장음표시 사용
531쪽
quam diabolus in paradiso legem aliam diuinae illi legi quae Genriterat de non edendo ex ligno scientiae boni & mali) omnino contrariam, ipsis proposuisset ac suggessisset, quum diceret: Comedite,si comederitis, non moriemini, sed eritis sicut dij ipsis male creduli ac misere sedum,magis elegissent assentiri
diabolo medaci, quam Deo vero,& magis obtemperare legi sathanae corruptoris, quam legi Dei creatoris ac seruatoris, protinus in eis obscuratum est lumen illud notitiae Dei diuinitus infusum, illo scilicet offundente infidelitatis tenebras, quem Christus potestate tenebrarii appellat, proindeq; mox Diabolu, ubi praeceptum Dei transgressi simi, peccatum velut aegritu- potestis tedo quaedam lethalis eos inuasit, & mors ipsa protinus conce- nebraru.pta,ac illa vis qua ante peccatu mens corpori dominabatur A. - Ρrepente vitiata est juccedentelege cocupilientiae carnalis,d ser. de ecie, inceps per Adam in omnes homines ex mortis propagine de- na domini. riuata, quae est Omniti peccatorii, Omnisq; rebellionis contra Deum amarissima radix. In hac peccati lege, quum concipia- Lex diabo mur& nascamur, afferimus nobiscum Dei ignorantiam, seu con saltem obscurissima notitiam,dissidentia,& rebellionem contra Deum. Vacamus enim dum nascimur, ac tantisper etiam, naseimu ἡ donec renouemur, vero timore Dei: nam liquis est in nobis qui laeum Dei timor is est cum odio coiunctus. non tangimur vera fide, Rdferat.
dubitates subinde de prouidelia iustitia & misericordia Dei:
non afficimur v era charitate, ad amore reru fluxarum magis
procliues, tametsi adhuc sentiamus in nobis illam Dei legem non esse penitus extincta,sed oppressantiquo fit,ut nemo non cum Paulo lamentari ac dicere cogatur:Inuenio legem volenti mihi facere bonum quoniam mihi malum adiacet. Conde lector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video Roma.ν autem aliam legem in membris meis,repugnantem legi mentis meae,& captiuantem me in lege peccati,quae est in membris meis. Per hanc legem factus est diabolus princeps mundi hu- Diabolu, ius,quem Christus veniens eiecit,delens chirographum decre princepsti,quo nos huic diabolicae legi obstrinximus, quod erat con- nudi hui'. trarium nobis, auferens illud de medio, & aTxes cruci,& ex polians principatus &potestates traduxit confidenter, palam Ioan.
triumphans illos in semetipso. Ergo qui in Christo baptizantur,ab huius quidem legis vi ac dominatione,hoc est,a peccati reatu & damnatione liberantur. Lex enim spiritus vitae in Roma.di
532쪽
Rugustin . Christo Iesu liberat nos a lege peccati & mortis, sed tame in-Bernar-ser tertin manet concupiscentia,materia ac fomes peccati,non uthrdoista; dominetur, sed Vt per spiritum nobis in baptismo datum sen- de baptis, sim eradicetur. Quo fit,ut Apostolus dicat,nihil damnationismo. esse his, qui sunt in Christo Iesu, qui non secundum carnem ambulant: quo significat ac docet, diabolum in regeneratis, per concupiscentiam efficacem non esse nisi tamen legem spiritus vitae deserant,& facti deleriores,relictis Christi vexillis, sua voluntate carnem iterum insequendo, se diaboli legi rur-Ephς δ sus alligent & ex fili js fidei fiant filij diffidentiae, in quibus so- . lis,efficax est spiritus ille erroris,quemadmodum in expolitione sacramenti baptismatis latius diximus. Legi, diui Ed ad legem diuinam redeamus. Haec licet ut diximus
iit diuisio. semper eadem sit & immutabilis, aliter tamen atq; aliter Tria tem' L secundum diuersitatem temporum & personarum exhibiad leo dita x -fix,Vt λn legem naturae & lege scriptam scripta rur-vinam alti sus in veterem ac nouam diuidatur. Tria siquidem temporanet specta- spectanda sunt, quod ad hominem pertinet, conditi, lapsi, deda- restituti. Condito data est lex naturae, Lapso vero, quum haec LςΝ ηδ naturae lex nedum per originale peccatum obscurata, sed in- Lex Moy crescente etiam hominum malitia propemodum obliterata si fuisset data est lex vetus per Mosen in tabulis lapideis, Dei di- Lex Euan gito conscripta. Postquam vero & hoc Dei donum, homi- gelica- num impietas sibi verterat in occasionem grauioris damna
