장음표시 사용
391쪽
ORDINIS. 3 3 est. Quamobrem facerdotiu summus ordo in ecclesia existima saeerdo. tur. Interim taliaen nemo ignorat; h unc ordinem rursum ora inmm'
dine quodam officiorum ac dignitatum distingui. Nam quidam sunt Episcopi , qui & pontifices, Antistites 1eu praesu- ius sunt
les,quidam Archiepiscopi seu Metropolitani, quidam Pri- multigra mates, quidam Patriarchae, quos omnes dignitate antecellit βμβ' Papa, ecclesiasticae dignitatis apicem tenens, cuius dignitas respondet ad summum pontificatu veteris legis,qus graduum presbyterij distinctio ad sectas comprimendas facta est. Nam Vt Hieronymus ait, quod postea unus electus est ex sacerdotibus qui caeteris praeponeretur,in schismatis remedium factum est ne unusquisque ad se trahens ecclesiam Christi rumperet.
EPiscopum diuus Hieronymus in loco iam citato, super- Eoiseo,
attendentem, & A mbrosius de dignitate sacerdotali cap. cur sic di vj. superinspectorem interpretatur, qui & speculator dici cti. potest. Antistites & Praesules dicti sunt,quod caeteris dignitate praeminerent. Pontifices csi Scaeuolae credimus dicebantur a Posse & facere, quamuis Terentius Varro eos a ponte dictos '' arbitretur, quod ab ijs Sublicius factus sit primum, nomen agentilitate in Christianismum transatum. Et ut Romani veteres , Olim minores & maiores pontifices, & inter hos unum summum, qui omnes sacris praeerant, habebant ita dc nos in Christianisino easdem denominationes seruamus. Archiepi, Archiepiscopi dicti sunt, tanquam primores Episcopi qui&Metropo- scopilitani seu Metropolitae appellati sunt, a Metropoli id est ama Μς 'pQ tre ciuitate, quasi eius ciuitatis quae totius prouinciae veluti -'μ mater est, episcopi. Patriarchae dicti sunt, veluti primores seu Patriaria
summi patres. horum ante Constantinii Imperatore numera- cIKebantur tres tantu, nempeRomanus, Antiochenus & Alexan- Tre. Pa
drinus. na principio sub Antiocheno erat Hierosolymitanus, tyi' ς post Constantinum additus est quartus Constatinopolitanus. ' μ'
horum summus est Romanus non quod ordine facerdotij cae- Rom. pon, teros antecellat, sed magis plenitudine administrationis re- tifex quo giminis ac potestatis. Hanc enim apud unum esse oportet in inodo c*te ecclesia, ut ecclesiae unitas monstreturae conseruetur. Exertempy- 'ς dixit Anactetus, caeteros apostolos cum Petro pari consortio, honorem &potestatem accepisse, sed tamen sacerdotij princi- uo testamepatum Petro cuius successorem vetustissimi quiq; scriptores xo-9i dist- pontificem Romanu esse constantissime perhibent )tributum,
392쪽
γ 3N DE sACRAMEN Tovi ab uno post Christum sacerdotalis ordo pedere videretur. C prian' Quod beatus Cyprianus hisce verbis coismatri oquitur in-M lxh-ιο quit Dominus ad Petru: Ego tibi dico, quia tu es Petrus,&super istam petra aedificabo ecclesia meam, & portae inferorunon vincent eam. Tibi dabo claues regni coeloru:& quae ligaueris super terra, erunt ligata & in coelis:& quaecunq; solueris super terra,erunt soluta & in coelis. Et ide post resurrectione Ioan .vlt- dicit: Pasce oves meas. Et quavis apostolis omnibus post re-IQδR δ' surrectione suam parem potestatem tribuat & dicat:Sicut me misit vivens pater,& ego mitto vos: Accipite spiritu sanctum: Si cui remiseritis peccata,remittentur illi:si cui tenueritis,te- Unitatis nebuntur:tamen ut unitate manifestaret,unitatis eiusde origicoHRIV δ' nem ab uno incipientem sua authoritate disposuit. Hoc erat .hi ,iii, Vtiq; & caeteri apostoli quod fuit Petrus, pari consortio prae- prsiat'est. diti & honoris & potestatis,sed exordium ab unitate proficiscitur,v t ecclesia una monstretur. Et post pauca:Quam unitatem firmiter tenere & vindicare debemus, maxime Episcopi, qui in ecclesia praesidemus,ut episcopatu quoque ipsum vnunt Vnus epi' atq; indiuisum probemus.Episcopatus unus est, cuius a singu-sςQPδ με' lis insolidat pars tenetur. cille.Et Hieronymus ad Euagriutinatur, Episcopum siue Romae,sive Eugubij siue Constantin opoli,sive Redij siue Alexandriae,sive Thebis, breuiter,u bi cunq; existente eiusdem esse meriti,eiusdem etiam sacerdotij.
