장음표시 사용
401쪽
DE sACRAMENTO MATRIMONII. 363ESi autem matrimonium ob diuersas causas a Deo institu Matrimo istum. Principio,vi esset prima humanae societatis copula, η' ς' quae germanam atque amicabilem quandam coniunctionem, alterius quidem regentis alterius aute obsequentis com quatuor plecteretur. Secundo,ut esset arctissima quaedam coniunctio, causar. quae soboli & amanter suscipi edae, & religiosae educandae deseruiret. Vtrunq; finem scriptura non tacuit,cum inquit :Fa- Gene-Σciamus ei adiutorium simile sibi. Ac rursus: Crescite & multi- Gmς-xplicamini,& replete terra. Tertius institutionis finis,qui proprie statum hominis post laplum respicit, est, v t infirmitas incontinentiae nostrae, honestate nuptiarum exciperetur. Nam August.sa cum constet, nisi cecidissent primi parentes homines futuros, per Gene. atque etiam liberos sine carnis incentivo, ac absq; seruore li- si de nup-bidinis, atque adeo n5 tantum sine peccato, sed etiam cum me C5 a Faurito procreaturos fuisse, post peccatum vero lethalis concupi stud Maiascentiae lex membris nostris inhaeserit, sine qua carnis comix- nich.Ii-I tio non fit: necesse erat ut institutu quoddam Dei haberemus, s pqῖ si quod carnis commixtionem,alioqui ob concupiscentiam re- hono eoi prehensibilem, excusaret. in quam sententia dixit Apostolus: iug.cap.ris Propter fornicatione vitanda unusquisq; propriam uxorem I-COr-
suam habeat. Augustinus duo priora officia,matrimonio an August-s ite hominis lapsum, tertium iam lapso tribuit. Quod, inquit, μ' sanis est ad officium, aegrotis est ad remediu. Praeter hos fines Potissima non postrema, sed potissima causa institutionis matrimonij causa tristi si Dei propositum respiciamus est, ut esset congruulignum rctissimae illius coniunctionis venturi Christi & ecclesiae, Ephe.i'' quam quide a principio & ab aeterno antequam quicquam fie- Titarret,praeordinauit Deus,attestate Paulo, Deum elegisse nos in Christo ante mundi costitutione, nobisq: promisisse spe vitae , aeternae in Christo ante tempora secularia. Praeuidens nanq;
Deus homine diabolica fraude deceptu iri & lapsurum, simul& de homine pydito restituedo regenerandoq; secustatuit ac disposuit.Proinde Christo que huius regenerationis parente Christ' paene voluit nuptias praeordinauit, quas in Adae qui erat for- xςΠ xςg' ma veturi & Euae,ex Adae indormiscetis latere formatae,inixa MI, bili copulatione,pulcherrime expressit ac veluti desponsatio ' λne inchoauit,eiusdemq; despo sationis fide, promissione venturi ex muliere seminis, quod caput serpentis cotereret, confirmauit,quam & in omnibus pijs qui ab exordio seculi usque . . ad
402쪽
. . ad Christum suerut,renouauit,& per prophetas suos praedicari & euulgari fecit. Ut caeteros praetereamus, quid apertius eo Osee a. quod apud Osee dominus ecclesia appellans,de ipsius desponsatione loquitur in hunc modi1 ξ Et sponsabo te mihi in sempiternu,& sponsabo te mihi iniustitia&iudicio,& in misericordia & in miserationibus,& sponsabo te mihi in fide. Salomon vir omnium sapientissimus,epithalamion etiam harum Cantica ca nuptiarum in Christo & Ecclesia futurarum cecinit in Canti icoru Sae cis canticorum :& cum sua aetate nondum appetisset tempus, diuitie a nu qxio desponsatio nuptiarum celebritate consummaretur,ptiale. sponsam quae tum adhuc venturo sponso Christo parabatur canticum ipsum a voce intimi desideri j ordiente introducit: Osculetur me inquit) osculo oris sui. Denique Ioannes Baptista paranymphus ille lacerrimus tanti coniugij, cum appetisset