장음표시 사용
331쪽
oportet,nimirum ad id quatenus ex Deo sunt, deinde quat nus ex nobis.nam in confesso est,nos in iustificatione no omnino nihil agere,quin potius Deo nos praeueniente salte perassentum&conatum voluntatis praeuentae& adiutae cooperari,quemadmodum superius abunde declarauimus. Principio itaq; ,si praepositio ex ad causam efficietem formalem dc Causa essea finalem denotandam referatur, facile est videre quid respondeas rogatus,num ex operibus iustificetur homo costat enim, opesibii, in uniuersiun operibus nostris causam iustificationis detrahi, nostris deis S recte ac vere dici nos fine operibus iustificari. . trahitur.
CAusa enim efficiens iustificationis nostrae, solus Deus Causa esA,
est, nonosipii.Solus enim Deus est,qui iustificat,qui so- ciens iusti ius peccata remittit,qui apud Esaiam ait: Ego sum, o ficationis. sum, ego ipse sum qui deleo iniquitates tuas propter me. Qui zδ ut nos,quo essemus homines, fecit: ita regenerando in spem Bonitaeid vitiam, fecit ut iusti simus. Absit autem v t quisquam nostrii ita epist.1 se iustum dicat, ut velit constituere iustitiam suam, hoc est re- August-deputare quasi a seipso sibi datam, cum dicat δε potiolus: Quid enim habes quod non accepisti Z Pharisaica atque adeo impia Impiu est vox est eoru , qui dicut quod Deus eos fecerit homines,iustos dicere . aute ipsi se faciant.cotra quos Christus parabolam Luc.xviij. nosipsos dirigit. Porro causa finalis, hoc est,ea causa quam DeuS in remissione peccatorum respicit,& propter quam,& Ob cuius di Lueae is,gnitatem dc meritum proprie dictum, ipse nobis remittit pec Caus, finacata, Christus est, non quatenus Deus,nam eatenus cum patre Iis.& spiritu sancto efficit iustificatione,sed quatenus homo Mi- nursi quatenus factus est hostia pro peccato in sempiternu potens.Rom.iij. Iustificamurfratis gratia ipsius per xedeptione quae est in Christo Iesu,que proposuit Deus propitiatore. Ite Roma.v.Per hunc habemus accessum,&c.& post pauca, Gloriamur in Deo per dominu nostrum Iesum Christia, perque
nunc recociliatione legis accepimus. Et Acto.x.Huic omnes prophetae testimoniti perhibent remissionem peccatoru accipere per nomen eius omnes qui crediit in eum. Item, Finis legis Christus ad salutem omni credeti. Et quid aliud est, quod Ioan .i Christus apud Ioan.ait, Ego sum vitis . vos palmites:qui ma- Eoipso Mnet in me,& mo in eo, hic fert fructum multum,quia sine me nihil potestis tacere : quam,Propter hoc iusti estis, quia mihi Chii estis insiti.Nec hoc latuit patres & prophetas. Abraha in pro- siti.
