장음표시 사용
131쪽
sio, ae proinde minus excedit facultate natura lem ad cisciendum autem assensum supernatu. 'tarem fidei, non solum te' iritui concursus expalle oblecti inteli g bilis, sed etiam luminis supernaturalis concurrentis ex parte potentiae. I
g tur duo similes concursus supernaturales sunt nece sarii, ut ab intellectu creato esse latur viso beatifica. Constinatur; quia intellectus ad Dei visionem non cli csficacior ex parte potentiae, quam voluntas a d eliciendum actum amoris supernaturalis: ad quem actum eliciendum , non solum tequiritur ille concursus ex parte obiecti, qui in voluntate est nec ssarius, sed etiam cone arsus alterius principis es scientis operantis ex parte potentiae ergo idem dicendum est in actu visionis. . Respondent aliqui disparem esse rationem:
nam in voluntate Obicctum non concurrit m
uendo potentiam physice, di in genere causae e scientis,sed solum mouendo illam metaphotic Ein genere causae finalis: quare ad actum superna tu talem eis ciendum praeter concursum obiecti, indiget aliquo alio principio supernaturali,q iod concurrat ex parte solius potentiae. In intellectu autem obiectum supernaturale, aut illitis similitudo concurrit est ective mouendo potentiam: quare praetet hoc principium supernaturale in intellectu non est necessarium aliquod
aliud supernaturale principium, quod ex parte
solius potentiae concurrat.1 s Haec veto responsio refellitur imprimis, quia ad actum fidei super naturalem in intellectu prε- ter principium, quod requiritur ex parte obie .cti, necis latium cst lumen insusum , quod concurrat ex parte potentiae. Secundo, quia si potentia , quae non indiget concursu ciscienti ex parte obiecti, qualis est voluntas ad et sciendum actum supernaturalem , indiget habitu iuiuio
concurrente ex parte potentiae , dicendum ne cessario est, illam etiam potentiam , quae ex sua natura indiget concursu emeienti ex parte ob
tecti, qualis est intellectus, si proportionata ea non sit obiecto, necessatio indigere aliquo di
stincto principio, quod ex parie ipsius potentiae
concurrat. Confirmatur , quia species impressa lex suo genere est imperi ctior. qi iam actus , di
specie, expressa intellectionis. quare non potest lese causa principalis illius t ergo lumen gloriae,q ,od causa est principalis visionis, non est specie, Dei impressa, nam prater speciem imprelissam, aliquod aliud principium esse debet in in tes lectu, quod sit latio principalis agendi. C A p v T IV.
Satisfii argumento , o obiecti
ni . ,, Λ D argumentum autem respondetur; cumuli potentia intellectiva est proportionata
Ohylacto repraesentato, illam cum concursu obiecti posse esseere illius cognitionem r cum auiatem vi ratione potentiae non est proportio-
nata, aliquo alio principio indigere, intellectum
aute in cuiustumque substantiae creatae non esse proportionatum immaterialitati si bilantiae dia
uinae.&ob hanc rationem ind gere principio a. liquo supernaturali , quod ex patre ipsius tantum concurrat, non autem ex parte tibiccti.
Sed contra obijciunt. Vt aliquid sit principium necessarium ad certum at quem effectum, aliqua in essectu dcbet esse ratio formalis, S ab soluta , ob quam ad producendum illum tale principium sit necessarium ; in vis ne autem beatisca nulla est formalis ratio,ob quam, prae inter principum supernaturale, quod concurrit ex parte obiecti,aliquod aliud principium supernatu tale sit necessarium t quicquid enim est in Dei visione reserti potest in intellectum , de
obiectum supernaturale, tanquam in principium adaequatum,& sui sciens ese enim vitalem in-l tes lectionem, libi scienter refertur in intellectu ri esse autem intuitiuam Dei in se ipso, sufficiente et refertur in supernaturale principium, quod mois uel potentiam: ergo dcc. Respondeo nestandol minore: ratio en in ita actus intuiti ui citca diuinam substantiam non refertur tanquam in causam sui scientem in solum cibicctum , sicut nec ratio cognitioni, in intellictum: haec enim ratio, quantumuis simplex consideretur, S in communi essentialiter dependet, non solum ab intellcctu, sed etiam ab obiector intellictio enim essentialiter est alicuius rei intellectae.
