장음표시 사용
321쪽
bigentes, an remissionem simus assequuti, an reconciliati,ani ultificati:breuiter,an filij Dei,hoc est, an in gratia Dei simus. NM si interior innovatio, & bonae voluntatis insitio, adii stificationem necessaria est,quis unquam statuet se reconciliatum esseὸ Quem enim reperies,qui ausit credere nouitate mentis suae, qua iam affectus est ad implendam legem, tantam esse, ut digna sit iustificationeZhoc est,quis ausit iudicare se iam dono spiritus hoc assequutum, ut velit ac possit Deum. ex toto corde& tota anima diligere Atque hinc forsan colliges, nos secundum eam ratione nunquam pace habituros erga Deum, quod lex ut apparet quatum ad hanc nouitatem attinet,nos adhuc accusare non desinat. Et proinde non oportere hanc nouitatem ad iustificationem referri,sed latum gratuitam remissionem peccatorum,quae accipitur per fidem, ut promissio sit certa, quae si penderet ex conditione nostrae nouitatis, redderetur incerta: unde tandem consequeretur nos in hac dubi tatione, neque Deum de cuius misericordia adhuc ambigeremus ut patrem inuocare posse, secundum id quod Paulus ait:Quomodo inuocabunt,in quem non crediderunt8 neque Roma.is quicquam boni posse operari , quod quicquid non est ex fide, peccatum sit. Ad haec respondemus,nos nequaquam in legem Roma r relabi, sed docere quomodo mens nostra a seruitute legis, no Duμ i0' imis viribus, sed Dei beneficio,per interiore innovationem liberetur:quod abunde declaratu estprius. Deinde dicimus, nos Iustifieata
omnino non docere, iustificationem nobis contingere pro- tione noupter hanc nouitate,maxime quod ad eam parte attinet, quam sequimur ea menti Olinc nouitas ex nobis mutuatur, hoc est,eatenus, Pp
quatenus nos illi renouationi assentimur. Quis enim satis ut,
Deo innovanti assentitur ac obsequiturλvt no magis propter utina, qu dignitatem huius nouitatis, quam propter dignitate nostrae Opora urpoenitentiae aut contritionis de qua arroganter sentire non iμ ης - . oportet iustificari nos statuere debeamus, n5 in fletibus,non mitellio' in actibus nostras, sed in aduocati nostri defensione, que apud nostra-
patrona pro nobis interpellantem habemus, cofidentes. Quin sex φ-x nec ipii fidei eam dignitate tribuimus, ut meritoria sit remis. t ῆ - 'i sionis peccatoru,quum nulla merita praecedunt. Et quom qu e '''Vyso, dabis hominem, qui tantam se habere fidem ausit gloriari, quanta sibi haberi requirit Deusὶ Detrahimus itaq; & fidei de huic nouitati quod ad eam parte quam ex nobis sibi asciscui,
322쪽
attinet eam dignitatem seu causam iustificationis, quin po- Cur fides tius ob id tantum dicimus fidem iustificare, non quod sit cau
dita i Miloni ,sed quod nulla alia re misericordiam & gra
tiam Dei nos innovantem,quae proprie causa formalis tulissicationis est,accipiamus. Verum hoc docemus nempe iustificationem non ex lege pendere, sed esse gratuitum donum Dei, quod conἰistit in remissione peccatorum & renouatione voluntatis, quae non aliter a Deo gratis donante accipiuntur, quam per sdem in Christum: fidem quidem, non d ubi tantem aut ambigentem, sed nihil haesitantε. V t clarissime quid velimus,& quo pacto haec res in nobis geratur,intelligas, repeti- Quadoae. mus ac dicimus te per fidem donuiustificationis tunc demum sipi tur tu accipere, quum & perterrefactus ac concussus in poenitentia, rursus erigeris per fidem, credens tibi remissa esse peccata propter meritum Christi qui in se credentibus remissionem peccatorum pollicitus est:& quum simul sentis te iam alio affectu quam prius rapi, hoc est, eo assectu quo peccata quae prius delectabant,iam ex animo odis, &ad faciendum bonum, carnis infirmitati fortiter repugnans .intus accenderis,lametsi is affectus nodum sit in bono perfectus & absolutus. Hanc enim imperfectionem, quam viribus tuis supplere no potes, supplebis 1.Corint. I ex fide in Christum, credens iustitia Christi cuius membrum factus es tuum imperfectum suppleturum, si tamen perpetuo pro viribus quas tibi dominus suppeditaverit, coneris eam Philip a quam accepisti gratiam promouere,& praeteritorum oblitus,