Sacerdoti j ergo potestas,res spiritalis est & incorporalis,quae diuidi non potest. Hanc singuli episcopi in suum quisq; gregem insolidum possident,sed pontifex Romanus velut illius
Matth.I6 successbr,in cuius persona Christus hanc potestatem ecclesiae Ioan Vlt- tradidit hanc in uniuersum super totum grege Christianum tenet,quam Sc exercere poterit ac debebit,ubi viderit rem postulare.In hoc enim constitutus est,ut fratrum suoriun negligentiam suppleat:qiiod plane Christus indicare voluit, cum Lucae αδ- Petrum alloquitur:Simon,Simon, inquiens,eccesethanaS α- petiuit vos,vt cribraret sicut triticum. Ego autem rogalii pro te,ut non deficiat fides tua,& tu aliquando conuersus co firma
fratres tuos.Quod si no satis intelligis qui fiat ut par sit singulis Apostolis potestas,& tamen Petrus principatu gerat, acci Sunite- pe similer Pater familias pluribus seruis negotiandi prouinciam ex aequo partitur ac demandat:ne tamen negotiationis unitas dissipetur,uni ex eis potestatem facit, ut is non tantum
393쪽
in suam partem,sed & in aliorum partes respiciat, & sicubi aliquis ex conseruis in officio cessauerit, eum ut ad functionem Vide Ber-suainreuocet ac prospiciat,ne comunis negotiatio iacturam patiatur. Quamobrem caeteri Episcopi reaedicuntur vocati Episeopi in partem solicitudinis, summus vero Pontifex in plenitudi - vocati in nem potestatis.habent enim illi sibi assignatos greges,singu - p xxς 'itiali singulos: huic uniuersi crediti sunt. Cum enim Christus -μ ini- tertio interrogasset Petrum,num se plus ali js diligeret,atque Ioaninit. ille respondisset,Tu scis Domine quia amo te, subiunxit,Pasce oves meas. Quod tam exerte a Christo ad nullum alium ex Apostolis singulatim dictum reperimus. Icimus autem caeteros Episcopos vocatos in parem po Epilappi
testatem ordinis,sed non iurisdictionis Idq; no sine ra ,
tione.Potestas enim ordinis collata est pariter omni- testate oria
bus apostolis:Potestas vero iurisdictionis proprie collata est dinis,sed toti ecclesiae,idq; in personam Petri.Romanus ergo pontifex, ηθ' quod ad clauem iurisdictionis attinet,maiorem habet ligassi 16ih ir ac soluendi potestate quam caeteri. Ipsi enim pro temporu& Matth. 16& rerum necessitate in aedificationem ecclesiae potestas est co- χ-COr. Iodendi leges seu canones, quibus cotumaces ab externo eccle- VPhς Φsiae consortio repellat, & vicissim resipiscentes solus recipiat .&reconciliet .Haec tamen clauis iurisdictionis, claue Ordinis dini,' omquibuslibet sicerdotibus c5missam quae conscientiam ipsam iub' sacera astringit vel soluit)non remoratur, modo qui saueiurisdi- dotibus eactionis legatus est,authoritate Apostolicae sedis non contemnat,sed potius se resipiscentem contestans,re ipsa probet se in quiliuid eam angustiam deuenisse ut omnino ei potestas no sit Aposto te disto licam sedem, priusquam absoluatur, absq; corporis periculo i0-ITN. . secure ac tuto adeudi ac interpellandi.Quamobre potestateni dabsoluendi quantumlibet criminosos in extremis costitutos his.c.qua, quod ad forum c5scientiae attinet apud quosl1bet sacerdo- uis. de sen
tes esse costat.Porro Papae nomen,non est tam reces aut infre- ten- exco.