c. iiiii x OΠ' , 44t inlex Euangelica per Christum, quae digito D ei
in cordibus fidelium exaratur. Lex natu- π Ex naturae ii generatim accipiatur, non tantum inditatae si gene est menti hominis,quin viget quoque in omnibus rebus ratim acci I creatis, etiam in his quae sensu carent ac ratione, veluti Pi tW ' eoi pora coelestia,maria,flumina,fontes, plantae,& Omne ani-hus erea- mantium genus, suae quodque naturae legibus obtemperant, iis viget. quod tamen sic accipi volumus, non quod natura, sed quod Plaui Qt Deus naturae conditor harum legum sit author, etsi leges na- Augustuia turae dicantur.Quicquid enim natura dat aut facit, Deus facit ac generat, quemadmodum superius in symbolum diximus. Leκ natu- Caeterum,quidnam sit naturae lex quatenus ad hominem tan-rae homini liun refertur,& quatenus ea a communi lege naturae qua caetediises, 'I rae creaturae reguntur, differat, ex superioribus satis intelligilecte natu- potest. Caeterae creaturae suam legem a condito orbe perpetuo
533쪽
9squodam tenore obseruant, quia libero carent arbitrio. Soli rae commuangeli, ac deinde etiam homo quod ipsis data fuerit libera voluntas hanc legem praeuaricati sunt. Lex ergo naturae in Lek ita uia hominibus est illa notitia de Deo, & de Dei voluntate, quae, rae in homiconditis nobis, menti nostrae per Deum est indita. Haec cut ne quid. iam diximus ante praeuaricationem diuini praecepti, per tu .men illud diuinitus insitum tam certa erat ac dilucida,v t si voluisset homo,potuisset Deo per gratiam sibi in hoc suppeditatam obedire. Verum, post praeuaricationem hoc lumen cum Ante Ia diaboli suggestione,tiun nostro vitio non aliter obrutum est .&obscuratu, quam fieri videmus in oculo saucio. Purus enim eoi eph εο&syncerus oculus, lumine quodam diuinitus insito illustra- grat. captur, quo suo munere rite perfungitur. Quod si in eum puluis irruat, aut vehemens sumus, vel pituita immigret, statim inr- 1In,'didus fit ac saucius,purgandus prius, antequam Videre aut recte intueri lumen rursus possit . Non iecus lumen illud natu. August.derae menti primi hominis infusum, etsi peccato succedente non Mpenitus extinctum, mirum tamen in modum obtenebratumiuit.Remansit adhuc effigies quaedam & imago diuinae sapien tius dei vetiae, quam ipse animis nostris impressit ac insculpsit, sed te- stigiu in re
inuis, qua tamen nullum est in rerum natura certius Dei vesti xum natu-gium. Certe hoc constat, nullam esse rationalem animam Izki tu
quamuis peruersam, quae tamen ullum rationis usum obti- ra1neat, in cuius conscientia per hanc naturae legem non loqua- August.detur Deus, qui eam in cordibus hominum solus inscribit. Fera fςximo dilitur quidem animus hominis necdum renati caeca quadam cu- i 'piditate,interim tame cum cogi tat & ratiocinaturrium quic- Roma et quid in ea ratiocinatione verum est non ei,sed huic ipsi lumi- Deus ope ni veritatis, a quo vel tenuiter pro sui capacitate illustratur, . tribuendum est,ac agnoscendus Deus qui inuisibiliter,sed sen mehi uisibiliter tamen in mentibus hominum operatur. Haec itaq; na hominum. turae lex in Ethnicis etiam testatur & clamitat, Deum condita Leπ natu torem totius naturae, Deum bonum S iustum, Deo obediendum, Deum inuocandum esse,sicut dicit Apostolus: Qui cum Roma. i cognouissent Deum nimirum per naturae legem non sicut Docet se- Deum glorificauerunt. Haec item lex facit,ut homo naturali- ctanda virier intelligat virtutem expetenda esse propter Detina .Item secundam naturam elle,parcntibus ac maioribus obtemperare. da. Haec quoq; facit iniurias,caedes furta,stupra,adulteria,menda Roma. χ