non respiciens iterum retro, in anteriora te extendere annita
a viii 'e' rii Pu rρ lixit beatus Augustinus: Nullus sanctus & iustus
ihod ed. caret peccato, nec tamen ex hoc desinit esse iustus vel sanctus, eap. 9 cum affectu teneat sanctitatem.Non enim naturae humanae viribus, sed propositi argumento per Dei gratiam acquirimus August-de sanctitatem. Interim scimus quadam esse plena &absolutam ω iustitiam, seu charitatem, quam in hac vita nemo assequitur, . Coii I sed tantum in futura,quando videbimus facie ad faciem,& co Roma. . 8 gnoscemus sicut cogniti sumus. sed alia minor est huic vitae
competes,qua ex fide vivimus & ambulamus. Haec etsi omnes motus terrenae cupiditatis nondum omnino absorbeat atque consumat,co sensum tamen prohibet ac extinguit. ac insuper
iacit,ut magis ac magis in bono proficere pergamus: quae etsi a persection e iustitiaelonge adhuc absit,ea tamen imperfectio
323쪽
iustificationem nostram non remoratur, nec accusationi seu
damnationi legis subiacet, saltem in ijs qui sunt in Christo Iesu. Nam qui Christo in quo lex quod accuseret, nihil in
uenit per fidem concorpores facti sunt, legis imperium bene Iaeetrinscio Christi euaserunt: adeo,v t si lex imperfectionem eorum accusare pergat,respodere possint: Quid nobis tecum inlex Roma. Non tui,sed alterius sumus.Tu quae es,quae iudicas seruos alie RQm -i nost domino nostro stamus aut cadimus. huic si visum est eae γλ ii δ' gratuita misericordia nos indignos assumere, & quicquid in nobis imperfectionis est condonare, quid ad ter Quid no bis alienum inuides beneficium Z Recepit nos illela membra sua, Ephe.s scuto suae bonae v olutatis protexit nos,sita iustitia nos induit. Psal. Quamobrem si nos impetere pergas,eum tibi opponemus,cui per fidem inhaerescimum. in eo certe n5 habes quicquam, proinde nee in nobis, qui de corpore eius per gratuitam miseri- Ioan . t eordiam facti sumus. Nonne licet huic facere de nobis quod Roma.8 ipsi videturZnon ignoramus nos seductioni expositos,ad resistendum fragiles ad operandum debiles esse, sed induti Chri- Alathh.f.
stuin, non est cur timeamus. Quis accusabit aduersus electos Roma.8Deiὸ Deus qui iustificat. Quis est qui condemnetZHaec quidem iustificatos in Christo, habere quae legi opponat, Paulus Roman. vij.&viij. locupletissimus testis est,&Ioannes cap.iij. qui inquit:Qui credit in filium Dei,non iudicatur:qui autem 'non credit, iam iudicatus est, quia non credit in nomine unigeniti filij Dei. Haec ruminas Augustinus libro Meditationu Aunt.1m. cap.xiiij.sic Deum alloquitur: Desperare utiq; potuissem pro Medit capter nimia peccata mea dc infinitas negligentias meas, nisi δ'' verbum tuum Deus caro fieret, & habitaret in nobis. Sed de- Roma asperare iam non audeo quia cum inimici essemus, reconciliati sumus per mortem filij tui:quanto magis reconciliati, saluierimus per eumZomnis nanq; spes dc totius fiduciae certitudo, Certitudo mihi est in pretioso sanguine eius, qui effusus est propter nos fiduci*dc propter nostram salutem, in ipso respiro, dc in ipso cofisus, Philip.r ad te peruenire desidero, non habens meam iustitiam,sed eam qitae est ex filio tuo domino nostro Iesu Christo. Et capite se- Lib. Mediquenti: S upereminet omnem scientia tua inaestimabilis chari ra.cap.istas, quam ostedasti nobis indigis pro sola bonitate dc pietate tua.filius nanq; tuus Deus noster no angelos, sed semen Abra Hebraeis hae apprehendit,assimilatus nobis per omnia absquepeccato. Sc
