장음표시 사용
521쪽
sanctos expertos esse hunc psalmum,summo terrori diabolis esse.hoc ergo faciens, in tentatione non timebis, quod tum non ruinae,sed magis meriti occasio tibi futura sit.
-N summa itaque hac petitione postulamus a patre coelesti eam gratiam n obis donari,qua suffulti, carnalem libidine, at & quaecunq; sunt a quibus accendi solet caro,domemus, ac Caro.
totis viribus curemus,ut omnia incitameta voluptatis, cruci
Christi affigere & mortificare possimus. Adhaec ne nos ulla mundi creatura, sua fucata venustate ac dulcedine solicitet ad Mundit,. peccandum, sed magis prouocet ad Dea laudem & gloriam. Pies.si.&Rursus,ne nos mundi malitia,persecutiones ac tribulationes, i ad impatientiam,vindictam,iram,aliaq: vitia incitent, sed ut constantes in mortem usque, fidem in Deum firmam teneamus. Itidem si flagellis castigemur,ac delicta nostra plagis iu- I.Petris stissime immissis puniantur, tum ad hanc petitionis formulam recte postulauerimus,u t Deus huius tetationis felice exitum faciat, quo scilicet patienter ferentes quod immittitur, a. rin.i hic leuem vindictam experti, posthac non cum hoc mundo damnemur. Deniq; petimus,ne non salbanae tentatio Obruat, Diabolus. qua nos quo vel in superbiam,vel in odium & inuidiam v et in alia spiritualia crimina,atque adeo tandem in desperationem protrudat subinde impetit. Rogamus autem non singuli pro nobis,sed pluraliter, hoc sensu,ut coelestis pater omnium illo- NO,.
rum agat curam,qui cum grauibus& magnis tentationibus conflictantur,ut nos omnes defendat, confirmet, & erigat in hae calamitosa vita,ut sicut decet Christianos milites, Vera fi- Σ.mmo t. 1 de dimicemus,quo aeternae vitae coronam, post legitima gesta l.Corin.Vac finita certamina in Domino simul consequamur.
HAec est dominicae orationis clausula, uniuersas peti- Cypria .intiones ac preces nostras collecta breuitate concludςΠ dbinthies Nam eum dicimus,sed libera nos a malo, comprehon- Cli Vs indimus aduersa cuncta,quae coiranos in hoc mundo molitur Matth
hostis diabolus, quo petito, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari. Impetrata enim protectione Dei aduersus
quaecunq; mala,securi stamus & tuti cotra omnia,quae diabolus & inudus in perniciem nostram operatur, machinanturq;. Quis enim ei de seculo metus est, cui in seculo Deus tutor eli
522쪽
& quis a diabolo metuat si Deus liberet cuius fida & firma tu-Chrpsoru tela estZRecte etia veteres,nostra quide sententia, hic per ma- ibid-- Ium,diabolii intellexere,quod ille omnis mali quatenus nobis damno & exitio est in unicus auilior sit. Deinde, quod climnihil sit laesus a nobis, irrecociliabili tamen aduersus nos certamine,ae odio plusquam capitali proleturse,ut si ipsi in fide nostra infirmada aut in obruedo noS peccati sarcina no succetamen vel externis malis nos vexa re & excrucia-re,v t vel hinc pericula faciat eversionis,quemadmodu contra Iob & alios sanctos fecisse legitur. Quamobre Christus hane V QU clausitIam caeteris subiecit, dicens: Libera nos amaIo. Vbi in πι' ε' primis dicere nos maluit a malo, quam a malis: nos videlicet
