장음표시 사용
571쪽
bum Abrenuntio tibi sathana, dc coniungor tibi Christe:nee
unquam absq; hac voce exeas: haec erit tibi baculus, haec arma - tura,haec turris inexpugnabilis, cum hoc verbo & crucem in frontem imprime,sic enim non tantum homo occurrens,verum nec ipse diabolus te quicquam laedere poterit. Haec ille. Nec enim putadum est propterea diabolum,quia spiritus est, Diabolus crucis consignationem no abhorrere. Nam cum ille no prius ἰhhψyyς noceat,quam a domino potestate accipiat in hominum cor- ei: pora saeuiendi, iustum est , ut & corpus animi fidelis ductibus obsequens, corporalibus etia signis declaret, se a Christo cru- . . cinxo pendere. Nam & Athanasius lib.ij.de incarnatione Ver athanas bi satis idoneus testis est, Apostolos etiam ipsos& alios sanctos consignatione sanct e crucis aedidisse miracula, quin eo- dem libro perhibet hoc signo artem magicam & rem veneficam tolli. Et alibi lib.quςst.xxxviij.Non in lege inquit Christus diabolum euacitauit,neque in ea salutem operatus est,sed in cruce.unde legem quidem videntes daemones non tremutneq; timent crucem autem videntes tremunt,fugiunt,euane scunt.Rursus Chrysostomus testis est,daemones ubicunque si- Chrysostignum sanctae crucis viderint,fugere, trementcs baculum,quo plagam acceperiit. Deinde quoia; v eius ecclesia solenne adhi- b. .. bebat remedium aduersus hasce diaboli diuexationes . nam
quemadmodum supra in sacramentu ordinis diximus olim Ex eoessio erant in ecclesia Exorcisbe, qui super vexatos a spiritibus, ac sarthag- agitatos daemoniacis illutionibus vel terriculamentis nomen ri Idomini inuocabant,& adiuratu spiritum esjciebant,u ei com- Dauinitu
pescebant,quod munus in ecclesiam ut syncerum plurimuα- supersitiopedierit,reseratur,prohibitis interim atq; adeo cx ecclesia re- nς iectis omnibus illis qui citra ecclesiis authoritatem luperstitiosissimis exorcismis, ac adiurationibus sacrilegis utuntur, quibus verba peregrina & commentitia, ignotos etiam characteres & figuras adhibent ac admiscent. Ad haec qui hos cha Ex concs-racteres & ignotas literas stultis hominibus divendunt,perta Acquireta suadentes illis,quod dum eiuscemodi characteres secum portauerint, tum eos a periculis securos fore,quos lex diuina da- quaest. 1.nat, ac ecclesia pronuntiat fidem Christianam&baptismum praeuaricasse,paganos,apostatas,& Dei inimicos essectos.
IN hoc ergo soliciti debent esse parochi,ut plebem ab his sa officia pa
crilegis ritibus auocet,utq; ipsi, pios & ab ecclesia receptos rochoru-
572쪽
s3 iN DE CALOG v Mexorcismos in parato habeant, quos vivida fide super vexa- Prospere tos recenseant. Interim tamen mos ille in totum damnandus PQ tost ce' non est,quod hactenus Christiani,tempore tristi rebus exter- quid sim utS,V eluti cereis, aqua, sale, floribusque benedictis usi sunt, placiter in quodq; herbas per inuocationem diuini nominis cosecratas, Dei deuo- brutis etia animalibus ignota lue laborantibus comedendas sti,' Aris' pr 'ebuerint, nodo tamen Omnis cesset superstitio,hoc est,si in in epist.ad has re ternas, nullam fiducia conij ciamus, sed tantu poten- Galat.e. tiae verbi Dei per earum usum admoneamur, &fide nominis Act-I9-c- diuini excitemur. Nam non temere in Actis Apostolicis refer
ι 4 IR 'tur liberatos a morbis,si vel semicinctia, vel sudaria ab