534쪽
eia, & his similia, naturali iudicio dispicere, idque attestante conscientia. Sed de hoc satis. August.de T rT ad legem latam seu scripta veniamus, principio quo natura dc f intelligi possit, cur ea data&quae eius virtus sit, repe-Εx xiδ' V tendum est quod toties superius docuimus: nempe, per August'ψ' lapsum primorum parentu ,v tribus liberi arbitrij misere abui era. tentium,legem diuinitus insitam, atque adeo totam ipsam hominis naturam,cum viribus suis tam grauiter vitiatam ac corruptam fuisse, ut per suas vires originali innocentiae seu iustitiae restitui nullo modo potuerit. Adeo enim vires illae natu- Liberii ar rates per peccatum vitiatae sunt , ut liberum arbitrium amodo
hitriu Post ex se inefficax esset ad bonum, ac plane impotens ad praesta .ffieiae ad dam Obedientiam legi Dei, initio mentibus humanis insevi honum. ptae, vel ob id, quod vitiato illo lumine menti hominis diuinitus indito, statim coeperit, idque necessaria quadam consequentia, in natura hominis haerere ignorantia, dubitatio, dissidentia, odium & contemptus Dei, quae cum lege diuina pugnant, quae natura ipsa dictante iubet, ut Deum ex toto
corde, ex tota anima, ex tota mente, & ex omnibus viribus
diligamus,utque soli Deo subiecti simus ac adhaereamus. Iam etsi Deus hominem lapsum, & peccato plane obrutum,deque salute & reparatione sua penitus desperantem, ineffabili pietate rursus erexerit, cum promitteret futurum aliquando se-Gene-ῖ men ex muliere quod caput serpentis contereret,hoc est,quod
I ii regnum diaboli peccati scilicet & mortis aboleret,ac homi tario ad Iti nem a peccati Vinculis eximeret: in qua etia promissione non nocetium . dubium est,Omnes pios ab orbe condito sus salutis anchoram posuisse, quinetia omnes homines in huius promissionis sidesaluari,& per eam bene operari, ac legem sectari potuisse: ta-Gene.6 men cum diabolus sua tyrannide necdum per venturi Christi potentiam destructa,hominum maximam partem alioqui ex innata corruptionis labe in malum pronam in omne insuper scelerum genus ruere fecisset, ac mentibus eorum per accumulatas peccatorum sordes magis ac magis obscuratis, hanc promissionem sensim excussisset, factum est, ut paucis admodum sanctis ac pijs hominibus exceptis qui memoriam eiuscemodi Gene-7δ promissionis singulari Dei beneficio conseruabant,& postea, in Abraham ac David renouatam Vnoscebant, caeteri huius
y promissioliis,& eiuscemodi spiritalis liberationis ignari,lege
535쪽
is1X ICATro. s naturae male sint abusi. Quidam enim eo dementiae sunt pro- Propter lapsi,ut Deum esse negarent. Siquidem hi, quum hominem in ' ςV m tantam miseriam per peccatum illud primorum parentum lapsum esse no agnoscerent, nec modum viderent, quo se e pec- sto de abu, cati vinculis extricarent,ac etiam cernerent temporaria sce- suili legisterum impunitate, caeco plane ac impio iudicio prouidetiam d.iui ' Dei sustuler unt,desideria sua peisima insequentes,ac dicentes rat Veni in cordibus suis, Non est Deus: quos tamen non dubium est dum adgrauem mentis lanienam ex delictorum conscientia semper gem stri- circuntulisse,qua tamen vel sola commonstrante,satis intelligere potuissent scelerum aliquem ultorem aliquando fore. Quidam vero etsi Deum esse naturali iudicio, utcunque cognouissent, non tamen sicut Deum glorificauerunt, sed super- Roma.iuitionibus dediti vanos Deos opera manuum suarum acva - Deut-3α nos ritus in quibus omnem tuam fiduciam constituebat sibi Roma a finxerunt.Quidam denique licet unum Deum agnosceret, cui ct obedientiam deberi censerent,& quae lex naturae,veluti bona suggereret,sequenda,quae vicissim mala respuenda esse putarent , tamen eum in proprias vires & opera, & non in Dei virtutem ac bonitatem respicerent,seipsos misere deceperunt. Nam etsi manus