timur,amarius comoueri nunqua debeamus, sea magis ab iis in sathana omnis mali causam & inimicitias veluti in cuctorum malorum caput trafferre: ic,ut si te laedat proximus,hoc affectu orare debeas coeleste patrem ut liberet no solum te,sed& proximii tuum tibi incomodantem,a malo,hoc est a diaboli laqueis,quibus ille captiuus detentus tibi incomodat, alioqui incommodaturus, quod natura a Deo bonus creatus sit. August. Non negamus interim hic mali etiam appellatione venire, quicquid est periculorum ac aduersitatis, quod corpori & animae fortunis & famae vel iam imminet , vel futurum est acin- stat si tamen intelligas uti diximus quo causa mali reserenda sit nempe ad diabolum: quod tamen ut caute accipias, neces- Malum du se est.Nam aliud est malum culpae aliud poenae. Mali quod culple - est solus diabolus est author,cuius inuidia mors intravit culp*' in orbem terrarum.Malum poenae hoc ipsum est, quod homi-
Citi ni accidit in peccati vindictam, id quod scriptura Deo tri
buere non veretur, v eluti quod & bonum & iustum est. De quo propheta Amos cap.iij.dixit: Non est maliun in ciuitate quod Dominus no fecerit. Et rursus dominus per Esaiam, cap.xlv. Ego Dominus & non est alter, formans lucem &ereans tenebras,faciens pacem & creans malum. quamuis interim hoc malum poenae,eatenus diabolo tribuatur,quatenus ipse Deo iustissime permittente eo in incredulorum & obduratorum perpetuam perniciem abutitur muri dira, s Ioc autem differt haec particula a priori,quod ibi posturai hcc par lauerimus,ut pater coelestis,nos a malo quod culpae vo-
523쪽
eant immaculatos seruet: hic vero ut a malo poenae praesentis licula a& futurae liberet: ibi rogauimus ne tent tionibus succumbe- prior in re sinat: hic petiinus me nos tribulationibus,afflictionibut &calamitatibus, praesentibus aut futuris deprimi, aut euerti permittat: hoc est,petimus,u i a vi aquarum & ignis,a fulgure S grandine, a fame & annonae caritate, seditionibus, bellis, factionibus,tumultibus,schismatis,malis mortibus, pestilen-lijs,aegritudinibus,vinculis,carceribus,exilio. mundi terriculamentis & blandimentis, & reliquis id genus malis, quibus miseri in hoc mundo praemimur & irretimur: deinde etiain a malis futuris,veluti a subitanea & improuisa morte,& perpetua ira Dei,& poenis,quae impios post hanc mortem expectare certu est,nos liberet.Sic ecclesia hanc clausulam,& in Missae sacro,& in letanijs ubi & praeterita & praesentia & sutura ma- Letaniae. Ia deprecatur explicat &exponit.Magna est autem consolatio fidelib us, quod Christus iubet ut patrem petamus,quo nos ab his malis liberet: nam eoipso nobis fiduciam tribuit impetrandi quod postulauerimus. Neque enim quid petere iube ret,nisi nos certos esse v ellet patrem petentibus id etiam daturiun quod alibi pollicitus sit dicens: Petite, & dabitur vobis,& quaecunque petieritis patrem in nomine meo, dabit vobis. Ioa..i . 16 Et rursus: Amen dico vobis:Omnia quaecunq; Orantes, peti- Marci ii. tis,credite & accipietis & euenient vobis. Item, Omnia quae- LucRH. cunq; in deprecatione vestra credentes petieritis, accipietis.
Quae verba toties iterat Christus idq; non aliter quam si iureiurando se nobis obstringat, quo vel sic nos precates certa in fide costituat.Et hanc sententia Iacobus testatur:Multum va- Iacobi stere deprecationem iusti assidua.quod & insigni exeplo confirmat:Helias inquit)homo erat similis nobis, passibilis,& Helias.
oratione orauit,ut no plueret super terra, S non pluit annos tres &meses sex. Et rursum orauit,& coelum dedit pluviam & LVVR AE .
