장음표시 사용
91쪽
Num.I6 absorpti,quemadmota qui circa Cliore Dathan, & Abiroin Qui autem scindunt & separat unitatem ecclesiae,eande quam. Ree.14 Hieroboam poenam percipiunt a Deo .Haec ille. Cui reliqui 3 sancti patres uno ore omnes aflentiuntur ac subscribunt. In primis autem Tertullianus lib.de praescrip. haereticorum, ubi docet episcopum principalem in unaquaque ecclesia habuisse authorem vel apostolum, a quo ius & potestatem sa-- - - cerdotij acceperit.Itidem Cyprianus passim:ex professo vero
I.ι id in Epistola ad Antonianum, Eos docet esse schisinaticos,qui
st praepositoi constituunt line vil ordinationis lege,qui,ne mine episcopatum dante,episcopi sibi nomen assumunt. Cui Hierony- Hieronymu accedit: Sine chrismate inquit & episcopi tuta v - sione,neque presbyter neque diaconus ius habet baptizandi. . Deniq; vi csteros ille mus,diuus Augustinus clara voce Pro-μμεμ ' niuitiat,eos extra ecclesia esse, q ii relicto Episcopo Dei in
cedanea ordinatione praesidente, aut sibimetipsis, aqt semet ipso. constituunt praepositos,primates,& episcopos. - --Bi in primis eos perstringit, qui etsi ecclesiae ordinaria hibhi π I potestatem verbis ornent,tamen re ipsa confundiit, si testate pro V serentes apud ecclesia, oeeitate pro V serpntes apud ecclesia, hoc est, promiscuit populum,iu suo arbi' esse constituendi ministros, modo hi qui titulum habent ordi mi' i nariae potestatis,dare nolint Interpret laturq; ecclesiam eam, Q onsti' quae habet purii vprbum Dei absque omni alia not*.Ordina- tuendi. rios gute tum nolle d re dicunt, quu no st tim tant,quos ipsi petunt homines reprobos circa fide, quo hoc contendunt,ut plebs aliqua male persuasa,se tantu purum Dei verbum habere,contemnat ecclesiinica ordin tione,& ministros legitime constitutos pro seo arbitratu reiiciat, & sibimet ipsi costituat gistroi prurientes auribus,& huc Iorquent scripturas,afierentes illud: Cauetea pseudoprophetis, Et illud: Oves meae vocem me audiunt Et hoc I Si quis aliud Euangeliu praedicauerit,praeterquam quod praedicatu est vobis, anathema sit Imo non tantu scriptur/s torquent,std patres citant,in primis Cypriannm,quasi is plebi potestate secerit interprotandi scriptur si destituendi ac costituendi pro suo arbitratu minis ros quum tamen Cyprianus in eo quem cit ulmus loco,&Obsectio, uersam sententia acerrime tueatur Adserunt ergo, quod Cypri nus habet epistol.iiij.ubi ait: Propter quod plebs obii quens praeceptis domimcisi& Deu metuemia pecc/tore
92쪽
posito separare se debet,nec se ad sacrilegi facerdotis sacrifi-- iamiscere,quum ipsa maxime habeat potestatem, vel eligendi dignos sacerdotes, vel indignos recusandi. Sed ipsi videre Diluum non volunt hanc epistolam de haeretiarchis Martiale&BH- i, liti scriptam esse:& in hoc scriptam esse,ut doceat,plena diligentia & exploratione syncera, oportere ad sacerdotium deligi eos,quos Deo constet fore acceptos, non tantum sustra- gio plebis quamuis&plebem adhiberic5 uenerit,ut praesen- te plebe,vel detegantur malorum crimina, vel bonorum merita sed legitima & iusta ordinatione accedente,nimirum a 'cerdotali authoritate:alioqui competet in plebem, quod peroseam Dominus dixit,Sibimet regem constituerunt, & non Osee per me.propterea v tibi subdit Cyprianus de traditione diuina,& apostolica obseruatione seruandum est & tenendum, ut