Mo, bene Apostolis recepissent. Vetus ecclesiae mos est,ut die Palmarum dicendi ra nouelli rami arborii benedica latur. Idq; no sine magna ratio- mos in die ne. Principio enim id fit, ut hisce ramis impectis, admonea-.keuti u ' mur regna Christi,qui in asina sedens, Hierosolyma ingressus Ioan.ii ramis palmarum exceptus est,auspicaturus regnum , aduersus quod princeps huius mundi nihil posset. Deinde cum eo tepoOmnia no re ver instet,quo omnia rectorescere incipiunt, par est,ut tum his obue' arborii rami benedicantur,quo plebs intelligat,quaecunq; su-d A ordo xurua profert annus,ea nobis sola domini benedictione, non mini. nostra prouidelia aut fortuito obuenire.Eadem ratione herbae quae medicinales sunt die qui Assiimptioni gloriosae vir- , . ,. gini destinatus est c5secrantur,ut intelligamus herbas,n5 sua virtute sed Dei beneficio morbis mederi,utq; in omnibus quet vel facimus,vel percipimus,gratias agamus Deo. Certe C5cia Cocilium limn sub Martino Papa habitu,etsi acerrime prohibeat in herii, hiici barum collectionibus quaslibet incatationes attendere: pro-26.q. 1.ea. bat tamen si herbis cum symbolo diuino,aut oratione domi
non liceat. nica utantur,ut tantu Deus omnium creator & dominus ho-3-Timo-ε noretur. Et Paulus Apostolus testatur: Quia omnis creatura
Dei bona est,& nihil rei j ciendat, quod cum gratiatu actione Ερ . h , pqxcipit xlx sanctificatur enim cui subi jcit per verbum Dei de
tabit, non Onitionen . Sed hic iteruatq; iterum admonemus, ut cesset o- aliter usi- mnis superstitio, hoc est,ut res istae non aliter quam signa fidei gius V ten- nostrae adhibeatur,ut in eas nulla, verum omnis in Deu fidu-D...he,i cia ponatur,alioqui magis retulerit, Vt omnia ligna tollatur,tione jeii, quam Vt idololatriam crimen omnium maximu incurratur. quiaru Se D Estat paucis de veneratione reliquiarum, & imaginum
ini gutu. 1 Christi ac sanctorum,quatenua ea licita sit, & quatenus illici
573쪽
Quamlibet reclament nouatores,compertum est sanctorum, Reliquiae
qui in Christo publica confessione decessissent, reliquias in martyrii iecclesia tam Graeca quam Latina semper religiose esse hdbi' etha, his
tas cuius inter alios,idonei testes sunt Hieronymus, Ambro- giosesius, Augustinus,& Chrysostomus,idque ob causas non con- tor. temnendas. Primum quod eiuscemodi reliquiae nos fidei quae ilior no in sanctis fuit, plus quam ullae scripturae commonefacerent, Auguοῦ recogitantibus nobis, haec eadem esse ossa quibus compagi- Chiqsostinatum olim fuit corpus,domicilium inhabitatis gratiae qui 2.Cor.6.bus membra cohaeserunt iam pridem templum spiritus sancti, cuius recordatione,& fides nostra in Deum excitatur ac fulcitur,nimirum cum mente c5plectiniur,ut quemadmodum illi per fidem o innia aduersa vicerunt,atque adeo miracula supra humanum captum non sua, sed Christi virtute fecerunt, ita & Heb. tu cnos eundem fidei spiritum habentes,& sanctorum communione per fidem fruentes,quaecunq; nobis aduersantur in do- I. Cor. 4.mino vincamus. Augustinus referens ecclesiam plaudentem Aug-li. dein miraculo apud memoria beati Stephani facto: Quid erat, ς ιμ υς inquiens, in cordibus exultantium, nisi fides Christi pro qua Stephani sanguis effusus est Et beatus Ambrosius vel hine Ambr. in ostendit Arrianos non habuisse rectam fidem,quod miraculi. C. uino
ad monumenta martyrum factis detraherent: Re ipsa, inquit, Protita ostendunt alterius fidei fuisse martyres,quam ipsi credui, neq; Haereticos cnim aliter operibus eorum inuiderent, nisi fidem in his fui Die eam quam isti non habent, iudicarent.Hic tame quod negare non post timus ab ecclesiae praesidibus mirum in modum religiose dormitatum est. Olim fideles in animi vel corporis grauedi- haberine constituti, pio instinctu ducti ad sanctorii memorias non Abusu superstitiose,sed religiose profecti sunt. Nam cum constet ad
monumenta martyrum mortuos frequenter suscitatos, tor-
tos daemones, obsessbs a daemonibus solutos,valetudinarios restitutos peccatores ad poenitentiam conuersos,idq; in fide
Christi pro qua sanctorum sanguis profusus est, Quis tam caecutit,ut eiuscemodi piam reliquiarum venerationem ac visitationem cotemnere aulit nili tamen hoc negare velit,quod diabolus etiam licet inuitus,exactus & tortus confitetur. Sed nostro seculo hic varie,idq; parochorum socordia erratum esse, inficiari non possumu . .
