장음표시 사용
641쪽
re birus sit quispiam tamen quum coepisset adamare mulieres alienigenas, En quantu mutatus est ab illo Salomone sapientissimo ξ Statim enim deprauatu est cor eius per mulieres,vino esset deinceps perfectu cum domino Deo suo,sed in latum auersum,ut sequeretur etiam deos alienos, dc coleret ille Salo 3-Reg.Igmon, nuper Omnivsapientissimus, Astarthen deam Sidonio rum,S Chamos Deum Moabitarui&Moloch idolum Ammonitarum. Et qui, quaeso, ut omittamus exempla fieri potest, ut no totus auertatur a Deo,qui libidinibus seruit, quum Apostolus j. Corint.v j. dicat: An nescitis,quoniam qui adhaeret meretrici, unum corpus emcitur: qui autem adhaeret domino,unus spiritus estZEt statim post,omne peccatum quod cunq; fecerit homo,extra corpus est:qui autem fornicatur, in
corp us suum peccat. Quod si roges,quur sicξ Respondebit Apostolus, quod corpus non fornicationi, sed domino, & dominus corpori. An nescitis inquit quoniam corpora vestra membra sunt Christi, & quonia mebra vestra templisi sunt Spiritus sancti,qui in vobis est, quem habetis a Deo Tolla ergo ut rogans sub ij cit ille mebra Christi,&facia membra meretricis ξ Absit:quin potius cui idem monet quu nostri no fimuscempti enim pretio magno sumus hoc nobis curadum est,ut prostratis omnibus immudis cocupiscelijs& desiderijs, perpetuo glorificemus & portemus deu in corde S corpore nostro. CAetexum, huius criminis grauitate vel sola poena pro- Grauissi- posita satis ostendit. Nam vix ullum peccatum est,quod me semper atrocius in scripturis punitum legamus, atque illud: id
quod satis testatur diluuium, quo Deus totum mundum per M adulte didit, eo quod omnis caro corruperat viam sua super terram: rium.
perdidit quoq; atq; etiam in cinerem redegit Sodoma & Go- Gene.6-7morram v rbes florentissimas, ut ne ruina quide superlix, illo φης'*9rumq; incolas externis cruciatibus destinauit, quod scortationi & ltupris vacarint,quemadmodu testatur Apostolus Iudas: Sicut inquit Sodoma& Gomorra,& finitimae ciuitates, simi Iudae r. li modo exfornicatae & abeuntes post carne alteram facti sunt C VOexemplum,ignis aeterni poena sustinetes.Praeterea sic legimus,
vigintitria millia de filijs Israel plaga diuinitus immissa ob
fornicatione cum filiabus Moab,peri:sse. Quod exemptu Paulus j. Corint.x. nobis intuendu proponit: Neq; inquit forni cemur, sicut quida ex ipsis fornicati sunt, & ceciderut una die
642쪽
uigintitria millia. Haec enim omnia in figura contingebant illis.Scripta sunt autem ad correptione nostram, in quos fines seculorum deuenerunt . Nec dubitat etiam tantus Apostolus, scortato- scortatores regno coelesti excludere, & inferni poenis manci- φε της RQ pare quum inquit j. Corint.vj.Neq; scortatores, neq; adulte-ti *kμ r neq- molles,&c.regnu Dei possidebui. Et alibi: Scitotei Euhe i telligentes,quod omnis fornicator, aut immudus etiam, non habebit haereditatem in regno Christi & Dei. Rursus ad Hebraeos cap.xiij.Fornicatores & adulteros iudicabit Deus. Uis praece π Orro quum Christus animi libidinem ac concupiscen- P i- l ratiam tanto serio prohibeat, simul quoq; prohibet quae Christuβ L eunque eam vel excitant vel nutriunt, qualia sunt,uerba Px0hybς '-diea laseivae historiae, spurcae cantilenae, imagines indecorae: deinde oscula, tacitus, cogitationes, nimius ornatus &tat Vel nu- comptus corporis,occasio,& potissimu crapula, ebrietas,de
