장음표시 사용
631쪽
structa simul omnes tolluntur virtutes, sicut omnes conser- Damnaturitantur ea salua. Damnatur igitur hic in uniuersum cor erga cor ni te fratrem male affectum, S pr iuatae vindictae cupiditas.
ATque hinc liquet hoc praeceptum non pertinere ad ma porph oh
gistratus,qui publica iudicia exercent,&legitimis pC, ptum nonnis sontes afficituit. non enim ipsi sunt qui occidunt,sed Portinet lex Dei ferit, iubens unum membrum tolli ob totius corporis incolumitatem. non enim iudex suo nomine, sed Dei vindi cat. Nec frustra gladium portat, vindex in iram, ei qui male Roma.ia agit: quin masistratus animaduertendo in sentes quammaxime Deum refert, unde&dij vocantur iudices, tantum abest Iudices
ut occidendo delinquans, qui nisi occiderent, delinquerent, quod mandatum habeant exercendi vindictam iuxta legem, vindicta quae no humana, sed diuina potius, hoc est diuinitus ordinata ςrsenda existimanda est.Sic Moses quo nihil clemetius fuit perculsit, i.g. ''& sacerdos Phinees percuisit, & cessauit quassatio. Legitur & Exodi 1. Helias multos morte affecist e,& propria manu & igne diui- Nume. 2 nitus impetrato,nimirum diuinitus iussiis,non desiderio vindictae sed amore correctionis. De quo Helia quum exemplum discipuli domino suggererent, comemorantes, quid ab eo factum sit, ut etia ipsis daret potestate petendi de coelo ignem ad consumendum eos, qui sibi hospitium non praeberent,reprehendit in eis dominus, non exemplum prophetae sancti, sed
ignorantiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus. Verum, quoniam Deus temerariam sauguinis effusionem magnopere odit. Nunquam enim non occurrit inveteri testamento sanguinis prohibitio,quod & mysterio prohibiti eius sanguinis Irsu, tis
satis demonstratuin est)omnino videndum est magistratui,ut guinis pro in negotijs, ubi de sanguine fundedo disceptatur, circumspe . obuio sidcte eonliderateque agat, Quod faciet,si & xite & recte iudica--,ρ Ere instituerit. Rate iudicat, cum iuiis Ordine seruato senten cte iudiea,tiam profert, quod in Deuteronomio praecipitur, cum dici- dum. tur:Iuste quod iustiim est, exequaris. Recte iudicat qui ex legis D u Is praescripto. tanquam minister Dei, telo iustitiae malefietum κῆς ς' pimit . Nam qui corrupte iudicat, aut legibus ad priuatum
odium commodumv e abutitur,seu ex cupiditate, aliove quo-eunque malo affectu, aut cum acceptione personarum iudieat, aut maiorem poenam quam lex infligit, is iudex homicidium patrat,etiam si nocens morte dignus sit.