574쪽
us IN DE CALOG v MEcclesia vetus pium Christianorum affectum,in inuictam martyrum fidem non in miracula principaliter respicientem Quae mira comprobauit. Atq; interim nulla miracula evulgari passa est, cuia evul quae supra naturale rerum euentum fidelibus multum comgi δ sin '' modasse,ae plurimu habere virtutis ad firmandam fide cath sacto si & licam certissimis argumentis coperisset.Deinde non alias re reliquiaru liquias,quam quas vere constaret spiritus sancti templa suilles - -α venerari permisit.Quas tamen publice exponi vetuit,ad quaestum autem exponi,veluti sacrilegiti iudicauit. At nostro se, culo non admodii multum de fide sane horum populo inculcatum est,sed multa miraculoru mentio,quae tamen inter dii vel impudentissime ficta,vel talia fuerunt,ut de eorum authore non iniuria dubitaueris,iussusq; est populus,non quidem ob martyrum fidem, sed magis ob recens aedita miracula accurr Alia mira re,id quod factum non oportuit,quod post tot aedita in primicula postv tiua ecclesia, signa & prodigia alia postulanda non fuerunt.1 Πd npi Quisquis enim ut August.ait adhuc prodigia,ut credat,in-α quirit,magnu est ipse prodigium,qui nitido toto credete ipse Chrysost. non credit. Quin alius quispiam testatur cessuru indissessiones & schismata,si adhuc u eluti in primitiua ecclesia signa fi Lucae Iφ- rent. Et Christus vetat apostolos gaudere,quoniam daemonia ipsis obedierint,sed quoniam nomina iplorum scripta essent in coelis.Expositae sunt passim ad quaestum reliquiae, eaedemq; incertae,& forsan hinc praebita est non paucis,necdum bene Christianis occasio, magis in sanctorum ossibus confidendi, quam in deum viuu,quod factum non oportuit. Corrigendus ergo omnis talis abusus est,ut neq; eoru pietas,qui fidei suae iuuandae, excitandaeq: gratia,ad indubitata sanctorum mon menta occurrui, contenatur,neq; superstitiosus cultus in exponendis ad quaestum reliquijs,vel recesendis incertis ac prodigiosis miraculis deinceps feratur. Secudo,u istum est,non iniuria sanctoru ossa ad eum modii reuerenter haberi posse,quo filius demortui patris veste,honorificenter tractat,aut quem admodum quispiam annulo quein amicus decedens legauit Oblectatur,quo etiam vix unquam utitur,nisi chari amici ima Abus quo
575쪽
rationem, non solum non reijciendam, sed utilem iudicauit vetustas,quod reliquiae & futuram resurrectione nobis promittant, & spem nostra in futuram corporis glorificationem erigant,contemplantibus nobis eadem sanctorum corpora, etsi immutata quandoq; ad vita excitanda,ac deum nostrum esse deu A braha deu Isaac,deum Iacob,deum inquam no mor Maith M. tuorum, sed vivetium.In summa,populus docedus est, non fidere reliquijs,nec reliquias adorare, sed latum sanctorum fidem in reliqui js exosculari, vitae ac doctrinae recordatione accendi,ac in spe futurae resurrectionis fulciri. Quod cum fit, procul erit,uel aduersarijs testibus, a veneratione reliquiarum omnis idololatria. Sed iam de imaginum usu pauca De vsu 1 subijciamus .Qui verba huius primi praecepti urget,ij omnem maginum
imaginum ulum penitus vetitum esse audaces pronuntiant.