a publicis criminibus abstinerent, animum tamen praua concupiscentia imbutum mundare non potuerunt.Hoc enim solius Dei & promissi mediatoris munus erat, quem illi vel ignorabant, vel agnoscere saltem non volebant. Quid autem magni est, si manus retineantur a scelere, cum August. animus legi Dei,interiori coctipiscentia repugnate nondum Deut-6 consentit3Vbi adhuc vitiosi affectus ex concupiscentia pullulantes,ac persectam erga Deum charitatem quae ex toto corde ex omnibus viribus proficisci debet vitiantes reliqui sunt,qui etsi externum Opus peccati non patretur conscientiam tamen coram Deo in non renouatis accusare non desi- Roniicinunt.Nam ut Apostolus ait,Non solum digni sunt morte,qui Qui dieanea faci unt,sed& qui faci entibus consentitit.c5sentiunt autem, tur colano
qui in similia scelera cu facietibus omnino ruerent, nisi Deum , ut ultorem timeret. Certe plane aliud est quempiam volutate August.jabenefaciendi benefacere:aliud vero, ad malefaciendum sic in- Bonifaciuclinari, ut & malu faceret quis, si hoc posset impune permitti. lib-i con-Nam profecto is in ipsa intus volutate peccat, qui non volunxate, sed timore non peccat, quale sumus omnes, in quibus iugianorie
536쪽
nondum vivit Christus,quod omnes prorsus quoquot sumus, sic nos adfectos deprehedimus, ut si nulla lex urgeret, ac abes set ta in poenae metus quam spes praemij, estetq; plane liberu nobis facere quiduis, omnino quae pessima sunt, faceremus, praesertim vel impellente tentat1one vel prouocante occasione. Vulnergo naturalis lex perlapsum Adae in hominum mentibus in tantum obtenebrata fuisset , ut citra fiduciam promissionis venturi seminis, in quo benedicerentur omnes gentes,ad iustificandum hominem ipsa nosvinceret,insuper etiam per increscentem hominum malitia propemodum esset obliterata: factum est singulari Dei prouiden L Vetu tia,v t lex per Mosen data quae&vetus ad differentia nouae te'
ii di i gis per Christum latae appellatur succederet , idq; tribus po-ires potita tissimum de causis.Primo,ut coerceret homines quadam discisimum ob plina,poenarum metu a flagitiis deterrens: quod ut ita fieret, causa - erat necesse, modo societas humani generis aliquo saltem mopliti, e ρ' OΠstare deberet. Nam cum lex naturae ita esset obscurata,eens homi ut etiam manifesta scelera,perinde ac si scelera non essent,di1 niim cupi- simularentur: fiebat ut stupra,incestus, adulteria, rapinae,cae
des,& his similia facinora, no tantii impune admitteretur, sed& scelerati sese laudem inde referre putarent. Quare post naturae lege,scripta lex ob id in primis diuina authoritate ac beneficio lata est, ut haec externa & manifesta scelera coprimereni.Timot.i xur. Quod significans Apostolus, ait: Lex iusto non est posita , sed iniustis,& non subditis, impijs & peccatoribus, sceleratis & contaminatis, patricidis & matricidis, homicidis, r. nicari js, masculorum concubitoribus, plagiarijs, mendaci Lex huma bus& periuris. Hunc usum diuinae legis qui ciuilis est lex. Akῖ i, humana est imitata, & eatenus Dei donum est ex lege diuina diuina . suam Originem trahens, quemadmodum supra diximus. Se-
Lex lata cundo, lex diuina lata est, ut ostenderet peccatum, ut accusa-Vt idicarpi ret,terreret, conturbaret ac confunderet conscientiam:quem
L. iiiiii, Vsitim lex humana quae tantum externa respicit igno-m non tuta rat, lex vero diuina sibi ut proprium v en dicat. Quem legis figi eat de nem Paulus frequenter indicat, v t cum ait Rom.iij. Per legem occulti. - agnitio peccati. Et iterum, Roma.vij. Peccatum non cognoui,nisi per legem. Nam concupiscentiain nesciebam, nisi lex . . diceret,Non concupisces Non quod ante legem concupiscentia non esset peccatvsed, quod lateret.Sine lege cinquit 8 po
537쪽
99stolus) peccatum mortuum erat. Ego autem uiueba sine lege Ante IQε