324쪽
Ibidem. & post pauca: Haec nempe mihi tota est spes omnisque fili Omni n0 cia. Est enim in ipso Iesu Christo domino nostro, unusquisv nostrum portio, caro& sanguis. Vbi ergo portio mea rem
spes. gnat,ibi me regnare credo:ubi caro mea glorificator ibi glo- Ephe-χ-F riosum me esse cognosco: ubi sanguis meus dominatur, ibi Impςxiς dominari me sentio, quamuis peccator sum, de hac commu' i iii, tu nione gratiae non diffido.&si peccata mea me prohibent,sub- ifieatem stantia mea requirit: & ii delicta mea me excludunt, naturaeno eXclu' communio non repellit. Et statim post: Mitis & valde beni uix' gnus est dominus Deus noster & diligit carne suam,membra
Abh. sua,& viscera sua in ipso Deo,& domino nostro Iesu CEristo
Deus dili- dulcissimo,benignissimo & clementissimo, in quo resurrexigi noβ m mus, &iam coelos ascendimus, & iam in coelestibus conlide-hristQ mus. Caro nostra nos diligit habemus etiam sanguinis nostri Euhe 1 praerogatiuam in ipso.Sumus enim membra eius,& caro eius: Eph.3. I ipse deniq; est caput nostrum,ex quo totum corpus, sicut stria
Genς-λ ptum est:Os ex ossibus meis,& caro de carne mea,& nemo unLPhy F quam carnem suam odio habuit,sed fouet ac diligit eam.M sterium hoc magnum est ego autem inquit dico in Christo
& ecclesia. Gratias itaq; tibi domine Deus noster ago pro omnibus miserationibus tuis, quibus miserabiliter nobis perti . ditis subuenire dignatus es per eundem fili um tuum saluato ii.Ioan.α rem & recuperatorem nostrum, qui mortuus est propter peccata nostra, & resurrexit propter iustificationem nostrain: de nunc vivens sine fine, sedet ad dexteram tuam, & interpellat pro nobis.Hactenus ille. Reponde- - On habes ergo quod dicas, nos euangelium clim legetur aduer- I l eonfundere, vel euangelium in legem transformare, sexq-- uel eausam iustitieationis in nostra dignitatem trans-Ad iustifi fer re, Velitibere ut perpetuo de iustificatione 3 acceptatione
eatione re nostra dubitemus. Nam omnia contraria docemus. fatemur quiritur, enim verum esse,ad iustificatione hominis omnino requiri,ut
Vt singuli homo certo credat, non tantum generaliter, quod propxer hemisti Christum vere poenitentibus remittantur peccata,sed & quod peccata v ipsimet homini credenti remissa sint propter Christum per fi- Christum . dem.Nam qui dubitat,similis est fluctui maris,qui a vento mo3 ς0bi I uetur & circumfertur. Non ergo existimet homo ille, quod
M, iii ed accipiat aliquid a Deo. Recte dixit Hilarius, Deum velle, tvone a sine aliqua incertae voluntatis ambiguitate speremus, quod
325쪽
alioqui iustifieatio ex fide nulla sit si ipsa fides sit ambigua.Au August.uigustinus vero cogitationem nos ab hac certitudine avocan-m Hv -ς tem,abigendam docet.M urmuret inquit quantum Voluerit a Comi insipiens cogitatio mea,dicens: Quis enim es tu,& quanta est Roma.s 'gloria illa,quibtisnam meritis illam obtinere sperasΘEgo fidii Roma.scialiter respondeo: Scio cui credidi, quia in charitate nimia adoptauit me in filium,quia verax est in promis ione, potens Mors Qui in exhibitione,&licet ei facere quod vult. non possum terreri sti nostra multitudine peccatorum,si mors domini in mentem meam ve spe.-nerit.Tota spes mea est in morte domini mei.Mors eius,ineri Min μη tum meum est, refugium meum, salus, vita&resurrectio mea. seratione Meritum meum, miseratio domini. Non summeriti inops, dominico quandiu ille miserationum dominus non defuerit.Et si misericordiae domini multae, multus ego in meritis. Quanto ille β'wδη βς potentior est ad saluadum, tanto ego securior. Hactenus ille. mini.ser. r. Deniq; Bernardus apertissime pronuntiat, non sussiceretan Gradus fio tum Vt credas, te remissionem peccatorum habere non posse, dςi iusti