ad ordinationes rite celebrandas,ad eam plebem, cui praepositiis ordinatur,episcopi eiusdem prouinciae proximi quiq; conueniant, & episcopus eligatur plebe praesente. Et post Mam Σεi pauea:Quamuis Domini voce praedictum iit,deficiente mun- Marci Isodo,bona quoq; descere,mala vero ac aduersa proficere. Non tamen,quauis nouissimis temporibus in ecclesia Dei, aut euangelicus vigor cecidit,aut Christianae virtutis & fidei to- bur elanguit,ut no sit portio sacerdotum quae minime ad has t: rerum ruinas & fidei naufragia succumbat : sed fortis & stabit lis,honorem diuinae maiestatis, & sacerdotalem dignitatem plena timoris obseruatione tueatur. Aperte ergo Cyprianus, dissinit aliud esse eligere,ac nominare hominem,qui incipiat: esse pastor aut episcopus,quod permissum est plebi:aliud coni, stituere pastorem, quod proprium est Apostolorsi ,&eorum i qui ipsis succedunt. Vt enim scriptura habet,Apostoli consti- Acto.t i . tuerunt diaconos,presbyteros,ac episcopos per loca, & ciui- Tita rates.Denique aliud esse,instituere sacerdotium,seu episcopa
i lem potestatem,quod proprium est Christi. Vod autem Cyprianus ait, licere plebi separare se a pre
i catore & facrilego sacerdote:vel intelligendum est de L. qui extra legitimam ordinatione ecclesia exiens, ii cathedram occupat:vel si malis generatim intelligere,cogno , stes aliud esse,vitare personam viiijs corruptam,maxime cum, ecclesiae legitimo iudicio a consortis resecta sit: aliud vero, separare se a cathedra:hoc est,aliud esse,contenere corruptam
93쪽
4 IN sYMBOLVM APOSTOLO RV MSacerdota vitam hominis in cathedra sedentis:altu contemnere sacer ii PQ ς dotalem potestatem: nam & haec in malis episcopis honorani': d' da est, non vita. Hanc fuisse Cypriani sententiam, ipse ubi- noranda. que testatur & exemplo declarat. Nam &ipse ut beatus in- Au gustι- quit Augustinus cum auaris& rapacibus, non solum laicis ημ- & clericis,sed & episcopis,atque pontificibus,panem Domini manducabat,& calicem bibebat, nec tamen terrebatur vereui praefe- bo Apostoli iubentis non commiscere illis, nec cibum sumerius est ma re:sufficiebat enim illi a talibus corde seiungi, vita & mori- iv. Pδῆς bus distingui, qui non poterat ab eis corporaliter separari.
ωδ h δ' QDie ex vita scelerata pastoris scandalizetur, nons aret se ob id i pastorali potestate, non constituat sibi proprio arbitratu parochum,sed expectet ecclesiae iudicium,quae seruata lege Euangelii, debet tollere malos ac contumaces a communione. Interea autem sequatur plebs Euangelij pra Matth-M ceptum: Quaecunque dixerint vobis, facite, secundum opera
Plebi non T Am quod de puro verbo adserunt, non est audienda plebs, est defexς- Vindicans sibi censuram & authoritatem de puritate Verdum iμψ, bi eognostendi. Nam si quibuslibet licebit de puritate scriritate' d ptiirae & doctrinae pronuntiare,tot erunt ecclesiae, quot suntorinae. haereticorum capita. Quis enim ignorat omnes schismaticos superbia inflatos, aut miserabili caecitate deceptos, dicere,se tenere scripturas,& recte sentire de domino nostro Iesu Christo, nomen Christianum fortiter iactantesὶ Neque enim sibi Hierony- blandiantur ut inquit Hieronymus si de scripturarum capi muβ. tulis videantur sibi affirmare quod dicunt. Nam & diabolus Matth. de scripturis nonnulla est loquutus,& scripturae non in legendo sed in intelligendo consistunt. Alioquin ut subdit si Et