tempus nuptiarum celebrandarum, & sponsus iam prODU-I disset in orbe,propter sponsum quem & digito ostendit gauIoan.3 det, quia tempus impletum est: Qui habet inquit sponsam, sponsus est:amicus autem sponsi qui stat & audit eum,gaudio gaudet propter v ocem sponsi: hoc ergo gaudium meum im- Ab exor- pletum est. Ab exordio itaque mundi Christo desponsata est di0 muΠdi uxor ecclesta.Missi sunt serui prophetae,qui vocaret incitatos ad nuptias. Venit tande speciosus ille praefilijs homina sponsata es sus Ch ristus,cui crucis thalamuascendenti & obdormiscenti,
Matth.22 pater ex latere,lancea militis aperto, desponsatam illam exhi- Luc* ι-- buit,atq; adeo uxorem forniauit, ornauit ac copulavit Eccle-ibia' ' siam ipsi Christo, indissolubili vinculo, v eluti una cum eo car ' Anem perpetuo adhaesura, atq; ita demu nuptiae illae cosummatae sunt,quod ma3nus ille Euangelista n5 tacuit, qui non sine Ibidem. grandi mysterio lic ai t:Postea sciens IESus quia omnia consummata sunt,dixit,Sitio. Et paulo post quii accepisset i Esus
acetu,dixit: Consummatu est,& inclinato capite tradidit spirituin. Et post pauca: Ad I E s v M autem cu v ditissent,v t vide-
runt eum iam mortua,non fregerunt eius crura, sed unus militu lancea latus eius aperuit, & continuo exivit sanguis & aqua. Quod ne fortuito aut naturaliter factu esse crederes, sed grande atq; inenarrabile mysterilsi,ut est reputares,adiecit.Et
qui vidit,testimoniti perhibesit,& veru est testimoniu eius, EtlHatth.22. ille scit quia vera dici t,v t &vos credatis. Apud Matth.quoque Luear i . & Lucam Christus ipse hasce nuptias aptissima parabola insinuat,
403쪽
nuat,&' quod futurum prophetae praedixerunt,iam exhibitum
pronuntiat. Apocalypseos quoq; xlx.noniam epithalamion futurarum, sed praesentium nuptiarum succinatur:Rudiui inquit Ioannes vocem tubae magnae, S sicut vocem aquarum multarum,& sicut vocem tonitruoru magnorum dicentium, Halleluia,quoniam regnauit dominus DeuS noster oumipo- . tens: Gaudeamus & exultemus, S demus gloriam ei quia venerunt nuptiae agni, & uxor eius praeparauit se, & datum est
illi ut cooperiat se byssino splendenti & candido . Et paulo
post:Beati qui ad coenam nuptiarum agni v ocati sunt. Haec altius repetere visum est, ut doceremus tantam rem qua nec est Coiugium
nec cogitari potest ulla alia maior symbolo quoda perpetuo Ada: α repraesentati debuisse, eoque omniti aptissimo, id quod Deus μ Adae&Euae coniugium esse voluit.Poterat quidem Deus pa 'r' μ'
ri opera,qua Adam ex limo terrae plasmauit,siuam quoque ex Gene.rsimili argilla codere: poterat eos leparatim formatos quemadmodum caetera animantia) propagationis gratia a ungere, poterat coniugi j leges dare: sed lic res mystatio vacasset, nec Adam&Eua sitissent forma & figura futurarum nuptiarum
Christi & ecclesiae. Iam&ipsum Adam in hanc mysteri j ra- Adam mytionem potissimum respexisse non soluin Apostolus docet, 'erii non sed& res ipsa plane ostedit. Quid enim putas est, quod Adam igη x sui ad primum Euae conspectum,verba quae superius retulimus protulit,quibus patri & matri praeferebat uxorem, quum ipleneque patrem habuisset,neque matremZ Quid quod,quamuis graui ac profundo somno soporatus, seu ut alia habet aeditio ex tali correptus sit,tamen non clam illo fuit quod factum estῖquod ea verba manifeste compro bant, cum ait, Hoc nunc Ibidem. os ex ossibus meis, S caro de carne mea.quae satis indicant etsi . occlusos habuerit sensus corporis, mentetainen vigilauerit,
