장음표시 사용
211쪽
statuat. Veteres,de quorum numero sunt Ambrosius, Chrysostomus, Theophylactus, & caeteri ferme omnes hunc locum de baptismo intelligunt,quod hunc impossibile sit iterari. Et sententiam suam his verbis Paulinis nempe renouari ad poenitentiam, item crucifigentes sibimetipsis filium Dei,& ostentui habentes confirmat. Nam qui post baptisinu in quo cum Christo cruci configimur & consepelimur labitur, ac putat aliam renouationem baptismatis superesse, is Christudenuo Roma si crucifigit. Semel crucifixus est Christus, semel peccato mor-eeetesia ba xxiv est: modo non moritur. Ergo & unicum oportet esse in ptisma. ecclesia baptisma, non plura. Potest etiam secundum veterum
Uerbu im sententias de blasphemis intelligi ut verbu,Impossibile,capia PQRibiiς- tur pro,admodum difficile.Blasphemos enim,qui Christulterum crucifigunt ac ludibrio habent, renouari posse ad poeni , i tentiam, valde difficile atq; adeo apud homines impossibile
videtur. Interim tamen nemo negauerit, id apud Deum nequaquam esse impossibile, si blaspheino poenitetiam dare de
Reg-2 creuerit. Exemplo sint in veteri testamento Manasses,in nouo
3 Pδy 3s Paulus qui quamuis blasphemi & persequutores Dei fuerint,
y D Q δ consequuti tamen sunt veniam. Caeterum qui hunc locum de finali blasphemia seu in cenitentia aut desperatione tantum intelligunt, videntur nobis quamproxime ad germanam epistolae intelligentiam accedere,quae nulla habet absurditatem. Matili- It Nam & Euangelium docet, unum tantum genus esse pecca- ωδygi ti,quod Christus peccatimi in Spiritum sanctum appellat,n Augustide que hic,neq; in futuro seculo remissibile. Hoc beatus Augusti peccat. in nus & caeteri sancti patres, finalem impoenitentiam seu despe- spiritu san rationem usq; ad mortem,interpretantur.Nam haec sola non Hμφ' remittitur, quod proprie cum gratia pugnet. Qui enim fieri potest ut obstinatus & desperans, gratiam remissionis peccatorii accipiat quam repudiat Z Caetera omnia,quantumuis grauia crimina etiam post baptismuin quamlibet saepe iterata,vera poenitetia dilui tota scriptura proclamat.Iam locum illum ad Hebraeos sic recte intelligi, satis indicant praecedentia, quae Cap.r declarant sequentia.Superius enim dixerat: Videte fratres,ne sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo uiuo,sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies donec hodie cognominatur, ut n5 obduretur quis ex vobis malitia peccati. Hic apostolus clare significat se poenitentia post
212쪽
baptismum pertinere, qui& obtestatur fratres, ut sese mutuo cohortentur, donec haec vita superstes est,nequis omnino ex ipsis incredulitati obnoxius,obduretur malitia peccati,nimirum solos incredulos & finaliter obduratos, non aute resipiscentes &pijsc5monitionibus obedietes,ab illa requie excludens. Quibus enim,ut subest,iurauit dominus, non ingressu ros in requie,nisi his qui no obedierunt, quos videmus, quod non potuerunt ingredi propter incredulitateZalioqui remissio peccatorum,quod ad credentes attinet, uniuersalis est. Omnis enim qui credit in eum,no coniundetur. Item, Sic Deus Esaiae dilexit mundit,ut filium suum unigenitum daret,ut omnis qui Roma. Io. credit in eum,non pereat, &c. Sic itaq; intelligendus est locus λψῆnta ille ad Hebraeos, Impossibile esse renouari eos, qui Christum iterum crucifigunt & ludibrio habent, id est, renouari non
postunt qui Christo increduli sitiit, qui Christi fide deserunt,
qui Christum contemnunt,qui Euangelio amplius non obe- Actorii 4-diunt,quod non sit in alio quoquam salus. Potest&sic enarrari locus, Impossibile esse eos,qui bonum Dei verbum reliquerunt,ad poenitentiam renouari,tantisper scilicet,donec ludibrio & ostentui filium Dei habent. ATq; hanc esse vere Pa utinam sententia,ex alterius loci, Alter Ioc quem haeretici ex eade epistola cap.x. obijciunt, inter- duriuscu-pretatione magis perspicuti euadat, qui sic habet, Volu Τμε tarie peccantibus nobis post accepta notitiam veritatis, iam non relinquitur pro peccatis hostia, sed terribilis expectatio iudicii. Quo certe nihil aliud inculcare vult Apostolus,quam Dilutio Christum esse vivam illam pro peccatis nostris hostia in cruce
