장음표시 사용
511쪽
ter contra te delinquentibus vere & serio ignoscere.Sed quando tu Deus pollicitus es peccatoribus ad te reuertentibus ac confitetibus delictorii indulgentiam:idcirco plane confiteor me tibi soli deo deliquisse,certus ac securus devenia,veritati promissionis tuae innixus, qua re ipsa vinces omnes secus de te iudicantes. Deniq; facilitate remissionis confirmat adiecta Christus conditio,qua tanquam ligno nos certos de sua volutate facit j:diςcta codeus, nostramq: imbecillitatem ac diffidentiam confirmat ac luti' sei corrigit, hoc inquam signo, Remittenti remittetur. Ne enim quoda nos vel irrationabilis quispia, aut in magno aliquo aut in exiguo certos i delicto de iudici odei conqueri possit,asserit in nostra esse po-d e xς testate iudicium de nobis futuru,perinde atque si dicat,quem- , zz admodum tu tibi ipse iudicabis,ita etia tibi iudicabo.Si enim tum cinquit Christus dimiseritis hominibus errata sua,remittet Matth. -& vobis pater coelestis errata vestra. Ex pacto erilo dominum Chryso-ut conuenire possumus,ut peccatorum remaus1onem cocedat. Si diu.dio. tamen alijs a nobis erratorum suorum prius facta sit venia. Matth.s Certe pater agnoscet a filio praescriptam coditionem,modo, Mattho. quod ad nos attinet,conditioni satisfacere non detrectemus. CAeterum verbo dimittendi usus est Christus ut signifi- Cue Chri caret remissionem peccatorii,e sola gratia Dei pedere, st' usus sit id quod latius in materia iustificationis explicauimu - Inlidi Quod autem rogamuss Dimitte nobis admonemur in hoc fraternae charitatis v t non minori mentis ardore ac deuotione petamus proximis nostris sua delicta ignosci, qua nobis nostia condonari postulamus. Quin Christianae charitatis ardor, latius etiam progreditur. V t sancti vadeantur maiore habuisse in orando proximorum curam quam suae propriae salutis,quemadmodum Paulus testatur: Veritate inquit dico in Rom. Christo Iet v, non mentior testimonium mihi perhibente conscientia mea in spiritu sancto quoniam tristitia mihi magna est & continuus dolor cordi meo. Optaba enim ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carne qui sunt Israelitae,&c. Et Moses eode spiritu percitus orauit,dicens: Obsecio inquit domine,peccauit po Exo.32-pulus iste peccatum maximum aut dimitte eis hanc noxa,aut si non facis,dele me de libro quem scripsisti. Amen. Dicimus autem: Debita nostra,non quemadmodum panem quotidia- Nostra. num, nostrum appellamus,u eluti no bis impartitum ac dona-
512쪽
tum a Deo, a quo omne quod bonum est,proficiscitur & suo dono nostra fit. Sed nostra sunt peccata,v eluti quae ex nobisi psis & non a Deo sint, quemadmodum apud Osee dominus
contestatur: Perditio inquit tua ex te Israel talummodo ,ex me est auxiliti tuum . nam neq; in Deo, neq; adeo est malum, nemo Deo aut hore fit deterior.
Poena indi vi hac petitione deprecari etiam peccati poenam nos uidua ςQ assiriniuit. V eluti indiuiduam peccati comitem ac sti- ς- Pyςςδ pendium quemadrnodiim Paulus ait: stipendiu pecRom.6. cati mors,hi in ecclesiae supplicationem respex ille videntur, quae hac petitionem veluti paraphraci quadam explicare vo- Ox tio ec' luisse videtur cum orat: Ineffab1lem nobis domine misericorςiqii ' tuam elementer ostende, ut simul nos & a peccatis exuas& a poenis,quas pro his meremur,eripias: atq; eo tendit psalmus septuagesimus octauus.