quens in ecclesia,ut quida contendunt. Quin potius frequen- iis tissimu fuit sanctis patribus. Hieronymus siquidem Damaso hae '' Papae scribit. Et Ambrosius Stricio Papae lib.x. Epistol. lxxxj. Ambr.Sirilicet non inficiemur hoc nominis olim no soli Romano pon o*tifici tributum,cum & Augustino asIcriptum reperiatur. o di,' ''. PResbyterorum officium, in primis in praedicatione Ver' rorii, i quobi, dein in coficiendo corpore & sanguine dominico & situm sit. Z a
394쪽
Acto. 6Ibidem. 3ss DE SACRAMENTO
Hierony- caeteris sacramentis administrandis confirmationis tamen demu S Ordinis.quae solus Episcopus ob ecclesiae unitate retinendam
legimῆοῖ administrat,exceptis deniq; in orando Deum pro totius ecdit elesiae & populi Christiani prosperitate, situ est. Haec munera
sacerdotes toto conatu amplecti conuenerit. In his propemo xdum lotis exerceri, minoribus offici js interim in alios rei Elis. Nam verbum apostolici senatus est: Non est aequum nos derelinquere verbii Dei,& ministrare mensis. Et post pauca: Nos vero orationi & ministerio verbi instantes erimus. Diximus aute de hac re latius in canonibus Concilij nostri, titulo De ossi io ac vita clericorii generatim: item titulo De Paro Ofileium chis ac eoru vicari)s.Quod aute lit officium Episcopi Canon episcopis primus atque adeo totus titulus De munere epilcopali deci rat. uales etiam in episcopos ac sacerdotes eligi ac constitui I-Timo. I Oporteat, Paulus ad Timotheu scribens ostendit. Illic enim
Hiς QRy' epi1copi appellatione etia presbyter cotinetur. Archiepiscopi & Primates olim cofit inabant episcopos. Sic enim leginius Arelliepi. in Canonibus Concilij Niceni,cap .iiij. Potestas sane vel con scoporum ficinatio pertinebit ad fing ulas prouincias ad Metropolitansi officia ς0 episcopum. Et ut summus Pontifex caeteris omnibus iurisdi- piseopo, mone praeminet,sic Archiepiscopi episcopis.Qua de re in re- Coei.Nie. bus ecclesiasticis recte ab episcopo ad archiepiscopu appella
cap -- tur. Patriarchae praeter Romanu,curam gerebant totius eccle
P xxi x' siae sub ipsorum patriarchatus ut ita dicamus) constitutae. At .eium. Romanus solicitudine gerit non Romanae tantii, sed & unitauer ecclesiae toto terraru orbe in Christo congregatae, ut di1.Cor. ii cerepos it cum Apostolo:Ministri Christi sunt, S ego. Quin
plus ego, in laboribus plurimis,& praeter illa quae extrinsecus sunt,instantia mea quotidiana, solicitudo omnium ecclesiarum .Quis infirmatur,& ego non infirmor quis stadalizatur, Ixorao & ego non v ror Itidem nec erubescit cum Apostolo gloriari de potestate lua,quam dedit ei Dominus in aedificatione,non Ritus ordi in destructionem. Episcopus cum ordinatur, duo episcopi po 330di epi nunt ac tenent euangelicum codicem super caput & ceriucemo hesb. 2 eiu ,& Vno super euin fundente benedictione, reliqui omnesium. episcopi qui adsunt,manibus suis caput eius tangunt.Presbyter vero cum ordi natur episcopo eum benedicete, & manum super caput eius tenente,etiam Oinnes presbyteri qui praesentes sinu, manus iura iuxta manus episcopi super caput illius
395쪽
