장음표시 사용
651쪽
eluis sit ille peregrinus,nulla erit distantia personaru.Ita paruum audietis ut magnu , nec accipietis cuiusquam personam,
quia Dei iudicium est. Rursus, iuste quod iustum est perseque re. Nec abs re monet Sapiens,dices: Noli quaerere fieri iudex, Aeet inisi valeas virtute irrumpere iniquitates , ne forte extimescas faciem potentis,& ponas scandalum iniquitate tua. Grauius
autem in hoc praeceptu peccant praedones & pyratae, qui aper- P onees. ta vi sub belli specie spoliant homines, de quibus Paulus j. Co Pyratae..rinth.v j.dixit,quod fures & raptores regnum Dei non possidebui.Quibus finitimi sunt principes & Magistratus,qui hos- Principesce milites seu equites viarum obsessores, ac rapinam agentes conniven-
quos lex eluilis latrones appellat per conniventi in ierunt- Lithon. Audiant siquidem prophetam Esaiam: Principes tui infide- Raphohe,
les,socij furum.Nam quod viriq; crimen hinc eleuant perinde Esaiae Datq; locupletibus ac vi ipsi vocant usurarijs mercatoribus crumenulam exuere leue sit,co ipso coprobant ac proprio quasi testimonio couincuntse iniustis iniustiores, iniquis iniquio res δε auaris auariores esse. Viderint autem eiuscemodi prin-eipes qua tande ratione vectigalia ac tributa accipiant, siqui- Qu' νρ is .
dein ipsis non ut quibustibet, sed ut Dei ministris, & vindici- cipes vectibus in iram eis qui male agunt, & in hoc iplum seruientibus, galia bona ut pax & tranquillitas publica seruetur, tributa praestamus, ut ς0Ri nil testis est Paulus Rom.xiij. Atq; inde etiam c5sequens est, ipsos 'PΡη 'hoc praeceptum praeuaricari,dum subditos illicitis exactionibus expilant,dum iniquas leges csidunt,dum iniusta bella tractant,dum subditos ementito aliquo honestatis titulo diripiunt,dumi iudicium ac iustitiam diu edunt. Illicitae quidem Quado Ueexactiones ac vectigalia imponuntur,quum iusta causa impo sti alia il- ni haud postulat,aut quum modu excedunt, aut deniq; quum licite impersonis publico iure a solutione vectigaliu exemptis &imia PQηδη vr munibus imponuntur. Iustae vero causie imponendi vectigal Quilido is
sit bditis,inter caeteras iunt, iustitiae defensio, tranquillitatis pii cite. blicae vindicatio,a vi & insidijs praedonii tuitio vel defensio, prouinciae purgatio, viarum publicarum ac pontium fluminibus male vadosis transmisibrum extructio&refecti .Rur- Quado exsus iusta causa non est, si ad crapulam, ad commessationes,ad iniusta cauvoluprates, ad luxum ad spectacula,& id genus similes vanitatos vel parandas vel augendas imponantur. Modum Verψ-ekee excedunt vectigalia, cum principes rapaces, aequis & solitis dant-
652쪽
cotenti non scini,sed noua subinde imponiit, aer Ax ς Gmul & tondent M degliabant,quia tamen vel ethni-
Υyberius boni pastoris esse docuerit oves tone aetor, v ς' i ori Aoglubere. Non habent hi quod per IosepE, qui per revix Ti inerim omnem fame laboraritem, Pharaoni vectigalem 'euitsi ς Qxcrisent. Is enim bono M acquisiimo iure terram ei obiectioin vectigalem,riori OPPressit liberam, non in seruitu-Gene.' y πὰ Aegit, sed ab inedia liberauit: quamobre&lingua Ae- - e cieri clictus est,non OPPressbr, sed seruator. At quam gra-wiaς ' N h ceeiptura insectetur QOS, RHi sectis agunt, inter caeteros 'hAέ laesiis est Ezechiel, Principes inquit eius in medio illius, RTA 1cipi rapietes praedam.Et iterum: Qui in sanguine come .rio riquid terram haereditate possidebitis 3 Itidem Esaiasi exendum ijs comminatur, qui codunt leges iniquas,&Erii δ' bootes iniustitiam scripsertat,ut opprimeret in iudicio pau os vim facerent caulae humilium, ut essent viduae praeda oe cim,S pupillo diriPerent. Audis etiam Iob de huiusmo- AstaecΙamanxζM,Aimum Pupillorum abegerunt ,&abstul iurie Pxo PigΠ0xς bQMς Viduae,& oppresserunt pariter mansuetos terrae,Vigil Rxς ad Praedam praeparant panem libetis.. sterim non suxim demet arit, & vineam eius quem vi oppres-ί. cicit vindςmi xinudo. dimittunt homines, vestimenta tol-i.cites. 