Asnilis tib Vnt pleriq; solo nomine Christiani, quibus videtur fierimina ear. N vix posse ut homo ex perfecto corde, capitali hosti&manalium. . Olefactori dimittat, sed hi incipiant fieri Christiani,dicen-Facile est tes & huncasse mim remittedi proximo non ex nobis esse, sed Ohokm' a deo peti eciam oportere. Deinde intelligant nullum plane Chryso.in laborem esse, petenti fratri condonare errata, siquidem in uia Matth.ho. dia liberari , livoris, iracundiaeque solicitudine leuari, ma-m ἶφ- gnam reddit meti nostrae quiete. Odium vero assidue in corde gerere inuidia torqueri,tormentu est, quo non facile reperias maius,ut testes nobis sunt inimicitiam appetentes de odij amantes. Ad haec & si praeceptu de diligedis inimicis magnum valde esse videatur, tamen si praer si hoc enauantibus cogitaueris, nihil omnino videbitur. Praemium quidem quod a te dimittenti proximo, nullius exigetur ratio peccati,atq; etiam merces ampla in futuro tribuetur. Rursus si cogitaueris quam non paria domino facias,in conditione proposita adimplenda te profecto pudebit vllain hic difficultatem causari. Deus cum nullius unquam indigeat a te grauiter offensus,tibi gratis ignoscit,ab omni peccato prorsus extraneus. Tu vero qui proximo dimittis, ipse quoque remissione indiges,nimirum mul
513쪽
DOMINIC AE. Is . multorum etiam peccatorum erga D eum reus,& forte maiorum quam proximus tuus, cui dimittere i uberis.Sed fac, te iniusta aliqua a proximo esse perpessum, ea tame talia proculdubio sunt,qualia cita tibi a Deo remitti poscis, multoq; interdum tua comissa maiora. Deniq: si Deum vis habere patrem, neces le est, ut exemplo eius no tantum amicos, sed & hostes & Hostes no
inimicos diligas & complectaris. Quemadmodum Christus stri dilige. Matthaei v. ait: Diligite inimicos vestros, benefacito hi qui s.
oderunt vos & orate pro persequentibus & calumniantibus vos,visitis filii patris vestri,qui in coelis est,qui sole suum oriri facit super bonos & malos, & pluit super iustos ac iniustos. Si enim ut subdit diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habetis nonne & publicani hoc faciunt 3 Et si salutau ritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis nonne &Ethnici hoc faciuntZEstote ergo & vos persecti, sicut & pater vester perfectus est. Atque hic,ne doctrinam euangelicam uti Lueae 1a. impossibilem auersemur) Christi & sanctorum fratrum no- Acto.7strorum exempla nobis intuenda ac imitanda sunt, qui pro persecutoribus&occisoribus suis,inter ipsa etiam verbera ac lmortes,ardentissime orasse leguntur:quin& Dauidis, viri veteris testamenti,assectus intuendus est: Domine inquit Deus Pi.ta. meus si feci istud, si reddidi retribuentibus misi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis.Iob quoque memorabim Iob an le illud patientiae exemplum nobis rememorandus est: Si gauisus, inquit, sum in delicto inimici mei,si dixi in corde meo
benefactum est, audiat auris mea maledictionem. A quo nulltum abhorrent hi, qui cum aduersarium suum malitiosum inius vocaverint, nec ab eo confessionem elicere possint, gaudent tamen, si saltem eum ad periurij reatum adigant, ut vel
SEd dices:Quid ii quispiam eam adhuc imperfectionem in
animo suos entiat, ut proximo noxam statim remittere
posse sibi non videatur,nunquid is penitus ab orando de sistet,aut saltem orationis dominicae formulam euitabit λ Respondemus, Multum differre, an quis affectum eum nondum Dilutio. habeat, cum tamen a Deo sibi dari affectet: an vero, quum C Osulitur eum necdum ha beat, ne optet otia habere ac a Deo nancisci, i Pς sed magis odio ac livore intabescat, eliges magis mori, quam Imper&vindictae libidinem ponere. Siquide prior rite ad orationem cius. accedit,
514쪽