nisi per indulgentiam Dei:praeterea quod nihil habere queas U fassectus vel operis boni, nisi & hoc dederit ipse: Ad haec,quod nisi Sppa
vitam aeternam nullis possis operibus promereri, nisi gratis tus sancti. detur & illa. Sed praeter haec inq uit) quae magis initiu q uod- η 04 P 'dam & fundamentum fidei habeda sunt,etiam hoc addendum est,ut credas quod per ipsum&tibi peccata c5donentur. Hoc Roma.3 en mi v is ubijci t est testimonium, quod perhibet in corde no Romλ-Istro Spiritus sanctiis,dicens: Dimissa sunt tibi peccata tua. Et Falsum, sic arbitratur Apostolus gratis iustificari hominem per fidem. 'i i omi
SEd hic diligenter animaduertendum est, longealiud esse
dicere, omni homini quicianque credit sibi remisia esse sa peccata peccata per Christum, illi statim peccata remitti: quam si a Pter chridicas,Nemini remitti peccata,nisi remissionem se credat astetassum, pςς quutum per Christum. nam hoc verum est, illud falsum. Plures enim ex haereticis inuenias qui sic credunt,& tamen remisia Uerum nesionem peccatoru non assequuntur, quod extra ecclesiam sint, mini re &spiritu charitatis vacent. Vtrunque ergo requiritur adiu i ii RV stificationem, nempe v t & credas tibi remissi esse peccata per eruata bi Christum,& te spiritu charitatis renouatum mente,& iam ad peccata re opus bonum affectum esse per fidem intelligas. Vt alios omittamus, non videtur nobis hic contemnendus Bernardus, in n*y0'sςr
re iustificationis haud leuis author vel aduersarijs testibus,vir dis uiadi
326쪽
certe doctrina praeditus infusa magis diuinitus,quam humani, tus parta, Is alibi quaerit, unde aut quomodo nosse possimus nos indulgentia a Deo consequutos esseZquod homini quantumuis spirituali etiam usque ad primum spiritualis exercitii gradum prouecto, tantum deprimi gradus imperfectione relinquatur, ut vix sibi primum videatur adeptus. At ille respondet,nobis non leuiter transmittendu esse, quod in Evangelio Matt.o legimus Iesum paralytico dixisse: Confide fili, remittuntur tibi peccata tua. v tque Pharisaris non credentibus, sed magis subsannantibus, hanc fiduciam tanti esse momenti commonstraret signo visibili inuisibilem probasse potestatem. Vt sciau tis inquit quia potestate habet filius hominis in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico:Surge,tolle lectum tuum &ambula. Et tu ergo ut subijcit ille si iam surgis desiderio si1-
pernorum,si grabatum tollis, corpus videlicet a terrenis sub leuans cupiditatibus, ut iam non feratur animus concupisen
Philip-3 iijs eius, sed magis ipsa ut est dignum ) regat illud, & ferat
Bφxi quo non vult:si aemum ambulas, quae retro sunt ob mices, &JMς- ea ante te sunt te extendens desiderio & proposito proficiendi, curatum te esse non dubites. Et post pauca:Propterea fiducialiter iam postulare potest qui eiuscemodi est, nimi-υ tum quod se iam reconciliatum & filium esse intelligat modo tamen caueat, ne forte postulet non postulanda, aut quae Iacobi 4. postulada erant,rite postulare negligat: alioqui absq; fiducia
Bern. ho frustra Deum inuocaueris aut postulaueris, quod nemo oret
mit' ε' seu petat,nisi quod credit & sperat.In corde eui haec fidei forti Iri 'Α tudo deest, non nascitur Christus, qui non nisi per hanc fidem
Idem fer.6 habitat in cordibus: necis dicere potest cum David, Paratum in Vigia na cor meum Deus, paratum cor meum, cantabo &psalmum di- ivx ' eam.Non est enim paratum cor, quod non est confirmatum.