632쪽
An liceat V Dem debello sentiendum est. Nam etsi Christianos deceae Cluisti I ac optandum iit, ut omnes sic a bellis abhorreant, quali ueni bςxxμM 1 patrieidiu istic occidere,quando omnis Christianus Elio
Sy sti uno germanus est,tamen cum mali maiori semper numero sint,qui non tantsi ad perfectionem Christianissim non accedunt sed ne nomen quidem Cliristiani hominis libi iure ven dicant,quis no videt necesse esse,ut sint & in eccIesia mag1str tus qui vim v i repellant, qui latrocinia & seditiones armis & bello copescant ne respublica:& vita communis dissipentur Sed viderint principes,ut non aliter bellum, quam Histe&Ie--, . . oitime suscipiant & gerant.Iuste aute tum demum suscipitur,ra: su' quum no volun tarie sed coacte,tum demum qrium nulla alia seipiatur. T; est pacis ac iustitiae tuendae, non priuata, sed publica authoritate, hoc est, permissu supremi magistratus qui nobis
Caecit est) initur. Deinde, cum non aliter quam ex iusta causa indicitur,veluti liint pacis & tranquillitatis publicae tuitio, v. ne rivi, patriae defentio. in primis seditionis compressio. Recte v e-2 gerat- ro geritur non aliter, quam steodem quo diximus Dς x-k9ρ iustis conditionibus geratur. Siquidem scriptura docet, non ante in bellum descendendum, nisi hostibus pax offeratur,at duellii pacem dare nolint: deinde,ne propter minus malum peius comittatur,ut insontibus parcatur,ut imbec1IIes agricoc orote antur,v t fides etiam hosti seruettur: denique, ut lolapax quae tur,qua parta,dei eps omnis belli strepitus omni David pue no cesset. Ad hunc modum David alioSq; viros pios ac san-gRδt0 os nuonasse legimus. Atq; ut unum aut alterum exemplum Rφg IF ε ε ε iu suscepti ac recte gesti afferamus.Cum Absalom tedi'
Ioab. ias bellum suasit,descendit Ioab par in manu intra ingem tem exercitum Absalom,comittitur praeliti,vincit Ioab. At statim eum exercitus terga vertist l,Ioab qui poterat insequendo omnem seditiosum lsrael ad unum interemisse, retinet exerci tum satina ne persequatur Israel frugiente. volens parcere mul-M ititas titudini .Quid vero Datudii xmquid post caedem misit ad oc- David- cidendum eos,qui filio lito in hac tactione fauerat qui in bello contra se gesto tuerant duces, trybum & ceturiones Z Neu- et fio m. Oum & Amasiae, qui seditiosum exercitum duxerat
'R - seisituri Nonne os meum dc caro mea es t Haec faciat Deus & addat,si no magister militiae fuerit coram me. Itidem
633쪽
eum non multo post Siba vir Belial factione similem cocitas- 2.Reg.roset,ac tuba cecinisset,Non est nobis pars in David, neq; hqreditas in filio Isai, & iam cum coniuratis in Abelam venisset, Ioab cum exercitu secutus,ut expugnaret Abelm, interpella tus per muliereGur praecipitaret haereditate domini λ Respon Adit: Absit hoe, absit hoc. Tradite mihi solum Siba qui leuauit manum sua contra regem. Quod cum factum esset, & proiectum per murum abscissum caput vidisset Ioab, no depraeda tus est seditiosam urbe,nulla spolia retulit, sed abscisso capite iauthoris motae seditionis contentus,receptui cecinit ac abij t. Caeterum principes qui eiuscemodi exepta non insequutur,ve Grauis edishui qui non necessitate adacti, neq; reipub.studio ob priua- sura i prinitos affectus bellum suscipiunt, aut no legitime gerunt, vel si- ςipζβu in dem fallunt, tot homicissia comittunt,quot homines in eo bello vel pereut,vel ad fame adiguntur. Adde,quisquis vel odio, tu vel spe praedae currit ad bellum, etiam si neminem occidat,co- stipendiaram Deo tamen homicida est. non enim voluntas abfuit, sed UQβ- voluntati defuit occasio. Ioanes ille Baptista militibus legem praescripsit, nec dubiu talem,quam si praeuaricetur, maximi criminis rei fierent. Nemine inquit) c5cutiatis, nemini calum- Lucaeniam inferatis,sed colenti estote stipendiis vestris.quam merito principes suis militibus sedulo inculcandam curarent.
UErtunt etiam quidam in quaestione, num lex ciuilis,quae Quaestio.