accedit,atq; adeo magis oratione indiget,quo corruptiorem gerit affectum.Is itaq; pie & dominicam orationem totam recensebit,si hanc particulam quam tractamuS, animo permurmurans, a Deo expetat tibi hunc affectum dimittendi proxi-- mo,ac spiritum dulcem largiri. Quod faciens,adeo non orabit contra se, ut etiam quod fideliter petit, sit impetraturus, . quemadmodum Christus Lucae xj. pollicitus est, dicens: Pater odio tabe vester dabit spiritum bonum petentibus se. At posterior, qui dis obfirmauit animum contra proximum suum, is certe frustra Matii, is orat tibi dimitti peccata, Christo exerte dicente: Si non dimi seritis Eominibus, nec pater vester dimittet vobis peccata vestra, quod& memorabili parabola declarauit deseruo,qui noluit misereii conserui sui, qui& propterea iussus est tradi to toribus, quoadusq; redderet uniuersum debitum rubi in calce
parabolae vim explicans subiunxit:Sic inquit)& pater vester coelestis faciet vobis, si no remiseritis unusquis': fratri suo decordibus vestris. Quod & sepe alibi,veluti cuius summa gesse
Matth.6 iit curam,requirit,dicens: Dimitte,& dimittetur vobis. Item, Marei ii. my mensura mensi fueritis, remetietur vobis. Item, Cum stabitis ad orandum,dimittite siquid habetis aduersus aliquem, ut & pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra.Rursus Matth.v. Cum offers munus tuum ad altare, & ibi recordatus fueris, quod frater tuus habet aliquid aduersuinte,relinque ibi munus tuum ad altare,& vade prius reconcilia Chrysosti m fratri tuo,& tunc veniens offer munus tuuia1. Ecce quantam in Maxm- euraim Christus huius rei gesserit,quam tam sepe, idq; non generatim tantu, sed specialiter & exerte inculcat, atq; etiam maximum praemium facienti pollicetur tinterim etiam mille tibi occasiones mansuetudinis ac pietatis ministrat, uti hoc quod
in te est beluinum, depellat, & iram qua flagras extinguat,tem undiq; tuis membris rei ungat. Quin & Iesus filius Sirachveteris testamenti sapiens pulchre monet: Qui vindicari inquit vult a domino inueniet vindictam,& peccata illius seruans seruabit. Relinque proximo tuo nocenti te & tunc d precanti cibi peccata soluentur.Homo homini reseruat iram, S a domino quaerit medelam Z In hominem timilem sibi non habet misericordiam:& de peccatis suis deprecatur 3 Ipse dum caro sit, reseruat iram:& propitiatione petit a Deo ciuis exo
rabit pro delictis illius Quo quid aliud significat,quam quod
515쪽
talis hominis oratio iuxta Psalmistae verbum ei fiat in pecca Psal.ti,s. tum3N am quid aliud est dicere, Dimitte nobis debita nostra,
sicut & nos dimittimus debitoribus nostris,si no dimittamus: quam, Sicut nos non dimittimus debitoribus nostris, ita nee tu Deus dimittas nobis Z quae horrida profecto est imprecariolijs auribus ac menti bus inuisa. AT inquies:Si talis est causa orantis,qui necdum ex cor- Quaestio. de remisit proximo multi erunt,qui dum oratione dominicam recensuerint, huiusmodi particula inter orandum omittent. Sed quis hos stultos non videt Z Primum, quia Dilutio. non orant, ut Christus voluit & docuit,nec sunt Christi dis et Stulti qui puli. Secundo quia nec pater libenter exaudit oratione quam Rix frfilius non di ctauit. Cognoscit enim pater filii sui sensus&verba, non suscipit quae usurpatio humana excogitauit, sed quae euit. sapientia Christi exposuit. Ergo orationem quidem dicere possunt circumuenire Deum & fallere non possunt: nec accipiunt indulgentiam nisi ipsi indulserint prius. In summa,ut
huius particulae finem faciamus, Nobis qui filij Dei & Christi
discipula,cum dici tum esse volumus,orandum est,Vt paternoster coelestis nobis donet gratiam ex corde remittendi proximo debita in nos commissa, ut eandem remissionis gratiam vicissim ab eo consequamur.