Sed contii obiiciunt. Vt diuersa principia lysint necessa laad aliquem e sectum, in illo essed chent diuersae rationes formales, quae diuertis principἹs respondeant, di propter singulas, sinis gula principia requirantur e ergo propter una nitiam rationem intuitionis , quatenus est erga Deum in se ipse, non possunt se nec inaria dcci principia supernaturalia, hi telum scilicet, 'umen inlusum. Anteceden probari videi ut ita cognitiore, in qua sunt duae rationes formales, scilia et ratio cognitionis, quaeretponder potentiae cognositi Lae,& ratio talis cognitionis, quae tespondet obiecto. Respondeo negando primum antecedens:sa pili ime enim plura principia requiruntur ad υ-
num issectum, atque ad unam rationem sorma
lem illius illud enim principium singulis prin-j cipiis es scientibus di here respondcre sirgulas,
ac diuersa, rationes, nullum prorsus habet sundamentum,&in multis inductione constat eseia sum. Nam secundum communem sententiamsi bstantia igni, geniti cssective pendet ab accidentibus tanquam causa minus praecipua , a substantia autem , tanquam a causa principali,
nee tamen in subsantia ignis, possunt diis rationes assignari, quae his duobus principiis respondeant, quandoquidem ipsa peculiaris ratio siti stantiae ignis ab utroque principi ornanare debet. Similiter cum creatura aliqua fit ab agente creato, nulla est ratio, quae sat ab agente creato, quae etiam intrinsece non esticiatur a Deo em cient et . item, cum actus voluntati, stab habitu
naturali, di a polentia, eadem ratio formalis, M
132쪽
Dedisca pendet ab utroque principio. Qiaod e
dii in dicitur habitui relpondere rationem faciliis vatis maioris, per quam fit a potentia, plane rei 3 citur. Nam haec maior facilitas non est aliqua ratio, quae satin effectu, sed modus operandi, qui se tener ex parte potentiae, quae confortata habitu acquisito, fit potentior, ut D. Tho. ait in hoc Atticulo quinto ad primum, ac propterea Ope ratur facilius; nam quo principium effectivum est potentius, eo facit lus operatur. xi In re etiam praetenti simplicissima ratio cognitionis,etiam si incommuni concipiatur, esse
tialiter dependet ab intellectu, & obiecto; non enim esse potest cognitionis ratio, quae non sit tam essentialiter alicuius obiecti, qu m est alicuius principia cognoscentis. Illa etiam differentia visionis, quatenus est circa tale obiectum, nominus est essentialiter alicuius principii rendentis ad obiectum, quam tendentia in obiectum; 2- licuius enim in aliquid tendentia est, ac proinde essentialiter etiam ipsi pendeta duobus principii , sicilicet potentia, de obiecto. Quare ad ipsius productionem, praeter concursum ex parte obiecti, necessarius est influxus ex parte potentiae.
1 Tandem, linecesse esset assignate ineste visionis Dei diuersas rationes, quae respondeam principiis,quae ad visionem concurrant , facile feri post et, nam ratio cognitionis,& intellectio. nis vitalis posset referri in intellectum; ratio autem vilionis Dei magis immaterialis , quam sit substantia creata,&prout abstrahit ab alijs attributis, bc a determinatione circa creaturas, postet
referri in Iumen gloriar. Ratio autem ultimi determinationis , per quam visio est circa Deum, seu ti est,modo quodam creato, & determinato circa obiectum materiale,&sec darium , hoc est circa creaturas, quae sunt virtualiter in Deo, posset referri in concursum speciei obiecti; nam determinatio illa actus circa certum quoddam obiectum materiale sicuti est, semper refertur in illud principium, quod concurrit ex parte Obie. patet in potentia visiva. C A p v et V.
Lumen gloriae es praecipua eaus viseram,
adiuioans concurseum iuuilemvis,gm etiam cum lumine concurrit.
