장음표시 사용
441쪽
munere in sede Apostolica praesidentem, cum summi honoris delatione venerari non dubitauit. Is,inquam, in decretis suis ad E ugubinum cap.viij. aperte pronuntiat, hanc unctionem Innoce.r. genus esse sacramenti. Proipdeq; quibus reliqua sacramenta Rd Eugub. negantur,ijs ne hoc quidem concedi posse,diuos Ambrosium& Gregorium in testes euocare non est necessea quibus etiam Gregoridi inungendi formulas & preces accepimus ac retinemus. Denique Beda ut ranum & caeteros recentiores praetereamus) Beda praedictu locum Marci Euangelistie expones,pronuntiat hoc Lyrairus.
sacramentum unctionis infirmorum, ut caetera omnia, a Christo institutum, per Apostolos ecclesiae traditu. Ex Graecis ut omittamus interim vetustissimum illum Dionysium Areopa Dionysingitam suffecerit attulisse diuum Ioannem Chrysostomu, ac Chrysost Theophylactum.Ille lib.iij.de sacerdotio,huius saerameti& im J- de saeius ministri meminit,de sacerdotibus loquens inhaee verba: ς' βψ ψψ
Neque enim solum quit nos regenerant, sed postmodu etiam condonadorum nobis peccatorii facultatem obtinent. Infirmatur inquit inter vos aliquisZaccersat presbyteros ecclesis, ct orent super eum, ungetes eum oleo in nomine Domini,&Oratio fidei saluum reddet laborantem, & eriget eum Dominus,& si in peccatis erit, remittentur ei .Hactenus ille. Hic vero, nempe Theophylactus, E uangelium Marci edisserens cap. Theoti hvj.sic ait: Quod unxerat Apostoli,solus Marcus narrat, quod in Mare. & frater domini Iacobus in catholica epistola dicit: Infirma- ς P otur inquit quis inter vosῖadvocet seniores ecclesiae, & orent super illum, ungentes eum oleo &c. Est igitur oleu visu bij- Oleum dacit Theophylactus,signi mysterium declarans) & ad labores significet utile,& lucis fomentum, & hilaritatis effectivum, signifieatq: in hoc sa- misericordiam Dei & gratiam spiritus, per quam alaforet, ς δη/ςnt in beramur,& lucem S gaudium , hilaritatemq; spiritualem accipimus. Haec ille. Est itaq; hoc sacramentum, non ex humana, sed ex Christi institutione& Apostolica traditione descedens, id quod uniuersalis ecclesiae, tam veteris quam nostrae,
Graecae pariter&: Latinae,consensus, simul& ipse sacramenti H evsus,quammaxime comprobant. iii
QVi huius sacramenti vim hinc eleuare contendunt, sacram in quod epistola diui Iacobi Apostuli non sit certi autho coni pio Q ris, nostra sententia plane desipitini, quod ecclcsia, i ediu i i 'quae hoc veluti Dei vivi columna ct firmamentum verita- i. Iot.