immolatam, atq; hanc Veritate nos retinere oportere. Alio
qui si post notitiam huius veritatis voluntarie peccauerimus, hanc veritatem atq; adeo Christu ipsum deserentes, certe nihil superest, nisi v t in iudicio poenas demus. Vnde huius loci eadem omnino est sentetia,quae est illius apud Ioannem: Qui Ioan. εnon credit in eum,iam iudicatus est,quiano credidit in nonu ne unigeniti fili j Dei.Et iterum: Qui autem incredulus est fi lio, non videbit vitam,sed ira Dei manet super eum. R is hoc est peccatum illud ad mortem, de quo in prima epistola idem Apostolus ait: Est peccatu ad mortem, pro eo non dico ut quis Peccatumoret.Non magis ergo ambo hi loci ex epistola ad Hebraeos ei δ Qxxqtati, reuertente per poenitentia ad Christum repellunt, quam ζ
213쪽
Psal.68 illi apud Ioanem. Vtrobiq; enim significatur incredulos iani iudicatos esse,iram Dei super eos manere,quamdiu increduli sunt,quamdiu filium Dei iteru crucifigi mi & ostetes habent, quamdiu volutarie peccat, notitia veritatis semel accepta,voluntarie relicta ac contempta,quamdiu filiu Dei conculcauerint,& sanguine testamenti,in quo sanctificati sunt,pollutum duxerint,& spiritui gratiae contumelia fecerint, hoc est, gratiam quae est in Christo,repudiarint.Nam quisquis ad Christuper poenitentia & fidem reuertitur, horum omniu contraria Matth.Ia facit,ad quem no pertinet haec Christi comminatio, Non re-Ti s mittetur hic neq; in seculo futuro: sed tantii ad illos qui sub-B0i β' uersi sunt & proprio iudicio condemnati,de quibus scriptum est: Dedit illis Deus spiritu compunctionis, oculos ut non videant,aures ut non audiat.Item, obscurentur oculi eorum ne
videat,& dorsum eoru semper incurua.Iam & totius epistolae Scopus e- scopus hanc sententia manifeste asserit. Paulus anim totailla PistQi epistola ad Hebraeos fere nihil aliud agit, quam ut discernatri h R'- saerifieia veteris legis, ab illo unico sacrificio propitiatorio, Christo, doceatque omnia illa, in hoc unico iam euacuata &adimpleta esse, quo fiat ut impossibile sit, eum qui Christum quem semel amplexus est rursus contempserit, renouari per aliam hostia,quum no sit alia pro peccatis hostia,quam Christus, quem qui relinquunt, frustra ad alias victimas seu opera Romario confugiunt.Ignorantes enim Dei iustitiam,&suam volentes costituere iustitiae Dei no lunt subiecti.Finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti. Ex quibus omnibus consequitur, verissimam esse hanc ad Hebraeos epistolam, poenitetiam post baptismu magis statuere quam tollere, quum Paulus iubeat ac obtestetur, admoneri fratres per singulos dies, donec hodie cognominatur,ut non obduretur quis malitia peccati, sed ut participes Christi effecti, initium substantiae eius usque Quid per ad finem firmii retineamus: per initium substantiae initia pie initiu sub talis significans, scilicet baptismi&poenitentiae doctrinam, si xi Pδμ quam tenentes non obdurabimus corda nostra, sicut illi quiisebiae z propter incredulitate a terra promisitonis sunt exclusi, quin potius plena fiducia accedemus in in troitu sanctorum,in sanguine Christi,aspersi corda a conscientia mala,&c. ' ἡρπ', Onsutata itaq; sententia plane haeretica & plena impie- post nau- talis,de pinniretia,quα post baptismu in ecclesia a git ur, paucis
214쪽
paucis disserendum est.Hanc beatus Hieronymus, Tertullia- fragium tarium sequutus, secundam post naufragium tabulam tropo hμιδ- haud ineleganti appellat. Qui tropus tam placuit posteris,
ut fere in omnium de poenitentia distirentium ore versetur. niel.