ram sequimur,possumus & nos quoque nouum vobis dogma componere, ut afferamus in ecclesiam non recipiendos, qui& calceati sunt & duas tunicas habent,ex cap.ix.Lucae detorto.sed puritas doctrinae expendenda est,non secundum tradiis Universa. tionem praesentis aut huius vel illius particularis ecclesiae, iis M pere huius vel illius interpretis sed secundum traditionem ab ini Pςxμδ ix tio 2 temporibus apostolorum concordi patrum sententia additi0 ςςςἰς deductam. Non enim ideo quia Cyprianus aut Hieronynuis aut Augustinus ita docuit, sed quia ecclesia Christi ab initio secundum successionem,serie ad haec usq; tempora deducta,
94쪽
ducta,ex scripturis sic credidit,tenuit, docuit,& praedicauit, idem credendum ac docendum est. V are nemo nobis opponat ecclesiam praesentem in sin- obieelio. gulis membris posse tallt,aut ecclesiae praesenti non licere nouos fidei articulos condere. Neque enim hoc di-Dilutio. cimus,ecclesiam praesentem pro arbitratu suo posse diffinire distatuere de fidei articulis, sed doctrinam ecclesiae dicimus eam quae spiritu Dei ab Apostolis in nos usq; ,concors deriuata est. Innititur ergo praesens ecclesia antiquae fidei, anti Cu in ecis Quis scripturis ac traditionib.veteris ecclesiae apostolicae.eui 'IJβδnaec ecclesia per fidei spiritum copulatur, quo recu 'SI ergo quemadmodum Irenaeus lib.iij cap.iiij.pulcher- tendum.
rime dixit de aliqua quaestione disputatio est, oportet ad antiquissimas recurrere ecclesias, in quibus conuersati sunt Apostoli,&ab eis de praeposita quaestione sumere quod certum est. Quid autem si neque Apostoli quidem scripturas
reliquissent nobisZnonne oportebitordinem sequi traditio nis, quem tradiderunt his quibus committebant ecclesias, cui& barbari assenserunt,atramento scriptam habentes per 2. Cor.3 spiritum in cordibus suis salutemZHaec ille. Proindeque Paulus dixisse videtur, Si quis euangelizaverit vobis praeter id Galat.r. quod accepistis nimirum traditione,non scriptura. I Renaeo consentit Augustinus contra Manichaeos: Palam Aug. conis inquit)est,quod in re dubia ad fidem ac certitudinem v a..tra Manialeat authoritas ecclesiae, quae ab ipsius fundatissimis Apo-ςh- ς- stolorii sedibus, v sque in hodiernum diem durans succedentium sibi tot episcoporum serie,& tot populorum consensiO- ne firmatur. Iam si inspicientes veteris ecclesiae traditionem Praense dc antiquissimorum patrum volumina,plane videmus veteris clesia cre- ecclesiae doctrinam pror1us cum doctrina ecclesiae praesentis dii tam conuenire,& in hisce quae fidei sunt faciem& statum ecclesiae praesentis, esse antiquo statui consentaneum, & ecclesiam Christianam in praesentiarum credere & obseritare,quemad modum credidit S obseruauit ecclesia, quae fuit,quum Ber- nardus ageret in humanis: Et ecclesiam eam,quae aetate Ber- nardi fuit,in eisdem fidei rebus ita credere & docere, quemadmodum tota ecclesia Christiana , quae Bernardum sexcentis& multo pluribus annis antecessit,quae & baptizabat infin- res,dc pro destinctis orabat,& ieiunia commendabat,& vota
95쪽
obseruabat, & sanctorum intercessiones non respuebat, ac alia quae nunc in contentionem vocantur, tradebat. Insaniamus profecto,si concordi & vetustissima ecclesiae traditione relictainchismaticis assentiamur.