homini priuato vim vi repellere concedit, pugnet cum Euangelio. Nos putamus' non pugnare, sed licere ca- Dilutio. pitis periculii intentantis exitio depellere,si tamen certa mors intenditur,nec est aliud effugiu. Nam cum eo casu corto quo- An Chri tam ordine & modo,quem lex praescribit, magistratus vim vi stiano v depellere concedat,videbitur inuadens, hoc ordine & modo ς' t Vim occisus magis iplius magistratus, quam priuata authoritate. re φ Verum,quii plurima sint, quae ad obseruadum hunc ordinem Plurima Si modum requiruntur,veluti inter alia ac potissimum, ut o- requirunt mnis affectus laedendi in uasore penitus absit: talis autem asse Vt ilςeat ctus no facile in coflictu retineati ix:idcirco nos homini Chri 2u,ω ρ stiano suaserimus, ut in ea angustia ante omnia Dei auxilium Cositium imploret,quod stpe propinquius est,quam credimus,quadole Pht - gimus & dracone eius,cuius olim fuerat alimus,clamore excitatu, accurrisse,& a latronibus liberasse. quod si interim Deci 'visum no sit,in uaso praesens adferre praesidiu,& malit is occidi
634쪽
quam occidere, certe existimamus talem Christiani homini, Muth.s officio funstum nimirum Christi domini sui exemplum secutum esse.quamuis interim secus facientem, ordines & modo legitimo se defendentem non damnemus. Neque enim Euan Euangelia gelium tollit ius naturale, nec legis naturalis ordinationem. non ς ιιις ει tantum format affectus ac animum,quem Clirutus vuIt abi*δ 'δ μ - omnis vindictae cupiditate longe alienissimum esse- ν' Aeterum, vi unde digressi sumus, reuertamur, docet ut diximus)Christius hoc praeceptum,non tantum Ο-- π mnem vindictae cupiditatem prohibere,led& ut negasypt*m i' riuiim sit e regione tamen affirmativa requirere,multasq; ac mias vi in eximias virtutes atq; adeo ipsissimos fiuctus spiritus include ις - reae renuirere. In primis enim requirit humanitate ac masae . ιδ 'F tudine,quae virtus proprie opponitur irae ac rixis,od1O quoq; Mδμως raneo ri&inuidiae. Secundo,concordiae studiu postulat,vtan omni negotio proponamus redire cum proximo in gratiam, quod Christus indicat,cum inquit: Si owers munus tuti a d altare, & 1bi recordatus fueris, quod frater tuus habet aliquid aduersum te,relinque ibi munus tuu ante altare,& vRde,prius reconciliare fratri tuo:& tqnc veniens offer munus tuum.Tu vero intellige pergendu,non quide pedibus corporis,sed am- August.de mi motibus, Absurdum est enim credere, si absens fit, & trans serm-domi mare constitutus,qui reconciliandus fuerit,& tale aliquid veni in m Q φ niat-mentem Christum praecepisse tantisper ante altare muExolleae nus relinquendu,d nec post terras & maria pererrata rediA,
offerat Deo.Spiritaliter ergo Christi verbum inteligendumi I tity-F est ut scilicet te humili affectu prosternas fratri ad que recon-hiliandum satis perrexeris,si ad eum chara cogitatione cucu reris,atq; ita etiam,si praesens sit,poteris eum no limulato animo lenire, ac in Sratiam reuocare veniam postulando, si hoc prius eora Deo feceris, pergens ad eum, no pigro motu corporis,sed celerrimo dilectionis affectu: quod v bi feceris tum Matth.6 inde veniens,id est,in entionem reuocans, ad id quod agere coeperaS,offere munu) tuu inimirum precet ac alia spiritualia sacrificia,quae non accipit Deus nisi a cordibui charitate propaeis stu- ximi imbutis, Tertio,monet Christus hoc praecepto contidium ςvm heri etiam id, quod & PauluS docet,ut pace cum omnibus ho-0 Rih 9 iminibus quantuin nobis est habeamus,quum ait:Esto con- ζ' 'ν sentiens aduersario tuo cito, dum es cum eo in via, ne sorte
635쪽
tradat te aduersaritis tuus iudici,& iudex tradat te ministro, in carcerem mittaris. Et huc spectat,quod Christus beato. Ibid hi. 'pronuntiat pacificos, qui studet non solu inter alios dissiden- Paecies.