Prima tabula, qua subnixi, ex diluuio peccatorum tam in A - Prima i dam veluti stirpe,quam postea male vivendo, quacunq; tan- hμ3- h dem ratione contractorum, enatamus, baptismus est: post e V με' quem acceptum, si rursus naufragium fecerimus, nulla pro peccatis noua hostia restat, sed tan tum superest haec secunda tabula, Poenitentia:quam si grauiter donec vita superstes est Secuda ea apprehenderimus, ac apprehensam persequuti fuerimus,non bula, P dubium quin rursus ad salutis portum pertingemus, quamlibet etiam periculosi sint, in quos postea incidimus,peccatorum scopuli. Remedium sane in ecclesia summe necessarium, quo sublato, quantula quaeso hominum pars fuerit, quae post , baptismum, nullius peccati aut etiam criminis sibi conscia, vitae aeternae participationem sperare queat Zut nulli nobis
immaniores haeretici unquam fuisse videatur, quam Nouatia figetiei Ini, qui tam necessarium animae medicamentum e medio tol- mnia im-Iere conati sunt. manissimi
Porro ecclesiastici patres veram poenitentiam tribus par- Pinnitentibus costare quemadmodum &superius meminimus VR in ἔφης nobis tradiderunt. Contritione, Confessione&Satis, i ibi odiactione. Loquimur autem de poenitentia,non quae proprie sa tibus con-cramentum est, nam ea uti caetera sacramenta, suo verbo, suo iux- item elemento sacramentali tanquam partibus suis essentialibus constat. Sed de poenitentia loquimur,quae totam hominis conuersationem seu renouationem complectitur. Ea enim tum demum perfecta,cosummata ac fructuosa censetur, si tribus illis partibus absoluatur. Sunt qui poenitentiae duas partes faciant, contritionem & fidem. Sed fides, nostra quidem sententia, non proprie pars, sed magis radix&fundamentum Fides an est, non tantum poenitentiae, sed & omnis operis boni. Omne Pyςpxiς
enim quod non est ex fide, peccatum est. Orthodoxi doctore, pse si fidem appellant ianuam ad salutem, non quod fides si tamen Roma.i
secundum omnem suam rationem accipiatur initium tan- Fides ad satum omnis bonae actionis sit & nihil praeterea, sed potius iv kxλRμδ- tale sit initium, quod & perpetuo prosequatur progredien- 'tem,& in actionibus pietatis praecipuas agat parte . . Quaes
215쪽
Vae omnia ut clarius intelligantur,meminisse oportet
eorum, quae in primum articulum Symboli apostolici - ex Augustino retulimus, quae hic repetisse ac illi strasse superuacaneum haud putamns: nempe duplice aut triplicem etiam esse fidei seu credendi rationem. Siquidem una est,qua Deum esse,ac caetera quae scriptura commemorat,non aliter quam historica quada fide recitata,vera credimus.Vnde& historica fides appellatur quam nobiscum daemones communem habent. Altera, qua Deo credimus, quae persuasio &constans opinio est, qua fidem &promissionibus& comminationibus diuinis adhibemus, quam habent iniusticum iustis communem.Nam ut Apostolus ait reuelatur ira Dei super omnem impietatem & iniustitiam hominum eorum quiveritatem Dei iniustitia detinent:id est,ira Dei reuelatur hominibus etiam iniustis, quiveritatem&iustitiam Dei qua sciunt Deum esse, Deum peccatis irasci, Deu scelera punire in iniustitia detinent & contemnunt, Tertia fidei ratio est, qua in Deum credimus, solis pijs peculiaris, quae certissima quaeda fiducia est qua totos nos Deo submittimus, totiq: a gratia & misericordia Dei pendemus. Haec& spem complectitur &charitatem indiuiduam comiatem habet.Est enim ut Augustinus ait fides, qua amando in Deum itur,nimirum quam Paulus describes ait, fides quae per charitate operatur. Prima credendi ratio,seii fides illa historica,si solam accipias,informis est,& veluti adhuc mortua. Altera vero,qua Deo tantu credimus,necdum tame erga Deum