ET ut nunc occurrat aliquid, quod vel aperto scripturae
testimonio et synodoru generalium authoritateaperte decisum non sit,sed inter dubia computetur, sua cen- Ecclesis cς sura & authoritas etiam praesenti ecclesiae subtraheda non est. h, dubii,. ad quam Christus vltimum iudiciu retulit . Praeterea praesens Maiiii. 18- eccIesia potestatem habet instituendi ordinationes & ritus eocletiasticos ad sidem charitatemque aedificandam alendamq;: Finis cere quarum finis quum huc tendat,ut in ecclesia omnia secudum moni xv- alui Pauli praeseriptum ordine ac decenter gerantur,ut sinti. r.r1. pqdagogia,ad secretioramysteria capessei,da,& sacra reuer s. r. I . tius tractanda,ut sint imagines pietatis & fidei in oculos Maures influentes,ut sint fulcimenta virtutis,& stimuli quidam nos admonentes,quid,aquo,quo tempore,quove pacto suscipi,agi,tractaris in toto isto ordineconueniat,omnino contemnendae non sunt. Quae tamen ab ecclesia sic instituuntur, non ut charitati modo abiit stadalum interdum cedere non debeant, sed potius ut fidem & charitatem prouehant,quales sunt ieiunioru,seriam, ac alij innumeri pii ritus,qui huc spe ctant,ut expeditiores simus ad audiendu verbii Dei, sacrameta participandii,& seruiendii deo viventi:& proinde non tanciremo tum utiles, sed & necessariae sunt in praesenti ecclesia,quae mulnia: eccle tos carnales coplectitur,quila manuductione opus est.Quaret spernis & xcijcit,aut ut mera figmenta hominum irri-Paut, es det,aut a Deo Veritas esse dicit,is cum deo & discipulo eius
remonias Paulo pugnat. Nam ut caetera sileamus,prior ad Corinthios astruita epistola satis ostedit,quam fuerit diuus Paulus in ritibus istis 'Cur' δ' pras ordinandis,atq; adeo obseruandis solicitus,ut pronutiarit reijciendos secus sentientes.Si quis inquit vult cotentio sus esse nos tale cometudine non habemus,nec ecclesia Dei.
vilest tu, H, Eniq; Vx praesens ecclesia non sit eiusdem illuminatio eeetesiae in i inis & reuelationis,cuius illa fuit,quae sub apostolis,dceruendis Q statim post apostolos erat, quod ad docenda ac tra- mysterila denda Christianae fidei mysteria atq; doctrinas attinet, quodentia siti. apostoli ac ipmru proximi successores,ecclesiae primitiuae co- eruditio. lunae,arctius testimonium de his,quae viderant,perhibere poterant,
96쪽
terant,qui & ipsuna Christum, illiusq; operavitarunt,& doctrina ex sacratissimo ipsius ore perceperiit, manifestationes
diuini spiritus in signis & prodigijs assequuti sunt, quibus &ipse Christus post resurrectione aperuit sensus,ut intellige- Lucaeret scripturas prophetarum.Presens tamen ecclesia eandeau Px 'Rx thoritatem habet,quam illa primitiva, quod ad claues eccle- etauia adsiae traditas attinet quae nihil aliud sint quam po testas eccle- thoritas. siastica in docedo verbo det,in sacrametis, caeteriss mysterijs Ci-ς. si a Christi dispensandis,in remittendis ac retinendis peccatis,in
excomunicando ac reconciliando criminosos ac cotumaces,
ac alijs eiusdem generis,de quibus suo loco latius dicemus.
IAM nomine offendet,quod singulae ecclesiae suos interdum Div xsta
ritus non admodum consentientes habeant. Haec enim di- rium rituauersitas, fidei ac charitatis communionem non dissoluit, non soIuit praesertim quum idem finis sit,& idem scopus,quem singuli in s ibolici his rebus ut diximus intedunt:multominus,quod patres in- ς. RM . terdum diuersa tradere videntur.Nam quod extra eos articu- August. los,quos ecclesia, catholica traditione dissiniuit cui illi selentes nunquam repugnarui sabia fidei compage,& spiritu charitatis,interdum dissonet, non dicimus absurdu,quod in his non immobili sentetia dissiniendo locuti sint. Comperta est enim pietas fidei in eis non vacillare,quonia omnia in uniatate ecclesiae usq; in vitae finem manentes, ad fidei aedificationem, & ecclesiae concordiam alendam dixerunt.