ORDINIS. 3 tenent.Hoc ministeriorii ordine,quem ecclesia, diuina pro- Minist
secto dispositione recepit, nihil pulchrius, nihil speciosius Q nihil utilius aut necessarium magis. Ecclesiae multae sunt distin , b aliactione locorum & personamim, quemadmodii Paulus ait: si- nihil put-cut in omnibus ecclesiis doceo sed unica est professione fidei, chrius.& sacramentoru communione . Huius unitatis veluti quidam Vnit ii nexus est, ordo: quo soluto, necessie est ut amabilis illa G- db ' clesiae concordia dispereat. Vt autem contendant quidam, Ecena in- eccletiam inuisibilein esse, quod de ecclesia praedestinatorum uisibistis. non negamus: nihilo secius cui opinamur nobis concedent Visibui . Ecclesiam etiam visibilem. quae bonis habet admixtos malos, visibili fidei professione,& sacramentorii comunione sociatos.In hac certe ordine esse oportebat, qui exordiu ab unius aut horitato recipiens, innumerosam ministerioru Dei multitudinem pulcherrima serie diffunderetur, ac veluti in plurimoS ramos per uniuersum orbem ex tederetur, intrinsecus incrementum sumens ab uno Christo, de qua re fusius diximus in articulum Symboli, qui de sancta ecclesia est, & qui volet, legat Cyprianum de simplicitate praelatoru contra Iovinia- Cypria. denum,ubi ostendit haereticorum esse propriumaiane viaitatem singu- pr-escindere,v t fidem subuertant, ac corrumpant veritate. Vnum vero nobis perpetuis votis postulandum a Deo est, nempe Vt i .Coritia Deus ordinem diuinitus institutu c5seruet,ut omnibus men- Proprium tem suo cuiq; osticio ac munere dignam tribuat ut unusquisa iis qxicoriique sit quod esse debet,ut quisq; no quod suum est quaerat, sed
quae Iesu Christi,ut nemo alterius potestate ac iurisdictionem Quid a perturbet,ut pontifices Christi vicari j sint, gregis dominici Deo postucuram synceriter ac amanter agetes, ut Episcopi oculati spe- 9ζ:μμ' culatores sint,& superintendentes ac prospicietes, ne quis os sed Isicio suo desit,v t sacerdotes noctes ac dies meditentur in lege ivitth.FDomini,quo possint esse sal populi, ut caeteri clericorum ordines sua munia rite obeant ac peragant. Et ut ex ordine ecclesiastico in ciuilem labamur,ut Principes sint principes diuinae iustitiae ministri,tanquam Deo reddituri rationem:vima Roma.I gistratus bona fide rempublicam administret,ut qui laici sunt, lint quod dicuntur, non praerant, sed reuerenter obtempe- ' rent facerdotibus; fideliter pareant Principum legibus utque in suo quisque ossicio atque opificio probet suam conscientiam summo illi cordium scrutatori. Nam sic tandem reinte-
396쪽
grabitur & coalescet ecclesiae pax dc tranquillitas. Atq; idip-Quid in ca sum est, quod ecclesia in sacerrimo Missae canone in primis n00ς Qxςς precatur , nempe ut Deus sanctam ecclesiam catholicam pa-ης*kς' δ' eifieare. custodire, adiuuare & regere dignetur, una cum is mulo suo Papa, & antistite eius loci ubi sacrum peragitur, &ReFe,ac omnibus orthodoxis atque catholicae & Apostolicae fidei cultoribus. Sed iam ad ipsum sacramentum ordinis
Verbu Ω- -.Erbum huius sacramenti, quo Episcopus in ordinadis
Oidilis, pretisteris utitur, admodum illustre est in scripturis.