religiosa pietate assicimur, manca. Sed tertia, qua in Deum credimus, pioq; affectu in eum tendimus, ea demum vivida atque integra fides est. Fides ergo qua persuasum habemus, Deum esse,item qua Deo vel promittenti vel cominanti credimus, spiritualis aedificij initium est. Oportet enim accedentem ad Deum credere quia est, & quia inquirentibus se remunerator,deserentibus vero grauis impietatis vltor sit. Fides vero qua in Deum credimus, haec non tantum initiuntinbone actionis quin potius ut actio quaecunque bona sit,facit:& quod actioni nostrae deest,supplet non ex sua dignitate sed ex misericordia Dei quam accipit seu apprehendit. Haec fides quatenus homini ad assentiendum his quae credenda sunt, a Deo infunditur,fides infuse dicitur; quatenus vero post iustificatio
216쪽
scationem vel per auditum verbi, vel per visa miracula augescit,acquisita.Rursus, quatenus se non exerit, habitualis:quatenus vero sese exerit,& exercet,actualis appellatur. Nec hoc omittendum est, fidem secundum duas priores crederi rationes in in tellectu consistere, secundum tertiam vero etiam in voluntate,quod actio fidei sic accepte quod est credere fidero,& adhaerere Deo) non solo intellectu, quom fides illuminat, sed & voluntate, quam accedente charitate inflammat, perficiatur.Iam etsi fides, spes & charitas tria dona spiritus sint,&singula suas dist1nctas habeant rationes: tamen hoc constat, eam fide,qua in Deu credimus quae sola efficax, syncera, integra & salutifera est nec infundi, nec accipi sine spe & charitate. Undecisi tria haec ratione, n5 tamen tepore separatur, quia rimul accipiuntur. queadmodum enim raditis, illuminatio, & muti pore sunt ac fiunt, licet ratione atq; etia re ipsa cistincta: sic in i ustificatione hominis fides, spes & charitas simul in cordibus nostris per spiri tum sanctum dimindutur. Sic enim Paulus ad Roma.v.testatur, iustificari nos perfidem, ea scilicet in qua stamus, & gloriamur in spe gloriae filiorab Dei: pe quidem non qualibet, sed spe quae non confundit, hoc est, non pudefacit,quod charitas Dei effusa sit in cordibus nostris perspiritum sanctu qui datus est nobis. Nam quod alibi Apostolus ait,Si habuero omne fide,ita ut montes transferam charitatem autem non habuero, nihil sum: non sic accipiendum est,quasi antegra & syncera fides sine charitate accipiatur sed magis exaggerandi gratia per hyperbolen dictu videri debet, attestantibus Chrysostomo ac Theophylacto. Nam & Basi- Iius Magnus locum hunc citans in epistola quadam ad Neo caesarienses, haec subijcit:Non quod horum quae commemorauimus,singula sine charitate possint inueniri sed quod sanctus Paulus voluerit testimoni js cofirmare quod dixerat,praeceptum charitatis infinitis partibus esse reliquis omnibus excellentius. Itidem diuus Ambrosius ad Herontianum locumhimc exponens:Sed arbitror, inquit, propositi gratia hoc dixine Apostolum. Neq ue enim videtur mihi, qui habeat om nem fidem ita ut montes transferat, charitatem non habere. Hactenus Ambrosius. Interim non negamus, fidem donum Dei esse speciale, etsi desit charitas, certe fuerat in illis fides aliqua qui dicunt, In nomino tuo eiecimus daemonia. Fuit in