1 bH Π Πςst in trigore operimentum, quos imbresino otium riganx,ROH habentes velamen, amplexantur lapi- Des ... iiii fecerunt dςp .edontes pupillos,& vulgum pauperem adspo Hauerunx Duxientibus tulerunt spicas, de ciuitatibus Tempera' see extant viro gς erς, & anima vulneratorum clamauit,&du est Px ' dotis inultum abire non Patitur. QSae omnia non in quosl- .dueiici bet Principςβ RR 'g0 te , sed in rapaces tantum qui violen.ectigaliu ia tyrannidς qVN xRHxo scelestior est furto, quanto est impu- impositio- aontior & ViQlζntior dicta videri debent,no in principes &I- χ
i,e magistraxWβ ς - Causa tributum conferendum indi- .. galia eunt,quisui x mς0 d nda Qst opera ne hoc saepe fiat, quod is ex Christi riciitati aerarij,frugalitate rectius quam violentis ac insolitis praecςpt0 hyactionibus prouideatur. Abiit vero ut factiosis ac vertigi-Minh.11 nosis- qmςς0ὶ & Vectigalia veluti rem iniquam i .petr.x damnat v llum iux seditionis praesidium asserant.Nam dc tri- Roma. 23 buta ac vectigalia ex Christi praecepto soluenda sunt,&pa- libri, condum m/gisty- i V., Qxiam iniqua iubentibus, modo non prae
653쪽
praecipiant quid contra verbu dei, quod & Christus tributum soluerit,dc per Paulum soluenda mandauerit.Sed de hoc satis. Insuper Iudices qui iustitiam ac Iudicium quae gratis impartienda sunt diuedunt, rauiter in hoc praeceptum peccare putandi sunt. Nam id quam graue sit satis declarat Moyses
Exod.xxiij. Non accipias, inquit munera quae excaecant prudentes β subuertunt verba iustorum. Rursus Deuteron.xxvj. Non accipies personam nec munera,quia munera excaecant
oculos sapientium, dc mutant verba iustorum. Iuste quod iustum est exequeris. Iustu vero quod iustu est exequitur,qui ad Iuste quoadefensionem iustitiae& virtutis aemulatione,non amore praemi j temporalis excitatur. Ietro socer Moysi,iudice eligedum dum. sensit eum,in quo sit sapientia,timor dei,& veritas,dc qui ode Exod,Isorit auaritiam. Et prophetae ubiq; iudicum cupiditatem detea Qualis iu- statur,veluti Esaiae j.δc iij.Hieremie l. Ezechielis xxij.Micheae iij. Sophoniae v.Prouer. xxviij. Nec latum peccant magistratus haec facientes, sed & a suis praesidibus, Vicarijs, officialibus, alijsq; ministris fieri permittentes,quod non solum digni
sint morte qui faciunt,sed etiam qui consentiunt facientibus. Quid ni morti digni ac proximit contra quos assidua pauperum oppressorum vox in coelum clamat. Quemadmodu Exodi xxij. scribitur: Viduae de pupillo non nocebitis. Si laeseritis eos vociferabuntur ad me,& ego audiam clamorem eorum, & indignabitur furor meus,percutiamq; vos gladio deerunt uxores vestrae viduae,& fiiij vestri pupilli.Itidem: Non minus peccant in hanc lege Ecclesiastici praesides qui indignos acce Praelatipta pecunia ad gubernacula Ecclesiarii admouent. Nam v en- in ' ' dentes quod gratas committi ac dari debebat nonne furantur 3 Qui Hieroboam illum imitatur: de quo scriptu est,Quri 2.Reg. ..cunq; volebat,implebat manum citis & hbat sacerdos excelsoru, dc propter hanc causam peccauit domus Hieroboam,&auersa est,& deleta de superficie terrae. Deinde quis non via Sacrilegi. detin hoc praeceptu quamgrauissime peccare sacrilegos,qui sacra prophanant,qui templa demoliuntur,qui praedia ecclesiae distrahunt,qui templorum facultates diripiunt,qui Cleriacos Sc Monachos suis domicilijs extrudunt ac victu priuant Quos merito terreat Balthazar apud Daniele de Heliodorus Daniel. -.