aliquando.Sed cum venisset mandatu, peccatu reuixit. Trasi quomodo
figurat enim Apostolus in se homine,qui cstante legem S sub Io iuuis
lege positus.sine lege peccatu mortuu est, id est, occultatum, μμφ' quod velut mortuum putatur. Et ego viveba sine lege, id est,
nullo ex peccati metu terrebar, quia no apparebat peccatum, . . cum lex non esset. Adueniente autem mandato, peccatu reuixit,id est peccatu,quod latebat ante prohibitionem, notu factum est seu apparuit,per praeuaricationem. Fuit enim ante legem peccatu,sed Vt Apostolus ait,Non imputabatur: intelli- ' 'ge apud homines,quod lex naturalis propemodii esset abolita. Lex ergo neq; peccatum proprie operatur aut interit, quia Leκ pro iusta & sancta est,si quis ea legitime utatur:neq; peccatum v et pyxς in Q extirpat,vel vivificat, sed tantii ostendit peccatu, idq; non eo eati fine,ut per peccatum Occidat,aut per incussisS nobis terrores Roma. perimat, sed ut anima humanam, quasi de innocentia secura TimQ-ripla peccati demostratione ream faciat,quo tandem illa, intelligens peccatu sine gratia Dei vinci non posse, reatus solicitia istera addine ad percipiendam gratiam promissi mediatoris couerta- Marcellitur:quod vix clariori exemplo quam speciali indicari potest. Speculum nobis turpitudine seu maculam nullam vel adfin- i. 'b h. git,uel inserit,uel adimit: sed tantii ostendit,ut de foeditate no dat peccastra quam ipsi nobis adimere no post unius c5moniti ac con- tum.
turbati, ad eum, qui eiuscemodi deformitati mederi possit, SPUM' Vm confugiamus.Sic Deus per lege ostedit homini infirmitatem bb ui ''
suam,eo scilicet fine, ut iam suae sibi infirmitatis conscius, ad eius misericordia per fide cofugiens ,sanetur. In quam sententiam Paulus dixit: Conclulit Deus omnes sub peccato,ut om- Galat-ῖ nium misereatur. Neq; enim quispia concupiscentiae resistere RQΠΤ ii poter1t,nili adiutus gratia, Nesno naturale Vatiu deponit, niti eu pilaeti ope condi toris natinae. Nemo incredulitatem, diffidentiam, vincit,nisi odium,& contemptu Dei exuit,nemo cum voluntatis delecta P gratiam. tione bonum operatur, nisi Deus fide, spem & charitatem per spiritum inuin menti prius immittat. Tertio,lex data est, ut iustifieatis per fidem regula sit bene vivendi, in qua cernat Ope- uendi incira quae Deo placent,ac imitetur,ut faciant quς requirit Deus: rans ad obde eatenus praestit sapientiam paruulis,laetificat cor illuminat per udum
oculos. In quam sententiam Dauid ille diuinus Psaltes ait, se ζῆLucerna pedibus meis verbum tuum, S lumen semitis meis. PsaLtis II 2
538쪽
IN DECA Loo v MDiuisio Ieg is Mosai
Ro. .&7- Nam quamuis iustificati, ab onere legis liberi sint, quia iam
per legem non terrentur, conturbantur aut damnantur: tamen ab obedientia legis liberi non sunt, imo gratia iustificationis in ipsis iam facit & operatur, ut legem voluntarie impleant, non constituti amodo sub legis imperio, sed sponte Augu .iib. facientes quod lex praescribit. In suinina, lex data est per quaestionu Movsen,adreuelandam legem naturalem pene obliteratam, veteris Te ad disciplinam corrigendam,ad indicandam infirmitatem nosiam ςuxis stram denique fidem in Deum reformandam. λη' I uiditur autem haec lex in moralem, ceremonialem & iudicialem. Iudicialis respodet primo fini legis, qui est in coercendo per disciplina ad retinendam societatem L. udi humani generis,sed per Moysen potissimu tradita ac institu-cialis tan- ta ad gubernationem illius populi Christum expectatis de ritum tradi- tibus coniugioru successioniblis poenis delictorum & simit Ιμ πι ' libus rebus forensibus praecipiens. M oralis, secudo finirespondet quod sit expositio legis naturae ac doctrina virtutum carnis fragilitate ostendens,& ad gratia praeparans. Ceremonialis vero instituta fuit ad praefiguranda venturi Christi mysteria& veros fidei cultus Deo acceptos,nimirum