iunx tibi sidia otium,somnus,& liquae sunt similia.Propterea quit pro-M,iti hibuisset concupiscentia,statim subiecit: Quod si oculus tuus ''' dexter standalizat te, erue eum&proijce abs te: expedit enim
tibi, ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam.Et si dextera manus tua scandalizat te,abscinde eam,& proijce abs te:expedit enim tibi,ut
pereat unum membrorum tuorum,quam totum corpus tuum
Explica- eat in gehennam. Haec enim docendi gratia per similituditur locu nem dicuntur,non v t quis tibi jpsi amputare debeat genitalia: νδ xl 'F tum quod membroru natura mala no iit,tum quod hoc proximo praecepto plane, Ut fiat, prohibeatur. Sed magis his verbis docetur, omnis concupiscentiarii occasio diligetissime vitan Ab omni da,adeoq; cauenda nobis ab omni eo,quod in huiusmodi peem quatu- catum nos protracturii timemus, etiam si id tam charum ac ne is chare cessarium nobis fuerit, quam sunt oculi, manus & pedes, imo Qbyβ ς ης & potior oculus. Quid enim non abij cere & contem pertrahe- nere potius eligamus, quam vitam aeterna amittere 3&quos re possit nam animoru affectus qui iplius quoq; membra sunt praefe- in libidi- remus desiderio regni coelestis ξ Principio ergo hoc videtur Ais sui . monitisse Christus, ut si cotingat nos vitae cosuetudinem ha-itimi mem bere cum eo homine, a cuius fauore tota nostra felicitas post hx Deum dependere videatur, atq; interim suggestione diaboli fiat in eius hominis domo aspectu nostrum in muliercula alia quam incautius coniectu,malae concupiscentiae ignibus inar-
643쪽
descere, vel nostram pudici tiam solicitari,tum potius esse, ut
eam occasionem evitemus, ac quam longissime nos elon emus quantumlibet id ingerat doloris aut incommodi quam ut praesenti periculo nos committamus. Sic castus ille Ioseph Gencs dominam suam,quae in eum oculos suos iniecerat, ad adulterium solicitans,quoad fieri poterat fugiebat,mallens etiam se in vitae discrimen coni jcere,quam tantum crimen committere. Atque hoc est,quod monet Psaltes,quum inquit: Auerte o- Psal. iis culos tuos, ne videant vanitatem. Et Sapiens Ecclesiastici nono: Virginem inquit non conspiςias, ne forte scandalizeris in decore illius: auerte facie tuam a muliere compta,& ne cir- ,, i. cunspicias speciem alienam. Propter speciem mulieris multi perierunt:& ex hac concupiscentia quasi ignis exardescit.Speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt: collo iquium enim illius quasi ignis exardescit. Nec mirum: Ascendit enim ut Hieremias propheta cap. nono est mors per fene Hiere.ς
stias nostras. hoc est, per sensu. , quemadmodu idem propheta alio in loco dixit: Oculus meus depraedatus est anima meam. Mors spi- Et Salomon Prouerb.vj. Nunquid inquit potest homo abs- βουμ
