declinantes, per consensum in ita lud ruamus. In summa statuendum est nos per gratiam Salu toris in hac quidem vita proficere deficiete scilicet sensim cupiditate,& crescente charitate, per subministrationem spiri-r.Cor..is tus sancti: sed perfici demum in illa vita futura,quum cupidianus tota extinguetur,& cliaritas complebitur.
shq uti do I Iςix 'x qutem haec gratia subsequens seu cooperans,comitae .o mitari Voluntatem nostram,quod voluntas nostra sa-Iuntate no nata per gratiam iustificantem,iam nacta sit aliquam stram. libertatem repugnandi infirmitati suae & bene operandi non quidem iam timore poenae,sed amore Dei & iustitiae quu iam Rom.1. adiuuetur a spiritu sancto,quem in iustificatione Deus nobis impertit,& per eundecharitate in cordibus nostris diffundit. Proinde in recociliatis seu iiivificatis, voluntas in pijs actio Manichsi- nibus otiosa non est,quod impij Manichaei volebant qui voluntati nullam actionem tribuebat, ne quidem adiuuante spiritu sancto, perinde atq; nillil interestet inter voluntatem &saxum.Quae haeresis hac tempestate renouata, multis praecipi Tot epist. tio fuit Quinimo Paulus apostolus,quemadmodii ubiq; gra- aut Roma. tiam dei & spiritus sancti auxiliu quam maxime amplificat,itata 'imul&acuit diligentia nostra ubens cauere ne frustra vel in
vanum gratia Dei accipiamus,sed pro nostra virili adiuuategratia in dies proficiamus,& semper in anteriora nos exted Philip nui .Qu'd facietibus deus auget dona sua in nobis:negligenMatth.aF. tibus vero, etiam prius collata dona rursus adimit, quemad-Lάξ, ἡ mota docet parabola euangelica de negotiatoribus. Quam-Ambh. d. xii auxem Omnia opera pioru ,dei sint dona ex quibus magis v a. gξf. deo debitores tumus quam ipse nobis, ipse est enim qui oper tib.2.caa. tur in nobis non tantum velle,sed etiam perficere pro sua bona
240쪽
na voluntate,& qui praeparauit opera bona ut in illis ambulemus: nihilominus tanta est Dei benignitas,ut quod ipse post Berna da iustificationem operatur in nobis,idipsum nobis propter ω nnv-isi tium illum consensum nostrum & bonam voluntatem quam adhibemus,non tamen absq; eo,in meritu imputet.Et ad hoc donat nobis nullis meritis praecedentibus fidem iustificantem,ut principiu posset esse meritorum. Datur siquidem uni- Ambr. d.
cuique sine merito unde tendat ad meritum,& datur antevl- Voca-gen.
lum laborem,unde quisque mercede accipiat secundum labo-- rem,sicut dicit Apostolus: Unusquisq; aute propriam merce- i. r.Ddem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus adiutores, Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. Exemplo res Simile fiet dilucidior: Ex terra sterili nemo fructu expectat sed ter- Ambr. dera iam bene culta & imbre Qecunda, habet quod ab ipsa expeta 'ς g qctetur:iaciturq; in eam seme,non ob hoc,ut ipsum solum maneat,sed ut fructum afferendo,multiplex atq; numerosum iit. Terram vero iam facientem fructum suum,laudamus,atq; illi omnem prouentum propemodum acceptum ferimus. Itidem dominus habens seruum & inutilem,& frugi,utriq: pecuniae Μ-un u pondus credit,ut in eo ambo operentur: Ille desidiosus recondit pecuniam domini sui,& nullum fert fiuctum: hic ponit pecuitiam domini sui ad usuram ut lucretur duplum: Dominus, etsi serito frugi nihil magis debeat quam alteri,quod uterque sitferuus& obligatus ex debito operari:Item licet seruus fru- gi nihil de suo sed tantum pecuniam domini sui ad usura ponat:nihilo secius tamen,quia hic seruus voluntati domini voluntatem suam accommodauit, & peculio concredito bene usus fuit,dominus eundem perinde commendat,acsi de eo optime meritus titisset: Euge inquiens serue bone & fidelis, Squia in pauca fuisti fidelis, super multa te constituam,intra in rgaudium domini tui. Habent ergo opera nostra post iustificationem meritum suum, habent dignitatem suam quam mu- 'tuantur ex gratia, non habent ex seipsis. Deus enim ex suinmamisericordia illa opera,licet imperfecta,digna reputat, illisq; Matth. ingentem mercedein repromittit ac persoluit. Quamobreni hoc meritum quod operibus hominis reconciliati seu iustificati Deus imputat, recentiores meritum condigni appella- tuleritu e5runt.Meritum quidem non ex dignitate operis,sed ex gratia digni cur
Dei α merito Christi, quo nili opera notitia bona sustenta. ita dictit.