Habitu iis. Actualis. Fides in intellectu. Fides invo
Fides iustificans non accipie sine spe charitate-
stola ad Neocaesa Ambro. ad Herontia- epistol-7 Fides do nil speciale etia sine charitate. Ioanori
217쪽
Caipha aliquod fidei donum,quum diceret:Expedit vobis vi
unus homo moriatur pro populo. Est & in sceleratissime via uentibus Christianis nonnulla fides reliqua,de qua dixit apo Iacobi t. stolus Iacobus: Fides sine operibus mortua est. Sed fidei integrae ac syncerae nimirum secundit tertiam credendi rationem acceptae,cui iustificatio tribuitur non potest abesse charitas. Frustra enim credis,esse Deum,& esse Deum unum,sili sic credas Deum esse, ut illi omnia accepta referas, omnemque tuae salutis spem in illum defigas. At id non facies,nili fidei adiungas charitatem, ac postea pijs operibus testeris, & quod cre das & quod ames. Vibiis repetitis ac praemissis,iam ad poenitentiae partes Contritio
Timor seruilis. veniendum est.Prima itaq; pars contritio est,quam ecclesia vocat vehemente animi amaritudinem acinti
mum dolorem conscientiae, quae Deum peccatis irasci sentie,&se peccasse grauiter dolet cum voto vitam in melius comu
tandi .Haec incipit quidem & concipitur v t plurimum fide historica & timore seruili, sed non perficitur nisi fide syncera &timor e filiali. Principio enim fides illa secundum prima & se
cundam credendi rationem qua Deum esse,eundemq; iustum ac veracem credimus,limorem seruilem parit,peccantes metu Ambrassi. poenae terrentem. De quo dictum est, Ambrosio & Augustino a. de Voc- testibus : Initiu sapientiae timor Domini. Hic in nobis auge-
. . scit,quii no titia legis diuinae, notitiae legis naturae animis in-o it 16 1 sculptae accedit. Nam quit peccatu nihil aliud sit, quam factu,
Prouer.r dictum,aut concupi tu contra legem,cosequitur, v t per legem cognitio peccati fiat:& quo magis in notitiam legis penetra mus, tanto perspicacius peccata &delicta nostra cernamus, quamq; procul simus ab obseruatione legis, veluti in speculo. quodam intueamur. Ergo quum lex veluti digito ostendat accommonstret peccatum,non tantu quod opere, sed etia quod affectu committitur: praeterea doceat, Deum peccata nostra seruerissime tam in hoc quam in futuro seculo punit urum,acpidd, histo subinde huic notitie conscientia nostra per fidem assentiat:fit xlea eum ti ut haec fides cum timore seruili coniuncta, grauem animi conmore serui cussionem, terrorem& amaritudinem pariat, quibus cordis ii xς Qxς nostri superbia fian itur, ac vetoris hominis inectus veluti
scientiae. conteruntur comminuunturq;.R b Incussione huius timoris,
doctrina poenitentiae baptista exorsus est:Progenies cinquit vipe
218쪽
viperaru, quis vos docuit fugere . ventura iraZIam securis ad
radice arboris posita est.Omnis ergo arbor quae non faci t fructum bonum,excidetur & in ignem mittetur.Nec aliter Christus docet:Nisi inquit)poenitentiam habueritis,omnes simul Luz.uPeribitis.Et alibi: Nolite timere eos qui occidui corpus ani Μ xxii i mam alite no possunt occidere:sed potius timete cum qui po teit & corpus & anima perderein gehenna. Itidem apostolus Vetrus prima cocionepost acceptum spiritui sanctum, Iudaeis Actor. 1 huc timore angerit,ex prophetis argues&cotestans quod Ie