Quod scilicet si praeceptum ad verbum exigas, videatur vetare omnem similitudine eoru,quae sunt in coelo desuper,& quae in terra deorsum,& quae sunt in aquis sub terra, sed si huc seu Non om
sum verborum mordicus tueri velis,cogeris,uelis nolis, fate- nis imagori ipsum etiam M osen huius legis promulgatore idololatram prohibita- fuisse, atq; adeo deum alibi idololatriam quod piae aures abhorrent praecepisse,quod Moses ex praescripto dei duos Che- 3.Reg.6. rubim aureos posuerit in tabernaculo in summis propitiatorii partibus. Queadmodu legis Exodi xxv.In vasis quoq; templiquod extruxit Solomon erant boum,leona,& Cherubim, sculptiles imagines.Rursus ij. Paralipomenon iij. Sculpuntur Cherubim in parietibus. In mitra quoq; potificis erat imago lunae. In veste vero,malorum punicorusimulachra. Unde con N5 ima a seques est,Iudaeis hoc primo praecepto,non simpliciter inter- nes , id v dictum omne genus imaginu,sed tanta nefandii usum,ne scilicet more gentiu haberet simulachra,quae proponeretur ado hibita. rada. Id quod sequetia praecepti verba,nepe: Non adorabis ea neq; coles, maniste indicat,ac velut exponedo declarant. quo etiam pertinet, quod dictum est Coram me,id est, non haben Cora me. das imagines deo aequandas,quibus aliquam tribuamus diuinitatem. Aliud ergo est imaginem seu pictura adorare,quod
nequaquam licet hac lege prohibente,aliud per picturae historiam quid sit adoraudu,vel venerandum,vel contemplandum ias addiscere.Id enim cum ne Iudaeis quide simpliciter fueri t pro - riar.
hibitum, populo ad gentium superstitionem mire procliui)
576쪽
338 i N D E C A L o o v Mmulto minore periculo populo Christiano permittitur,nio do tame omnis absit superstitio posteaquam per euangelicaim lucem extinctus est paganismus. Permittitur autem ut dixi Imaginu mus ad excitadam gestorum recordationem & historiae me-Vtilix moriam & intellectum. Nam quod legentibus scriptura est,
Gyςῖψyi' hoe praestat pictura cernentibus,quia in ipsa ignorandeo see. tes vident quid sequi debeam,& in ipsa legunt,qui literon
sciunt,imo interdum plus praestat imago cernenti quam scriptura legenti,quod unico contuitu tabula rem oculis inspectantium proponat,quae ex scriptura non niti paulatim discitur. Deinde doctus etiam interdum plus videt in tabula,quam in literis,ac vehementius afficitur,veluti magis commoueremur iconspiceremus Chi litum in cruce pendentem,quam si Pictura legeremus illum crucifixum. Pictura vero ,rem quatenus licet
qui ψqWς ponit ob oculos. Quam obrem Gregorius magnus quendam iiii affiei . secundinum hic laudat,quod imagine Christi quam colebat mur quam sibi dirigi postulauerit nimiru quod illum sumina cordis in-
Iixeris- tentione quaereret,cuius imaginem prae oculis habere deiid
GyςgQ ' rabat,ut dum picturam quotidie videret, ad illum animo inarii: om Gl desceret. Et paucis interiectis,subiungit,Scimus quia tu im
inodo eo. ginem saluatoris nostri, ideo non petis,ut quali deum colas,iqud - sed ob recordatione fili j dci,ut in eius amore incalescas,cuius imaginem videre desideras, di nos quide non quasi ante diuia nitatem, ante ipsam prosternimur,sed illum adoramus,quem per imaginem aut natum,aut passiim,vel in throno sedentem, recordamur. Et dum nos ipsa pictura quasi scriptura ad me- moriam filium dei reducimus, animum nostrum de resurrectione laetificat,aut de passi one mulcet.Haec ille.Grauiter au- Gregorius temidem Gregorius Seruiu episcopum Massilientem arguit, Serum dio inconsiderato zelo succensus,Sanctorum imagines cor
Vina diri fregit. In septima quoque synodo damnati sunt Iconomachi,
Smμ RN hoe Deeretum legitur:Venerabiles imagines, Chri In septima stiani non deos appellant, neq; serviunt eis ut dijs,nem spem synodo dδ is ponunt in eis, neque ab eis sperant futurum iudicium,m,dii ''' sed ad memoriam & recordationem primitivorti venerantur