V nam in primis Ioan. xx.legimus Iesum in apostolos insuctiasse,ac dixisse: Accipite spiritum sanctum: quo ii remis
ritis peccata remittuntur eis: & quorum retinueritis, retenta sunt.Item Matth.xxviij. Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris & Fili j & Spiritus sancti, docetes eos seruare omnia quaecunq; mandavi vobis.& ecce, ego Vo biscum sum omnibus diebus usq; ad comminationem seculi. Itidem Marc.xvj. Euntes in mundum uniuersum, praedicate Euangelium omni creaturae:Qui crediderit & baptizatus fuerit &c. Item Lucae xxij.&j. Corint.xj.Hoc facite in mei cometa morationem.Quae loca ostendui, Apostolos &eoru succesto . res,in ordinatione authoritate diuinitus accipere, ut eorum
munus ac functio efficax sit. Accipit sacerdos potestate praedicandi Euangelii, accipite potestatem baptizandi,remittendi peccata,corpus dominicum consecrandi conficiendiq:,accaetera sacramenta administrandi, non suapte virtute, sed diui- Chryso-in na. Manum tantum & linguam praebet sacerdos, sed pater ΙQδ i Q ββ &Hius & spiritus sanctus omnia facit, de qua authoritate vinos Christus certos faceret,apud Ioannem xx.fic ait:Sicut misit me pater, & ego mitto vos.quibus verbis Apostolorum dc illorum successorum animas erigit,& suam proponit authΟ-ritatem,quibus erat suum ministerium relicturus. Eiςmφη tW Lementum huius sacramenti, quod ad ordines maiores oedinis '' attinet, quos dubium non est ecclesiam ex Christi instituimpositio L tione recepisse, tinpositio manuum est, quemadmodum manuum- plurima loca in Actis Apostolicis , & apud Paulum ostendiit, Ambr. de quos citauimus in canonibus Concilij prouincialis,sub titu digni. sac. lo De impositione manuum. Cuius mysterium diuus Ambro
P I sius libro de dignitate sacerdotali,capite quinto,in hunc mO- dum
397쪽
dum expIicat:Homo inquit imponit manus, Deus largitur gratiam:sacerdos imponit supplicem dexteram,& Deus benedicit potenti dextera: Episcopus initiat ordine,& Deus tribuit dignitate. Et alibi: Manus impositionis v erba sunt mystica,quibus cofirmatur ad opus electus,accipiens potestate, teste costientia sua,ut audeat vice domini sacrificium Deo offerre. Est itaq; manus impositio congruit signum,quo ordinati conscietia certa efficitur de dono Dei,labi ad aedificatione ecclesiae collato.Preterea unctio quae adhibetur sacerdotio ini- Vnictio. tiandis,elementum est ordinis, quae ab unctione legis originem habet,non recens commentum, sed in omni ecclesia tam Greca quam Latina,a tempore Apostoloru celebrataequod ex antiquisimis ac receptissimis quibusq; scriptoribus facile co- probari poterit,quorum unum aut alterum postea afferemus. Caeterum in collatione minorvordinu,quos ecclesia diuini In collatiolus inspirata,instituit, ut nullus de clero qui ordinatus non esset, auderet praesumere ossiciu,quod sciret no sibi creditum) se ideo'. id certa quaedam instrumeta traduntur,quibuS quod cuiusq; Or- menti. dinis munus sit,exprimitur,quae vice elementi sunt,atq; inter tradendum episcopus ordinado suggerit,cur haec instrumeta porrigat,comones ut suo quisq; officio recte fungatur,simul deum oras, ut ordinatis, cuiq; ad suam functione exequedam,
efficax adesse dignetur,quemadmodum superius ex Concilio Carthaginesi per singulos ordines ostedimus. Anaute hosce minores ordines proprie sacramentu dixeris,non dissinimus. certe presbyteriu & diaconatus sola habet apertum scripturae testimonium, quanuis & caeteri ordines diuina, non humana, authoritate sint instituti: ut quis officium bona costientia in
ecclesia gerere audeat sibi commissum quod alioqui sibi haud
creditum periculose gerendum praesumeret.
RItus qui in ordinum collatione adhibentur,prolixius Rit' huius
adnotare aut exponere non est necessarium. Nam qui- sacram cti.
cunque ordinatur,satis intelligi t quid sibi ritus illi v elint, modo tamen in grammaticae rudimentis sit mediocriter v ersatus. Na Episcopus v t diximus singulis sua munia praescribit,ac deinde orat super ordinatos,quae orationes expositionis vice sunt plenae pietatis.Quod aute clerici ex more ec-elesiastico todetur, id in primis fit ut clerici a laicis discorna ei i5deesse. tur: deinde etia tonsura sua significatione habet,qua clericus tui.