in tempora olim post multa secula futura respiciens. Quid Ibidem. quod cum impositisset cunctis animantibus nomina nulli ta- Adam solimen nomen cognatum hominis vocabulo soli tandem Euae, in qua similitudinem suam recognoscebat, Vocabulum a suo ,rmini eo nomine deductum dederit, dicens : Haec vocabitur Virago, gnatu in- quia de viro sumpta est quod in Hebraea lingua manifestam uidit. habet nominis etymologiam: Vir enim hebraice Is,3 mulier Issa vocatur. Quid ergo hoc verborum inuolucro aliud ἡάhii vaticinatus est Adam, nisi quandoque fore, ut Christus in or- catio bem
404쪽
Ephe.FPs 3 Ephe. Symbola bem terraru prodeat λqui licet Deo esset aequalis, homousios I iςςημm patri , semetipsum tamen exinaniret, ac u eluti relicto patre, nostri causa forma serui acciperet, in similitudine hominum constitutus, & figura repertus ut homo, fieret obediens usque ad soporem mortis: idque eam tantum ob causam, quo Deus pater de latere eius sanguinem & aquam educeret, ex quibus ipsi non reperienti aliunde adiutorium simile sibi, de ossibus& carne eius uxorem ecclesiam aedificaret, de ipsius etiam nomine nuncupandam, nimirum a Christo ecclesiam Christianam atque adeo ipsi Christo uniendam,ut iam Christus & ecclesia non duo,sed una caro recte dicantur, Utque ea quae prophetico spiritu de hominis gloria Dauid cecinit, tandem in Christo & ecclesia, tanquam in unum hominem coagmenta tis,compleretur :quod fieri no posset,si aliunde quam ex ipsius Christi latere ecclesia sumeretur. fit autem tum, quum Deus eandem usque ad consummationem seculi ex Christi filij sui
latere aedificare non desinit, donec occurramus omnes in v nitatem fidei & agnitione filij Dei,in virum perfectum inmensuram plenitudinis Christi. In quod mysterium diuinissimus Paulus intuens, cum passim alibi, tum in Epistola ad Ephesios quae proprie in explicationem tanti arcani in primis nostris parentibus olim repraesentati scripta videtur ecclesiam corpus & plenitudinem Christi appellat, in ipso conuiuifica tam & conresuscitatam, simul etiam in ipso in coelestibus consedentem. Ex his itaque omnibus ut unde digressi sumus reuertamur colliquescit atrimonium non vulgari. sed mystica omnino ratione, Iasi quolibet sed singulari quodam modo quem scriptura refert) a Deo in paradiso institutum fuisse, nimirum ut sacramentum esset arctissimae illius unionis in Christo & ecclesia futurae, quod ditius Paulus in iam citata Epistola ad Ephescap .v.grauissime commonstrat. Etiam gen Vanquam autem omnes istae causae institutionis mates agnouo trimonii stimul acceptae, populo Dei tantum, etsi non moniurem pariter Ommbus,cognitae ruerint,negari tamen non sancti esse. potest, etiam ipsas Gentes idololatras lege quadam naturae menti diuinitus insita percepisse, matrimoniu rem quandam sanctam osse, ac maiorem quam ut humanum inuentum aesti- . mandum sit. Intelligit enim ratio, vagos concubitus eontra
naturam esse, intelligit stupra& adulteria , inhonesta ac punienda
405쪽
M A T O M o N i r. 7 3οhienda esse. Praeterea castitatem, moderationem, ac verecundiam in voluptatibus corporis, hominis naturae maxime conuenire.Proinde etsi gentes propriam matrimonij sanctitatem non viderent quotiam tamen ex dictis matrimonij finibus ac vide titu- bonis utcunque viderunt,ac cum populo Dei communia ha- ios iuris cibuerunt,eis a lege illa naturae indicata,quae & legibus tueban viiiβ β ξ δ tur,& abutentes,grauissimis poenis,de adulterijs, stupris S id iagenus reliquis viiijs aeditis, coercebant. Nec erat eis vulgaris Matrimo- matrimonii descriptio