- 'L , Ani si huic homini sie affecto occurrat, quod apostoli,domimis G l no eoeionati, quam difficile diues in regnii coelorum ingresione et mi deretur,rogates obiecerui:nempe, auis poterit saluus este sericordi ne a bit tum haec fiducia: Apud homines quide impossibiletizi, fidu est sed no apud Deit,in cuius promissione & misericordiato - eia consi . in nostra fiducia atq; unica cosolatio nostra,& tota ratio spei sit- nostrae consistit: atque ideo ex fide iustificatio, v t secundum RQ stratia firma' promissio. Rursus si occurrat, Quis scit si amo Romaat re vel odio dignus sit litem, Quis nouit sensum domini, aut
327쪽
quis consiliarius eius fuit phic iam no oportebit in opera no- Bemar. Instra respicere:nam haec statim nos faciet dubitare, sed planeta sm on de dem nobis subuenire necesse est, atq; adeo hic oportet succur ς- ςς TCreveritate, ut quod de nobis latet in corde patris, idipsum nobis per ipsius spiritum reveletur,&spiritus eius testificatis spiritui nostro, persuadeat quod filij Dei sumus : persuadeat Roma sautem vocando, & iustificando gratis per fidem. Cum ergo imggerit mihi infirmitas mea, quinam sciam mein numero filiorum esse: tunc maxime memore esse me oportet verbi promissionis,in quo mihi domine spem dedisti: tunc mihi in verta inaurisba tua Christe respiciendum est,quibus mulieri adulterae, necdum damnatae,dixisti:Nec ego te condemnabo mulier: vade, Ioan. 3Ed iam amplius noli peccare. O vocem misericordiae, o audi- Bernar.detum laetitiae salutaris.Auditam inquit Psaltes fac mihi mane ann-domi. misericordiam tuam,quia in te speraui domine.Sola nimirum spes apud te miserationis obtinet locum, nee oleum miseri 'φ'-- cordiae, nisi in vase fiduciae reponis.sed mihi interim videndii,
ne haec fiducia sit affectui ad peccandu procliui coluncta .Hanc vero fiduciam passio tua,o Christe, mihi subministrat, vitimum quidem refugiu,& singulare remedium:deficiente enim sapientia,iustitia non sufficiente, sanctitatis succumbentibus meritis, illa succurrit. Quod si rursus in animuineum subeat, Quomodo scio quidem passionem hac potentissimam esse:sed qu1 sciam, occurren-
an data & applicata sit mihi Z Hic respodebit fides, Mihi data dum dubi est, quia alteri dari non potuit. Nam Christus meus in simili- tamqtudinem hominum factus habitu inventus est ut homo, Obe- plicatione diens patriusque ad mortem, ut me mortis filium redimeret passionis ac patri reconciliaret. Rursus surrepat in animum, Ouonam mpacto possim statuere Deum mihi esse propitium, qui tantum E fi '
imperfectionis & infirmitatis adhuc in me cerna ac reperiami Phil.rtum profecto neq; in dignitatem fides,neq; operum meorum, ut me certum faciam, recte respexero.Quis enim de sua sapien- 2.Cor.