13 Icendum est secundo, cum Beatus produ-AVere Dei visonem, lumen gloriae esse quidem magis praecipuam, non tamen totam agendi rationem, sed praeter principium, quod eum
lumine concurrit ex parte obiecti, innatam etiam activitatem potentiae intellectivae esse agendi rationem distinctam 1 lumine , atque per se ad visionem influere. Sumitur sic propositio
ex S. Thoma Art. s. in corpore, & ad priumunt, ait inini per lumen gloriae crestere virtutem intellectiva in & dati intellectui, ut sit potens ad videndum Deum ea ratione, qua potentia per habitum fit potentior Quae loquendi tatio plane significat, aliquam elie in intellectu
vim, & potentiam, cui superaddatur virtus luminis gloriae. Quare Bannes in hac prima parte quaest. io. Ar. s. in sine ait, visionem beatificam quantum ad substantiam procedere a plincipio intrinseco naturaliter , significat autem procedere ab innata etiam actinitate potentiae intellectivae. Probatur ptimo a simili; nam actus superna. 2 turales in hac vita active procedunt a potentia vitali , ita ut in illa tota operandi ratio, non sit
virtus gratiae, sed praeterea etiam activitas innata potenti ita ut eadem potentia non solu concurrat, tanquam subiectum virtutis supernatu invalis,qua ratione aqua ad calefaciendum con currit,recipiendo tanquam iubiectum calorem, qui est tota agendi ratio;sed etiam concurrat a
contra Luther. hominis voluntatem active cooperari cum gratia.Cuius definitionis sensus non est voluntatem operati saltem , ut subiectum gratiae, hoc enim ne a Lutheranis quidem negabatur, quin potius asserebant, gratiam in v luntate receptam,sine alio activo principio, efficere
consensium pium.Sensus igitur illius definitionis est, non solum gratiam, sed ipsam quoque potentiae vim activam influere in genere cauli e scientis. Id vero docuerat etiam S. Augustitius li. 2. de aspeccatorum meritis cap. . ubi cum dixisset, iustitiam esse a Deo petendam verbis illis; Da quodisia quae saepe I S. Augustino in eo capite repetuntur subiungit ; Nec ideo tamen in hac re solι ωu agendam est ri non siilbinferatur adnuendo no-sra etiam V acta voluntatini a tutor enim noster Dein dicitur , nec adivum potest . . qui aliquid stonre conatur. Et in Psalm. 8. circa illa vertar
adiuva nos Deinsalutam noster. m adiuuari, in. quit, nox vult, nec ingratin est gratia, nec tota bis rum arbιtriam ui enim adiuuatur, etiamper se ipsum aliquid agit. Si autem voluntas in operibus iupernaturalibus, non QIum per gratiam, sed etiam per se ipsim cum gratia aliquid agit, mani- feliρ infertur in visione beatifica intellectum etiam per te ipsum, non autem per solum gloriae lumen, active insuere , ut patet a paritate rationis.
Secundo, priori ratio est,quia actus vitalis asellentialiter constituitur in ratione vitalis per dependentiam a principio vitali, per quod scilicet substantia vivem 1 in ipsa moueatur lumen autem insulum, eo ipso non est potentia vitalis, quod ab exit inseco insusum est: quare esse non potest sussciens principium, ut per dependentia
ab ipso eonstituatur aliquis actus in ratione vi talis.Nec tamen propterea dicendum est, actum visionis beatificae lecundum substantiam este naturalem, quod significat Dominicus Bannes loco citato, ubi, Visia bearisca, incrair, quantum ad
Abstantiam, procedit a principio intrinseco narura istiter,ct habet aliquid admixtum naryale. Et ha
133쪽
rum. sciliceis, antiam actis.Quae sententi, vera esse non potest, nam in visione beatisca substantia illiu est A essentia, esse intuitionem,& uisionem Ddi in se ipso, sicuti est, & feeundum hane rationem, qua est viso Dei in se ipso, est supernaturalis ergo secundum substantiam,& esenti, intrinsecam viso beati sua dicenda est superna istut alis. Fortasse Hannes solu nsignificat visonem beatificam esse naturalem secundum substantiam obiecti materialis, iuxta ea, quae docet secunda secundae quaest. I . attic. a. in fine, ubi ait, hoc modo esse intelligendam sententiam S. Thomae,& aliorum, cum dicunt huiusmodi actus esse naturales, q tantum ad substantiam : stamen hoc sensu loquitur, non recte disserentiam constituit inter habitiam,&aeium dum ait, habitum infusum csse supernaturalem , actum autem habere aliquid admixtum naturale, scilicet substantiam actus:eadem enim est substantia obiecti habitus,& actus supernaturalis,& sicut sub. stantia ibiecti supernaturalis potest intelligi,
aut amari per actum naturalem, ita etiam potest per habitum naturalem. Igitur tam habitus, qua actus sunt naturales quantum ad substantiam