condere ignem in sinu suo, ut vestimenta sua no ardeanti aut sensus ambulare super prunas ut non comburantur plantae eius Z Re Thre.Dipsa comperimus, incendi ignem quum proximat stipula : ad eundem modum s Hieronymo teste flammigero igne percu- HiςxonDtit emina conscientiam pariter habitantis. Vae quum ita sint, quanto magis putandia est crapulam & ebrietate veluti proxima libidinis fomenta, hoc prae: ' cepto resecariZNam ut Salomon ait Prouerb.xxvj. Quum defecerint ligna,extinguetur ignis.Proinde apud Lu- Lucae Miscam tam serio monet Christus,ut attendamus nobis, ne forte grauentur corda nostra crapula & ebrietate. Ad haec mone- Hieron.demur hoc praecepto, prophanu otium securitate quammaxime j ἔ-ςx vitare, ac prouocamur, ut semper boni aliquid faciamus, ut semper nos diabolus occupatos inueniat. quo respicit, quod Paulus j. Corint. iiij.ait: Nolite locum dare diabolo. Et Ezechiel propheta diserte testatur, olim Sodomitis exiiij occasionem praebuisse: Ecce inquit haec fuit iniquitas sodomeso Ereeh.ii roris tuae,iuperbia,saturitas panis, &abundatia,& otiu ipsius& filiarum eius, & manum egeno & pauperi no porrigebant,& eleuati sunt, & fecerut abominationes coram me, de abstuli
644쪽
eos,sicut vidisti .Haec ergo omnia quatumuis nobis dulcia v iadeantiir,resecanda sunt,& magis eligendum,Vt tenuiter, atq; etia misere vivamus,quim ut abij ciamur in gehenna.Praesen- Praesentin tissimum autem remedium erit aduersus hoc matu, si sedulo asimV νς ης Christo hoc intimis precibus cotenderis, ut te cotinentem fastia i Ridi, ciat,tuaeq; pudicitiae flore illibatu coseruet:alioqui latum bo- nemo num retinere viribus naturae frusti ac5 tenderis.Na& Sapiens Natura,ne ait:Non possum esse continens, nisi dominus dederit.quod si Q ςQRu Christa ad eum modii ex toto pectore rogaueris, no dubium' ' illii ut est pudicitiae summus amator votis tuis satisfactum. Prouer.et Nam & Salomon testatur, Sapientia esse,quae praestat v t eruaris a muliere aliena & ab extranea, quae mollit sermones suos. Hoc Pr* Aeterum ut paulo ante meminimus Christus etia do-cςPx ς xς eet hoe praecepto no solum prohiberi adulterium, atq;
odi ζ, onmem illicitum Veneris usum, sed & e regione quoq;
matium. requiri virtutes illas longe pulcherrimas,nempe castitate,temqu* ςQm perantiam continentiam, sobrietatem, verecundiam,non fa-Piςdi Ry ctorum tantummodo, sed verborum etiam & morum, atq; eas' exercitia, quibus hae virtutes retinentur, veluti sunt ieiunia, orationes, vigiliae, ac pij labores . Triplicem autem esse constat castitatem,nimirum virginalem, coiugalem & vidualem. Non solum enim castitas virginum aut viduam est, sed etiam . coniugum,quemadmodu Apostolus testatur ad Hebraeos ultimo: Honorabile inquiens coniugium, S cubile immacul tum. Et Sapientiae iiij. legis:O quam pulchra est generatio casta cli claritate. Immortalis est enim memoria illius, quoniam S apud Deum nota est,& apud homines. Quomodo enim castum ac pudicu non erit, quod sanctificauit & mudauit Deus est enim Matrimoniu Dei ordinatio atq; etia sacrametu, praeceptu etia habes ut omnes qui non cotinent eo utantur. Sicula. 3, Corin 7 Paulus inquit Propter fornicatione unusquisq; sua uxore ha- Quodnam beat. Verum ut castu&immacularii seruetur matrimoniti, eo
sit castum non quomodolibet,sed sancte uti oportet. Alioqui si immodi δ' im Q ehseruiatur libidini, aut cogressus ita peragatur inter foecun- η μμ' dos Vt inde nulla sit spes prolis, talis abusus no procul ab adulCasta mes terio aberit,quemadmodum perius in sacramentu Matrimo-