tia vel iustitia vel sanctitate praesumat sufficientiam ad salutem quod nec sufficientes simus cogitare aliquid a nobis tanquam ex nobis, sed sufficietia nostra ex Deo est, Sed in passionem tua, o Christe, oculos metis defiga,& cum defecerit virtus mea,non coturbabor, non diffida. scio enim quid facia, Cali- Psal.riscem salutaris accipiam: quia si sanguis tuus interpellet prome,saluus ero. Denis si verbum tanti Apostoli qui ausus est
328쪽
2. Cor.I3 dicere,an experimentu quaeritis eius qui in me loquitur Chia I.Corin. stus me terreat,cum ait : Nihil mihi coscius sum sed no in hoc iustificatus sum:tiun vicissim eiusde Apostoli verbum me consolabitur: nam etsi eoipso quod mihi nihil sim conscius iustificatus n5 sim, hinc tamen me iustificatu recte iudico , si spiritu innovante accepero,qui ex Deo proficiscitur,ut sciamus quae L Corin.r a Deo donata sunt nobis. Quis enim scit hominum quae sunt hominis,nisi 1piritus hominis qui in ipio est Z Ita & quae Dei sunt,nemo cognouit,nisi spiritus Dei: nobis autem reuelauit per spiritu si .Spiritus enim omnia scrutatur, etia prosemda Roma. ii dei.Itaq; scriptura quς est Quis enim cognouit sensum domi 1. int,aut quis cosiliarius eius fuitὸ no facit ambigentes Christia nos.Nos enim ut inquit ille sensum christi habe .Neq; ob id sensu Christi nos vacare iudicabimus,quod perpetuo labimur,& perfectione iustitiaenuquam assequimur, si tame a consensu peccati abstinetes in Christo inaserimus radicati & fun- August de dati.Nasi ditio Augustino credimus, ideo veraciter se omnes diffini.ρο- sancti pro nutiant peccatores,quia inveritate habet quod pla- tbQdQ- β' gant,etsi no reprehesione costientiae, certe mobilitate & mutauς ς- 'I bilitate praeuaricatricis naturae:nec tame ex hoc sancti veli ANeei, sti esse delinunt,si affectu sanctitate retinentes, in Christo esse tores. perseueret .Quamobie Bernardus Christu appellas, ait:Quio Bor sexm' quis pro peccatis copunctus esurit & sitit iustitiam, credat in
ψδ' te qui iustificas impiu,& sola iustificatus per fide,pace habebit
ad Deu: solam utiq; perfide hoc est, non per merita propria, sed per misericordiam quam sola fides accipit ac apprehedit. Vod autem alibi legimus, Beatus homo qui semper est
pauidus. Item, In timore incolatus vestri tempore conuersamini. Item: In timore & tremore salute vestram operamini,&c. nequaquam cum superioribus pugnat. Haec
enim & similia dicta scripturae iiistificationem no respiciunt, nec fiduciam qua remissionem peccatorum accipimus)vaciutare faciunt demisericordia Dei, sed magis respiciunt iam iushesb. I. stiscatosti enim si sentiat se Dei beneficio intus innovatos, h' & fiducia certa erga Deum praeditos, absit ut hinc sibi iam fi-
pauidi & dentes securi vitiant & posthac se sitis viribus legem implere timor ti posse cotendant. Hoc enim esset non Deo, sed sibi fidere, quin xxm0xς β potitis suae infirmitatis sibi consci j, toti a gratia pendere per gent, debebuntq; filiali timore semper esse soliciti, ne in vanu
329쪽
IUSTIFICATIONE. 29Igratiam Dei receperint,neve a gratia percepta sua incuria vel GPetria arrogantia rursus cadant,in priores sordes reuoluti. In quam sententiam dixit Apostolus: Tu fide stas, noli altu sapere,sed Roma.it time,quia si Deus naturalibus ramis no pepercit, ne forte nec tibi parcat. Unde post iustificationem non debet fides indo Bernar.dentiscere, sed magis ac magis exerceri, ac iam ut supra dixi- annum domus fide non tantum generali, sed& speciali credere oporta muki1 -αtet,quod nihil ipse prorsus habere possis operis boni,nisi hoc Deus dederit. Itidem,quod aeterna vitam nullis moritis promereri possis,nisi gratis detur &illa,quam tamen non sis asse Matth et quuturus,nisi perseueraris usque in finem. V Erum forsan is,quem ex aduerso dicere fecimus, nobis obiectio. obi jciet ac dicet: Vt largiamur tibi haec omnia vera esse,quidnam tande est quod in nostra domina reprehendendu putas Z Cui respondemus nos putare in primis peri Dilutio. culose doceri