ignota,qua matrimonium describitur nil delari- esse legitima maris & foeminae coniunctio, d consortium o P i0 uti*mmnis vitae diuini & humani iuris communicatio indiuiduam tes Vitae conluetudine retinens. Et quia non probauerunt Deum Roma.I habere in notitia, quod non agnoscerent dona Dei, sed sibi omnia tribuerent, ex re sacra rem fecerunt prophanam, adeo Vt matrimonium iam non ex Dei, sed a moribus ae legibus V trimψ cuiusque populi totum penderet:eoque talia erant apud alios legitima coiugia, qualia haberetur alibi perabsurda. Quam- apud gen-obrem ut inficiari non possumus apud gentes fuisse matrimo te ,sed mania, tamen nemo non videt matrimonium apud eos proprie tyi QRij in sacramentum non fuisse, aut saltem non habuisib sacramentisantalitatein. Nam quae tandem illius matrimonii sanctitaS, August.de quod licebat marito etia nulla vel omnino improbabili cau- fide dc opesa rescindere ξ quemadmodum de Catone Romano legimus. νη ςδp 7 qui uxorem non sterilitatis causa quae ratione aliquam apud netnus. Dei ignaros habere poterat sed alterius etiam domum liberis impleturam repudiauit,ac alij ducendam tradidit. M trimo QAPud Iudaeos maior erat matrimoni j sanctitas. Nam 'a ahae
cum repromissionem venturi seminis ex Abraham& ra quini Dauid in quo omnes gentes benedicerentur accepis- gςnxium-sent, qui religiosiores inter eos erant, propagadi potissimum causa,nuptias copulabant,non victi libidine,sed ducti pieta- August.de te,no ut uxores in morbo desiderii,sicut gentes quae ignorant bo-coivg- Deum, sed magis in generandi opere socias haberent. Ergo ς p II Gentes nuptias externae tantum honestatis causa qua&foedae Gς ς- ςRx
libidinis indecorti celarent & liberos ordinato novago con- rint matri cubitu procrearent,contrahebat: Iudaei vero non tantu hone nionia.
statis, sed & pietatis causa. Nam cum scirent in semine Abrata Iud*i cur hae benedicendas omnes gentes,non tantum officij, sed & pier μῆ- 'tatis erat,carnaliter filios propagare: religionis erat, sobolem eap ,: ' propter
406쪽
propter Christum quaerere,nimirum ad genus eiris secundum carnem ab omnibus alijs gentibus Deo ita volente) distinguendum cum & id ad prophetandia Christum quammaxime Michae 1 valeret, quod praenuntiabatur, ex quo etiam genere, & ex qua M xxii μὴ gente esset venturus. unde sanctitatis erat propter populumbet do I Dei propagandum nuptijs uti, quod per hunc populum dc
cap-ς prophetaretur & nasceretur princeps & saluator omnium poDe mono- pulorum.Sed dices:Si patribus veteris legis ratio primae instis mi Ι tutionis matrimonij non fuit incognita, si pietate suadente ita b*' '' ducebant uxores,qui factum est,ut & omnium pientissimi,ue Abraham. luti Abraham,Iacob & David,plures ducerent coniuges,cum Iacob,Da- tamen Adam diuino instinctu dixisset, Et erunt duo in carne uid, P0ir una Item, qu1 factum est, ut permittente Mose, Uxores repus ne i diare atque alias dimissarum loco ducere possent Iudaei, cum obiectio tamen Adam eodem instinctu percitus,dixisset relinquendum dς repu - esse patrem & matrem & adhaerendum uxori, quae esset os dedi0Iμψε, ossibus , & caro de carne viri, atque adeo cum viro v na caro
seu e. i Hic fere nihil habemus quod respondeamus, nili quod quem Gerse a admodum aedificatio Euae ex latere Adae, sic & verba illa pro- Diluti toplasti, salua semper historiae veritate, plane mystica& pro-Vς h- ὁ Detiea fuerint,no in populo Iudaico, seddemum in venturo ad si eram Christo & ecclesia complenda. Interea ergo dum Christus, ex exigedain eode ad hoc peculiariter delecto populo expectaretur, dumq; Patrib' Ve velaretur adhue propheticis sacramentis salutis nostrae my-ιά 'i dh sterium,secreta Dei dispensatione patribus permissum est, pluho ouiu res uxores ducere, quo facto etsi v nionem illam verbis pro-