E t ne nos induco in tentationem.
Entare in scripturis cum generatim accipitur, nisi- Te asecat periculum facere, seu experimentum de aliquo sua signifieeemere. Attentare Deum, nihil aliud est quam Dei ver ii Mirm bis seu promissis nolle simpliciter credere aut fidere, sed velle 'facerepericul um aut experiri,num verum sit, quod Deus verbo suo proposuit, aut futurum pollicitus est: vel econtrario velle aliquid experiti contra legem naturae inditam, ubi nee Deus id ut fiat praeceperit, nec extrema necessitas huc coegerit quod est Deum irritare, exasperare ac contemnere,quemadmodii legimus Genes.xvη.Quid inquit Moyses ad popu-
. Ium iurgamini contra nae8Cur tentatis dominu Item, Deu- iter.vj. Non tentabis dolianu Deum tuum .miem locum Christus contra diabolum tentatore citat, Matth.iiij. Et in Actis, Cur tentatis dominum , ut imponatis iugum super ceruices iadiscipulorum Z quasi diceret , Nondum creditis nos iustificari 'Τper
516쪽
per fidem in Christum Iesum quemadmodum ipse docuit, sed
Deus ten- magis ceremonijs Iudaicis. Dicitur autem & Deus tentare,&t x- diabolus, sed diuersa ratione ac fine. Deus tentat ut probet x iis, 'με seu exploret fidem nostram,non quasi nescius mentium humaAugust.de narumsed ut nos nobisipsis ostendat,ac mundo reddat mani-ser . domi- festos.Sunt enim plurimi qui sibi probe in Christianismo promin ΠQR fecisse videntur, sibi persuadetes, quasi toto corde Deo fidant ac adhaereant,idq; priusquam sui periculum fecerint: at quum aduersitatis procellae inciderint, tum demum re ipsa comperiunt quam longe absint a perfectione iustitiae, qui ob id tentantur,ut sibi cogniti fiant,utq; erudiantur, instruatur ac pro a belmir.Qui vero iam revera pij sunt, hi ut manifestentur glo ' rificenturq; a domino tentari perhibentur, sicut scriptum est: Eeelesiet Vasa figuli probat fornax,homines autem iustos tentatio tri' Gene.1Σ bulationis.Sic Deus Abraham multarum gentium patrem in filio tentauit & honorauit: sic sanctos apostolos sic inuictissimos martyres,igni & ferro,infinitisq; tormentorii generibus Diabolus coronauit. Diabolus vero tentat, non vi instruat, sed vi su tentat- ruatmon ut erudiat,sed ut euertat.Nam cum sciat carnem se 'i.k ad malum procliue, mundi amantem, mentems diabolima nostram veluti captiuam in corpore mortis huius detineri,
china- suggerit carni, corporeae voluptatis cupidinem millecebras, Illecebr*' obijcit oculis mundi ornatum, fastum & gloriam : aut si hoc .RRx ιδ' non suecialisolieitat mulidu utilitentet bonosum direptiones,eXIlia,&mortes: deniq; , prouQcat mentem ad vitae super- biam,vel tristitia& amarulentia obscurat, faciens undiq; peri
Amh li. t. cubὶm. Dum possit hominem subuertere. Dei ergo tentatio, de Abra- probatio:diaboli vero tentatio,deceptio, seu praua suggestio ham- est. Abiit ergo,ut quis putet Deum ad hunc modum, nempe subuertendi gratia,quempiam tentare.quamobrem diuus Decobiis ait : Nemo cum tentatur, dicat, se a Deo tentari. Deus enim antentator malorum est, hoc est, Deus non est mali sug-rastor, qui est author omnis boni. Q od autem hic oramus, ne Deus nos in tentationem inducat, simili phrasi di ctum est qua dominus dicitur in masse cor Pharaonis, aut conuertisse cor Aegyptiorum, ut odirent populum eius seu conclusissὸ