Damasce- eas. Damascenus ait: Patres nostros constituisse in imagini-nu - bus quaedam veluti trophaea repraesentare,ad propiam memoriam,siquide ob negligentia,frequenter cogitatione non t
4 nentes passione Christi,imaginein uastatonis christi videntes
577쪽
res in passionis Christi memoriam redimus, & procidentes , i i adoramus non imaginem, sed imagine repraesentatuni. Et ut quum codicem exosculamur, non materiam, ex qua scriptum est Euangelium, sed ipsum Euangelium veneramur. Sic nec crucis materiam adoramus,sed quod typo figuraque exprimi tur. Atq; hine nimirum factum est, quemadmodu Athanasius Athanasin ille Alexadrin us episcopus testatur,v t olim fideles,cruces qui dem conformes cruci Christi facerent, sacrae autein lanceae, Imago cruvel arundini,vel spongiae conformia non fabricarent, ea scili ι. ἰeet ratione,ut si quis infidelium eos accusare pergeret, quod ii ii5 liaeeae
gnuin adorarent, facile possent crucis figuram ex duobus li- aut clau gnis compositam separare,&sic formam crucis destruentes rum quasi inanem hanc ligni materiam reputado eidem infideli . persuadere,quod non lignum colerent,sed crucis figuram.De lancea autem dc arundine & spongia hoc facere & ostendereno possent. Ergo qui caput inclinat signo crucifixi scit ligno Quo assa c
nihil honoris deberi,sed ad occasione imaginis veneratur il- -δm
lud, quod ea repraesentat. Talem imaginum Venerationem, eis neque impiam, neq; aspernandam esse, testes sunt, quos ante citauimus ex Latinis, Hieronymus, Ambrosius, Augustinus, Gregorius Beda,&c.Ex Graecis Chrysostomus, Damascenus. SeptimasqQuorum testimonia quam maxime corroborant aliquot generalia Concilia,quae Iconomachos damnarunt- ω diea'SUErum cum multus etiam abusus circa imaginum Venu Abun eis- rationem sensim irrepserit,ueluti,quod earum etiam re ca imagirum imagines in Ecclesiam inuectae sunt quae in sacris num Venescripturis, aut a probatis authoribus nullum habent testimonium. Quod statuae supramoduplurimae, magnis sumptibus& impelis in templis certatim collocatae sunt, quasi in hoc magna pietatis pars sita esset, neglectis interim Christi pauperi bus, qui sunt vivae Christi imagines. Deinde, quod Iconas sic depictas ac deliniatas cernimus,ut no ad Christianae honesta - tis forma, sed ad seculi vanitatis incitamenta efficta videatur. Denique, quod rudis plebs permissa est imagines quadam in ipsas collocata fiducia colere. Id quod ab idololatria no omni Ioan.Ger. no immune est, ut ab ea excusari non possint, qui imaginem soniis in o aliquam sibi ad adorandum elegerint,idq; vel ob pulchritudi Pςxς xxi nein, vel deformitate, vel nouitatem, vel vetustate, credentes P hane aliquid prae caeteris habere virtutis aut etiam numinis. siue
578쪽
Quid doce siue diuinitatis. Qui error plane damnandus est, & in summadu de linae omnes abusus diligentissime corrigendi, ac deinceps docen Si'ihμβ' dum erit, signum Christi ac caeteras imagines, veluti pietatis signa conseruanda, eademq; non propter se, sed propter ipsa,
quae repraesentant mysteria veneranda. Solum vero Deum, Vnum ac verum adorandum,ac nihil beneficij, auxilij aut solaminis ali unde quam a Deo exquirendum. Quin ad eum so-Psal. 1 lum in omnibus anxietatibus & tribulationibus nostris vel ti potentisilinum refugium ac opitulatore recurrendum elle. Q aeli ad evin modum sedulo docuerint Parochi, parum erit periculi ab imaginum conseruatione. Sequitur:
Ego enissum dominiis Deus tuus, Deus
aemulato viqitas iniquitate patrii superfilio sin tertia o quartam generatione bis qui od
rut me facies injericordia in multa milia, diligetibus me seruantibuN praecepta mea.