332쪽
Ioan.8 missionem venturi Ch risti respiciens,se propter veturum s men iustificari credidit.vidit enim Abraham diem Christi:vidit,& gauisus est. David quoq; non reperiens iustificationem Psal.ios in hostijs legalibus,sacerdote describit Christum: Tu es inquit sacerdos in aeternu, nimiru cuius hostia esset apud DeuHebr-Io in aeternum potens ad abluenda peccata. Et clarissime Esaias Esaiae dia. causam finalem iustificationis in Christum transfert: Omnes inquit nos quasi oves errauimus,unusquisque in viam suam declinauit,& posuit Dominus in eo iniquitates omnium no- Ibidem. stram.& post pauca: Si posuerit pro peccato anima suam,videbit semen longaeuum.inscientia sua iustificabit ipse seruus
meus multos,& iniquitates eorum ipse portabit.Hanc aute tu Getes n5 stificationis causam Gentes ante oborta Euangelij lucem nodiustes'. viderunt,proinde iustificationem & pacem erga Deum nontiale iustiti sunt astequiitae quia nullam causam susticiente viderunt procationis. pter quam certo statuere possent se a peccato ablutos esse,&RQm se Deum habere propitium. Iam si & formalem causam iustifieiug usti cationis quis requirat, respondebit Apostolus hanc iure dicificationis. misericordiam Dei& gratiam, qua animam ad se conuertit Titaχ Deus. Apparuit inquit) benignitas de humanitas Saluatoris nostri Dei, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed si cundum misericordia suam saluos nos fecit,ut iustificati gratia ipsius,haeredes simus secundu spem vitae aeternae. Item,lustificati gratis per gratiam ipsius. Item, gratia saluati estis per fidem,& hoc non ex vobis:Dei enim donum est, non ex operibus,ne quis glorietur. V nde consequi tur, recentiores theolo
Charitas gos haud temere affirmasse,charitatem Dei,quae per spiritum Dςi,ς uri sanctum in cordibus nostris diffunditur, in iustificatione ra--b tione causae formalis o btinere. ea est enim illa gratia qua cornis. absq; vllis praecedentibus meritis innovatur, qua timor legis Rom- qui poenam habet foris mittitur:quam qui asiequutus est,is
Ausust dς demum ex Deo natus est, & cognoscit Deum. Qui vero asi illesa. quutus no est,non nouit Deum,quia Deus charitas est,in qtia I .Ιoan . qui manet,in Deo manet & Deus in eo.Quin in hoc cogno- Ibidem. scimus quonia in eo manemus, & ipse in nobis,quo illa de spiritu sancto suo dedit nobis, nimiru diffundente charitate in Charitas corda nostra. Dicimus autem diserte charitatem Dei, hoc est, non qua- quatenus Dei donu est,& a Deo proficiscitur, causae formalis xςnu. ςK ratione in iustificatione obtinere,ut meritu nostrae volutatis, qua
333쪽
qua haec charitas per fidem accipitur, a ratione causae excid- nobis, sed damus. Nam cum noster consensus ad bonum,quo Deo cha tςn e ritatem largienti obsequimur,adhuc admodum imperfectui se mali iusit refistente nimirum, quandiu in hoc corporis tabernaculo stificatio- sumus,infirmitate carnis,quo minus ipsam charitatem quam nis. alioqui Deus persectam nobis infundere esset paratus perseia RQm 7 cte capiamus :idcirco omnino cauendum est, ne causam iustificationis a Dei dono in dignitatem nostri cosensus,aut etiam
Non refragamur autem, quo minus voluntate nostram Voluntas subiectum iustificationis facias. Ipsa liquide est,in qua sub Deus illam operatur per spiritumian tum,reddentem ui ibtestimonium spiritui nostro quod simus fili j Dei. Itidem non nis.