α syncex' iiij fusius docuimus. Casta mens & amor syncerus coiuges de- mQx ςQR eet sine quibus coniugiu vix coiugiti, sed magis contuberniuq cen tur. Gentes,quae haec castitatis genera vel non nouerunt
645쪽
vel non rite coluertit,delapsae simit in vagas ac spurcissimas libidines, propter quas Deus se C hananaeos deleturu esse testa tur. Et Paulus significat caecitatem,& amentiam libidinum, poenas esse.Hoc igi tur dico inquit)& testificor in domino,ut iam no ambuletis sicut& gentes ambulant in vanitate sensus sui,tenebris obscuratu habetes intellectum,alienati a via Dei per ignorantiam,quae est in illis propter caecitate cordis ipso- Caecitas cta um,qui desperantes semetipsos tradideriit impudicit, c. Rur ametia libisus & alibi Paulus impudicitia impietatis poenam esse tradit, dini. P 'quia inquit non probauertit Deum habere in notitia,tradi -dit illos Deus in desideria cordis eorum in immunditiam, Ut Roma.r contumelijs afficiant corpora sua in semetipsis, & caetera quae sequuntur. Ac satis coiectari potest Apostolum, quum coram Felice praeside & Drusilla uxore sua, de iustitia, & castitate, &de iudicio futuro dis Iereret adeo ut tremefactus discederet Felix, in eundem modum de castitate disseruisse. SVnt hodie qui virginitare matrimonio aequant, atq; etiacontendunt Christum ac Paulu non aliter laudare & suadere virginitate, quam ut expeditiores simus ad docendum 'Euangeliu & ad obeunda ministeria ecclesiastica. Et proinde tui Christum dixisse, qui se castrauerunt propter Euangeliu &c. nitatis MoNos ut no dicimus virginitate aut alia quampia virtute sua di xl. ac congnitate mereri remissione peccatorii S iustificatione:ita cum V i, patribus es ecclesia sentimus,uirginitatem matrimonio incet etsi no me lentiorem ac longe praestantiorem esse, tametsi scriptura teste reae remistur multos perfectiores fuisse coniuges, ut Abraha, Isaac& Ia siQt ῆ Pec-cob quam plerasque virgines.Sed aliud est personas personis, quam virtute viriliti coparare, Ut superius in Sacramentu M a' me superia' trimoni j docuimus. Deinde ex Christi ac Pauli verbis colligi ornuis, virginitatem donum esse matrimonio excelletius, quod Aliud est& sua eximia praemia habeat, quemadmota habet dc ieiuniu. ,2 hi, Deniq; ex ipso Paulo couincimus,consilium coelibatus, non quem vir, tantum spectare ad primitivam ecclesiam, sed etiam ad praesen tuti copatem . Nec tantum ad eos qui ecclesiarum gubernaculis admo uentur , sed ad omnes Christianos viros pariter ac sceminas. Consitari Idq; no solum propter docendu vel discenduin Euangelium, coelibatus sed quam maxime ut in hac breuiuscula vita expedit1ores si- Perpetuunatis ad seruienda Deo viveti. Q nid enim his verbis apertius, ς', xς, temp iis breue est, reliquum est,V t qui habent V Ore ,tanquam ne clate,
646쪽
non habentes sint,&qui stent,tanquam non gentes,& qi gaudent tanquam no gaudentes,& qui emunt tanquam non possidentes, & qui utuntur hoc mudo tanquam noviantur, praeterit enim figura huius mundi, volo autem ut subdit vos sine solicitudine esse. Qui sine uxore est, solicitus est quae domini sunt,quomodo placeat Deo: qui autem cum uxore est, solicistus est,quae sum mundi,quomodo placeat uxori,& diuisus eli.