442쪽
tis peculiare habet, ut possit discernere verba Dei a verbis hominum,olim hanc epistolam diuo Iacobo tribuerit,& apostosico spiritu plenam iudicarit, atque adeo diuus ille Hie-
Hierony ronymus,quo nullus unquam in scripturis doctior, neq; exa
mi ς x xδ mori censura fuit in distinguendis certa a dubijs, hanc epistola 1iebbὶ iam ipsi Iacobo aperte, idque non sine magna epistolae laude ε' asseribit: Iacobus inquit Petrus, Iudas & Ioannes septem
epistolas aediderunt,tam mysticas quam luccinctas, & breues pariter & longas: breues in ver bis,longas in sententijs,ut rarus fit qui non in earundem caecutiat lectione. Vides v t beatus Hieronymus idem iudicium de Iacobi profert epistola, Iacob ql quod de Petri, nec putat indignam apostolico spiritu. Iami Christo quam plane constet, apostolum hanc unctionem pro sacra-δῆς Pς δ iuento tradere, nequaquam dubitandum est, Vere sacramen-SR Apostolum non fuisse tam impie arrogantem, Ut pro sacramento traderet populo,quod sacramentu non esset. Bare etsi Apostolus condendi sacramenti potestatem non uit,constat tamen eum verbis illis tradidisse populo quod ipse a Christo acceperat; qui ut alia mundo volebat innotescere per Matthaeum,alia per caeteros Euangelistas,quid prohibet, quo minus quaedam etiam doceri voluerit per Apostolum Iacobum Erbum quo hoc sacramentum traditur,eandem in om-
tu, sae l ni ecclesia seritentiam habet,etsi ubique eisdem dictio-
nibus seu praescriptis verbis haud pronuntietur. Vngitur enim aegrotus oleo sanctificato in nomine Patris S Fiiij de Spiritus sancti,adiectis verbis precatorijs, nempe, v t quicquid illicito visu,auditu,ac caeteris sensibus leu membris aegrotus deliquit,per huius olei unctione expietur, cum imprecatione pacis. Innititur autem hoc verbii, quo sacramentum tra Iacob. 1 ditur promissioni quam Apostolus accepta, idq: no dubium, Promy0iq a Christo promulgat dicens: Et oratio fidei salvabit infirmu, byδ & si in peccatis sit, remittentur ei. Quae etiam verba fatis indicant huius sacramenti vim, quamaxime ab oratione fidei dea pendere. Quamobre ecclesia ministrationi huius sacramenti plures precationes quam ulli fere alij sacramento adhibet, easq; admodum pias quemadmodsi paulo ante meminimus. Ele' ent I Lementum huius sacramenti, est oleum sanctificatum,
diamenti. I uius mysterium silperius ex Theophylacto retulimus. Oleum
443쪽
oleum enim & sanitatis & hilaritatis effectivum, & lucis mentum est:praeterea ad labores utile& lenitivum. Quae omnia huius sacramenti dispensatione diuina virtute per fidei efficaciam in homine aegroto agi significantur. PROpterea enim hoc sacramentum potissimum adhibea su sacrii
tur,& ea est huius sacramenti rite suscepti vis, ut aduerta mςnti vi sus terriculamenta & trepidationes instatis mortis quae solent menti hominis morbo graui ter decumbentis occursare pium solatium sit,ac fiduciae titubantis sulcimenta Quod Fidueiae titum certe fit,dum qui inungitur, recogitat sese per fidelem il- tubatis sul & piam ecclesiae cuius consortio ipse uti viuu membrum st* x cui inlitus est precationem, quae in hoc sacramento adhibetur, vel conualiturum sese li tamen Deo ita visum erit,& quod ad animae salutem attinet,salutare ei fuerit, vel saltem cuni certa . fide bonaque spe hinc emigraturum,atq; in Domino obdormiscituruin, idque maxime quum scit ac intelligit orationem
fidei, praesertim eam quae & signum externum & promissionem, Apostolica traditione confirmata sibi annexa habet) DςQbi apud Delim vanam esse non posse, sed ad alleuiatione, quum Icorporis,tum animi,atq; adeo ad remissionem peccatorum, portet hoc plurimum valituram. sacrameto
Astectus quo aegrotus se presbytero ungendum offerre deia inviuς V bet is erit quo olim aegroti se Apostolis ungendos praebebat, nimirum ut intus ac foris si ita Deo visum erit,sanetur. Cogitare itaq; debet presbyter, se non sua,sed Apostoli Christi,atq; adeo eccletiae persisna gerere,atq; hoc agere,ut aegrotuS, perinde atq; athleta inuictus, ac velut in extrema lucta constitutus,omnibus iathanicis tetationibus quas tum potissimudia Qtiomodo bolus cateruatim solet ingerere fortiter resistat,ac ad omnς buri T. tentationis impetu constanti animo dicat : Christi: membru lieisin εχ sum, Christi athleta sum. In cuius signu oleo etia externo,ω- tremo ago cundum Apostoli traditione inunξius sum. Quamobrem tu ης princeps m qndi huius, tu immunde spiritus discede. Ille enim qμ te foris eieci t, quamobrem in me non habes quicquam, nihil mihi & tibi comune.Nani quae conuentio Christi cui inlitus Ioan.r sum &Belial8 Quis consensus templo Deiciam sathan a ZAd. Lucae II.