inficiamur assensu voluntatis nostrae ad iustificationem opus Rom.8 csse,quemadmodu Augustinus dixit, Deum qui creauit te sine August-dete, non iustificare te sine te. Sed asserimus, volutatem nostram 'non masis seipsam iustificare poste,quam homine natura cae- Uoluntas cum, deforme aut incuruum seipsum facere posse videtem,sor non iustitimosum aut rectu:vt no solum impij, sed plane insani sint qui RiPU- dicere ausint,Voluntate hominis seipsam iustificare. Et ut consensui nostro quamplurimum tribuas, nihilo magis eviceris, ex nobilipsis iustificationem pendere.Nam liue absolute accipias consensum, ut videlicet est propria actio liberi arbitri j, ct certe exclusa est gloriatio tua. Nam & voluntatem & liberum arbitrium accepisti per creationem. Sin accipias non ab - solute sed quatenus ad bonum inclinatur,&eatenus totum eius conatum gratiae Dei necessario acceptum referes,quod non simus sufficietes,ne cogitare quide aliquid a nobis quasi r. r.3 ex nobis,sed deus est qui operatur in nobis& velle & perfice- Pliilip-Dre pro sua bona voluntate. Quae quum ita sint,quis non vi det opera legis,quae operamur line spiritu sancto,&quae non opera te Vivunt in nobis,sed quae operamur tatum respectu legis,aut gi. Rcausa
ob alium finem quam ob Dei amore,a causa essentiali iustifi die
eationis omnino excludi ,3 eatenus verissimu esse,quod dixit duntur- t
Apostolus: Arbitramur enim homine iustificari per fidem fine Ron s.. operibus legisZ Quin in eam sententia no solum opera legis, sed& dignitatem fiduciae nostraea causa essentiali iustificationis excludimus,uti supra docuimus.Secundo igitur, si dictione ex accipias,ut denotet tantu caulam instrumentalem
334쪽
seu adminiculantem,talem tamen,sine qua res non fit:& ite- Sine operi rum verum est hominem non iustificari ex operibus legis, - hv. lygi. tenus scilicet sumptis, quatenus sine spiritu sancto in nobis iustifieatio ieu pro nobis seu per nos fiui.Iustificatio enim nulla legis ope in nobis. ra praesupponit.Quanimo, Christus Pharisaeis aperte contesta Matth- tur,quod meretrices & peccatores praecedant illos in regno LMςV xy- Dei. Et latro in cruce testis est,a iustificando nulla praecedetia . 'proprie opera requiri. Quamobre locus ille Romanoru tertio, de operibet proprie de hisce operibus legis quae sine bono metu facientis Iegis. quae fiunt,accipi ac intelligi debet. Interim tamen non negamus, Mityς δ i opera licet tantum in speciem bona non esse omnino teli igitur contemnenda,sed dicimus ea saepe magnum adminiculum ad Galat.I. pietatem praebere, nec inepte paedagogiam in Christum vo-Legi. Opς cari posse. Nam & externa disciplina ac bona institutio&aD
VI ζῆ infimo inuitant ad audiendum,& discendum verbum Dei,
uiti. & incitant hominem ne euagelicam disciplinam aspernetur: non sunt tamen tanti momenti,ut recte dixeris hominem vel ex eis iustificari,vel line illis iustificati non posse. Fides est,rErum causa ut ita dicamus instrumetalis iustificatio- immedia- nis proxima fides in Christu est,qua credimus,per re- metum iu demptionem quae est in Christo Iesu nobis remitti peestificatio, cata. Ea enim, tanqua instrumento immediato ad hoe a Deoriis. comparato accipimus,& apprehedimus remissionem pecca .RQm I rorum. Et eatenus fides apud Apostolum non facta interdum
.pistoi ad apesμmetione spei & charitatis,dicitur i ustificare non quod Rom. ea. i. ipsa fides iustificas sine spe&charitate existat,quin Paulo te-M ste haec fides iustificans ex hoc solo dinoscitur quod statim eia Riδt 1' ficax est per charitatem. Nec ideo quod ex st,hoc est,Ob no-sa 6j imbecillem assentionem digna sit,tantum donum Ambr. in vi accipiat,sed quod non aliter iudicare possimus nos este iu- epistol. adstificatos nisi hoc per opus i pli fidei peculiariter proprium apβψμ'πο preliendamus.Propria enim fidei ratio est,credere,& crededohim vet. se consequutum quod promtiit Deus,donum iustificationis
iustitia. sumere. Hac enim vel sola ratione,a spe & charitate secernitur.Spes enim proprie futurorum est,fides praesentium.Spes se Rom.8. acceptura confidit,fides vero arripit & accipit. Charitas op rosa est, sed non prius operatur nisi fide pacem erga Deum te 3-COr- IF- assequutum apprehederis. Ergo cum fidem in Christum,pro-μψφ ιε' ximum instrumentum iustificationis appellamus,charitatem
335쪽