ultimo fini legis respondens. Sunt autem iudiciales ac ceremoniales leges Iudietatis. abolitae non pertinentes amodo ad nos. Iudicialis enim datalc ceremo erat ad moderandu populum illum,utentem ceremonijs Chrini li. Ie- stum praefiguratibus. Statu ergo illius populi mutato, necesse g*β δbψii erat.v t & haec lex cessaret. Vnde nos nunc recte eius loco iure Hebr. et ciuili Imperatorio utimur, quemadmodum supra diximus &Ausust. in ostedimus. Itidem ceremonialis obsoleta est,quonia per Chriςyistol- d stunt adimpleta, sicut Christus ipse testatur: Lex, inquieps 8 Ma ii prophetae usq; ad IORnnem, id est iceremoniae & typi veteris te Lucat 16. gis usq; ad Ioannem. Nam post Ioannem cOsummatis omniabus, quae lex figurabat,& sublatis typis,gratia & veritas per Iesum Christum facta est. At sola lex moralis cum interpretatio sit legis naturae abrogata non est,sed manet, quam Chri Ioan .et stus non venit soluere, sed adimplere, eamq; gratiam conse re qua & nos adiuti eandem adimplere possimus. Id quod foepissime in hac institutione replicatum meminimus
QVibus semel recto perceptis quamplurima in scripturis
suboscura statim manifestiora fiunt. Veluti sunt, cur lex Moysi, lex literet,lex operum & timoris,cur it ministra
539쪽
nistratio mortis appelletur, cur occidere, peccatum augere, Roma atram operari, dc impossibilis osse dicatur. Cur paedagogo &speculo coparetur. Lex enim literae dicitur ut quod antea se- Lex lite . mel diximus maioris perspicuitatis gratia iterum repetamus quatenus doctrina est literis deformata,docens quid agendu, quid vitandum, cui si spiritus vivificans seu gratia adiuuans quam ipsa no praestat desit,id est,si no vivat in corde per spiritum,quid aliud est,quam mortua literaZquam certe no susti- cit scire,sed opus est,ut id quod iubet etia fiat in nobi , quod .f ,. non fit virtute legis, sed ope gratiae. quamobrem grauiter er Au .de nararunt Pelagiani etiam antea per nos notati, asserentes homi tu. k gra. nem suis viribus legem adimplere posse, eoipso evacuantes& ςδPρεφε irritam facientes crucem & redemptionem per Christum. Si . enim possibilitas naturalis per liberti arbitrium & doctrinam legis qua tantu cognoscit, quomodo vivere debeat) ad bene vivendum sufficit tibi, ergo Christus gratis mortuus est, qui certe propterea mortuus est,ut peccati imperium in membris nostr1s destrueret,& gratiam promeretur apud patre,qua ad tuti legem alioqui nobis factu impossibilem facere postemus. Lex factorum seu operum dicitur, quia opera imperat qliae fa- Lex cere debeamus,licet non addat possibilitatem qua faciamus, ru seu ope necessitatem aliunde petendi remedij & auxilij indicans,& ad
medicum prouocans. Lex vero timoris appellatur,quod iisno Leaere poenae a peccato coerceat,quodq; quandiu non accedit spi- risoritus coadiuuansitimore non amore fiat,imo omnino no fiat,
quod lex sine dilectione adimpleri nequaquam possit. Quod
autem aculeus & virtus peccati ministratioq; mortis appella- Roma. 1 tur,quod occidere,quod peccatum augere,quisd iram opera- Quomodori quod omnes sub peccatum includere dicitur,sic intelligen-: dum est: Non quod haec operetur lex diuina sua natura nam ta&tia. eatenus differt a lege diabolica, quae proprie lex peccati dicitur sed tantum per occasionem, idque in hominibus lege diuina abutentibus,& eandem ad verum ac vitiinu finem, quem ipsa intendit, non accommodantibus, quemadmodum aperte Apostolus ait: Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret : Non concupisces. Et paulo post: Occasione autem acce- Roma. pia,peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Et post pauca: I nuentum est mihi mandatum, quod erat ad vitam,hoc este ad mortem: nam peccatum occa-
540쪽
sione accepta,per mandatum seduxit me, & per illud occidit. Itaq; lex quide sancta & mandatum sanctu & iustum & bonu.