Deus agnosci vult qualis ero Via Deus hoc unum a nobis quammaxime requirit, ut
agnoscamus, qualis erga nos sit, nimirum fortissimus iudex & vindex contemptoribus, diligentibus vero εδ η'- μ' sepientissimis pater. Quumq; hoc unu tota scriptura fere λ-
tum requirat,ut ita comparati limus, quo aurem Deo accom-
PDi-30 modantes,ab eo nunquam non audiamus: Ego sum dominus Deus tuus. Quod fit v iuida cordis fide in Deum erecta.Idcirco ut Deus id quod omnium praecipuli est, nobis quam maxi-Dςvte-F me inculcaret,iteruatq; iterum repetit ac dicit: Ego sum do-Vnum nota minus Deus tuus.perinde atq; si dicat:Porro unum est necessa cessarium. rium,nempe, ut me in Omnibus cogitationibus & actionibus tuis talem agnoscas, mihi adhaereas, ac in me tota spem tuam reclines. Atq; etiam hoc scias,me Deum tuum fortem & zelotem esse.ex quo vult intelligi,quam grauiter ferat, si quis a fide ipsi data ad idololatriam, a fiducia in dissidentiam, a dile- Scripturae ctione in Dei contemptu ac neglectum desciscat.Frequetissi- ζQpL quo ilia est in scripturis, praesertim in prophetis collatio, qua: bbbui: Deus sese marito, anima vero seu synagoga vel ecclesia spon- sponsae, tu sae, v eram v ero iust fide coniugio coparat. Quemadmodum videre
579쪽
videre est Hierem.iij.Osee j.ij.& iiij. Amos vij.Et huc respicit des coniu- parabola illa Euagelica de nupti js, quas rex filio suo parauit. gio compa
Et quod apud Apostoluij. Corint.xj. legimus. Quum ergo zelotypum se vocat,vehemetissime idololatris qui ab eo defle ctunt & cum creaturis quodamodo fornicantur cominatur. Sicut Psal. lxxij.scriptu legis: Perdidisti omnes,qui fornicatur 'abs te. Constat enim zelotypueum dici,qui ita Vxore deamat, zelotyptivi sibi j pii metuat,ne quis eam ad adulteri u soliciter, neve ipsa cuiuspiam bladiiijs decipiatur,adeo v t aegre ferat,alique propius coniugi suae assidere, nec facile permittat,nisi se praesente,vxorem in publicu progredi,quod se solum amari ac suspici velit. Talis a nobis haberi vult Deus, quemadmodu Exod. xxxiiij.& Esaiae xxviij.legimus. Addit aute Deus seueritatem suam in desciscentes & contemptores suos, & misericordiam in fideles, ut vel sic transgressores metu poenae reuocet, pios vero pietatis & misericordiae suae pollicitatione in via mandatorum suorum alacres faciat,& suapte spontecurrentes.