dc spem a iustificatione non excludimus: sed propriam esse fidei rationem,iustificationis donum ac pollicitationem spiritus accipere,cum diuo Paulo simul & Ambrosio ac caeteris ca- Galat se tholicis patribus docemus. Repetimus quoque toties,ne quis incautus fallatur,nos hic non de qualibet fide loqui:nec enim . de ea quae tantum historica est,quam diuus Iacobus d moni 'η
cam vocat:nec de ea quae impiorum est,qui etii verbis lateatur Iaebbi
se Deum nosse,iactis tamen negant mel de fide qua quispiam August.de sibi absque ullo charitatis affectu persuadet per Christum re- fide M ope missa esse peccata,quam Augustinus libro de fide & operibus, etiam fidem in Christum,sed late sumpto vocabulo,appellare Fide videtur. Verum de hac fide loquimur,qua proprie in Deu cre- piorum-dimus,hoc est,credendo in Deu pio affectu tendimus,quam August-de Apostolus Hebrae.v. fiduciam misericordiae&gratiae Dei,& x , 'p'orthodoxi fidem vivam seu fidem gratiae appellant.Haec ergo Fides pro fides pleraque adminicula, sine quibus non tantum non exi- pria Chrisssit,sed nec intelligi potest,requirit. In primis enim requirit stianoru- poenitentiam, quae non est simpliciter opus legis, sed magis Dei seu spiritus sancti,quamuis ad efficiendam pinnitentiam Fides grais
in nobis Deus ministerio legis initio utatur, conscientiam tiae- nostram per legem accusens,perterrcfaciens,ac condemnans, Fides iustivi vel hinc facile deprehendas,quam sit legis ministerium d id hi
iustificationem ineptum, nisi Deus ipse qui mortificat &Vi- euia requiuificat,deducit ad inferos & reducit, eo tanquam instrumen- rit. to uteretur. Postea vero perterrefactis mentibus,ope spiritus quaedam opera poenitentiae gignuntur in nobis,fide illa in ' O..i, b , formi, qua& Deum credimus & Deo,quae nos supra de gra- tiae priue tia disserentes, praeparationes cordis ac studia ad pietatem mentis iu- appellauimus, opera utique gratiae praeuenientis, qualia sunt stificatio temperare a malitia,dolere,conteri, gemere,iachrymari, tun eddenti derepectus, restituere alienum,facere eleemosynas,litire iustitiam hoc est, remissionem peccatorum) & id genus alia, quae elii neque mereantur iustificationem, neque accipiant, nisi fides accedat,fides tamen nimirum illa iustificans, ea tan- Fides iusti quam praeambula & adminicula necessaria, sine quibus ad iu- ficans instificationem no peruenitiir,requirit,imo includit. Nam cum cludit prat illa fides sit cum affectu & desiderio remissionis peecatorum m ς' - coniuncta, non potest delectari peccatis,quorum remissionem quaerit:item,non potest Saudere in malefactis.Qui enim
336쪽
niale agit,odit lucem,quum haec fides lucem amplecti modisI-ΙoaiLI. omnibus anhelet. Rursus, qui peccatu facit,ex cliabolo emat*-CQx- - per hanc fidem spiritus sanctus cui nihil cum diabolo comu-Η6Gihh, ne est epotest &accipitur,& retinetur. Vnde Paulus monet, vitiosi no vi accedamus cum vero corde in plenitudine fidei aspersi cor habet fide da a conscientia mala,ut manifestum sit,eos homines quivi ivstiῆς xς tiosis indulgent cupiditatibus, hanc fidem habere vel retine 'μ g δ is renon posse licet fidem habeat,quae ipsis vel cum daemonibus
vel cum impijs communis est,quae omnem poenitentiam praecedit, sed non iustificat. De hisce autem operibus poenitentiae, quae sunt quaedam praeexercitamenta spiritus,non proprie acceperis locum illum ad Roman.iij.quod fine illis poenitentiae operibus homo haud iustificetur: nisi tame eum locu sic velis intelligere, ut apostolus ijs verbis Sine operibus voluerit
generatim omnibus operibus citra exceptione,quae iustificatione praecedunt,detrahere meritu iustificationis,non etiam August.de illa rei jcere quasi non necessaria. nam omniu orthodoxorum