tritio ferine ex hoc timore, quit scilicet peccator in legem di- ι m hom. unam Intuens,considerat interiore animi sui immunditiem phlegi Dei repu3nantem,simul cum magnitudine turpitudine, ' ac scissitate criminusuoru, repetens, quotie in ea relapsus,& -7 quandiu in suis tenebris ac sordibus versatus sit, quantisin bonis seipsiim interea priuauerit, a comunione totius corporis Christi separatus,obnoxius aeterne gehenae supplicio.ex atra
huc horrore no sentitit,nec dolore ullo aut metu irae Dei asti-outur,sed securi indulget suis cupiditatibus,vel quasi nihil habeant vitii,sibi blandamur hypocritae,longe a poenitetia sunt, de quibus Propheta ait:Non est timor Dὼ an te oculos eorsi' Psal. s
peccatorum pinnatentiam totam absoluere. uin po- Rm Vtiiii laus is solus adeo non suffecerit,ut & exitialis sit, quod desperationem gignat,nisi proficiat ad spem veniae, per coteinplationem misericordiae di uinae, & succedat fides illa seeundum tertiam credeura ratione quae accedens demum facit, ut timorem seruilem comitetur timor filio dignus,cui comisia disinii πι- ncent,non tarn quod pertrahant in sehenna, sed quod patrem ii zz optimum ac lic de nobis meritu odiadunt, quale videre esti
nitis qui grauiter inparentes doliquertit. Primum enim metu poenae seu plagam peccatum oderunt,deinde paternae pietatis memoria iubeunte, v bi fiducia redituS in gratiam coeperin si etiam ex amore comisia detestantur,lic,v t elii nullus deinceps
219쪽
ne pMit immineat poenae metus, tamen scientes rursus admittere nolint , quod parentes illorum offendat. Fides in ,- - Aec ergo fides cum timore filiali coluncta, veram poe-
Deu cum tal nitentiam a falsa poenitentia separat,& discrimen facit tim*xς β ,1 interestritionem impij& vere poenitetis. Impiu enim in ' V eoneepto timore seruili ex metu supplicij,atq; ibi coiistens,in
desperationem adigitur,quod videre est in Cain,Pharaone, Saul,Achab,& Iuda traditore Sed quos in hoc dolore costitutos Deus clementer respicit, hi quum ex timore per fiduciam misericordiae ad timore filialem gradum fecerint, tum demuad veram poenitentiam contristantur, quales fuerunt David, Niniuitae,& Magdalena,& quotquot illorum exemplum imitantur,qui non ut impij illi obdurant,sed scindunt corda sua, Appς Deo ante ostitim inti ac pulsanti aperientes ac locu dantes, cum desiderio illi deinceps adhaerescendi. Atq; haec tande est vera illa interior poenitentia, ad quam omnis scriptura passim nos prouocat de verbis & exeplis:Scindi te inquit Iohel corda vestra,& no vestimenta vestra.Et Esaias: Vbi habitabit d0minusZin spiritu cotrito & humi liato.Sacrificiu enim Deo spiritus contribulatus,cor contritum & humiliatu Deus non despicies.Item: Beati qui lugent quoniam ipsi co solabuntur. Vide ergo,quemadmodum consideratio iustitiae ac iudicij diuini,accedente fide historica poenitentia inchoet, consideratio vero bonitatis diuinae ex amoris affectu Timor D procedens cum fiducia illisericordiae, poenitentiam formet, duci* ςψ' ouamobre haec duo scriptura passim cottingit:Beneplacitumo s inquit David est Domino super timentes eum, & in eis qui sperant super misericordia eius. Et Paulus Apostolus, quit reuelari iram Dei super omnem impietate asterisset, subiecit: RQm η An nescis homo,quod Dei benignitas ad poenitentia te adduPni Ἀη 2 eitiHaud inficiamur sanctiore esse poenitentiam,quam timor: lesbοῦ filii filialis in bonitatem Dei respic1ens & inchoat & format. Sed