tes sarcire cocordiam,verum etiam v ltro inuitare ad pacem,a quibus sunt offensi. Quarto tolerantiam a nobis exigit Christus,ut hanc lege ad1mpleamus,ut scilicet non solum cupiamus habere pace cum omnibus hominibus, sed etia ne detrectanti pacem pro malo malum reddamus,cum inquit:Ego autem dico vobis,no resistere malo:sed siquis te percusserit in
dexteram maxillam tua,praebe illi & altera. Id quod & Paulus Roma.is alijs licet v erbis expressi t: Non reddentes inquit) malu pro
malo. Quinto,patientiam etia postulat, qua non tantum ma Patientia. los toleramus,sed etiam patimur eos abuti nostra tolerantia,
parati adhuc magis damnii ab eis accipere,q uam iniuria referre. quod Christus significallit,cum inquit: Et ei qui vult tecum in i udicio contendere,& tunica tua tollere,dimitte illi & palliv. Sexto , supra haec & benignitate ac militate in nobis desi Militas. derat, cum inquit: Et quicunq; te angariaverit mille passibus, vade cum illo S alia duo . Benignitas enim& militas Virtus Benigni, iest lenis,tranquilla, ad familiaritate suam inuitans,& pluris fa tas. ciens concordia & animi tranquillitate,quam exteriore quietem & otium. Septimo,& bonitate a nobis postulat, qua ne- Bonitas. mini nocemus,sed ad benefaciendu omnibus sumus expositi, cum inquit: Qui aute petit a te,da ei: & volenti a te mutuare, Mattitisne auertaris. Quo quid aliud significat, quam a nobis requi- Mutuu dari,ut necessitate patienti ac reddere sortem cupieti ac v olenti xς mutuu, demus sine spe lucri:egentibus vero, etiam sine spe sortis de nostro tribuamus. Octavo, ultra bonitatem eximium etiam illu charitatis gradu in nobis requirit, quo & inimicu, etiam nobis in comodantem toto pectore coplectamur & b neficentia etia afficiamus,quemadmodii solent parentes paruulos vel phreneti eos filios a quibus multa saepe patiuntur) Augii. de non minus diligere,atq; insuper omnia tentare ut ipsoru salu se domiti consulant. amobrem Christus inquit: Ego aute dico vobis, Diligite inimicos vestros, benefacite ijs qui oderunt vos. Matth.1Postremo, Christus preter hςc omnia summu charitatis gradu Longani a nobis exigit,qui in longanimitate coiistit,quae virtus n5χ- mit a sui
Iuin malos tolerat,atq; maiora ab eis tolerare parata est, sed etiam adhuc inuicto quota animi robore eoru emedationem dus.
636쪽
expectat,atq; adeo salute optat. Quod Christus significauit, Matth.1 cum diceret: Orate pro persequentibus & calumniatibus vos, ut sitis iiiij patris vestri qui in coelis est,qui solem suum oriri facit super bonos & malos, S pluit super iustos & iniustos. Vi-Vis praece des quantum huius praecepti vis,secundum Christi enarratio-pti- nem ab exteriori cortice legis cin quo Iudaei felicitatem suam constituunt distent. Vides quam non sufficiat externe no accidere si semel etiam omnem laedendi affectum non deponas, Roma.I2 Omnemi vindictam Deo resignes. Rursum vides hoc praece-Hoc pr*- ptum solo affectu impleri,nec litum esse in externo opere sed - δε in incorrupta ac bona voluntate,qua proximum non tantum August. de non laedere, sed eius saluti quammaxime consultu velimus,exi semiadomi stimantes,quod res est,eum tametsi matu, misericordia dignit, ni in moto quin tanto magis dignum,quo est peior, praesertim,quod ma-im I litiam ex natura non cotraxerit, sed diabolo faciat instigate, quem si per nostram misericordia ei jcere poterimus, dubium non est,nOS in eorum numero censendos, de quibus dicta est: Matth.s Beati misericordes,quoniam ipsi misericordiam cosequentilita X superioribus autem manifestum euadit,quinam in hoc praeceptii peccet.Principio enim, qui ira ac odio in proximii deflagrat,aut inuidia cotabescunt, huius praecepti plane obliti videtur.Nam ut apud Ioanne est,Omnis qui