spiritu M sentetia hoe illic agit Apostolus, no vi opera legis cotemnannbis tur,aut quod omnino sine illis,maxime absq; poenitetiae ope- ' i' ribus quae opera sunt fidei proxima, nec omnino sine omni fide peraguntur ad iustificationem perueniatur: sed ut scia- Gratis iu- mus,quod gratis iustificemur, hoc est,quod nullis operu praestificaria cedentibus meritis iustificatio debeatur: alioqui gratia iam non esset gratia,quae ideo datur, non quia opera bona fecitamus,sed v t ea facere valeamus, id est,non quia legem impleuimus,sed ut legem implere possimus. Ipsissima - , Einde haec fides quaedam opera habet ipsi omnino p
ducitatis, i lculiaria,sine quibus ne cogitari quide potest,imo quae
iustifieatio - - fere nihil aliud sunt quam ipsemet fides. Nam cum de ne interue fide iustificante loquimur, maxime in adulto, non accipimus nivi/t- fidem,quatenus habitus quispiam est,sed magis quatenus in h' ' actu consistit.Quin ipsa actualis fiducia, qua cor contritum M humiliatum iam Deo fidere incipit, misericordiam quaerit, ac tandem aspiciens in authorem fidei & consummatorem Iesum,sibi per eundem peccata remitti credit ac simul spiritum sanctum cor innovantem ac assectu charitatis imbuentem accipit , ea inquam fiducia quae opus est quod in nobis Deus precipue requirit iustificationem impetrat & accipit, Ioan.6. de qua Christus dixit: Hoc est opus Dei,ut credatis in illum quem
337쪽
quem misit ille. Accipit autem,non meretur: tum quὁd & ipsa Fides acci Dei donum sit, tum propter infirmitatem assenuis nostri, qua mς fit vi nemo dicere possit, se satis sidere Deo, &propterea se 1.Cor. dignum esse demereri remissionem peccatorum. Quin semper opus habemus dicere: Domine, adauge nobis fidem. Ve- Marcis. rum quod passim apud Paulum apostolum fides simpliciter Paulus ad iustificare dicitur, id recte demum intelligitur, si in correlativam transformetur oratio, & ex obiecto fidei intelligat tir,
veluti, fide iustificamur, id est misericordia & gratia Spiritus sancti propter Christi meritum quae fide accipiuntur, iusti
ficamur, quemadmodum si dicamus fiduciam aegroti erga medicum,aegrotum seruare:non quod fiducia proprie seruet aut medeatur, sed quod libens amplectatur medici medelam, quaa proprie causa sanitatis est. Postremo post acceptam reconci- Opera mliationem, protinus spiritus fidei per charitatem in corda no dei post iustra offusam, opera bona in nobis sedulo operatur quae B. stificatio Apostolus Ephes quinto, fructus spiritus appellat. Haec etsi subsequantur iustificatum, non tamen a fide iustificante, seu Ephe gratia innovante quam alteram iustificationis partem dici- Fructus spimus ullo modo discerni debent aut possunt, sed potius sunt xι μδ' ipsa actualis fides per charitatem operans, hominesque magis ac magis iustificas. Quod ut apertissime Apostolus indicaret, Loeu, quum Ephes. secundo dixisset, nos gratia saluatos esse per fi- phe.2- --dem,non ex operibiis nimiru iustificatione antecedentibus) Plicatur. nequis glorietur,statim addit, Ipsius enim factura sumus, creati in Christo Iesu in operibus bonis, quae praeparauit Deus ut in illis ambulemus. Vbi Apostolum sibi contraria dixisse facile quis existimaret, qui inter opera iustificationem praece dentia & opera sequella,nullam putaret discretionem haben- dam.Nam quum prius dixisset,saluatos nos non ex operibus: statim subdit, N os etiam creatos in operibus bonis,quae pro pemodum repugnantia videri possint.sed qui intelligit ope ra post iustificationem esse fructus spiritus videt apud Aposto Noua Vsse limi idem pene lignificare,nos nouain esse in Christo creatu- e halu 'ram, quod est, esse instraictos ad Omne opus bonii. Neq; vero quid. haec opera bona minus a Deo quam ipsa hominis innovatio Ephe-et proficiscutur.Sicut enim praeparata est volutas a domino,qua Opςxa bo bonum velimus,sic etia bona opera praeparauit Deus,ut in illis ambulemus.quae, noltra quide sentetia,nihil prohibet ope tas. rosam
338쪽