qui templum Hierosolymis despoliaturus, subito concidit in IIδςh D terram, dc multa caligine o brutus, e templo semi ut uus eiectus '
654쪽
est. Item Antiochus ille,quem dirus viscem dolor templum expoliare tentante apprehendit,sicut de corpore impij vermes scaturirent,ac uiuetes in doloribus carnes eius efflueret, adeo ut odor etiam illius & tator exercitum grauaret.Dein- Depecula de huius praecepti censura percelluntur peculatores,qui sup-t Vςβ- pilat ex aerario publico, Plagiari j,qui abducut aliena macipians '. 'V seu liberos, Abigei qui abducunt aliena iumenta aut pecudes. Vsurarii. Peccant item V iurarij in hanc lege,quod v suram & lex abomiExod. - netur& euangelium damnet. Vt lege sileamus.Euangelij do-Lς ix- γ' ctrina quae latius se porrigit sic habet, Si mutuu dederitis his scit i. 'ξ a quibus speratis recipere,quae gratia est vobisὶ Nam & pec-
Lucae 6- catores peccatoribus foenerantur ut recipiat aequalia. Verun- tamen mutuum date,nihil inde sperantes.
SVnt& furtorum quaedam genera tectiora, sed non minus scelerata,qualia committunt qui mercenarios debita mercede fraudant.cotra quos Iacobus cap.v.inclamat Ecce inquit merces operariorum,qui messuerunt regiones ve-
. stras,quae fraudata est a vobis clamat,& clamor eoru in aures Domini Sabaoth introiuit.Qu' fit ut in hunc modum Leviticus moneat:No morabitur opus mercenarij tui apud te usq; mane. Vicissim peccat operarius,qui aut no praestat quod pollicitus est aut infide praestat is enim si mercedem integram ac- Adulter cipit,fur est. Qui monetam publicam adulterant,furibus detes mone/ teriores lunt: impostores,qui fucata,v eluti factitias gemmast 'se pro veris ac natiuis divendunt,&reuera fures sunt. Eodem, 'PQRQ erimine Aaenopolae & aurigae se reos faciunt &inuoluul,qui aquam sulphuratam,aut lixivium vendunt pro vino. Et institores qui iniquo pondere & fallaci mensura emptore ci circinnueniunt) furibus peiores sunt. Non habebis inquit Calumnii rex in sacculo diuersa podera maius & minus. Et iterum, Notores. lite facere iniquum aliquid in iudicio, in regula,in pondere,& mensura. Ad haec qui calumniantur pauperem id quod crebro fit fraudulentis litibus,aut alijs etiam dolosis commentis quibus illi hoc agunt ac contendunt,ut egeni ius vel euertant vel saltem impediant, huius praecepti censuram non evadunt. Ecc Nam & calumniam mendacem Sapies supra mortem grauem Ezecli 26. esse asserit:& Ezechiel domina loquentem facit in haec verba, Populi terrae calumniabantur calumniam,& rapiebant violenter : egenum&pauperem amixerunt,& aduenam opprime
Aurigae. Institores. Calumiores.