cap.IO. II pheticis designatam non exprimerent, ad eam tamen pulchre praeludebant. Nam cum hoc ageretur,ut significaretur olim in x.Coximis Christo Synagogam simul& Gentium multitudinem veluti Gδi x-ῖ in unum corpus esse iungendas, & demuin ipso Christo vere Gene. 1 complendum,quod Adam prophetico spiritu praedixerat :id- Aug. ibide circo factum est Deo ita disponen te ut huius mysterij deli- δP- . gnandi gratia liceret uni viro plures uxores ducere, vicissimvero unam eminam pluribus viris nubere non liceret. duobus enim seu pluribus maritis vicis nullam legimus seruisse sanctaru. Plures autem foeminas uni viro legimus coniunctas, dum scilicet ratio temporis suaderet,& Gentis illius societas permitteret,cuius generatio nuntia futurorum erat,ac ad propheticam dispensatione pertinebat. Quid ergo est quod unus
407쪽
plures ducit, nisi quod unus est Christus,qui synagoga dc Gen Quid senitium multitudinem olim longissime dissitas, sibi madue nisset copulans,ac propheticu mysterium adimplens, in unam 'SU'i ecclesiam redegitZQuid est quod vicissim una non nubit plu- 1. Griribus,nisi quod ecclesia plusquam uni viro, hoc est Christo,nubbreno praesumit Z Hinc enim stomachatur Paulus,& deliti atcum Corinthiorum ecclesia,quod se in plures viros videretur ἔ-C .rdiuidere, qudd unusquisque eorum diceret: Ego quidem sum Matth.r Pauli,Ego autem Apollo,Ego vero Cephae, Ego autem Chri Marci II. m.Nunquid inquit diuisus est Christus Z& Christus praemo- LV nuit venturos multos, sed nequaquam audi edos, qui dicerent: Ego sum Christus. Ite: Ecce hic est Christus,ecce illic. Christus ergo unus & singularis est, quemadmodu apud Hebraeos ma-
ritus: Gentes vero quemadmodii uxores Hebraeorum multae,
sed tamen uni Christo copulandae,& in Christo unum futurae, quemadmodum dixit Apostolus: Despodi enim vos uni viro a Cor. IIvirginem castam exhibere Christo. Et iteru:Sicut enim unum corpus est & membra habet multa,omnia autem membra corta ' ξψ6''uporis cum sunt multa,vnu tamen corpus sunt: ita & Christus. ' δ' Etenim in uno spiritu omnes nos in unum corpus baptizati Ihidem sumus,sive Iudaei,sive Gentiles, siue serui,siueliberi, dc omnes in uno spiritu potati sumus.
EX quibus facile intelligis, patrum polygamiam verbis Patrupo,
Adam mysticis magis seruire quam repugnare. No enim ira. aut quarundam gentium polygamia in solam pluralita. ηψμ νςPu tem uxorum quo libidinis cumulandae, ac multiplicandae tantum causa adhibebant sed magis in Christi & ecclesiae cui mystieis. praeludebat monosamia respiciebat, ac futurum designabat, ut quandoq; diuersissimi populi uni Christo subditi, unam ec- Ephe 1 scietiam constituerent,cuius arctissima unione prophetia pro- Galat.ῖ toplasti tandem adimpleta consummaretur. Atque haec se sic habere nemo no intelligit, qui saltem animaduertere velit in patrum polygamia plures uxores, non indiscriminatim hane coniunctionem, sed magis unam ex eis synagogam, alteram vero quampia ecclesiam ex getibus significasse:id quod Abrahae, Iacob,& Dauid conubia comonstrant,cum catholicis scriptoribus omnibus, tu&Apostolo testibus. Liquet igitur patres Galat polygamos in nuptiaru mysterium adeo nihil peccasse,ut magis illius significationi olim adimplecte suffragati videantur.