Ex quibus omnibus manifestu evadit,ecclesia Dei,quod Munus
ad exteriorem colligantiam & communionem attinet, s in finem seculi habituram permixtos bonos & malos,etiam secudum rationem membrorum. Deinde, quod ob malos mores vel praesidetium in ecclesia, vel membrorum,ab ecclesiae unione recedendum non sit,sed semper ecclesiae au- . thoritas quaereda,ne perpetuo vel ob malos mores praesidentium,vel ecclesiae membrorum, etsi mortuorum, haereamus, num in corpore verae ecclesiae simus,nec ne.Denique ad quam regulam scripturae interpretatio & dubiarum rerum,quae in ecclesia occurrunt,determinatio exigenda sit. Nierim tamen, quod 3c supra diximus,non inficiamur,ad In ecclesin
Ecclesiam strictius acceptam,quatenus scilicet ij in Eceleia lixi'ς ς' ita esse dicuntur,ex quibus Ciuitas dei constat alum vitae, tae 'spiritualisparticipes,dc sibi mutuo in spiritu charitatis cohae nati,
97쪽
38 1N sYMBOLvM Apos TOLORVM rentes pertinere,ad quem modum Ecclesia est corpus Christi mysticum,seu congregatio fidelium,in unitate fidei & chari Ephe.I . ritatis vinculo sub uno capite Christo militantium,ipsiq; c CQiQβ ι-ὼ piti ex quo totum corpus per nexus coniunctionesi submi- Aeetesii nistratum & constructum crescit in augmentum dei per vi- cur sancta uam fidem & charitatem cohaerentium.Quam hic symbolum dicatur. appellat sanctam,id est, mundam ac pura, luanquam S sancta LVς δ' recte dicatur, quod sit deo consecrata:sicut sanctu domino dicitur,quod est illi sacrii. Deniq; quod ad eam ratione,qua sanctum inuiolatu appellamus,ecclesia omnino inuiolabilis est. Matth Io. fiuidata supra firmam petra, id est Cliristum,adeo ut ne portα quidem inferorum aduersus eam praeualere possint.Talem ecclesiam constante tantu ex mebris participib. vitae spiritualis& occulta quadam connexione in spiritu charitatis cohaerentibus, apostolus Paulus describit Ephesu. Christus i quit dilexit ecclesiam,&seipsum tradidit pro ea,vt illam sankficaret,mudans eam lauacro vitae, ut exhiberet ipsesbi gloriosam ecclesiam non habetem maculam aut rugam, aut aliquid huiusmodi: sed ut sit sancta & immaculata,nutritq; & fouet eam,quia membra sumus corporis eius,& de ossibus eius. Symb. Co TEc praetermittedum censemus,quod missae symbolumst ni- l ut quae vera sit ecclesia, manifestius reddat unam se Unit . ac 'i ctam dieit:nam ecclesiae catholicae nihil ita peculiarzmutua ecta est,quana unitas:proindeq; inter alias notas qua viva men clesiae par bra ccclesiae dinoscuntur, haec est,quod supportant inuicem licularis . in charitate,solicita seruare unitatem spiritus in vinculo pacis.Vnum inquit Apostolus corpus&vnus spiritus,sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae,unus dominus,una si-des,unum baptisma,unus deus &pater omnium,qui est super omnes & per omnia & in omnibus nobis. Vocati ergo sumus in unitatem spiritus,ut veritatem facientes,in charitate cro stamus in illo per omnia, qui est caput , Christus,ex quo totum corpus compactum & connexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis facit in aedifica-r. Cor. 22. tionem sui in charitate. Et alibi:Sicut enim in uno corpore multa membra habemus,omnia autem membra non eundem actum habet.: ita multi unum corpus sumus in Christo singuli autem alter alterius membra:habentes autem donationea
98쪽
secundum gratiam, quae data est nobis, disserentes, Sc caetera quae sequuntur. Haec in Canticis describitur in hunc modum: Vna est columba mea, perfecta mea, v na est matri suae, electa genitrici suae Haec est tunica illa inconsutilis,desuper conteπ- Ioana
ta per totum,quae scissa non fuit, de qua Christus dixit apud