haec, etsi multis stipatus satellitibus in animae meae excidium ζc: .,
coniuratis repareas non te timeo tamen, non te metuo.plu' .Reg.6 res enim mecum sunt,quam tecum.totaxnim ecclesia sadcto- Matth.16
444쪽
os Da s ACRAMENTOrum pro me curam agit,orat,neq; in suam tutelam recipit ad uersus quam non praeualebis. Habeo interim a Deo certissia Sacrameta ma fiduciae meae signa ac testimonia,nempe sacramenta poeni- fiduci* RQ tentiae, eucharistiae, & hoc extremae unctionis, quibus Deus me nequaquam fallet, sed promissioni suae assistens, faciet ac
perficiet etiam omnia,quae in eorudem exhibitione mIli I po
licitus est.Haec atque alia eiuscemodi pie cogitanti, quis dubitet hoc sacramentum magnam alleuiationem mentis aduersus horrorem mortis inquam instantem tum tota defigit oculos adferre, itidem aduersus sathanae impetus,tum solito graNon recte uiores, plurimum valere Z Quod si tum omnium maxime ae facilit qui modis omnibus adlaborandum est,atque etiam undiq; Omnia' ' ὰ pietatis fulcimenta congerenda sunt, ne aegrotis fiducia exci-eeetia tot- dat,sed ut quammaxime aduersus spiritales insidias roboren-lere anni- tur, non recte faciunt qui hoc sacramentum in eum usum petuntur. culiariter institutum, ac tanto cum serio per Apostolum Iacobum eccletiae traditum,ex ecclesia auferre moliuntur.Neq; ta-
men dicimus hoc sacramentum absolute ac omnino ad salutem necessarium,modo ne contemnatur,sed magis esse adfulcimentum pietatis , proindeque pijs votis ab aegroto, priusquam hinc excedat, expetendum. Praeterea reiterationi eius, quemadmodum poenitetiae in ecclesia locus est,recurrente scilicet subinde morbo aliquo grauiore. Totus ritus,quem ecclesia in ministratione huius sacra menti adhibet, in plurimis illis orationibus longe pietissimis quae ad singulas unctiones adhibentur consistit quas referre longum fuerit, nec est necesse, quod omnibus passim, maxime parochis, expositae ac obviae sint & intellectu faciles. Postremo,huius sacramenti minister 1acerdos est ita docente Apostolo Iacobo: Infirmatur quis in vobis3inducat presbyteros ecclesiae, & Orent super eum &c. Sacerdos vero in eiusde sacramenti ministratione,non sua sed Apostoli Christi ac ecclesiae personam,quemadmodum & in caeteris sacramentis gerit ac repraesentat. Nam ut Christus est qui baptiZat,qui corpus sutim impertit, qui absoluit, sic Christus est qui intrinsecus inungit, sacerdote externum tantum ministeri uin adhibete. Breuiter, Christus est Samaritanus ille euan
gelicus, qui homini a latronibus dispoliato, ac grauissimis
445쪽
plagis affecto appropians caeteris praetereuntibus,solus -- Dericordia mouetur: & totus intentus curationi hominis tam misere affecti, sacramentorum suorum alliSamenta adhibet, piem & alligatum, iumentoque suo impolitum,in stabulum ecclesiae ducit.Sacerdos autem stabulari j vicem gerit,cui praecipitur,ut curam aegroti agat,sed pharmacis a Christo vero illo Samaritano,hoc est, hominum custode praescriptis,qui solus sanat contritos corde,& alligat Platcotritiones eorum.