odit fratrem suu homicida est. Quamobrem tam serio monet Pari Epite. lus,ut omnis amaritudo,& indignatio,& clamor, & blasphe- Prouer.rs mia tollatura nobis. Quin& Sapiens veteris legis iubet,ne comedamus cu homine inuido, & ne desideremus cibos eius. Leuit.79 Poecipit quoq; vetus lex, ne odio habeas fratrem tuum in corde tuo,sed ut publice arguas eum, ne habeas super illo peccatum. Secundo in hoc praeceptum peccat,qui contumelia proximum afficit,qui iniurijs honorem proximi comaculat, qui libellis famosis pro1cindit. Calumniator, sycophanta, & cri-Lingvδ δέ minator pro gladio,lingua ututur& calamo. Sicut scriptum ubi ' ὐφ' est linguam maledicam esse malum plenum veneno mortife-Iaco. a ro,quam & Psaltes nouaculae acutae confert. Tertio, in hoc Psal-6ῖ praeceptu peccat, qui quu proximum seruare possit, non ser- 'VδxV. Q uat, aut qu1 pauperem suis facultatibus exuit. Avarus ergo dum egenti non occurrit, fame occidit. Et ut no pereat proximus, nihilo seci iis quantu in illo est)periclitanti non tulit opem, extinxisse censetur. Vnde Ecclesiastici xxxiiij.scribi-
637쪽
ET PLICATIO. mitur: panis egetium vita pauperis est,& qui defraudauerit, vir sanguinum est. Et vulgare est illud Ambroiij verbum:Pasce fa Amb.86. me in oriente.quisquis enim homine pascedo seruare poteris, dist ς -P si non patieris, fame occidisti. Eodem reatu obstringitur,qui ς' ob iustitiam captiuos n5 redimit aut qui iniuria a fratre cum potest, non repellit. Qui enim no repellit a socio iniuria cumline periculo potest tam est in vitio,quam ille qui facit. Vnde scriptu est: Erue eos qui ducutur ad morte,& qui ducuntur ad Proue.1 interitu liberare necesses. Patrum quoq; decreta clamat,mOr- 82.dis.c.I. tem probatur infligere,qui hanc quum possit non excludi t. Quarto, occidui, quicunq; habent peruersam voluntatem laedendi proximi, Quamobrem malefici, qui incantamentis Malefici. suis perimere ac laedere student, homicidae censendi sunt. Deinde omnino committunt homicidium, qui vel impe--e5senrio,vel c5silio, vesperiatione, vel impulsu, vel dissimulatio- tiunt in ne ne in mortem hominis & sanguinis effusionem consenserint: cem qui alios inter se comittunt,& in mutuum dissidium allici ut, ac prouocant: qui discordiam excitant, quos non dubium est minus peccare quam si manum ad caedem adhibeant.Sic Dauid occidit Uriam : sic Iesabel occidit Naboth : Herodias Io annem Baptistam. Denique, Iudaei lic occiderunt Christum, Marcio mcclamantes: Crucifige crucifige eum. Id quod &in Deute- Depoen .dironomio indicatur, qui1 dicitur: Maledictus qui clam percu- Ρtit proximusuum. Et Psaltes ait: Exacuerunt ut gladium lin - p M suas sitas, ut sagittet in occultis immaculatu. His vero magis rei sunt,qui non tantu animo,sed etia manu ipsa caedem perfici ut,quos lex morti absq; vlla misericordia addicit: Qui per- Exo.ri. cinerit inquiens homine voles eum occidere, morte moriatur. Item, Si quis per industria occiderit proximu suum & per Ibidem. insidias,ab altari meo euellas eum,ut morte moriatur. Peceant dei ii in hoc prςceptu &iudices ut dixtimus qui sontem damnat, 115 ut suo officio,sed affectibus voluptatibusq; satisfaciant, obliti eius quod Iosaphat iudicibus praecepit Non ho- .Paral. i minis exercebitis iudiciu sed domini:&quodcunq; iudicaue ritis,in vos redsidabit.Sit timor domini vobiscum,& cum diligentia cuncta facite. Ad eundem modum peccant carnifices seu lictores, iudicum ministri,qui occidendo hominem, lucrum quaerunt, ac sponte faciunt,quod tantum i ustitiae cotem
638쪽