Ioannem: Et erit unum ouile& unus pastor. IoanaoHAec describitur hortus coci usus,soror mea sponsa, ns Augustido
signatus,puteus aquae vivae,paradisus cum fructu pomo baptis.c
rum.Quod intelligereno audet Augustinus nisi in sanctis & iustis, non auaris, fraudatoribus, rapacibus,ebrioli & Canta inuidis,quibus baptismu habuisse cum iustis comune est, cum Ephe.rquibus no habent communem charitate.Numerus ergo iustorum,qui secundu propositum vocati sunt, de quibus dictu est: Nouit dominus qui sint eius: ipse est hortus coclusus, fons si- torum tres natu , puxeu aquae vivae, paradisus cum fructu pomorii. Ex gradus. oc numero ut subdit Augustinus quida spiritaliter vivunt, i x di supereminente viam charitatis ingrediutur,& cum praeoccupatum homine in aliquo delicto intendut,instruut in spiritu lenitatis, ne& ipsi tententur. Et cu forte ipsi praeoccupantur,reprimitur in eis aliquantulu,no autem extinguitur cha
ritatis affectus: rursusq; resurges & inardesces pristino cursui restituitur. Norunt enim dicere, Dormitauit anima mea prae P riptaedio:confirma me in verbis tuis. Quida vere adhuc carnales S animales,prouectus suos instanter exercet, & ut cibo spiritualium fiant idonei,sanctorum mysterioru lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus, populari etiam iudicio manifesta sunt, in Dei timore deuitat:& ut minus minusq; in rebus te renis & temporalibus delectetur,vigilantissime satagunt,r
gulam fidei diligenter inquisita firmissime tenent,& ii quid ab
ea deuiant, cito authoritate catholica corriguntur. Ex numero etiam eorum qui nequiter vivunt, aut etiam in haeresibus Titia
vel in gentiliu superstitionibus iacet, nouit dominus qui sunt eius:qui nobis quidem foris esse videntur, Dei aute praescientia intus sunt: ipse enim nouit si co uertantur ad eum & Viv x- h5hibete Quod ergo diximus,sanctam ecclesiam no habere macu maeulam, iam aut ruga, intelligedu est de criminibus lethalibus, quomodo a quibus omnes qui Christiani sumus, &possumus accipiςdu.& debemus abstinere,opitulate spiritu Christi, qui confirma i. Co int.1bit notusq; in finem sine crimine in die aduetus domini nostri icloati εIesu
99쪽
Ecclesia Iesu Christi. A leuioribus aute, quis dicere potest se mundum esseξSed hineuiserius sunt quam maculet facile diluibiles.Aut Augu.Itb- quod dicimus ecclesiam no habere maculam aut rugam, non vetra-- 39-accipiedum est,quasi iam sit tota pulchra, sed quod adsummam puritatem euitatur,& a Deo praeparetur,ut tandem gloriosa appareat.Nunc enim propter quasda i3norantias & infirmitates membrorum suorum habet ecclesia, unde quotidie tota dicat:Dimitte nobis debita nostra. CATHOLICA M. J Ecclesia sancta appellatur catholica, hoc cur catho' est uniuersalis, protendens palmites suos in quaelibet & locaiiς di*δ & tempora, tum praeterita, tum praesentia, tum futura,secundum seriem successionis, nascentium & decedentium continuata sub uno duce inuisibili, Deo,in unitate fidei & religio Ecclesia nis.Proindeq; haec ecclesiano est affixa vili loco,regioni, genno est affi- ti,aut familiae,dicente scriptura: Non est distinctio Iudaei M Viii i0 &Graeci, Non est personarum acceptio apud Deum, sed in Galata; omni gete & loco,qui timet Deum,acceptus est illi. Quicun- Roma-t que ergo ab Ada in praesens usq; tempus fuerunt, ac deinceps δε--λ' usque inconsummatione seculi erunt, de fide in unum Deum& Christum eius quem sancti ab orbe condito in spiritu venHebrae. ii turum de diaboli regnum destructuru nouerunt consentientes,unius eiusdem fidei & spiritus vivificantis signaculo ob signati,de ecclesiae membris sunt, nouerint se mutuo, nec ne. Sufficit enim scire hanc societatem spiritu Christi congluti Matt- vit. natam,in orbe semper fuisse & v sque in consummationem se-ις--. euli laturam. Viderunt sancti ab orbe condito diem Christi,& gavisi sunt. Viderunt autem partim diuino & supercoelesti lumine illustrati, partim diuinis promissionibus innixi, quae Gene-3-ra statim post Adae lapsum ne desperaret homo insonuerut de