Et mulier innupta & virgo cogitat quae domini sunt,ut ut sancta & corpore & spiritu:quae autem nupta est cogitat quς iummudi, quomodo placeat viro .Atq; boc inquit ad utilitatem vestram dico, non v t laqueum v obis inijciam, sed ad id quoahonestum est, & quod facultatem praebeat sine impedimento dominum obsecrandi.Et post pauca, Qui statuit in corde suo
firmus, non habens necesiuitatem, potestatem autem habens suae volutatis, &hoc iudicauit in corde suo seruare virginem
suam, bene facit, & qui matrimonio iungit virginem suam benefacit,& qui non iungit melius facit.Item: Beatior autem erit si sic permanserit secundum meam consilium: puto autem uid coue quod & ego spiritum Dei habeam. Haec ille. Hoc nobis cum iδt RQ ,- adiuersarijs conuenit, Euangelium requirere, ut ii qm no PQi' μφ λψμ' sint estinere potius ducant uxores, ne se libidinibus conspHr' cent, neve sint authores alicuius turpis exempli. De nile qu
coelibatum meditantur, explorare oportere suas vires, &di- uid non ligenter conniti, ut pure vivant. At licere ijs qui ccelibatum zonueniλα maturo consilio spe serrandae continentiae freti voverint , ob obortam aliquam carnis tentiginem spreta priori Proseisione,coniugium sine peccato contrahere,Id vero non conuenit: quemadmodum in secundum praeceptum latius diximus. Hactenus de vi praecepti . .. ia Eccant vero in hoc praeceptum initio, idq; grauissime,
eiu in hoc Dqui adulterium & corpore & animo commutat, hoc est, pr ceptu, L qui alterius thorum violant , liue uterque in conmSIO Ri 'φ' sit siue alter tantum,quem lex vetus morti addic1t sic gratus D id ei, sime David deliquit, grauissime etiam punitus: idq; In liberta e pu suis & v xoribus.Nam & infantem amisit, & videre coactiis est ut b δ Absalom filium decem concubinas ipuus violantem, & σe r vitφxi um eiicere& occidere molientem. Quod futurum ipti
'RN f ithan propheta praedixit. Itidem legis libro Iudicum iri bum Beniamin prope totam a domino deletam fuisse, uod
647쪽
scedissime peccasset in uxorem cuiusda Levitae vi opprcsiam. Quin & Abimelech rex punitus est a Deo, nondum facto Gene.ro
adulterio,tantum quia Abrahae uxorem concupierat.Non leuius peccant, quin interdum grauius,qui stuprum comittunt; stuprum. hoc est,qui virginis pudorem tentant ac corrumpunt,quos itidem lex morti addicit. Fit autem stuprum grauius,si puellam virginem iam alij desponsam quis corruperit, quem lex morti addicit.Si puellam virginem despoderit vir, & inuenerit eam Deut.rraliquis in ciuitate & concubuerit cum ea, ambo educti lapidibus obruentur. Si in agro repererit& apprehendens concubuerit cum ea, ipse morietur solus. Grauius etiam peccant qui raptum comittunt, ob quem legis Sichem filium Emor prin- Raptus.cipis Sichimorum cum patre occilum, ac totam simul urbem euersam esse. Amon quoque quod rapuisset&vi oppressisIet
Thamar sororem suam a fratre suo Absalom inter conuiuandum obtruncatus est.Grauissime vero in hoc praeceptum com Leuit. Is mittunt,qui naturae ius violant,non temperantes ab ijs,a quibus abstinendum esse natura iudicat, quos lex etiam mortis reos facit. Omnis, inquit, homo ad proximam sanguinis sui Leuiti.zo non accedet, ut revelet turpitudinem eius. Item qui dormierit Ibidem. cum nouerca sua & reuelauerit ignominiam patris sui morte moriantur ambo.Item si quis dormierit cum nuru sua uterque moriatur. Paulus apostolus virum Corinthium qui nouer. DCorint dicam suam duxerat tradidit sathanae vexandum in interitum carnis. Et grauiter corripit Corinthios quod inter eos talis
omnino audiretur fornicatio,qualis nec inter Getes, ut uxore
patris sui quis habeat . Est & incestus spiritualis, vel uti, cum Incest' spiquis virginem Christo desponsata & perpetua castitatem pro xxxv i 'fessam violat. Quemadmodu& adulterium spiritale est quod Adulteriis etsi in omni quidem crimine committatur, peculiarius tamen spirituale. in Apostasia, cum quis a cultu veri Dei recedit ad cultum daea Apostasi .
moniorum, de quo passim in prophetis, quod ad primu praeceptum proprie pertinet. Deinde etiam peccant in hoc praeceptum,qui quomodolibet fornicantur,etsi mulier neque coniunx neque proxima, neque V irFO sit, quod S lex vetus dicat, No erit meretrix de filiabus Israel,nec scortator de fili js Israel. Omnium vero grauissime delinquut qui peccatum contra naturam quod piae aures abhorrent) committant Ob quodpΟ- turan iissimu Sodo 'a & Gomorra, cum reliquis tribus ciuitatibus Gene .i o
648쪽
Matth. igne& sulphure funditus euersae ac consumptae sunt. Id quod patres recte mutum appellarunt, vel ob id, quod de eo sobrie ad promiscuam plebem loquendum sit, ne innocentes animi offendantur. De quo peccato habes Exod.xxij. Levitici xviij.&xx.& Romanorum primo. Hactenus de committentibus crassam illam Moechiam & Fornicationem.