iis ichoat. quoniam haec est fragilitas & imperfectio nostra,vi non inci te ad bonitate Dei oculos nostros attollamus, nisi prius iram Psal.1o6 senserimus,queinadmodum Psaltes ait:Quum occideret eos, quaerebant eum,&reuertebantur,& clamauertit ad dominum quum tribularetur:idcirco sanctis patribus recte placuit, poe nitentiae doctrinam a timore seruili non inepte ordiri. Hinc beatus Augustinus haud ineleganti tropo hunc timore setae Iohel.2Psat.1o
220쪽
& medici serrameto comparat.Vt enim p setam Iinu introducitur,sic per hunc timorem charitati locus praeparatur:seta prius intrat jed nisi exeatino succedit linum. Sic timor primo
Occupat mentem,sed succedente charitate,no remanet timor.
Et quo illa plus crescit,tanto hic decrescit imagis:& quo fit itii la intus familiarior,tanto magis timor cedit, donec perfecta, charitas illum foras mittat. At v bi nullus est timor,ibi non est r Ioam qua intret charitas.Rursus, quemadmodum medici ferramentum putredine tollit & vulnus quod minus dolebat, plus dolere facit,atq; adeo principio auget,donec accedente medicina,succedat tandem sanitas.Sic timor pungit ac vulnerat meni tem,sed succedens charitas, vulneri sanato cicatricem obducit.Nec minus eleganter beatus Basilius hunc timorem isago Basilius. gicum, hoc est,introductorium & paedagogicum, appellauit ad pietatem. Exercet enim timor,quem occupat, memoria ve, teris vitae,perhorrescetia Sc execratione peccati, & ionis aeterni pavore, ut exercitatum iam per timorem charitas plena Qduciae suscipiens perficiat. Non enim hoc timore vel ratio vel Ambr . de intellestiis aufertur,sed illa potius quae mentem premebat,ca- Voc 'geu Iifio discutitur, ut voluntas deprauata prius atq; captiua rectati t essesatur. Eiuidem timorem Gregorius,Hieronymum sequu- Gregor.hitus,primum incipientium gradu esse statuit,ut qui nescit pro- Iob-ς -χς ximum licui se diligere, iam tamen incipiat superna iudicia formidare. Atque alibi duo compunctionis genera pulcherri Duo com-: me describit. Primum inquit anima timore compunctitur PMn 'iQRusi post amore.Prius enim sese lachrymis afficit quia dum maloia s μ' riun suorii recolit,pro his perpeti aeterna supplicia pertimet scit.At vero quum longa moeroris anxietate fuerit cosumpta, quaeda iam praesumptione veniae securitas nascitur, & in amore coelestium gaudiorum animus inflammatur:& qui prius felare,ne perduceretur ad supplicium, post amarissime flere incipit, quia differtur a regno. Cassiodorus in psalmum centeta
in deci Metum iudicij ianuam couersionis appellat,
modo tamen discretio dilectionis addatur. Breuiter, in hanc sententiam omnes pij discedunt.
HAec eo dicta sunt,ut intelligat verbi Dei ministri unde Praedic
verbum praedicationis suae ordiri debeant. Nam tum lio. Vφrbi rectissime suo funguntur officio, si primum animos ad plangenda peccata commoueant,si spiritualibus increpatio- Nilaepho