Sed peccatum ut appareat peccatu per bonum operatu est mihi mortem, ut fiat supra modii peccas peccatum per mandatu.
August, de Elegit A postolus generale quoddam legis, ab omni peccato pixi prohibentis,ut una voce cuncta coplexus legis infirmitate indicaret V tq; quam non prodesset, sed obeliet magis lex no re- Roma. cte utenti,doceret .Proinde ait: Non concupisces. Neq; enim I. Timot-I vllum peccatu, nisi cocupiscendo contra lege Dei comittitur.
Est ergo ea lex,quae hoc praecipit admodu laudabilis, optima etiam ac saluberrima,quam liquis impleuerit,nullum habebit August- de omnino peccatu. Sed tamen nisi adiuuet spiritus sanctus inspitis. ζ' μ rans pro cocupiscentia mala,concupiscentia ut ita dicamus bona, hoc est, nisi spiritus charitate diffundat in cordibus nostris,lex ipsa quatumuis bona prohibedo auget desideriti malum, sicut aquae impetus opposito obice, fit vehementior si in eam parte, qua obex positus est impetu influere non desinat, euicta enim mole maiori cumulo praecipitatus violentus per prona prouoluitur. Nescio enim quomodo hoc ipsum, quod cocupiscitur,fit iucudius du vetaturZQuod de poeta no tacuit,
Ouidius. cum ait:Nitimur in vetitu semper,cupimusq; negata. Hoc er-Aug-ibi ς go est,quod peccatu, ut Apostolus est fallit per mandatum, ς 'st M 7' quodq- per illud occidit,cu scilicet accedit peccato legis prae-Peeeatori uaricatio,& fit peccatu quod ante lege, vel latebat, vel no ita
vi resipi- angeba t magis peccans peccatu,id est,grauius.Vnde alibi ait scat no ta- Apostolus : Lex subintrauit, ut abundaret delictu, ut scilicetiad x id iii QO modo Guictu. atq; cofusus miser peccator,videret no tan- eos Des ne tum doctorem sibi esse necessariti,quo docente lege percipiat, cessarius. verum etiam adiutore Deum, a quo 1 ua itinera secundii legis Psai-ii 3 praescriptum dirigantur, ut confugiendo ad opem diuinae misericordiae sanetur:atq; ita fit, ut ubi abundauit delictu, superabundet & gratia, non quidem peccantis merito,sed subue nientis auxilio. Ex quo manifeste seqvitur quod sepe etiam Bene viue docuimus prius Bene vivere donum esse diuinu, no tantum,
re donum quia homini Deus dedit liberum arbitrium, sine quo nee A. , sed male nec beneViuitur nec Ob id tantum,quia praeceptum d eap. 1 dit, quo doceat quemadmodum sit vivendum: sed quia ipse Eccle. is solus est,qui charitatem per spiritu sanctum diffundit in eo RUma I dibus eorum quos iustificat. Ergo qui lege secus utuntur,id est,