Quin etiam secundum Christi doctrinam non tantii iiij
in hoc prcceptum impingunt,qui vel animo impudico sunt,ac internis cocupiscenti js utuntur&aestuat, sed & qui matrimonio abutuntur in venerem impetuosam ac illicitam cum coniuge ruentes. Item qui coniugem repudiat, Matth. v.Qui debitam beneuolentiam denegant j. Corinth. vij.Qui uxorem despiciunt,aut non ex animo diligunt, Ephesior.v. Qui contra coniugem amarulenti sunt Colosi iij. Deinde qui impudicis verbis seu cantilenis libidinem nutriunt. Galat. v. Corrumpunt enim bonos mores colloquia praua. Corinth.xv.Qui conspectu,tactu,ac osculis se contaminant, Matth.v.Osculum enim mulieris, quoddam pignus est veneris. per olcula etiam amantium spiritus inter sese transfunduntur. Quo fit ut qui aliorum amori se exponit aliorumque amoris pignora accipere gaudet,adulterio occasionem struat moliaturq;. Quamobrem quis non videt consuetudinem ii
iam plane nefariam ac damnabilem esse, qua alicubi in unum eundemque lectum masculi &foeminae innuptae nuptaeque se recipiunt,quod&ibidem apud magnates, non tantum non turpe putatur, sed laudi etiam ducitur. Sed mira quadam caecitate qua diabolus eorum animos perstringit.Nam si oculo auertere iubemur ne alterius coniugem inspiciamus: Item si recte sentijt Hieronymus puellam virginem sic educatam,ut ne quidem cum mulieribus lavet, neve ad nuptias etiam cum matre pergat,Quis neget hunc abusum,ipsissimam esse pudicitiae prostitutionem utcunq; offundantur excusationum s mi in peccatist Nam ut asserat iiij,se inhoneste quid neq; age-xe,neq; loqui,fieri tamen non potest, quin caro tentigine&pruritu concitata nescio quid suadeat. Ne quid interim grauius dicamus,profecto verum est quod ille ait;Cum proximat stipula,incedit ignem, ut merito de tam crassissimo vitio gloriari desinant,qui prae alijs honestatis gloriam sibi vendi cant. Praeterea ab huius imis censura immune. non sunt,qui crapu-
649쪽
Ia & ebrietate,desidia otio, ac somno luxuriae fiammas concitant.Nolite inquit Apostolus inebriari vino in quo est luxuria. Et Prouerbiorum xx.Luxuriosa res vinum, & tumultuosa ebrietas.quicunq; his delectatur no erit sapiens. Notus est versiculus,Venter vino aestuans facile despumat in libidinem. Breuiter omnes in hoc praeceptum peccant, vel qui domu,copiam, locu,tempus,auxilium comodant ad libidinis operam, quod omniti turpissime faciut lenones,v et qui ullam occasionem unde excitari libido potest, vel praestant vel non vitant.
Post corpus seu vitam,&vxorem quae corporis &vitae ordini,
pars est externa quoque bona, sine quibus non vivitur, ratio. inter chara habemus. Iure itaq; ,quod de no furando est, superiora praecepta consequitur.In quo quidem praecepto uti in caeteris a parte totu intelligimus: ut furti nomine, omnem i 'iniustam usurpationem, affectatione & cupiditatem rei alienae accipiamus. Quin Christus docet hoc praecepto, non tan- Aug.quae, tum prohiberi omnem auaritiam, fraudem, &impostura sed stonum in& e regione requiri summam animi synceritatem ac simplici- 'δ tatem,deinde etiam benignitatem ac liberalitatem erga pro ximum egentem. Siquidem eo loco ubi decalogum interprς' V , hineetatur ac dec5summata iustitia praecipit,docet in omni actio- pti. ne,quae nobis cum proximo est,hane regulam ad unguem ut Matth.6 aiunt tenedam,ut omnia sic faciamus alteri quemadmodum velimus ut vicissim nobis ab altero fiat: quae regula veluti Lydius quidam lapis est,ad quam conscientia nostra applicata fa Regula melle dij udicauerit, num huius praecepti rea sit. uangelica.