materialis subiecti : aut igitur differentia salsa est, aut falsa est illa proposito: risto beat ca h
Docet quidem s Thomas I. .quaest. Ilo. articis.&2.2 quaest. ITI.artic. a. ad s. huiusmodi actus virtutum esse naturales , quantum ad subis
stantiam, intelligit tamen solum ex parte materialis obiecti, ut explicat Bannes loco citato. Id tamen S.Thomas non diceret de visione beatifica quandoquidem de actu prophetidi asserit ibidem esse supernaturalem,etiam quantum ad substantiam constat autem visionem beatificam censendam esse magis supernaturalemi quandoquidem per illam aliqua cernuntur , quae ne
quoad substantiam quidem materialis obiecti possent cognosci per naturam. Ex dictis constat tria esse principia particularia re ipsa Siuersa, quae active ii suunt in vis anem beatificam Illa autem sunt, potentia vitalis intellectiva, lumen gloriae, & Deus concurrens ex parte obiecti, & praeterea etiam idem Deus,
quod tanqiam agens uniuersale supernaturale
eum tribus principiis explicatis achiuὸ concurrit ad visionem beatificam. Nam potentia intellectiva,& lumen gloria, quae sunt principia creata, non possunt influere sine Dei concursu , iniquantum est agens uniuersale etiam supernatule: huiusmodi enim influxus debitus est lumini gloriae,quod est agens magis praecipuum,quam potentia intellectualis. C Λ p v T v I.
risi beatifica a quo habeas mo
is ST uero disscultas, an visio beatisca ha Ebeat vitalitatem suam a lumine gloriae i an
vest , potentia intellectiva Dicendum est, ratia quam , principio esse iente procedere quidem
rationem vitalis, quae est in visione beatifica, ab omnibus tribus illis principiis; tamen tanquam
a principio specis ante , per habitudinem ad
quod constituitur in ratione vitalitatis , solum esse ab intellectu, di substantia creata. Prior pars est manifesta,quia in visione beatisca ratio vitalis operationis non differt ab ipsius substantia
tanquam res diuersa ex natura rei: quare proce
dete debet ab omnibus illis principiis, a quibus
substantia & entitas talis sormae producitur Quod tamen tanquam principio essciente, Aespeciscante rationem vitalis operationis visio beatifica solum procedat I substantia, & intellectu creato, probatur. Quia operationem esse vitalem nihil est aliud. quam esse operationem, per quam substantia vivens ab intrinseco se timmouet: ubstantia autem creata non dicitur mouere se ipsam ab intrinseco per lumen extrinsecus insusum, sed per potentiam, quam habet λle ipsa: ergo principium,a quo speciscatur operatio vitalis, in quantum est vitalis, solum est substantia creata,& potentia intellectiva, quae etiam est principium eiusdem vitalitatis. Ad hoc autem intelligendum, notandum est θ' ex Sas ct . Thoma hac prima parte quaest.28. qu.
i. rationem vitae, prout abstrahita vita corporea.& incorporea, positam esse in ratione substanti et,
quae etiam in statu ips naturali nosset se ipsa ab intrinlcco mouere, aut ex se ipsa operari pec
perationem immanentem. Vt enim ait Sanct
Thomas tot ocitato, illae solum substantiae dicuntur vivere, quae se ipsas mouent ab intrinsecoratione explicata. Hinc autem insertur potentiam vitalem sormaliter esse potentiam , per quam stibstantia vivens se mouet ab intrinseco, cum est in naturali statu i nam potentia vitalis nihil est aliud, quam polentia substantiae viventis, quatenus est vivens ι hoc est , quatenus se mouere potest ab intrinseco roperatio autem vitalis essentialiter est ope ratio , qua substantia vivens se mouet ab in trinseco.Quapropter contradictionem inuoluit,
potentiam aliquam esse vitalem , Nesse ab extrinseco infusam;aut operationem vitalem constitui in ratione vitalis per habitudinem dependentiae ab aliquo principio extrinsecus infuso; nam essentialiter est operatio , per quam sub stantia υ tuens ab intrinseco, & in se ipsa operatur. Nec oppositum asst mari potest, nisi ex ignorantia rationis, in qua posita est vita,& operatio vitalis: ut enim videri potest apud D Thom & quosque probatos authores, omnis potentia vitalis est illa, qua vivens potens est ut ab intrinseco moueatur, in quo distinguitur a potentiis non vitalibus. Hinc igitur insertur, licet ratio illa vitalita- sitis quae est in visone beatisca , realiter,& sor- maliter tanquam a principio producente, em
eiente, si ab illis omnibus principiis, a quibus illa visio beatifica proceAit, tanquam a principio vero specificante solum esse ab intellictu.