omnia sub peccato id est, permisisse, Mi hcc fieret a tam frequessaee phrasis est inscripturis, qua Deus dicitur ca agere siue se eere,quae fieri permittit,ut sit sensus:Et net nos inducas in ten- Exodi
517쪽
rationem, id est, ne permittas nos induci. Tentatio enim hic pro mali suggestione accipitur. N ec hoc omittendum est,ten August delationeni aliam humanam dici, veluti quae a carne seu amun sex' uni indo proficiscitur,qualis est tentatio ad fornicationem furtum, μψ' ς & id genus similia vitia,de qua dictum est: Tentatio vos non L Cor.i. apprehendat nisi humana. Alia vero est diabolica, qua sathan tristitia aeternae damnationis, timoris blasphemia & desperatione mentem hominis occupat, qua interdum etiam oculis corporalibus vilibilium rerum spectra offert, & aperto niarte hominem aggreditur, quae tetatio maxima quidem est & periculotissima, sed tame eodem scuto quo humana illa) propellitur,quemadmodum infra dicemus.
IN duci autem in tentationem, significat non tantum tenta August.deri,sed tentationi penitus immergi, allentiri, ac a tentatio- ser. sint in ne superari, quemadmodum Pharaoni impijs imo tyran Philisno contigit,ac passim omnibus contingit, qui a concupiscenaia sua illecti & abstracti,peccati vinculis collum subinittunt,rentationis succumbunt.Quod ne fiat,deprecandum est:non
autem hoc orandum est, ne omnino tentemur:Tum,quod Vi-
ta nostra sic comparata sit, ut assidue cum hostibus animae pugnam gerere debeamus,quemadmodum Iob cap. vij. legimus: Alilitia est vita hominis super terram. Tum, quod saluti nostra ut tentemur, saepe non partini conducat: nempe,v t infir- Cypria. inanitatis nostrae nobis con1ci j facti, neque superbiamus, neque orationem veluti securi in v tranq; aurem obdormiamus, sed magis in hii 'iςδ' militatis ac virtutum profectu conseruemur,ac intimore Dei 'φnostram salutem vigiles operemur. Quod in beato Apostolo Paulo relucet,qui ij. Corin.xij.de seipso loquens: Ne inquit magnitudo reuelationum me extollat,datus est inihi stimulus carnis meς, angelus sathanc qui me colaphizet. Propter quod ter dominum togaui,ut discederet a me,& dixit mihi:siifficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur. Atque in hanc sentetia alibi legis:Beatus homo qui semper est pa sidus. Tum deniq: utilis in tentatio, quod praeparet Prouer. 22 coronam.Si enim nullus esset hostis, nulla esset pugnaΤί quilla pugna, nulla esset victoria si nulla victoria, nulla esset coro- 'na. Quemadmodu Paulus ait: Nemo coronabitur,nili qui le- 2 . Timo.rgitinie certauerit. Nimirum quod soli vincenti promissa sit a Deo corona vitae. Apoc.ij. Et ut Iacob. testatur:Beatus vir qui Iacobi t. sustert
518쪽
suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se. August.de Vae cum ita lint, nemo ob id deiecto aut pusillo animoser.diu in il esse debet quod tentatione agitetur, nec putare se pro QR pterea Deo exosum, multo minus a Deo derelibum esse: quin potius hinc statuere ac iudicare debet, te Deo curae esse . quem enim diligit filium pater, castigat. Et manifestum sane est argumentum, nondum esse in hostis potestate, quem is adhuc acriter impugnat. At qui nullis tentationibus imp titur ,magis habet cur formidet, quod quem hostis iam captiuum occupat ac vinctum tenet, minus infestet. quamobre di-Iaeobi I. uus Iacobus nos dulci ter consolans ait: O mne gaudium existimate fratres mei, cum in tentationes varias incideritis, sci-