SEd inquies:Quidnam id est,quod Deus ait se visitare ini- Quaestio.
quitatem patrum in filios in tertiam & quartam generatione,quum econtra in Ezechiele dicatur Quid est,quod Ezech.is inter vos parabola vertitis in prouerbiu istud, in terra Israel, dicentes: Patres comederiit uuam acerbam,& dentes filiorum obstupuerunt. Vivo ego dicit dominus Deus: Si erit ultra vobis parabola haec in prouerbium in IsraelZEcce omnes animae Dilutio- meae sunt,ut anima patris,ita & anima filij mea est,quae pecca- Loc apud uerit ipsa moriatur8 Sed si acutius inspicias, videbis eum locu huhe beahuic adeo contrarium non esse ut magis hunc exponat. Nam exponit. quod hic dicit visitans iniquitatem in tertiam & quartam generationem eorum qui oderunt me, ibi apertius dictum est: Omnem animam quae peccauerit choc est, dominum oderit esse puniendam. Unde hic locus non damnat tertiam & quar- Generatio tam Eeneratione obsolam naturae propagatione, sed magis impiorum ob imitatione & haereditatione paternae ImpIetatis. Conue ii, nil autem & hoc affectui hominis zelotypi, Ut adulteros deli- turae proiam authores,& coiugem adulteram decepta pari poenae inuol pagatione.
Mat. Quamuis interim, alioru sententia, hic locus & de poena Aitu. ioci temporali posset intelligi, quae interdum ob peccata paretum ' 'ii' u βin posteros transmittitur. Et animaduersum est a quibusdam sthanc comminationem etiam secundum literam fuisse in filijs Tum. in
580쪽
iib.deTri. Israel adimpletam,quod iniquitas patrum,qui Ioseph fratrem in Exod- suum vendiderant, reddita Di in tertiam & quartam genera- mx0 3' tionem, non tamen absq; misericordiamam soluta captiuit te,reuertebantur de Aegypto generatione quarta. Iucundum cst autem hic videre, quam dimerenter hie de seuerit quam cinerenter hic de seueritate & mi-Misehieoi sericordia loquatur:Seueritatem in tertiam & quartam gen uia Dei su- rationem praedicit, misericordiam in millese iacturum pro-Per omnia nuntiat,ut discamus misericordiam Dei, seueritate tanto esse op*rδ ηιμ- maiorem, quanto millenarius ternario aut etiam quaterna' rio est maior: Quin milliu finito numero pro infinito utitur, quod misericordia Dei infinite exuperet iudicium,quod nulliun sit Dei iudicium, in quo non superexaltet misericordia Iaesit a. iudicium.Misericordia enim domini super omnia opera eius. Psal. r Et Propheta ait : Quu i ratus fueris, misericordiae recordabe- Abac.I-I ris. Etes hanc sententia dictum est Psalmo lxxxviij. Visitabo in virga iniquitates eorum,&in verberibus peccata eorum. Nisericordiam aute meam non dispergam ab eis.Quae omnia N.4uh d. huc dicta sunt,ne quantalibet peccatores de misericordia Dei miserteor, desperemus,neve de misericordia Dei dissidamus, perinde at-dia Dei de que omnia de necessitate absol uia euentura sint,ac nihil res sperandii, rat,sive conuertamur, siue nonco uertamur avijs nostris pessim.stohdmis . Rursus, Dein misericordiam Dei peccemus, sed magis si peccandii. peccauerimus,quiescamus,pinnitentiam agamus,& longanimitate Dei non abutamur certi Deum nonnunquam obliuisti animae, quam sibi semel per fidem desponsavit, ac omnino nolle,ea ut peccet, sed V t quam Ocyssime purgetur.Corra v ero certo futurii, ut si sponsum suum ridere pergat, in aeternu perdatur,utq; dominus vicissim in interitu eius in aeternu rideat.
Non a spumes nomen Dei tui in vanum. Nec
enim babebit dominuis insontem, qui assum serit nometi Deisui frustra.
PVlcherrimo ordine, hoc secundum praeceptum primo
subnectitur, veluti ex eo promanans. Primum docet ac iubet, nos unum veru Deum agnoscere, requirit fidem,