655쪽
mebant calumnia absq; iudicio,& effudi super eos indignationem meam.Item apud Zachariam cap.vi .legis,viduam &pupillum &aduenam& pauperem nolite calumniari,& malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. Neque vero ob id Male par. secum gaudeant isti,quod scilicet per calumniam ditescunt, aut quod sententia secus quam oportebat extorta superiores evadant.Nam scriptum est,Qui calumniatur pauperem vi au Proue. .geat diuitias,dabit ipse ditiori,& egebit. Et Sapiens Eccl.iiij. Si videris,inquit,calumnias egenorum,& violenta iudicia,&subuerti iustitiam in prouincia,ne mireris,quia excelso excelsior est alius.Rursus qui merces suas vendunt,non quanti de- EVtruden bent sed quanti possisnt,quis excusabita furto 3 quum prophe 'δtam dicentem legamus. A udite hoc,qui conteritis pauperem sunt. δ deficere facitis egenos terrae,dicentes,quando tralibit mensis & venudabimus merces & sabbatum,& operiemus frumetum, ut imminuamus mensuram & augeamus siclum & supponamus stateras dolosas ut possideamus in argento egenos &pauperes pro calciamentis,&quisquilias frumenti vedamus. Et paulo post subditur:Iurauit dominus,si oblitus fuero usq; in finem omnia opera eoru. Molitores etiam ac Pistores vete Molitores ri dicterio fures appellantur,sed hijdemum recte ac iure qui rem alienam vel subtrahunt vel vitiant.
I Amsi haec obtinent in rebus prophanis, quanto magis incensibus ecclesiasticis,quorum Clerici&sacerdotes dispen Cieriei nsatores tantum sunt non domini λ Qua de re Clerici & Ω- socii iuru-cerdotes,qui census Ecclesiasticos accipiunt nec ea praestare conantur,ob quae illi sunt instituti,aut qui sacerdotij census accipiunt,cum abhorreant a sacris. Itidem qui ecclesiae patrimonium cum scortis & potatoribus decoquunt, & pauperes negligunt, quos non dubium est infidelium dispensatorum poena afficiendos. Sic enim legis apud Lucam Dominum di celem:Quod si dixerit seruus in corde suo: moram faci t Do- Lucae W- minus meus venire,& coeperit percutere seruos & ancillas &edere & bibere & inebriari rueniet Dominus serui illius in die qua no sperat& hora quam ignorat,&diuidet eum,par temq; Matth. . eius ponet cum hypocritis. Peccatum Ostremo,quisquis fratri suo malum cogitat & regulam no dimitti euangelicam de non faciendo alteri, quod tibi fieri nolit,non insequitur,is ab huius praecepti transgressione latum.
656쪽
618 IN DECA Loo ubi omnino excusari non potest. Id vero omittedum non est,peccatum quod usurpatione rei alienae committitur,non aliter condonari, nisi integra fiat ablatae rei restitutio. Vulgatum in August. Augustini verbum, Peccatum non dimittitur,nisi ablatu resti
Chrys' in tuatur. Et pulchre Chrysostomus in opere imperfecto:Qualis ohisecto inquit)praecessit offensio,talis sequatur recociliatio.Et post pauca: Si operibus quenquam offendisti, redde quae abstulisti, Lucae i . & poenituisti,iuxta illud Zachaei: Domine,quaecunq; fraude abstuli reddo in quadruplo. Et statim post: Alioqui nisi quem
fassis laesistis,factis placaveris sine causa oras ad dominu sine causa eleemosynas facis de rebus quibus alios expoliasti.Quid iid gen prodest tibi si alter pro te oret ad dominum,alter autem a tedR Vbi xς fraudatus aduersus te ingemistat ad Deum Z Quod tamen sicrinoi pota accipe, si restitutio fieri posiit: sin secus, adesse saltem debet test. prompta voluntas alienum restituendi:aut si ignoretur is, cui Subhi ita, restitutio facienda venit, te mammona iniquitatis pauperes cramento subleuandi erunt,quemadmodum & superius nos dixisse me