446쪽
,o DE RATIONE SAC MODO ORANDI DEUM
R CCLESIA catholica, mater nostra,in qua per baptismum renasci-
nuir Christo,eum ordinem tenet,ut
symbolum apostolicum quae est fidei
nostrae regula ante omnia proponat ac tradat: 1 ubinde vero posteaqua professi sumus quod credimus, orationem dominicam subiungat aereddi etiam iubeat,idq; ordine non modo decenti sed & necessario.Siquidem v t precemur detim, sine fide neces le est ut fidem prius teneamus quae utique nisi data esset, nemo Orax orare non possemus. Quomodo enim uti Paulus Apostolus Dςum' ait inuocabunt,in quein non crediderunt Eundem ergo Or-WψΦη','' nos insequentes, post Apostolici symboli,diuinoruq; sacramentorum quae veluti pars quaedam symboli esse v identur expositionem,ad breuem dominicae orationis dilucida, tionem recte properabimus. SEd priusquam ad contextum eiuscemodi precationis accedamus, paucis de modo Deum oradi praefandum erit. Principio ex his quae passim praesertim in expositionem symboli ac facramentorum, maxime poenitenti attulimus, Fide Chri manifestum euadit,fidem,quq nos Christianos efficit,non es- vanam aliquam aut evanidam persuasione sed Dei donum Fides gr. cordibus nostris infusum, vivia & efficax per charitate, quam tuitum do Apostolus definiens, ait:Neque circuncilio est aliquid, neque num- praeputium, sed fides quae per dilectionem operatur,qua effi- , b camur fili j Dei,qua Deo nos totos committimus,qua omnia Psai. ra ad Deum reserimus,qua deo per spem & charitatem copula Spirit' fi-mur,nobis penitus diffisi quae nili desuper gratuito munere dςi sugg nobis daretur no ille dixistet Nemo potest venire ad me,nisi ' pater meus traxerit eum. Quis enim fide se habere glorietur,
remus. tes eundem spiritum fidei,secundum quod scriptum est: Credidi,
447쪽
di,propter quod locutus sum,& nos credimus,propter quod Rom.s.& loquimurξ Hic ergo spiritus qui talem fidem largitur,sug- August gerit nobis per fidem quid loquamur,& v t Apostolus ait:Ipse spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Non quod ipse spiritus sanctus, v ti indigens alicuius interpellet, sed quod nos interpellare faciat, nobisq; interpellandi &gumendi inspiret affectu. Quod idem Apostolus explicatius
ἱacit quum subdit: Spiritus adiuuat infirmitatem nostram,ut Rom-s. ipse facere dicatur,quod ut faciamus,facit ac iuuat.de quo spiritu alibi apertius ait: Non enim accepistis spiritu seruitutis Ibidem. iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus Abba pater. Et iterum: Quoniam filii Dei Galat. estis, misit Deus spiritum filijsui in corda vestra, clamantem,
Α bba pater. Vnde consequens est,u t quemadmodum sine spiri s ' 'th, in
tu fidei no est recte quispia crediturus: ita nec sine spiritu ora- tu fidei necionis salubriter oraturus,atq; adeo nihil boni acturus, nisi mo salubri eodem spiritu adiuuate. Nemo enim recte sapit,recte intelligit recte consilio ac fortitudine praeualet,nemo scienter pius saeti. est vel pie sciens, nemo amore casto Deum timet, nisi accepe- i.Co imrit spiritu sapientiae & intellectus,c5 iiij & fortitudinis, scientiae & pietatis,& timoris Dei. Nec habet quisquam virtutem veram,charitatem synceram, continentiam religiosam, nisi per spiri rum virtutis & charitatis continentiae: non quia tot Spus ali- sunt spiritus, sed omnia haec operatur unus atq; idem spiritus, diuides propria unicuiq; sicut vult,quanquam aliter adiuuat inhabitas. nondum inhabitans,aliter inhabitans.Nam nondum inhabi aliter inhalans adiuuat ut simus infideles: inhabitans vero adiuuat iam bitan , fideles, ut simus in omne opus bonum propensi. Siquidem ut Apostolus ait Charitas Dei istus aestin cordibus nostris per Eph. 2.