408쪽
CAeterum nec naturae contrariam fuisse patrum polygm
miam, constat.Nam occulta lege naturae ita coparatum 37 Patru po lygamia iiiiiii ἡ,' qxyae principantur,singularitatem ament:quae au-tioni eona tem subdita sunt, no semper singula singulis sed si ratio natu-traria. ratis vel socialis admittit,etia plura viii, non sine decore sub August-dς dantur,quemadmodii plures 1 erui uni domino recte subdun-hψ ς00 S tur unus vero seruus duobus dominis comode seruire no po- Matth.6 test. Itaq; cum in nupti js vir principatis, mulier subditi vicem erant,contra naturam nuptiarum non est,unum vir u plures licere: sed unam pluribus viris nubere, plane contra naturalem rationem esse,quis no videt Z Plures enim foeminae ab uno viro laetari possunt, una vero a pluribus non potest. Proin Augustitii deque haud absurde dixerimus, per illius temporis connubia 1OcQ ιδ non solum illam Christi&ecclesiae coniunctionem ded&ani Deute. 6 marum cum Deo copulatione este significatam. Non est enim verus Deus animarum nisi unus, nec potest una anima plus r.Cor.u quam uni Deo spiritualiter nubere. tametsi enim una animai per multos falsos deos fornicari possit,scecundari tamen non potest: plures vero animae uni Deo recte subduntur. Veteres Vae cum ita sunt,nempe patrum polygamiam neq; cumprstulerut natura pugnasse, neq; mysterio sui teporis defuisse, sed Abrδb N magis seruisse, mirandii non est,quod catholici scri- ijstimo,' ptores ausi sint aliquot ex patribus polygamis, ostris mono-
nostris mo gamis,imo & continentibus anteferre, nimiru personas per-nogamis. sonis,non virtutem virtuti comparantes.nemo enim dubitat tw dς0 continentia matrimonio excellentiorem, ac longe praestatio,ii, in ' ' rem est esed persona Abrahae polygami, multis apud nos etia
August.de continentiam solenniter professis ac coelibem vitam ducen-hO-cQiug- tibiis,anteferenda esse quis ausit dubitareZ Nam cum personas ς p ' M personis conferimus, non externu opus, sed animi propolitu, Ahi est seu vi Augustinus vocat,animi habitu respicimus, in quo vir-hahit' vir tus ipsa potius quam in opere coniistit. Habitus enim est, quo tutis,aliud aliquid agitur cum opus est: cum a lite non agitur potest agi, CK ςxημm sed non est opus. In habitu animi virtus semper esse debet : in Hab hygd. Opere aute,pro rerum S temporii opportunitate. lam si habi- Abraham tum virtutis continentiae in Abraham licet polysamo cotem P pQ iito pleris plane fitebere continentiae virtute in eo fuisse perma- imo ai, Aim ira, quam & n liptijS praet disset, & cum gaudio suscepi iaque etiam siet, uel optio talis data fuisset, qualis reuelato nouo testamento
409쪽
MATRIMONII. 37Imento data est, dicente Domino: Qui potest capere, capiat. opere,si rasatis enim apparet,quam potuerit Abraham, si ratio tempo- Q tςmpo
ris permisisset,propter regnum coelorum a nuptijs continere, tricii : P qui unicum prolis pignus propter quod nuptiae charae sunt Matii,
potuit intrepidus immolare propter regnum coelorum. Ad eandem rationem patres, quos Mosi lex aetatem patriarcha - Gene.rarum subsequens, inuenit, qua maledictus pronuntiatus est qui non excitaret semen in Israel continentes fuerunt nam i iqui diligenter intentus legit, quomodo coniugibus utebantur,reperiet plane,eos casuus habuisse plures quam nuc quilibet eorum unam habet: quibus quid secundu veniam permittat Apostolus, videmus, nimirum ut quisque eorum propter i. Corin 7 fornicationem uxorem suam habeat, & unaquaeque suum virum e ac praeterea vult ne inuicem fraudent, nisi forte ex consensu sed statim post reuertantur in idipsum, ne tentet eoSQ- , tilianas propter incontinentiam eorum. At illi uxores tametsi x plures,non propter fornicationem vitandam sed tantum causa propagandae prolis habebant, cum hanc propagationem
temporum dispensatio omnino requireret ac postularet. Atq; hinc etiam fit ut beatus Augustinus, quod ad habitum virili- August.detis attinet, audeat pronuntiare, non impar esse meritum con bo coiug.