poenitetis. minimuS.Christus Aeterum, Christus praeter haec omnia quidda etiam ma-Vbiq; per- ius requirit,ut hoc praeceptum adimpleamus, nimirum ioctionς tu Vt liberales etiam simus in proximum,adeo ut gehenna 'a dignosesi e pronutiet qui in pauperes &egenos,quia possunt& res exigit,non impendiit. Quod parabola de diuite epulo ne & Lazaro satis ostendit, Lucae xv j. Quamobrem tam serio
Lucae ii. monet Cliristus,ut eleemosynam faciamus, quia ait: Veruntamen quod superest,date eleemosynam,& ecce omnia munda Ibidem. sunt vobis. Et iterum: Facite vobis sacculos, qui non vetera- . Augusti scunt,thesaurum non deficientem in coelis. Tanta vero est misericordiae exhibedae proximo apud Deum ratio ut Christus Matth.xxv.testetur,se in extremo illo iudicio iustis,qui misericordiae opera in proximum exercuerut,regnum coeleste redditurum: e regione vero impios, qui eadem opera facere ne
Admone. glexerint,aeterno igni mancipaturum. Admonet denique hoc mu fmga praeceptum nos frugalitatis ac sedulitatis, ne scilicet nostraii δ ιβ' culpa in inopiam ruamus, sed magis manibus laboremus ut v ictus suppetat utq: iinpartiri posiimus ei qui eget, quema modum Paulus ait: Qui furabatur,non amplius furetur,magis autem laboret operando manibus sitis quod bonum est,ut habeat unde tribuat necessitatem patienti, Ephesu.
657쪽
Non loqueris contra proximum tuum
Post praecepta secundae tabulae,quibus mandatur, ne quomodo fratrem nostrum opere laedamus, tum in corpore, tum in bonis, praesens decenti ordine subnectitur praece Ordini,ptum, quo praecipitur, ne vel verbo fratre laedamus. V ti enim ratio- per superiora,personae,coniuges,ac res proximorum ab iniu- Hoc Prae ria vindicantur,ita praesens synceritatem iudiciorum quae ad defensionem illorum omnium diuinitus instituta sunt requi- eipaliterrit.Quemadmodum autem in superioribus praeceptis, a parte ad muniento tum recte intelligitur, v eluti cum idololatrias nomine,non dym iudi tantum illa crassa, sed & illa cordis & interna venit:item per A parte toti ij nomine omnis illicita nominis Dei usurpatio, sabbati tum inteluitem omnis spiritalis vacatio, ad haec homicidi j nomine o- gitur. innis proximi laesio in persona redundans,moechiae vero omnis illicitus coitus, denique furti nomine omnis noxia rebus proximi illata:sic absurdum non est, sub falsi testimonij titulo Falsi testia contineri omnem noxam, qua per linguam proximum affici - mθμη ΠΡ mus. Hoc enim apud Mosen frequens est, ut inligne aliquod exemplum ponat, ac Vt postremo affectu simpliciter prohibi .lo,omnes etiam causaS dc occasiones,quibus fit ut ad illum ea-tur,damnatos esse velit. Recte item hoc praeceptum, quod omnem linguae abusum,atque omne mendacium vetat,superiori quod furtum prohibet proxime subnectitur, quod scilicet cognata vitia sint, mendacium & furtum. Vt enim qui menti- Cognatari non solet,furtum multo minus committit:ita raro sit, quin
mendaces etIam rurentur. furtum o
CH R i s τ v s persectionis magister vim huius praece- Vis praecepti ad cor ipsum & affectus transfert, docens etiam eum Pti. contra proximum falsum testimonium dicere qui vel dicere cogitauit,si detur occasio:Quae inquit procediit de ore, Matth.ia de corde exeunt:hoc est,ea quae in corde latet,& quum praebetur occasio,foris erumpunt,coinquinant hominem: de corde enim exeunt cogitationes malae,falsa testimonia, & blasphemiae. Deinde Christus docet hoc praecepto cotineri,u t nedum
a mendacio, sed ab omni verbo otioso quod ad rem no perti-
658쪽