iustificationis verbia tantum pro imputatione Periculo- iustitiae,non etia pro renouatione interiori apud Apostolum βψςς Paulum accipi. Item, eo solo quod quis credit sibi gratis remitti peccata propter Christum, hinc ei statim peccata omnia co- donari.Item,quod sola fide iustificemur nisi tamen his verbis commoda temperatura ad sensum apostolicii addatur. Item, quAd iustitia bonae conscientiae a iustificationis ratione secernatur. Denique,displicet quod opera fidei cum operibus le- is confunduntur, aut saltem plus quam oportet ab his quae ides impetrat,discernuntur. Nam etsi quae diximus, commodis interprotationibus adiectis,defendi possint, quod & 1ciamus veteres similibus interdit loquutionibus usos esse,quemadmodum Origenem & Ambrosium in epistolam ad Romanos, & Hilarium in Matthaeum atque his longe recentio- rem Bernardum, non semel dixisse reperias, solam fidem iustificare: tamen quia hae & limites propositiones alio atque alio modo accipi possitnt, non conuenit,ut in Vulgus indiscre In eoneio te spargantur,nisi eodem sale quo apud illos codiantur. No- nibus ad bis enim non licet quibuslibet verbis ad populum vii, sed tan Vulg' ser tum illis quae ad aedificationem faciunt, hoc est, claris, planis, VRT& expeditis. Patres in interpretandis scripturis in scripturarsi maxime sascopum respexere a quo non conueniebat eorum di Aionem litum esse vel latum ungue discrepare.Nobis quibus ad populit loquen QpQxxφxdum est,sic oportet moderari verba, ne qui scripturaruscopos T 2
330쪽
nondum satis intueri possunt, verba nostra secius quam oportebat intellecta, deprauent ad sua ipsorum perditione, quod1.Petr.3 epistolis Paulinis ob earu difficultatem euenire Petrus testatur. Idq; beatus Augustinus de epistola ad Romanos cin qua ibu, 'R Apostolus tantus eit fidei praedicator quammaxime intelligendum putat. Porro cum indocta plebs ad malum alioqui prona,e suggesto ebuccinari audit,eo solo se iustificari,si credat Christum pro nobis satisfecisse,nulla habita suae immunditiei ratione; praeterea cum audit renouatione interiorem
proprie de ratione iustificationis non esse, sed eam potius se- viri, fidei qui, nonne statim efficitur male secura ac libi quanda vanam praesuptio fidei praesumptione facit quaiain hoc ipsum audaci quadam& securi' temeritate libi persuasum esse ac credere gloriatur, interina δ' ia ' ρ' nullum facies interioris renouationis experimentu, sine qua
sima sunt. tamen Iultificatio no accipiturZItem cum dicunt hominem rubola fide, stificari sola fide,nec comode interpretantur,statim plebs p catis assueta,& bonoru operum expers, putat sibi no admota magnam bonorii operum curam habendam; tantum si ce-re,v t sibi persuadeat Christum pro se satisfecisse,atq; ita male persuasa,iustitiarn fidei operibus bonis propemodum opponit,quae tamen discernenda non erant, sed omnino copulan- Epistola da. Dein etiam epistola illa I cobi plane apostolica,ex incauIacobis iis hisce ad populum loquutionibus in dubium vocatur, atq; Iaco. α etiam impie cotemnitur. In qua dixit Apostolus: Videtis quoniam ex operibus iust1ficatur homo,& non ex fide tantum
ET quoniam aliquibus adhuc videri posset,Iacobum apo
stolum hanc sententiam diserte ac eo consilio posuisse, t Pauli sententiam Roma. iij.qua pronutiat, hominem iustificari per fidem sine operibus legis,corrigeret; idcirco ex his quae supra diximus, breuibus explicanda est haec quaestio, An fide ta qua quaeritur,an fide tantum, an & ex operibus, vel omnino tum, an 6c sine operibus homo iustificetur. Vt aute intelligas quid quaeine 0pφxi ratur in primis nosse oportet, ambas illa praepositiones ex ςἡῖ homo. & sine dupliciter intelligi posse. Primum,ut respiciant ca sani substantialem maxime efficientem, formalem & finalem, cui res limpliciter debet quod sit. Secundo, ut denotent latiuneam causam quam vocamus instrumentalem seu adminiculantem,sine qua non fit. Dein opera in opera legis & opera fidei distinguenda sunt. Deniq;,in operibus fidei ad duo respicere opor