entes quod probatio fidei vestrae patientiam operatur. Patientia autem opus perfectum habeat, ut sitis perfecti & integri in ullo deficientes. Et quis tandem Christianus est,qui tentari Omnino recuset, aut pugnam, cum ingeritur, detrectet, cum Christus ipse Deus & homo caput nostrum se a diabolo ten- Matth. tari passiis iit Z Idque eisdem omnino tentationum generibus, quibus nos aggredi ille solet tentator, nempe suggestione aca.Ioan.2 incitatione concupiscentiae carnis,concupiscentiet oculoru&superbiae vitae. Quin caput nostrum nobis imitandum est, ne scilicet in tentationis certamen audacius insiliamus, aut idipsum nobis accersamus: sed demum quum ducimur cum Iesuin desertum,ut tentemur,ut tum eius exemplo certamina non recusemuS,ac tentati, diabolo fortiter resistamus,
IA in ad particuis expositione veniamus.Non semel ante do
cuimus quanta iit naturae nostrae imbecillitas, rursus quam potentes hostes habeamus, qui nobis nunquam non iuId oriri et mineant, nempe caro,mundus & diabolus. Primus hostis.do-Chry soli. mesticus est, intra tecta parietesq: domus nostrae c5clusus qui in Hatth. nec totus,quamdiu in hoc mortis tabernaculo sumus,excludi into periculosior, quanto intimior,nimiru caro. Ante ilia maris admodu est, ac vicinus,nos undis circunstans, in teiti a vi fallat blandiens: interim ut euertat, minitans aeferociens, Mundus scilicet. Postremo, omnis malitiae author diabolus, nunquam non circuit laquam leo rugiens, quaerens quem deuoret tanto formidabilior quato occultior. versutia ae malitia inlignis, tantae in segnes & oscitantes potentiae, ut
519쪽
non sit super tόrram potestas quae ei comparetur. De qua potestate operaepretium duxit Apostolus nos admonere, cum ait:Non est nobis colluctatio aduersus carnem & sanguinem, Ephe-6 sed aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus.Ergo ne tanti ac tam prope sem Vis petuper imminetes ac fortiter instates hostes, nos plane imbecilles nonu- euertat iubet Christus, ut coeleste patrem oremus,ne nos permittat induci in tentationem. Quo in primis nos humilitatis Cypria in rursus admonuit, & ut indomitae mentis tumore reprimeret, Qxδς ηοξ nostram nobis infirmitatem ostendit, quod scilicet omnino
suffcietes non simus nostris viribus, tot & tam infestis hosti- Maiiii bus resistere,sed coelestis patris egeamus auxilio,qui nos etiam sua virtute in tam difficili pugna faciet tande victores. Quod& Dauid non tacuit,Psal xvij.Quoniam in te inquit eripiar 'a tentatione. Et iterum Psal.lix. In Deo faciemus virtutem,&ipse ad nihilum deducet omnes tribulantes nos. Quis,quaeso, de se securus essepoteritZquis suae virtuti fidere,qui intelligat, quam tota haec vita undique diaboli laqueis pIenasit, quam non cesset tentator ille, qui nee veritus est & filium Dei Iesunt Matth. technis suis aggredi Dein qui secum reputet, quot sathanae machinis impetitus sit seruus Dei IobZqui recordetur saulum I. R e. o. t prius electum, post eiectum a conspectu Dei, qui meminerit David appellatum in scripturis virum secundum cor Dei, eo turpitudinis pertractum, ut adulterium homicidio copui ret,qui videat Salomone,cui Deus in principio regni sapien- *-RW-utiam dederat ultra omnes homines, eo dementiae perductum, i' 'g's ut peregrinis simulachris immolaret cui veniat in mentem, Matilinquid acciderit apostolorum principi Petro, qui fortem usque Mare a ad mortis discrimen animum professiis, ter dominum suum Lucae 2 eabiurauit.Haec atque huiusmodi multa qui considerat, is eerte ἔφλη λῆnon potest non inhorrescere ac formidare tentationis perieulum,& humiliare se sub potenti manu Dei, quod hic ut faciamus,lubet Christus. Seci indo,eoipso quodChristus iubet, i.Petri