rosam seu actualem bonam voluntatem appellare, cui si quid interdum tribuatur,nihil periculi est.Deus enim est qui opera Philip in tur in nobis, non tantum velle, sed & perficere, pro sua bona voluntate.imo non vetamus,ut haec opera,etsi ex Deo profecta, nostra quoq; dicamus, no quod ex nobis laquam ex nobis prodeant,& nostris viribus perficiantur, sed quod donata sint nobis,& assentiendo tantum ac obsequendo fiant nostra. De VideAul, histe spiritus & fidei operibus, tum quae in poenitentia per Ope is rationem gratiae praeuenietis iustificationem praecedunt, tum η - quae in ipsa iustificatione peragutur, tum quae iustificationem sequsitur,proprie dixit Apostolus Iacobus: Videtis quoniam ex operibus iustificatur homo,& non fide tantum. Quaerio. TAm ii forsan in dubium voces, quidnam sit,quod haec ope-l ra quae fides per charitatem post iustificationem operatur,1 iustificatione sequi dicimus,& tamen eisdem hominem iu- Dilutio. stificari cum Iacobo pronuntiamus: respondemus, hominem istastu,' non iustificari ad eum modum, ut semel veluti in momento iuquadiu .i stificatus, alia iustificatione amodo non indigeat . Quinimo u it. masis qui iustificatus est per gratuitam remissionem peccatorum &ῆς in gi. impartitionem spiritus, dehinc continua&perpetua iustifica1 biici rionis auctione indiget,donec hoc corpore exutus,in aeterna Primitiae vita glorificetur. Paulus spiritum innovantem quem accipi- spiritus. mus quum initio iustificamur primitias spiritus appellat,qui- Ibidςm- bus etsi certam consolatione atq; etiam experimentum Christi in nobis habitantis limus assequuti, nihilo secius tame adhuc intra nos gemimus adoptionem filiorum Dei, expectantes redemptionem corporis nostri. Quandiu enim in hoc corpore sumus,quotidie adhuc per infirmitatem carnis labimur:-.. eademq; prohibente fit, ut ad iustitiae perfectionem pertinge-M: ' ire non possimus. Sed spiritus est qui adiuuat infirmitatem no August. de stram, facitque ut quandiu sumus in hoc tabernaculo, vivida spiritu Sc illa fides, etsi iustitiae persectionem non assequatur, perpetuo, obes iq tamen esuriat sitiatq: iustitia, vim de die in diem in interiore Philis. ' homine renouemur, obliuiscendoq; quae retro sunt, in anteriora nos strenue extendamus, donec scilicet perfectam iustitiain invita aeterna consequamur: nam tum demum fiet quod Psaltes veluti summum beneficium domino tribuit,quum ait: Psai.ioa Qui satiat in bonis desideri uni tuum. Caeterum quum opera
nostra bona etsi ex fide facta imperfecta sint,& nisi in Chri-
339쪽
sto fierent,accusatione legis quae perfectam obedientiam re- Opera no. quirit) non euaderent: idcirco diligenter retinendum est, eis 'placci perpetuo fidem accedere debere,qua credam us ipsa,etsi adhue imperfecta, Deo placere,noli propter nos, sed propter Christum in quo fiunt, quum iam Christi membra & Dei filij facti t. f.ii
simus. Et propterea apostolus Iacobus iustificationem Abra- Iaco.Σhae describes, pulcherrime dixit: Vides quoniam fides cooperatur operibus illius,& ex operibus fides cosummata est.Qῖa- ἡ,A I ansi dicat, tunc demum opera nostra sunt grata Deo, cum Iilis bus haec fides cooperatur,& ex fide fiunt,tanquam accepta a Deo,&non tanquam ex nobis: vicissim fides placet, quum ex talibus operibus consummatur. Nam etsi quis dicat se Deo fidere,ii tamen neque sibi neque alijs fidem suam ex oper1bus com Tit-r probet, is verbis quidem Deum confitetur, factis autem negat, facitque ne iustificatio legis cuius plenitudo est dilectio Roma.ra
in ipso per fidem unquam impleatur. Quamobrem apostolus Paulus non sine causa in Galatis, v bi fidem quammaxime cele si tu sbrat, dixit: In Christo Iesu neq; circuncisionem aliquid valere,neque praeputium, sed fidem quae per charitatem operatur. Quod enim Iacobus dixit, suppletur: Paulus dixit,operatur. Vae omnia diligenter intuentibus,perspicuum euadit, Diuus Iaia diuum Iacobum nihil diuersum a Paulo docuisse, sed 'δ' - eam quae est ad Romanos epistolam, eadem Omnino euis diuo proponere, niti quod quaedam quae illic subobscurius docen- Paulo do.