398쪽
sui ossicii admonetur. Nam vertex rasus quid aliud significat,
quam clerici animum ab omnibus terrenis cupiditatibus longe semotum,& his quae ad Deum sunt,perpetuo intentum eia se oportereZ Nec ineptiunt,qui rasuram signum esse dicut regalis sacerdotij, quod noui testamenti mi nistri gerunt in ecclesia. Sed viderint μὲinistri,ut signo non latum doctrina eorum, sed& vita respondeat. Via huiu. - . . Irtus esticacia seli effectus huius sacramenti,indonum mς0 f s eu gratia diuina ordinato collata,qua efficacia & rata V sunt,quaecuq; ordinatus,secundu Christi & eccletiae institutionem in ecclesia gerit. De hac dixit A postolus j. Timo. iiij. Noli negligere gratiam quae in te est,quae data est tibi per
prophetiam cum impositione manuum presbyterit. Et iterum ij. Timoth.j. Admoneo te ut resuscites gratiam Dei,quae in te Gratia Or- est,per impositionem manuum mearum.Operatur autem haec
tibi: alii hi g Jxia non taxumo bonis,sed & in malis sacerdotibus. Nam in boni,. Qxsi mali sacerdotes spiritu careat quo ipsi sancti sint, spiritum sed Mima sanctum tamen habent qui ministerijs quae per eosnaguntur, Iis. assistit:quod superius non semel ostendimus.atq; haec semper fuit & est catholicae ecclesiae tam Gr cae quam Latinae conco races etii. sententia. Ambrosius in Epistol.primam ad Corinth.cap. xij. Sicut inquit, idolorum imago in ministris eoru est, ordinem suum habens per singulos gradus, totum tamen hominis est: ita & in lege dominica gradus charisinatum sunt in ecclesiae Ibidem. officiis. Et subdit: In loco ordinis ecclesiastici offici j consti tutus gratiam habet qualistis iit,non utiq; propria, sed ordi Theophy, nis per spiritus sancti essicacia. Itide Theophylactus in illud Iact.in Io. Ioan .xj. Unus aute ex ipsis Caiphas nomine, cum esset potifex Cilbili, RRHi Hoc autea semetipso non dixit, sed cum esset ponticiae potisex anni illius,prophetauit quia Iesus moriturus erat pro
propheta- gente &c.sic ait: Cum alijs,potificatus dignitas erat corrupta, vim 1imul ac venali iij ficti fuerunt principes, nec ultra per omne tempus unus, sed duntaxat in annum unum sacerdotio funge-ee do ib, VζΠxxir, & quan uis ita corrupta foret dignitas,adhuc tamen gratia & aderat gratia spiritus sancti, operans in his qui uncti erant.' ratum fa- FLec ille. Verum in bonis sacerdotibus, haec gratia non tan-cit ministe tum ratia facit ministerium,sed & ordinatum iuuat, ut ordinedihaho v concredito rite utatur, estq: apud Deum causa multi meriti euita est. inuladi,quod parabola Christi de fideli negotiatore satis decla
399쪽
36ri Jclarat. Fuge inquit serue bone & fidelis,quia super pauca fuisti fidelis,super multa te constituam, intra in gaudiu domini tui. Et Petrus apostolus dixit : Pascite qui in vobis est gregem Dei. Et post pauca:Et cum apparuerit princeps pastorii, perci I.Timo- pietis immarcescibilem gloriae coronam. Et paulus apostolus P ς byς dixit de diaconis:Qui enim bene ministrauerint, bonum gra-bi a dum sibi acquiret.Et huius gratiae causa idem Apostolus pro- duplici honutiat presbyteros qui bene praesunt duplici honore dignos, nore digni maxime qui laborant in verbo &doctrina. Quam vero insita S cordQt gnis sit sacerdotalis dignitas,paucis explicari no potest.quam q/S
qui volet cognoscere, praeter alios Ambrosium & Chrysosto- Ambros. mum legat.qui lecti,facient ut non facile quis extenuantibus Chrysost. eam dignitatem, aurem posthac praebeat.