tinentiae in Abraham qui filios generauit, & in Ioanne qui P RInullas expertus est nuptias, quemadmodum non est impar 2 ab , meritum patientiae in Petro qui passus est,& in Ioanne qui hae polygapiniis non est,passurus tamen non minus libenter, quam Pe--α Ioantrus si Deus voluisset,& res ipsa poposcisset. Igitur ipsius Au - η' gustini sententia,& Ioannis coelibatus,& Abrahae connubium, pro temporum distributione Christo militarunt: sed continentiam Ioan nes & in habitu & in opere, Abraham Aliud hi, vero in solo habitu habebat. Proindeque Hieronymus ait: bitus. Quis ignorat sub alia dispensatione Dei omnes retro sanctos Aliud o eiusdem fuisse meriti cuius nunc Christiani sunt Quomodo p ' Abraham ante placuit in coniugio,sic nunc virgines placent in castitate.seruiuit ille legi de tempori suo,serviamus nos le- fi & tempori nostro,in quos fines seculorum deuenerunt. Sed actenus de patrum polygamia quae non solum erat sine cul- Roma. 3pa,sed& meritum liabebat, saltem in Abraham ac reliquis pa HVgvst tatribus, qui Abrahae exemplo ex fides quae sola opera nostra 'S
410쪽
Diuortiu et rΕrum diuortium Iudaei a Mose permissum longe aliam ii h b l quam polygamia habet rationem. Nam illud& cum ' 'essi, i mysterio & cum ratione seu natura matrimonij prope , ΟΛ- ' pugnare videtur. Vnde Christus diuortiu ab omni culpa non
Diuortiu excusat,nec ut rem bona probat,sed tantum indultam ac per-10dsQxum missam fatetur ob duritia populi ratioqui uxores suas animo duiu,' suo non coinodasinterfecturi, cum ab initio alia fuerit Matth.1o matrimonij institutio. Vnde in tota scriptura no facile repe- Chryso.in rias ultu ex sanctis patribus,vxore quam semel duxisset repu-Mδ xii μ' diasse. Habes nunc utcunq; Iudaici matrimonij rationem.
rito Chti ' T Amnomatrimonio Christiano videndum est, & in primis stlisb. t quid habeat cum Ethnico & Iudaico commune. Deinde,1 quibus rationibus disserat & quibus praecellat. Itaque hoc
habet matrimonium apud omnes populos, & Gentes,&Iu- Legitima daeos,& Ch riitianos commune, quod legitima quaedam ma- matrimo in ris & foeminae c5iunctio est quod mutuo magis consensu conniu apud trahitur,quam concubitu,quod mutuae societatis ac familia-C5muhi, prolis suscipienda quod denique foeditatis vagi Iudaiei M concubitus vitandae gratia initur.Caeterum,Iudaicum matri- Christiani motuum ante aduentum Christi cum Christiano matrimo-m xximo' nio hoc commune habebat,quod non tantu ob causas praedicit .a & pietatis conleplatione contrahebatur. Verum hoc fere Ch i. solo ab utrisq;, tam Ethnico quam Iudaico,matrimonium distianil m. stat Christianiun,quod est nouae legis sacramentum, gratiam trimoniu eonferens ijs qui id rite auspicantur. Et eatenus praeter gra-
Rup xj tiam quam confert, pleraque habet singularia.Nam in primis putofum non permittit polygamiam. secundo prohibet diuortium ex
Matth.is omni causa,praeterquam ex causa fornicationis, ex qua tame, Error λna non aliam quam corporalem,non autem sacramentalem sepa&hri. i. rationem concedit, In quo fanatici Anabaptistae, ac plerique eo uri haeretici, qui sacramenti huius virtutem ignorant, misere
hallucinantur. Quaestio. Vae res ut clarior fiat,eiuscemodi quaestio nobis mouenan matri da est Fueritne matrimonium apud Iudaeos sacramen-
montu fue tum)Et ut fuerit sacramentum, qui fiat ut Christia-dhoosaera num matrimoniti ratione sacramenti ab isto discernatur3Re mentum. spondemus,Matrimonium apud Iudaeos sacramentum fuisse. Duutis. quemadmodum alia quoq; veteris legis ceremoniae ac mysteria futurorim nuntia & significativa, Iudaeorum sacramenta