semine,quo conterendum foret ierpentis caput, & in quo be- ω nedicerentur omnes gentes.Proindeq; manifestum est,& V Fundum dia teris & Noui testamenti unam eandemq; ecclesiam esse fundatum eccle- tam superfundamentum prophetarum &apostolorum, hoetiae, Chri- est Christum,qui utriusque testamenti finis est,& utriusque post ' puli fundamentum, lapis ille angularis quo uterque populus λψ Ur connectitur. Vocamus ergo ecclesiam catholicam, quod ramos & palmites suos per uniuersam terram extendat. Quem- Ante fine admodum dominus pronutiauit ecclesiam ab Hierusalem in- iaculi prae cipientem crescere,donec perueniat in omnes gentes: Proedicabitur
100쪽
eabitur inquit Euangelium regni in uniuerso orbe in testi- dicabitur
monium omnibus gentibus,& tune veniet consummatio. Et qu gelium
iterum, Oportebat Christu pati, & in nomine eius praedicarim Qin Poenitetitiam&remissionem peccatorum per omnes gentes, Maz1 incipientibus ab Hierusalem. Et alibi: Eritis mihi testes in Hie Lucae Tusalem,in Iudaea & Samaria & usq; ad ultimu terrae: n5 quod necesse sit, ecclesiam in dies maiorem fieri, sed luod quotidie μ' accrescant noui palmites ex gentibus: aut riusus, non quod sit in nulla sit natio, v bi in praesentiarii non vigeat fides,quod pos- maiore fi sibile sit, nonnullas adhuc esse gentes, quibus Euangeliu praedicatum non sit, sed quod finis seculi venturus non sit, donec Euangelium salutis in omnibus gentibus praedicatum fuerit. Ex quibus omnibus est conseques, haereticos insanire, qui asse disti runt totum terrarum orbem apostatasse,& fidem latum apud haere 'itiose remansisse,& a sua parte in quodam terrae angulo stare. apud se ilVr autem symbolum missae addat,apostolicam, superius 'm fidena exposuimus ac docuimus, Spiritum sanctum remitten - Aeethta tem peccata, no alibi residere quam apud ecclesiam apo cur apostostolicam,cui Iesus dixit: Accipite spiritum sanctum: quorum lica dica remiseritis peccata remittuntiareis.Hic enim spiritus copulat 'S sociat omnia ecclesiae membra, non secundum eorporalem δ' μ' congregationem, in unam patriam, prouinciam, regionem, sed seeundum spiritualem copulam, in uno fidei sacramento, Eeelagi in una professione,in uno grege,in uno ouili, sub uno pastO- copula sub
Te iub una cathedra. Vna catheDEnique nosse oportet ex scripturis, duas ecclesias esse: f δ'
unam Dei,alteram diaboli: unam Christi, alteram sathanae: unam piorum,altera malignantiti. Prioris au- dei. altera thor est Deus,& sanctificator spiritus sanctus de qua hic arti- di boli. cuius loquitur . Alterius, diabolus, per apostatatione a Deo. Duae quidem ciuitates, quarum utraque uti corpus quoddam crescit usque ad cosummationem seculi, de quorum ortu, progress iae exitu insigne volumen aedidit A ugustinus,cui nome Augustin. a parte meliori indidit, te Ciuitate Dei. Constat autem eccis de ciuitatam malignantium ex conuenticulis sebismaticorum haeretico Pri Ium, ac aliorum impiorum aduersus ecclesiasticae hierarchiae tranquillitatem conspirantiu : quae licet innumera sint, varijs
titulisse venditantia& inter se contraria,in hoc tamen con-
munt, quod uni ecclesiae catholicae nunquam non insidiantur,ad