spiritum sanctum,qui datus est nobis, qua praediti, no solum Rom- iam in deum credimus,aut spe erigimur, sed & in domino dς' i , inlectamur in mandatis eius voluntarie inambul-nte4,quemad Oh, io domodum Psaltes ait: Ulam madatorum tuorum cucurri,quum nil gratiae. dilatasti cor meum, nempe per charitatis diffus:onem. Nemo re-SEd quorsum haec nisi ut ostendamus etiam ipsam oratio eos aς ninem inter gratiae munera deputarI,Verumq; ac re tu or Π iit spis ita di modum esse,si in fide spe&charitate adorandum ac fidei , spei cedamusZ Quomodo enim aliter orabimus nisi acceperimus &cnarita
spirit uni fidei, ei & charitatis,in quo clamemus A bba pater λ
448쪽
Rom.s. Alioqui,si neque per fidem accedamus,neq; per spe erigamur, Riδt- - neque per charitatem accendamur, loqui quidem pos limus, Haee est ii, Orare vero nequaquam. Quid enim aliud est oratio nisi pius des gene- mentis ascensus in Deum,seu piorum votorum oblatio in x ii - tenta & ardens Quomodo autem elevabitur in Deum mens B ihi 4' quomodo domino vota pia offeret,nisi in primis fide fundata fuerit,qua credat omnia bona a Domino petenda esse, &Deum ipsum, natura bonum, omnibus optime velle,ac magna & inaestimabilia bona suis fidelibus parasse8 Dein spe erecta sit,qua ea bona uti sibi parata se capere posse indubitato speret, quod homo fidelis, id quod credit, tibi per spem quodammodo vendicet. Denique etiam charitate Inardescat,qua incitata,dicat: Curram igitur,petam,&accipiam,quae praeparauit Deus diligentibus se. Nain quemadmodum saepe dixi-Fide, spem mus o fides, qua Christiani&flij Dei sumus, aliud a spe &M charita charitate donum sit, spem tamen& charitatem eomites ita coni unctas habet,ut ab eis nequaqua separetur, separata ve- eo iumen Io, iam non fides uiua,sed mortua sit & nuncupetur,ad depre- se oportet. candum Deum omnino inepta,quod a mortuo pereat confessio ac oratio. Rursus haec duo posteriora dona fidem sei pervii substerniculum spiritualis aedifici j necessario praesudi ponunt,atque etiam ut concomitetur, postulant. Neque enim quis in eum sperat cui non credit,cui se & sua non committit. Item nemo syncere eum dilexerit,cui fidem non adhibeat,&de quo optime non speret. Denique,frustra qui omnia bona se a Deo sperare,atque etiam Deum diliget o sibi videbitur, nisi vivida quoq; fides accedat,qua idem ipse bona illa quaecunq; tandem ea sint vel animi vel corporis quae a Deo petu-tur,ac nobis in hac vita donantur,a Deo etiam accipiat,atq; a Deo ea sese iam tandem accepiste,quandoq; statuat ac certo credat.Frustra siquide deum assidue de pane quotidiano interpellaueris, nisi tande etiam fide accipias quod petis,nimirum ut mente sentias hunc pane quo victitas,te non aliunde, Bern. ser- quam a deo ipso,que oras, accepi sse, ac in dies accipere.Itidem I de nun frustra'peccatorii remissione deum solicitaueris, nisi simul φδ ὲψης quoci. credas remissionem peccatorum quam fideliter postulasti, te ab ipso deo tande etiam assequutum esse. Quid enim Iacob.r. proderit,si perpetuo inclames: Remitte domine iniquitatem servi tui,modo nunquam desinas de Dei erga tς misericordia
449쪽
dubitare,aut confidere seu statuere nunquam possis, Deum tibi reconciliatu esse Α tq; haec est fides illa singularis Sc specialis,quae non tantu spiritualis aedificij initiu est, sed magis spei
absolutio, indiuiduam post se trahens charitatem, qua nobis Dei beneficia applicamus,& quod actioni nostrae deest,ex apprehentione misericordiae per Christum supplemus. De qua superius in tractatu Poenitentiae & Iustificationis fusius diximus. Ut ergo necesse ost haec tria in omni opere bono concurrere,quod finis praecepti sit charitas de corpore puro,cOscien-I rimo.xtia bona,& fide no ficta: ita maxime orationem veluti opus, quo proxime cum Deo agimus antecedere ea oportet, non