net, temperemus: Dico inquit vobis, quoniam omne verbuotiosum quod loquuti fuerint homines,reddent rationem de eo in die iudici j. Et Paulus magistri sui interpres, Ephe.v.ait: Turpitudo aut stultiloquium,aut scurrilitas,quae ad rem non pertInet,nec nominetur in vobis.Item ij.Timoth.ij.Prophana inquit & vaniloquia deuita:multu enim proficiunt ad impietatem. Praeterea Christus monet cauenda ab omni hypocriti, hoc est,simulatione& di stimulatione quum inquit Cauete a fermento pharisaeoru quod est hypocrisis.I tem prohibet omne temerarium iudiciu de proximo,quum inqiut: NO- lite iudicare,& non iudicabimini molite condemnare,& non condemnabimini.Et paulo post: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui,& trabem in oculo tuo non vides aut quomodo dices fratri tuo: Frater, sine ei jciam festucam de oculo tuo,& ecce trabs est in oculo tuo pocrita,eijce prius trabe de oculo tuo,& tunc videbis cijcere festucam de oculo fratris tui. Atq; alibi monet,ne secundum faciem iudicemus,sed ut iustiun iudicium iustificemus.Nec tantum prohibet temerarium iudicium quod externe fit,sed & animi:hoc est, ne male de proximo sentiamus, sed vel omnia in meliorem partem interpretemur, vel infirmi tatem seu vitia proximi patienter seramus, atq; etiam tegamus. Atq; hoc est, quod nos misericordes csse vult, hoc est,dextro ac candido corde erga proximum. Atque hue spectat insignis illa parabola de pharisaeo ac publicano. Denique Christus requirit in nobis non tantum linguae, sed& cordis veritatem, limplicitatem, ac synceritatem ut non aliter lingua loquatur,quam quod mens sentit: nam quum verbum cogitationis nuntius sit, qui fieri potest, quin peccatum committatur, si verbum aliud enuntiet, aliud mens cogitetὸ neutrum enim suo officio recte defungitur. Quod& Psaltes non tacuit, qui tales describens, ait: Corde & corde loquuti sunt. Qui & alibi eum demum in tabernaculo Dei habitatu rum pronuntiat,qui loquitur veritatem in corde suo,qui non
egit dolum in lingua sua. SE linquies:si haec est huius praecepti ratio, quomodo ex
cusabis Abraham & Isaac,qui ne interficerentur propter uxores suas eas sorores suas nuncuparunt, dissimulantes coniuges esse λ Item, quomodo Iacob defendes, qui ut se Esau simularet, manus S collum pellibus hoedorum circundediti
659쪽
Deinde, qui tutabere obstetrices Aegyptiorii, quae & laudem Exod.Itimoris domini Dei,atq; etiam beneficia ex mendacio viden tur assequutaeξ Praeterea, qui factum est dices Raab meretrix Iosue adeo non damnetur ob mendacium illud,quo finxit Hebraeo Tum nuntios apud se latentes iamdudum abijsse, ut & ob tale facinus in Hebraeorum familiam,quin etiam in Christi genealogiam sit astitaξDeniq; qui fit roges quod Iudith tantope- Iudith.II
re celebratur, quae Holofernem mentiendo decepit,ac interemit Z Hune nodum ut dissoluant patres, mendacium triplex Dilutio. faciunt,officiosum,iocosum,& perniciosum.Mendacium officiosum id appellant, quod nulli nocet S alicui prodest: aut ad Cosen-
etiam quod necessitatis ratio pietate, misericordia, aut Zelo tium. religionis suadente,quodammodo extorquet,etsi interim alii Triplex nocere videatur: hoc ut patres non ducant crimen esse capitale,non audent tamen pronimitare omnino no esse peccatum, quin etiam peccatum esse diffiniunt,sed excusabilius,ac veniale, quod non lint committenda mala ut eueniant bona, nec Nullu pecetiam qualecunque peccatum perpetrare liceat pro redimen- ς tu com-da vita. In patribus ac caeteris pijs, quos obiectio recensuit, a--hio'.