terra dedit fructum suum. Quod tame Iacobi dictu de oratione iusti uic intelli 'i non debet, ut qui adhuc peccatoria pode- 'ςςς t'x
re premimiir modo tamen impiam segnitatem S mentis tu- 44 cidinorem deposuerimus &in conspectu Dei humiliati simus affectis. praesentia mala dc aduersitates deprecari non debeamus.Nam, ut Psaltes de Israelitis praeuaricantibus ait:Ipsi inquit exacer Psai.Iοοbauerunt eum in consilijs suis & humiliati sunt in iniquitatibus suis. Et vidit cum tribularentur,dc exaudi uit orationem Plat.1.2
524쪽
I .Petri Io eorum,& memor fuit testamenti sui, & poenituit eum sec-Plai- dum multitudinem misericordiae suae, & dedit eos in misericordias in conspectu omnium qui coeperant eos. Nec mirum, nam quomodo miseretur pater filiorum, miseretur dominus eorum qui timet eum. Ipse est enim pater misericordiarum &Deus totius consolationis. Deus noster,refugium, & virtus, adiutor in tribulationibus,cuius oculi super metuentes eum,& in eis qui sperant super misericordia eius, ut eruat a morte animas eorum,&alat eos infame. Exemplum habes insigne in Niniuitis. Aduersa - Enique Chiistus iubens ut precemur a malo liberari,
insinuat nobis aduersa mundi huius, quaecunque tandem ea sint, nos patienter ferre,oportere,nec ob id debere aduersus Deum indignari,aut obmurmurare, sed magis Roma.Ia ut Paulus docet esse in tribulatione patietes,&a solo Deo, humili & aequo animo remedium petere. Sic tamen ne Deo certam legem praescribamus,sed ut semper committamus eius vol untati,quid de nobis fieri velit. Porro, si Apostolo credi-*-Ti Qt 3 mus,omnes qui pie volunt vivere in Christo Iesu persecutionem patientur. Quod per multas tribulationes nos opor-- teat intrare in regnum Dei. Quamobre patientia nobis summopere necessaria est, quam subministrat vivida fides, qua in- Dicae r - telligimus quod sicut oportuit Christum pati,& ita intrare in RQ ηδ ' floriam suam ita & nos multo magis compati Oporteat, Vt simul etiam cum illo glorificemur. Atque hoc est quod discipulis suis inculcans,ait Christus: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Haec est enim quae serenat ac pacat animos, quae nullis aduersitatibus caedit,quae ut Apostolus Iaco- Iacobi I. bus ait bonum perfectiun habet. August.de 'in Ametsi autem, quod hac petitione postulamus, quan-
diu istam mortalitatem circumferimus non sit sperandum perfecte in nobis adimpletum iri, tamen cum aliquando futurum sit, recte ut fiat, postulamus nimirum ut mortalitatis huius onere deposito, ac morte etia ipsa per bonam fiduciam futurae capessendae ac obtinendae vitae superata ex omni nostri parte, opportuno tempore, beatitudo perficiatur. Quam in hac vita quidem inchoamus,sed demum post hanc vitam a Deo optimo Maximo si tamen fideles permanserimus persectam accipiemus.
525쪽
HAee dictio,ut supra diximus,vox est sermonζm confir- Amen ud. mantis,& ratum fore precantis,perinde atque dicatur: ita certo fiat, hoc est, o pater coelestis, si haec vota filiorum tuorum pia sunt,si iuxta formam a filio tuo Iesu praescriptam concepta, certa nos habet fiducia tuam bonitatem prae- : suturam quod petimus. Cuius est regnum Sc potestas & gloria in secula. Amen.