ut patrem coelestem oremus ne tentatione superemur,nnis Deus sem-
eertam fiduciam facit omnis tentationis Dei auxilio filialiter Pς PRS x vincend quin eoipso testatur, Delim semper paratum esse ut te 2 rediata
nos a tentatione ubi opem eius implorauerimus eripiat. tione. Quod & apostolus Paulus j. ad Corint.X.non tacuit,cum ait:
Finetis est Deus, qui non patietur nos tentari supra id quod
520쪽
EXPOSITIO ORATIONI spost unus sed faciet etiam cum tentatione prouentum. Tertio.ostendit hoc ipso Christus nullum esse remedium salutae rius ac efficacius ad superadas tentationes, vivida ac vigilania Matth.26 ti oratione quemadmodu & alibi mones,ait:Vigilate & orate, ne intretis in tetationem.Fide enim diabolus vincitur. Fidei vero primus fructus,fidelis ac vigilans oratio est. quamobIMetr-2 rem Apostolus Petrus nos commonet,ut sobrij simus & vigi
de.Et quam valeat oratio ad superandos hostes, satis ostendit Amalech tantisper superatus, quandiu oret Moyses manibus in coelum leuatis. Certe sit hoc remedium adhibueris, non est cur diabolum quantumuis potentem, formides, quod iam te Ambr-dς longe potentioris praesidium recepeIis. Accepit quide dia-Pδxδ4 ς bolus Gesandi licentia,sed non accepit copiam subrutat, nisi sua sponte labatur infirmus affectus,qui sibi consilium no no-' uit exercere. Adeo diaboli inuidentia & omnes eius machinae nihil sunt nisi evanida ac phantastica apparitio, stibilus & s Gregoriri surrus,quem hoc solo viceris,quod restiteris. Debilis Linquit quidam) est hostis,non potest vincere nisi volentem. vinci autem v ult qui negligit resistere, quoniam supersedet se humi
mp p liare & orare. Ergo cum tentator vana & praua suggerit, ti-60tς iψ meamus recolentes nostram infirmitatem: oremus Deum,ut
ἔ.hd m sensus nostros custodiat, ne suggestio pariat delectationem,
Iacobi I. delectatio cosensum,cosensus peccatu,peccatu autem morte.
qtsi dia Oudd si ita ad Deum humiles cofugimus, iam hostis super hημβ' ς est Quod si etiam hostis ea suggerat,quae nec anima vellet αεξ, proferre nec hominis lingua nominare, v eluti plane execra-pterea ta- bilia&nefaria, ne sic quidem conturbabere, quod non rarom n n. ος tentato praesertim in oratione qua maxime Deo appropin μ h-hi quamus plerunq: nobis ea,quae sunt plena opprobrij alicuiui '' aut steteris offundat vel sic nos a studio precationis auertere cupient. In hoc ergo congressis non referas pedem, tametsi tentatio fuerit diuturnior, sed in oratione perseuerato,& sedulo verbis Domini tui Christi Iesu, diabolum tentatorem Athana in retunde. quod & A thanasius faciendum monet: Dic inquit quaesion se blasphemia sit in caput tuum diabole. Ego ego enim domi-hμβ q i= niim Deum meum adorabo, & illi soli serviam. Dic cum Pa-Psal.67 uid:Exurgat Deus,&dissipentur inimici eius, & fugiant qui oderunt eum, a facie eius nam x Athanasius testatur, plures