Vrsus cum praecipit, ut omni petenti demus ,& volen- Facultatutem a nobis mutuare, ne aversemur, beneficentiam,& nostrarum
eleemosynam in pauperes a nobis requirit, subindi h Elys,
externa bona sic esse nostra , ut tamen eorum partem egentes vendieat
sibi vendicent, quod &superius docuimus quo minus absur Quomodo dum tibi videtur quod Sapiens Prouerb. vj. dixit: Non est MNelligeri grandis culpa cum quis furatus fuerit. Loquitur enim de homi r ne quem ineuitabilis vitae necessitas ad DIandu impellit, quae tu eleuat. plane vel minuit, vel tollit culpam quandoquide mox subdit: Prou er. o
650쪽
Furatur ut esurientem impleat vetrem. Quanquam etia quod Salomon dicit furti culpam non esse grandem adulterij criminis omnium grauissimi respectu,cuius comparatione furtum ex necessitate commissum longe minoris culpae est dictu esse Furtu gr a- v idetur. Alioqui furtum etiam quod ad se attinet crimen graue Pςcς ' uissimum ii tamen vel manuit labore vel alia quacunq; ratio-
ne fames pelli possit. Caeterdiu quod Exodi iij. cap. DOnunus moti per Moysem Hebraeis mandasse legitur, ut acciperent ab Ae-πod .lib-2 gypt ijs vasa aurea & argentea,&vestes pretiosas, utq; depraedarentur seu spoliarent Aegyptu,nihil habet cum hoc praecepto comune. Nec illi Deo obteperantes furtum c5miserunt, sed Deo iubente impleuerunt mysteriti. Mandatum Dei erat, Pisi *3 cuilis est terra & plenitudo eius,de quo iudicandu non fuerat, sed obedientia tantum praestanda. Ille enim noui t quam iuste mandauerit:adseritu autem pertinet obedienter facere,quod ille mandauit qui cum a priuata cupiditate mente delecatam habet,ac D ei iussione insequitur,peccare omnino no potest. Vis Pr.ece Sed ut ad vim praecepti reuertamur,ea in primis in hoc lita est, ut ab omni fraudulenta usurpatione rei alienae penitus absti-QVi p*ς neamus. Impingunt ergo in primis in hoc prςceptum qui rem ς m hQς alienam fraudulenter c5trectantinuito domino.Videte inm robia 1. quit Tobias) ne forte furtivus sit hcedus, reddite eum domi
nis suis quia no licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contin ere. Iam etsi olim tale crimen lege Molaica non plecteretur morte,ut videre est Exodi cap.xx. Nihilo secius tamen noAn peccet iniuste agunt magistratus, qui insequentes praesentes leges &m gisty ς' patriae ii res fures suspendunt.N eq; enim lex t udicialis S po ino,ita tu litia Moysi ingentes etiari an stata est,segdocet Euangeliiim
dicant- praesentibus magistratibus obediendu esse.Quibus etiam po- Politia testatem legum condendam praebet,ac v t in sontes ac pacis &ω0yβ ηψ eommunis societatis perturbatores seuere animaduertant, udiiser H permittit.Sed tamen viderint magistratus, ne sint appetentes Roma. II sanguinis, neq; acceptores perio natu, neve furculum qui vel M tib M ob oecessitate quid modicum furatus est. spem ecia Dugis me-yiqi lioris vitae promittentem,temcre furcae addicant,pubsicos auraibu, ' tem homic1das, adulteros, raptores, latrones ac pauperii dire Leuit.IV ptores liberos abire permittant. Non conlideres, inquit lex, personam pauperis,nec honores vultum potentis iuste iudica proximo tuo.Item Deuter On.j. duod iustum est iudicate siue