non excusantur principes qui bellium non legitime suseipicit, vel qui non iuste geriit. Postremo,non dubium est,eos in hoe Qui sibi praeceptum grauissime committere,qui sibi mortem consci-morto spii lierunt.Lex enim generalis est,quae simpliciter prohibet ne oc - βψμ' ' eidarniis. Quin hoc homicidium omnium funestissimum reputatur. Ad quem modum legimus Achitophel se laqueo su spendisse,qui erat typus Iudae proditoris,seipsum laqueo su focantis, Matth.xxvij.Quod tamen de his intelligi volumus, qui vel desperatione gratiae Dei vel desponsione animi, vel
impatientia vitam maximum certe dei dorium abrumpunt. Nam aliud est iudicium de his,qui amentia aut mania laborantes,sibi man us adserui. Nam quum hic morbus omne mentis iudicium adimat,homicidium quod sine peruerso affectii non committitur )haud perpetratur.Sunt qui hic laborant de Iudi 16. excusando Sampson, Eleazaro,ac Rasia,qui in Iudicuae Maa2. Hach.6. chabaeorum libris,no sine laude mortem sibi intulisse seu sal M tem accelerasse legutur.Deinde de excusandis Leone papa & Aviano Alexandriae episcopo,quorum alter sibi manum am-
putauit,quod per illam libidinis ignem ad animum sibi sensit
proserpere,postquam eam puella quaedam es Iet deosculata. Alter conspicata & concupita foemina,Oculum sibi eruit . Item, Nycei qui de Nyceta martyre soliciti sunt,qui cum mollissimo lecto arte colligatus iaceret,& resupinatus a meretrice omnis generis illecebris ad Venerem excitaretur,linguam suam mordicus abscissam in os scorti conspuit,ut vel ita imminentem libidinis peste repelleret.Noselli ea facinora Omni vacare cuia pa affirmare non audeamus, eam tame culpam,si qua fuit,rion omnino damnabile iudicamus, quod eam leuiorem faceret zelus custodietidae legis Des,ac ardens deliderium,non tantum
vitandi offendiculi sed & praebendi testimonium fidei suae ne
ex eorum imbecillitate infirmi laederentur, praesertim quum 1. Vach.r. illi in in Machabaeis non ante sibi Vitam abruperint,quam vi- ω λψ derent ipsis certam mortem a tyranno intentari. is a sis, , Initimi sunt seipsos enecatibus,qui aut crapula aut ebrieti tale se obruunt ac enecant. Nam Sapientis verbum est: filiis aut L In multis escis erit infirmitas,& auiditas appropinqua ις iunii. si' bit ad cholera. Item, Propter crapulam multi perierunt: qui furibune' autem abstinens est adijciet vitam. Caeterum,qui ieiunijs vi-1.Cor.is. gilijs,frigore,nuditate,reliqui q; corporis afflictionibus sibi
639쪽
vitam vel abbrumput vel abbreuiat,hi ii adsit hypocrisis homicidae sunt: ii syncerus animus, leuius peccat,praesertim si studio iuuandi proximi modum excedant. Charitas enim multa excusat. Deniq; huius praecepti vim non praestat,qui inimicis sitis non condonant,qui opera misericordiae erga quo sti-bet etiam inimicos non exercent qui pro eis orare detrectat. Breui ter,qui eos neq; amore,nem obsequio prosequuntur.
INiuria in proximum atrocissima est homicidium,proxi- Ordiuisma adulterium: v t enim viro nihil coniunctius,nihil cha- tN-rius uxore legitima,ita nulla est columelia intolerabilior, quam uxor per adulterium constuprata. Iusto itaque ordine hoc sextum praeceptum quod coniugia munit,praeceptum illud sequitur,quod corpora & vitam proximorum tuetur ac defendit.Hoc autem pretceptum Christus Matth.v.ad eundem Christus modum interpretatur quo praecedens docens eo submoueri hoc Prsce non tantum externum adulterium, sed & Omnem penitu dul Ita , . . terij causam ac radicem atque adeo omnes affectus, qui huc Vten bini. Audistis inquit quia dictum est antiquis:Non moechaberis. Ego autem dico vobis, quia omnis qui viderit mu- Vis huiuslierem ad concupiscedam eam,iam moechatus est eam ire cor- Praecepti. de suo.Sicut enim ira mater est homicidij,sic concupiscentia iiii
adulterii. Omne enim adulterium ex concupiscetia nascitur. Ergo nunquam radicitus lustuleris adulterium secundum le- Coeupiscεgis mandatum, nisi praecideris etiam omnem cocupiscentiam tia.