526쪽
NATURA, DISTINCTIONE, VI, AC VS V
ON temere in hac institutione do- strinae Christianae, postreinu locum explicationi Decalogi dedimus,notantum ordine,quem res ipsa requirebat,sed&ecclesiae mentem ac praescriptum seqti uti.Explicationi enim symbnli Apostolici,quod fidem complectitur, primus locus debebatur, quod fides ianua sit,qua ad deum acceditur, proximum,ecclesiae sacramenta, quae veluti quaedam symboli pars esse videntur, atq; adeo fidei nostrae certissima symbola sunt, postulabant. Tertium vero locum, dominicae orationis expositio merito tenuit,quod oratio primu ac pra Rom.s- cipuum fidei opus & exercitium sit.Fidem enim in Deum statim sequitur inuocatio. Quartum itaq; ac postremum locum Decalog' iuresibi Decalogus v edicat,qui regulam plane diuinam prae i. 's' scribit,ad quam credentibus ac sperantibus in Deum,tota vi-t.Cor.r. ta deinceps exigenda sit.Homini enim necdum fidem in deum assequuto seu nondum renato,frustra praescripseris Decalo, Ordo C gum obseruandum. Porro eundem ordinem ecclesia in catechizando ac baptizando obseruat. Primum enim Deum pre- baptisma. catur,ut a baptizado,quem ad fidei rudimenta vocare digna tus est,omnem caecitatem cordis quod per fidem fit expellat, ut omnes laqueos sathanae, quibus is per incredulitatem fuerat colligatus,disrumpat ut ianuam pietatis aperiat:denique ut baptizatus sapientia Dei imbutus iniquitatum foetoribus careat,ac ad suavem odorem praeceptorum Dei laetus in ecclesia eius ipsi deseruiat. Deinde statim sub baptismum ecclesia symbolum& orationem dominicam reddi & recitari iubet. Quo facto baptismum in nomine trinitatis peragit. At mox post baptismum baptizato que iam ex aqua&spiritu sancto
regeneratum, & remissionem omnium peccatorum suorum
vestis ean adeptum esse constanti fide pronuntiat vestem candidam tradid dit, licens: Accipe vestem candidam & immaculatam, quam Per
527쪽
perferes ante tribunal domini nostri Iesu Christi. quo nihil aliud significat,quam baptizatum eam innocetiam,quam per spiritum sanctu in baptismo accepit,per custodiam madatorum Dei tota vita seruare oportere,ut tande ad gloria rege- Mauri. s. neratis,& in nouitate vitae ambulantibus paratam perueniat. Decalogus ego baptizato traditur,non quod iustificato iam Decalog' per spiritum sanctum in baptismo,deinceps opus sit lege,si ta tradu ba men eunde fidei spiritum qui datur in baptismo per vitae innocentiam retineat,illiusque ductibus perpetuo obsequatur. dam vitae Sed propterea ut habeat iam factus Christianus Decalogum speculum veluti speculii quoddam,quod sempe ob oculos positu inspi RQm-7-3 ciens videre possit,quantu in fide suscepta per vitae nouitatem. pro mo uerit. Ad haec,ut subinde possit dispicere num a ductibus spiritus alicubi & quantum deflexerit,num spiritum Domini ab innocentia innovata rursus labendo c5tristarit,num vestem illam cassidam undiquaq; immaculatam seruarit.Porro si in baptismo,conuentis,ac pactis minus steterit,tum pro- secto cernet admodum exerte in hoc Decalogi speculo maculas illas suas quibus rursus post baptismum, ei usquam acceperat tunicae candorem incaute deturpavit,idq; non sine fructu. Fit enim,ut postquam viderit steditatem ac morbum suum in Fruct' qui ipso speculo demonstratu,indolescat,poenitentiaeque dolore intrinsecus ductus ad eum medicum qui aegrotu,quamlibet fide nasci. saepe ineudem vel grauiorem etiam morbum collapsum non tur- aspernatur certa salutis cocepta fiducia recurrat,& dicat:Er- Matth.9-raui sicut ouis quae perijt,require seruum tuum,quia mandata tua non sum oblitus. SEd priusquam ad Decalogum veniamus,dicedum nobis erit de significatione & natura legis,quod nullus locus inscripturis frequentius occurrat,quo non utcunq; intellecto in scripturarum sensu caecutire omnino necesse fit.Iam v thic plurima repetamus quq sparsim dicta sunt prius,id tamen lectori molestu esse non debet,quod satis tradi non possit id quod omnino intelligendum ac noscendu est semel. Lex itaq; generale nomen est,dictum a delectu.Omnis ergo institutio, Lex unde quam sequuti eligimus,quod faciamus,& contrariu vitamus, communi appellatione lex dici potest.Sic accepto vocabulo, lex diuiditur in diuinam, humanam,& diabolicam. Diuina L.hi, rursus dicissitur in legem naturae & latam: Lata iterum in veta uino.