liud quoque spectandum est, nempe animus ab omni fallendi dimenda
proposito penitus alienus. Ad haec ad obsequendum ductibus, vita. spiritus totus paratus, mysterio etiam ac ordinationi Dei totus subseruiens, ut interim sileamus sanctorum quum verba di tum facta sic temperata fuisse, ut vix eos commissi mendacij . . arguere possis. δε bralia enim & Isaac in vitae discrimine apud impios constituti non omnino mentiti sunt,quum & affirmarint uxores suas, suas ctiam esse sorores,quemadmodum Abraham regi Abimelech mendaci j eum insimulanti, respondit: Vere soror mea est, & filia patris mei,& non filia matris meae,&dixi eam uxorem. Hebraeis enim omnes, quotquot de una Fratres δίcognatione sunt,s atres&sorores appellantur. Quod autem in Q TIacob fecisse legitur,plane mysticum est, electioni Dei subseret uiens: nec omnino falsum erat,quod dicebat sacob se esse primogenitum, quum Esau ipsi primogenita sua vendidisset, &Dei electione primogenitus censeretur, quemadmodum &nos Dei dono & ben ficio per fidem Abrahae filij dicimur :in benedictionem Hebraeis quidem ex carne Abrahae descendentibus promassam, sed ob infidelitatem ablatam, surrogati. Itidem , quam non vacet mysterio, quod fecere Aegyptiacae illae obste
660쪽
οῦ obstetrices:Raabitem ac David, denique Iudith illa memorabilis foemina de Holoferne triumphans,non est hic dicendi Io
August.de cus.Tantum hoc ex Augustino memorabimus, quod obitetrimendacio ces illae ob id remuneratae non sint,quod mentitae fuerint, sed ob pietatem erga Deum, quia scilicet infantes Hebraeorum liberare studuerunt:nec Raab commendatur mendacii nomI
ne, sed quod certa de voluntate Dei , pie egisset in liberandis Non temς nuntin Hebraeorum. Non ergo temere cuilibet haec sancto- νς η'ibyse rum exempla imitanda ducimur. Quis enim post aduentum de sancto, Christi domini qui omnibus typis & figuris v eteras legis, in xum exper quibus omnia contingebant,finem fecit,qui solus gratiam, te. sunt, v eritatem attulit dicere audeat, se instigante spiritu vel oui - λη'ς φ .iose mentiri 3 Certe Christiano homini potius expectanda hine mi, mors fuerit, quam ut fidem fallat aut vimentiatur , vel apudianda- impios,etiam pietatis causa. Nam sibi quisque dictum putare QR ς0m' debet,quod Ecclesiastici septimo scribitur.Noli velle mentirimi ςψμ' omne mendacium. Deinde omnino cauendum Christiano, etiam ue ne mendacio pietatis causam praetexat. Paulus dii: Si veritas inedae cau- Dei in meo mendacio abundauit in gloriam iptius , quid afδ' huc eilo tanquam peccator iudicor, & non ucut blasphema - η'φ' i mur, & sicut aiunt quidam nos dicere, Faciamus mala ut eue- Mendaciu r Endaciumautem iocosum est, quod ut nemini obest,
iocosum ' Λ ita & nemini prodest, oblectandi causa dictum, quod1V 1 etsi eapitale non sit, minus tamen licet quam illud osticiosum futurii etiam capitale,si assiduitate aggravetur,quod . satis testatur locus ille Ecclesiast.v. Noli mentiri omne men dacium : assiduitas enim illius mala est. Et Paulus damnat o Ephe- mne stultiloquium,atq; etiam urbanitatem, quam vocant, ad' rem non pertinentem ac praecipit ut sermo noster sale cond1tus sit.Nec mirum,quod & de omni verbo otioso reddendam esse rationem in illo iudicio, Christus assirmauit. Nec tamen
' propterea putandum est praecIpi, ne etiam docessi causa adhi-- φ' ' ' beantur docti apologi aut parabolae pietate annexam habe
rudin us . tes,modo non nesciat auditor quo animo & quorsum verba τ,xitur quae audierit, dicta sint. Atqui loquacitatis vitio, vel delecta-zusus. tione mendacij qua se facetos putant )mentiatur,idq; ad eum modum,ut vel hinc vane placeant, v et ut audientes, vana cre A istirnro imbuat ac fallant, hi quomodo excusari Pos,int non