tur,magis explicat Iacobus. Liber Actorum docet, innascen- c ut iis ecclesiae primordijs grauedissidium a Iudaeis concitatum, qui dicerent, Gentes nisi circunciderentur secundum legem ina.indiea Noysi, non posse saluari. Nec tantum hoc agebant Iudaei, ut turisceremoni js legis Mosaicae per Christum antiquatis gentes grauarent: sed hoc agebant potissimum, ut causam iustificationis, in legis non tantum ceremonialis, sedetiam moralis August.de
obseruationem tranSferent,putarentque se legem sua iustitia ' ac viribus implere posse, atque hinc iustificari: gloriaban- Ronimaturque eatenus tantum in Deo velut qui soli meruissent legem eius accipere, secundum id quod scriptum est: Non fecit taliter omni nationi, & iudicia sua non manifestauit eis . Hieerror longe pestilentissimus qui Iudaeis magnum superbiae Primus ersuperciliuni addebat, & gentium causam quammaxime depri ςς'mebat acriter ac sortiter reprehendendus, reuincendus, ae Φ' Η'eximen
340쪽
Ru ast.de eximendus erat omnium mentibus, conueniebatq; haec docen Piritu M di prouincia quammaxime Paulo Apostolo,quod in illo gra-ι 'ς-r 7 Der clarior ac euidentior apparuerit. Expediebat autem hunc errorem tanta spiritus vehementia debellari,quod is vehementer obscuraret, imo omnino obrueret Christi beneficium. Nam si hoc verum est, hominem suis viribus legem implere posse, legis autem impletionem iustitiam esse: conse-Gais.1 quens erat Christum frustra venisse,& gratis mortuum esse: nempe si tantum doctrina & cognitione legis nobis opus est, ut legem faciamus, nec interim voluntas nostra alio eget adiutorio ut legem impleat,quam litera mortua magistra, quid erat opus Cnristo redemptore 3 Deinde & si Iudaei haec non Pharisaica sine magno fami& fuco externorum operum quae ostenta E' Eb bant pertinaciter tueri pergerent, non dubium tamen quin fetetia no eorum conscientia fortiter reclamaret, quod satis in seipsis tranquil- experirentur, se tametsi quaedam opera in speciem perspicua Ian.- cederent, ea tamen se magis timore poenae seu vanae gloriae August.de obtentu, quam amore iustitiae facere : proindeque ex his se spiritu coram Deo iustos censeri non posse, quod coram Deo non esset in eorum voluntate, quod coram hominibus apparebat in opere: quin potius ex illo rei tenebantur, quod eos nou
rat Deus malle si fieri posset) peccare. Vt interim taceamus, eos sibijpsis vel propria conscientia teste) licet aliud simularent, persuadere non potuisse, quod per opera sua legi pers
Cur Chri- cte obedirent. Vnde consequens erat eos nunquam potuisse illic' δ' certo statuere se coram Deo ex obseruatione legis quae per- iustitia.iu, sectam obedientiam erga se requirit) iustificatos fuisse: quo stitiam no iterum fiebat, ut nullum cultum gratum Deo quem ut dii stram vult rum exactorem timebant, non amabant ut patrem exhibere
diu lo possent, prMsertim quod is velit in spiritu & veritate, non simulatione adorari. Apostolus ergo quammaxime necessa Ioan.4 rium ratus, tuo potissimum agit in epistola ad Romanos. In Summa τ' primis, ut Iudaeos & Gentes sua ipso rima propria conscientia 'conuincat esse peccatores. Occulta enim cordium per Euan Duo agitii gelium retegens,l udaeis internam, Gentibus externam etiam tur in epi- immunditiem exprobrat:ac grauissime ostendit,naturam hu
seolam ad manam primorum parentum vatio tanta corruptione ac am-
iζί. becillitate laborare, ut ei impossibile sit, suis viribus ad legis impletionem pertingere, &propterea omnes homines ex se