528쪽
Lex diui terem & nouam: Vetus in moralem, iudicialem, & cerem n qus sit, nialem quae breui declaratione indigere videntur. LEx diuina est,pex qua accepta pro captu nostro Dei notitia de Dei voluntate docemur,requirens in nobis plenam ac perfectam obedientiam erga Deum,quanos totos submittamus diuinae voluntati, ac damnans eos qui non praestant hanc perfectam obedientiam. Haec est enim propria Matth 11. vis legis diuinae,siue scripta sit,sive no scripta. De non scripta Marc. I r. legimus, Cum Sentes,quae legem non habent, naturaliter eao .R '' quae legis sunt faciunt, eiusmodi legem non habentes ipsi sibi Gita J sunt lex,qui ostendiit opus legis scriptu in cordibus suis,lestia Iacob.1. monium illis reddete conscientia ipsorii,& inter se inuice co- Lege diui gitationum accusantiit, aut etiam defendentiu .Descripta ve- h G ri . Diliges dominu Deum tuu ex toto corde tuo,ex tota ani-Roin. tr. malua,&GRursus:Maledictus qui non permanserit in omni- Lumenna bus his, quae scripta sunt in libro legis.Et iteru: Quicunq; toturae meri tam lege seruauerit, offendat aute in uno,iactus est omnium 'dixum' reus.Hac diuina lege,ut est ob optimo maximo Deo data,ni- .e res,lo. hil iustius nihil sanctius,nihil salubrius est,quae in dilectione c. . de lib. dei & proximi tota colistit. Quu enim homo conditus sit po-a de libe- tissima ad deum agnoscendu&cOledum,idq; per lume quod- , b s humanae inditum,quo homo ante lapsum in pecca a &ia i tum certam de deo notitiam habuit,nempe deum esse creato Priorlegis rem & gubernatore omnis creaturae,iustu & bonu qui homi-diuiae pars nem ad effigie & imagine suam in ipsa hominis mete condinis, hi ζ' -est,ut priore legis diuinae parte,quae dei amo- Seeύda Γ, rem respicit ac complectitur, nihil iustius esse possit:siquidem quissima. perfecta obedientia hominis ex gratuita dei bonitate condi en-i- ti,erga creatore suum cuius imagine ex gratuita beneficentiaiebi, diluta gerit )postulat ac requiri t. Caeterii, quit per idem lume intelli& hu, gamus,nos in V no&ex uno homi ne omnes esse creatos d*manae . non ob aliud quam ad deri ipsum in quada vitae societate col-Lς diui laudandu & glorificandu :quid,quaeso sanctius ac salubrius aliti ei ebit tera parte legis diuinae et dici,vel excogitari potest quae iu-sen cietem bet proximum propter Deum,sine cocupiscentia diligi 3 Hare legi Dei. vero diuina lex hoc maxime ab humana lege differt,quod humana externam,sed diuina magis interna iustitiam requirat, id est, mentem & voluntatem consentientem legi Dei, qua deum vere & exanimo timeamus,& ex toto corde,omni fidu'
529쪽
eia in eum coiecta,diligamus : proximum vero nostrum, perinde ae nosipsos syncero dileitionis affectu complectamur. 'Proindeq; damnat haec lex omnem concupiscentiam malam,om nesq: v itiosos affectus, qui ipsi seu obedientiae perfectae erga Deum repugnant.Haec ergo diuina lex,quae iustum decernit, ut omnia sint ordinatissima, semper eadem est & aeterna, quemadmodum Dei voluntas est immutabilis,quamuis varie exhibita sit pro ratione temporum & personarum: quo fit, ut in tot species diducatur, eadem tamen re ipsa semper existens. quemadmodum inserius latius dicemus.