Vo autem affectu,&quo pacto ad capiendos ordines Quo ais
accedendum sit in titulo De impositione manuum sa--'xfς tis superq; ostendimus. breuiter,qui sacerdotio inlatiandus est, non alio affectu accedere debet, quam ad submittendos humeros no dignitati externae sed magis publico muneri vice Christi in ecclesia gerendo. inquam sententia dixit δε postolus: Qui Episcopatui desiderat, bonum opus desiderat. Cogitare secti debet,ut imitator Christi sit, cuius legatione fungetur.Nec aliter arbitrari debet,cu ordinatur ab Episcopo, quam se ab ipso Christo ad ipsius de ecclesie munia exeque da mitti ac destinari,idque cum multa & insigni potestate ac virtute, nimirudiuina,& ea qua Christus misitis est,queadmodu ipse dixit: Sicut misit me pater,& ego mitto vos. Et alibi: Ioan .2Φ. Qui vos audit, me audit:qui vos spernit, me spernit. Qui alio M tth-Φ'- allectu sacros ordines ambiunt nempe ut vel caeteros honore fi 'S δ'' praeeat,vel v t de ecclesiae thesauris laute vivat,ac ventri indul eiose 'surgeant, hos scriptura non mitti,sed i uo nomine venire dicit, cris ordia ac lupos,lures& latrones appellat,qui non intrat per ostium, Mib Ramosed aliunde ascendunt, maximi criminis rei,quod ingeni Vl a iii jtio tandem certo certius subsequetur. Ioai ro.
Minister huius sacramenti, Episcopus est idq: non tan- Minister
tum v ni uersalis ecclesiae sententia sed& ex sententia hui' sacra Pauli. is enim ad Titu episcopum sic habet: Huius rei p3gratia reliqui te Cretae,ut ea quae desunt, corrigas,& consti- Tit. i.
tuas per ciuitates presbyteros, sicut & ego disposui tibi. Ueru de hoe fusius diximus toto titulo De officio Episcopali,
400쪽
ATRIMONIVM, coniugium,conubium, &nuptiae, pro eode ferme usurpantur. Matrimonium,si diuo Augustino lib. xlx.cotra Manichaeos,credimus, dictu est quod foemina ob id potissimu nubere debeat, ut mater fiat. ConComuoia i xygiuin diuo Ambrosio teste a coniungendo derivatum est. Amb. ii. i. nam cum legitime mulier viro coiungitur,coniugi uest. Eo de Abra. dem Ambrosio authore, Nuptiae dictet sunt,quod pudoris graPδxri r- c. tia puellae se obnuberent,quod Rebecca Isaac iam desponsata, Cea .i . Dcim legimus,quae maritum designatu aperto capite non putabat videndu: sed cum is forte fortuna seu potius Dei consi . lio in agro deambulans, ei obuius factus fuisset,sublato pal-Nμpti 'lio sese operuit.Hoc tame nuptiae a matrimonio seu coniugio matrimota dinstrux,quod proprie nuptiae luat matrimonij celebratas, quaenio. coniugi j testificationem declarat.Quae de ratione vocabuli di Amb.i Lu cta sumecerint. Deinde sciedum est,aliud esse matrimonium, aliud matrimoni j sacramentu : quemadmodu aliud est poenitentia,aliud est poenitentiae sacramentu.nam longe lati us matrimonium,quam matrimonij sacramentum, patet. Quae res ut perspicua fiat a prima institutione nobis repetenda est. Atrimonium itaq; , mundo iam recens codito, a Deo
institutum& benedictu esse constat. Nam Gene.j.le
debitistitu Agimua Mast lu& foemina creauit eos,benedixit iliata 8e bene lis deus,&ait: Crescite& multiplicamini,& replete terra.deindictum. de scriptura refert, Deum, posteaqua primit homine creasset, protinus subintulisse: Non est bonu homine esse solu,faciamus ei adiutorium simile sibi. Et post pauca narrat scriptura deuimmitisse sopore in Ada.ci : is obdormisset,lulisse unam de costis eius, I replesse carne pro ea & aedificasse costa quam tulerat de Ada in muliere & adduxisse eam ad Ada. Ada vero Adam pri cum intuitus esset mulierem di xisse no dubiu prophetico spimus prO- ritu Hoc nuc os ex ossibus meis,& caro de carne mea. haec voPhςtδ' cabitur virago quoniam de viro sumpta est:quaobrem relin-υ a 4 quet homo patrem & matre,& adhaerebit uxori suae, & erunti ib.d. ho duo in carne una. Vnde constat matrimonij institutione om- conivg. nium antiquissimam esse,& Deum authorem referre.