tempore quidem, quod animus fide, spe & charitate imbutus, Fide, spe. saltem per coelestium desideriti, in quo tota orationis vis con M ch rita sistit,non possit non orare)sed causa magis & ratione. IAm cum fides in hominis pectore per verbum formetur, & orat. promissioni Dei plane innitatur, quod Paulus exemplo Psal. 9Abrahae grauissime astruit: In repromissione inquit Dei Roma. qua scilicet pollicitus erat Deus illi vetulo ex Sara uxore d crepita futurum filium, in cuius semine benediceretur omnes tribus terrae non haesitavit Abraham diffidentia,nee considerauit corpus suum emortuum, quum iam fere cetum esset annorum ,& emortuam vulvam Sarae, sed confortatus est fide,
dans gloriam Deo,plenissime sciens,quia quaecunq; promisit
Deus,potens est & facere: consequitur certe,oraturum in pri- Prima alamis oportere respicere ad institutione& mandatum Dei quo oratio is si nos orare se& precari docuit, precates quoq; exauditurum sepheeatur promisit. Quod faciens,ac mandato promissioneq; Dei asseu in ptimistiens, fideliter accedit, sciens Deum pro nobis solicitum esse, acuere de & ad dandum paratum, qui ad petendum suo verbo nos co-hhortatur & impellit.Huc respicit ecclesia Dei, quum ante ora ' λtionem dominicam in sacrosancto Misi e mysterio in hune modum praefatur : Oremus, praeceptis salutaribus moniti, ac . diuina institutione formati, audemus dicere, Pater noster.Sic alibi hymnii canens, Deum promissionis suae per fidem com- ivlatth.6monefacit. Si renuis inquit quis tribuet Indulge, quia po- Christet o
tens es, si corde rogamus mundo, certe debes ex promisso. V traxe iussit ergo Christus nos fideles faceret precatores,non tantu orandi mandatum dedit, & promissionem addidit,dicens : Petite, pseripsit,& aecipietis: sed & modum orandi docuit, & formulam prae- & cur.
450쪽
scripsit,v t citra ullam haesitationem verbo suo confirmati fideliter peteremus,quod ille precari nos itissit..... C Lςμ φ, luλ ad precandum accedit, infirmitatem & indi dies ti Ngςmiam i xiam sentire debet,quibus promoueatur ad quae
nutate M i endum Deum, & potentem & volente infirmis mederi, indigetia. & indigetibus subuenire. Non enim opus est bene habetibus
p j., mςφς , sed male habetibus. Fide ergo opus est,quae ut supraehin , d. di imu ) intellectum illuminat&cor purificat, ut& nostram
nostra in illiseriani,imbecillitate, infirmitate, ac immunditiam, &rur firmitate sus Dei maiestatem bonitatemq; videre possimus. Fide enim O.. Rpprehendimus & cernimus Deum esse, qui propter bonit Exod. xem tuam cuncta creauit, a quo omnia bona procedunt, sine quo nihil quicquam est, quique omnia in omnibus operatur, Ps,l-Ios sustentans,conseruans, gubernans, vivificans, & vegetans O-0 II milia: qui praestat nobis ut vivamus,moueamur, & limus:quibi φψο abund omnia ad Duendum tribuit: quo dante, omnia quae
kψs bonor uappellatione c5tinentur,accipimus:quo subtrahente manum, omnia rursus amittimus. iustus & misericors: iustus in impios & peccatores, non agnoscetes eum:misericors in timentes ipsum . Fide percipimus infirmitatem & indigentiam Esaiae o. nostram, quod puluis simus & cinis, quod omnis homo sce
stii s. minis, qui vanitati similis factus est, cuius dies sicut umbra prae Roma.r tereunt:quod in iniquitatibus concepti,quod in peccatis natisimus, quod concupiscentiam reliquias peccati hostem illum domesticum circunferamiis, qui nunquam spiritui nostro molestus esse desinit : quo 1 olicitante, ab adolescentia proni in Gene.6 malum sumus, & in omne ruimus peccatum: quod mundus a dextera, leteiraque,a fronte pariter atque a tergo nos interdum falsis praestigijs occupatos detineat, interdum rebus adueisis velut aperto Marte saeuiens oppugnet,ut a Deo alienet:quod1.petis aduersarius noster diabolus tanquam leo rugietis circumire nos nunquam cesset,quaeres quem deuoret. Fide denique percipimus, quod Deus miseriae nostrae misertus,cum adhuc pe io,ii , catores & mortui essemus, filio suo unigenito non peper- Ronia.1 cit , sed pro omnibus nobis tradiderit illum, ut iustificati in sanguine ipsius, credentes in eum qui iustificat impium, per fidem de concupiscentia, mundo & diabolo triumphemus, ut Lucae i. sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati, seruia-