Ex hvm n , qvx Ius ciuile appellatur, veluti media Lex huma
est inter legem diuinam& diabolieam: quae quanto ad n *- diuina magis accedit,tanto sanctior ac melior est:quanto rursus ad diaboli legem deflectitur, deterior ac depraua tior.Est autem lex humana ordinatio publica, no praecipiens Legis hu de interiori mentisiustitia,nec iudicans de occultis,quod ho- φmo non intueatur cor, sed latum de factis externis, honorem deferens operibus extrinsecus bonis, & poenam irrogans externis malefactis: in hoc constituta, ut obedientia ac honor praesentibus magistratibus deferatur,&ciuilis quaedam&ex- ω terna pax conseruetur. Haec enim statuit de iure personarum, iis civilis. de rerum diuisione & posIessione,de cotractibus, de testamentis,de poenis delictorum,& caeteris simili bus,sine qua lege ini- possibile est retinere vitam corporalem,v t non iniuria anima Lex qciuitatis appellata sit. Et quaquam dei ustitia interiori quam ΠIς RVδ Deus requirit,fere nihil praecipiat, attame quatenus ad suum finem refertur, ordinatio & donum Dei est, Deo placens. Et
quis tam caecus est mente, qui non videat, quanto terris ornamento sit,&quantu valeat ordo ille reipublicae in cuiusdam pacis terrenae vinculum,coercens etiam peccatores,ut tantum edonum non possit no esse a Deo. Quamobrem diuus Paulus ait,oportere omnem ammam potestatibus sublinitoribus ob Lex e vid subditam esse quod non iit potestas niti a Deo:sed potestates quae sunt a Deo sunt. Ideoq; subdit: Qui potestati resistit, Roma i , Dei ordinationi resistit. Item: Dei minister est,ei qui benefa-rit,in bonum:ei vero qui maleficit,vindex intrant. Et aperte pronuntiat Paulus necessariu esse,ut huic legi obediatur, non tantum propter iram, sed & propter conscientiam, ut quis secus fecerit,non tantum poenae ciuili subiaceat,sed & peccatum
530쪽
692 IN DE CALOG v MLegi ciui- incurrat. Leges ergo ciuiles, quatenus non pugnant cum lege
... ' dixitna, per legem diuina at togatae non sunt, sed potius lege
pcina phe diuina firmantur. Ex Vt non faciant, ut rebus externis homo cati. bene & secundum Deum utatur quod nemo nisi fidelis hoc Quatenus faciat,dicente scriptura: Fidelis hominis totus mundus diui- . , di , άρ xiarum est,infideli autem nec obolus) faciunt tamen. v t malesie De te, Vtentes rebus corporalibus, minus molesti sint, donec fidelesse diuina. & pij inter eos viventes,perueniant ad illam riuitate, ubi hae- .ugust.ad reditas aeternitatis est,ubi non habet nisi iustus locum, no nisi sapiens principatum,ubi possidebunt quicunq; ibi erunt, vecto.s . eie sua-Et propterea Paulus pro magistratibus etiam Ethnicisca finem. orare iubet, ut traquillam & quietam vitam agamus in omni 1-Timot-t pietate &castitate. Hic est enim finis legis humanae quo si aberrauerit,aberrat autem,quum quid contra Deum,aut Dei mandatum aperte iubet,imn demum audienda no est,sed i liter illi obsistedum cum Apostolis, quod oporteat plus obedire Deo, quam hominibus,maxime quod tum potius diabolica quam humana lex censenda sit.
Chrysost. Mia substantia per se mala, sed quod sicut ipse sathanas bene Gene I conditus a Deo, sua peruersa voluntate degenerauit in ma-1.,hΥ ' lum, ita res alias a Deo bene conditas, quantum potest,vitiat& corrumpit,maxime vero homines, quos iege sua,legi diuinae ex diametro contraria,ad peccandum solicitat. Quemad-
bbii l. modum enim deu lege sua fidem & obedientia erga se requi Dei eoiit, in ita diabolus sua lege per dissidentia & rebellionem homi
I Ex denique diabolica ea est,cuius author est sathanas, princeps & author omnium malorum,non quod sit v lla
num mentem inquinat: & quemadmodum lex diuina,oinnia vult esse ordinatissima, ita lex diaboli tendit ad omnem ordinem turbandu . Hanc sathanica legem scriptura vocat legem carnis,lege membrorum, lege peccati,quod illius satelles peccatum sit, stipendium mors,cuius origo & vis superius non semel ostensa est. Porro primi parentes nostri, quamdiu libero& arbitrio & lumine illo diuinitus indito quo Deus lege suam August.de initio tradidit & hominis meti insevit bene vii sunt,sub lege corrept.& diuina tantum fuerunt, qua duce etiam potuissent per super-gxδ' additam gratiam perfecte obedire Deo quod scilicet nullam in se dissensionis materiam aut pugnam sentirent, sed magis experirentur carnem menti omnino consentientem. At post- quam