secundum Christi praescriptum ac spiritum. Nam & quemad- Matth- modum qui fratri irascitur,apud deum homicidij reus est, qui Ιφλημ'
non magis opus considerat quam assectum:sic qui concupiscit mulierem aliena,iam moechatus est eam in corde suo, idq; etsi non apud homines apud deum tamen,qui magis voluntatem respicit,quam Opus,qui etiam quaecunq; praecipit,toti homini praecipit,qui corpore costat & animo. Quamobrem quum lex dicit, No moechaberis:quid aliud vult,quam ne vel animo vel corpore adulterio te conspurces,ne scilicet corpus libidi- nis aestuet, neve mens foeda concupiscentia inardescat bice' stionum uichiae autem nomen etsi Graeci ad significandu adulterium De- Exo.lib.r.
640쪽
quentius accomodent, hoc tamen loco moechiae appellatio Moechiae ne omnis illicitus concubitus,atq; illorum membrorum non appoti ti0 legitimus usus venit,idque non omnino contra vocabuli rani cinni, tionem.Nam ut adulterari Latinis, ita m/Mm Graecis verbum illicitet eoi est generale ad omnem corruptionem.Nam& monetam adultu e terant, qui eam vitiant: & adulterant verbum det,qui illud corrupto affectu tractant.Et in hanc certe sententiam no tantum Euangelium,sed&lex ipla vetus, hoc praeceptum interpretatur. quemadmodum legimus Tobiam filium suum do Tobi* ε- cuisse , quum ait: Attende fili mi ab omni fornicatione, &praeter uxorem tuam nuquam patiaris crimen scire. Et in L
DςWt δῖ' uitico dicitur:Non erit meretrix de filiabus Israel, nec scortator de filijs Israel. Et Ecclesiastici xij. Erubelcite ab conspectu mulieris fornicariae.Paulus item Apostolus fornicatione magna quadam vehemetia, non uno in loco detestatur ac prohibet:Haec est inquit voluntas Dei sanctificatio vestra,vi abstineatis vos a fornicatione,ut sciat unusquisl vestruvas suum possidere in sanctificatione& honore, non in passione desiderij. rsus j. Corint .vj. Fugite tornicationem. Item Ephe.' v.Fornicatio autem & omnis immunditia,aut avaritia, nec nominetur in vobis. Atque adeo hoc crimen abominatur, ut nolit nos ullam cum fornicari js habere vitae consuetudi- nem.Sic legis j. Corint. v.Scripti vobis in epistola,ne commisceamini fornicarijs. Ite, Si is qui frater nominatur inter vos, fornicator est,aut avarus &c. cum huiusmodi nec cibum sumere. Nec mirum, quod scriptura doceat, nullam propemo
Foeda tibi, dum pestem turpius quam foedam illam libidinem hominem
do totu ho commaculare,atq; adeo totu comulare,quae sane facit,ut vix Uiης Pi' aenos eas homine eunde esse. Testis est David,quo nemo cor
λ. Reg.II. bidinis aestu exardescit,quam fit carnalis, excors,ac crudelis, atq; adeo sui dissimillimus, quinetia homicida: ut omnino veru sit quod Osee ix.legimus:Fornicatio& vinii & ebrietas aufertit cor. Et Salomo Prouer. v. Stillas inquit favus est scortios,& mollius est quam oleu collu eius:veru postrema illius amara sunt,uelut absinthiu, acacuta ceu gladius. Atq; ide etia .Reg.3- Salomon huius rei potetissimu exeptu est. Na etsi ipse a domino cor sapies & intelliges nactus fuerit, inlatu i nullus ante
eum similis ei fuerit,nec post eum ut scriptura testatur colar