134쪽
lam est ab illo tanquam a principio, per quod
vitiens mouet se ipsum ah intrinseeor per lumen autem gloriae non mouet seipium beatus, tanquam a principio vitali ab intrinseco: sed tanquam per principium sibi ab extrinseco insusum.
Atque hoc significatur, eum dicitur, in visione beatifica rationem vitalis radicaliter esse a principio creato nam licet proxime tanquam a principio producente sita lamine gloriae; principium tamen radicale,per quod lumen gloriae quasi determinatur, atque habet principium requiis situm, ut operatio ipsius sit vitalis , est activitas innata intellectus, in quo inhaeret,&cum quo O in
3- Αlii etiam, ut hoe signiscent,dicunt vitalitatem proximam vitionis beatificae esse 1 lamine gloriae, vitalitatem autem remotam esse ab intellectu . Sed plane distinctio es a Doctoribus inaudita, aut etiam plane salsa, in visione enim beatifica non est duplex vitalitas, una proxima, di altera remota, sed unica, & simplicis sma ta tici formalis , per quam dependet a principio vivente, quae licet unica cum sit, & indiuisibilis a principio, tanquam 1 princiolo exequeniate,& proxime sit a lumine glariae, & ab intellectu non solum tanquam a principio esticiente, sed etiam speciscante, & radicali, ipsa tamen non potest dici remota comparatione visionis, cui essentialiter competit , nec ut dixi, apud ullum Auctorem alicuius nominis reperiri potest distinctio illa vitalitatis ploximae , & re
, princssata τί unu UIsiatilias etiam est, An lumen gloriae prox, prie loquendo, sit ratio principalis agendi,
an vero selum instrumentaria, & minus praecipua , ita ut Deus esse debeat agens principale particulare, quod per lumen gloriae, &intellectum , tanquam per instrumentum visionem producat. Dicendum multo esse probabilius , &Doctrinae S. omae congruentius, Iumen gloriae esse rationem agendi principalem, ac proinde Beatum insormatum lumine gloriae esse agens principale : quandoquidem nutus modi principium proportionatum est visioni. quae producitur, eamque producere potest per concursum sibi connaturaliter debitum a prima causa. Itaque intellectus, prout operatur per innatam activitatem , instrumentum est quoddam , quod secundum eam rationem et uatur ad producendam visionem beatificam: ut informatus tamen est per lumen gloriae, agens quoddam est pio portionarium effectui , aut otius ratio agendi proportionata ; ipse enimeatus , qui intellectum habet lumine gloria insormatum, proprie loquendo dicitur agens creatum proportionaliter, cum quo Deus concurrat ut agens particulare , in ratione obiecti
mouendo potentiam: & praeterea etiam agens uniuersale supernaturale, quod cum quolibet agente creato supernaturali concinere debet per concursum supernaturalem, hoc est, ordinis luis pernaturalis,& agenti creato supernaturali proportionato. Das μ v v xvro XX.
An intellectus creatus sine lumine gloriae eleuari possit ad videndum
Defacto per lumen gloriae eleuatur inteί ritus ad visionem Dei. O . . ne ullo principio inhaerentepossis eleuari inteste pus ad vistonem. CV. 1.
De potentia absoluta tes Deus eleuare imresiectum sessi, absue aliopr incipio m.
Deo Ioper lumen gloria eleuatur inte e-ctus ad visionem Dei. OVod attinet ad id,quod te ipsa fit, una est 1
Doctorum sententia, beatorum mentes C
leuati ad videndum Deum per lumen , quod non solum in ipsis inhaereat, sed etiam in illis permaneat, & sit principium quoddam habituale, Ut D.Thomas,ait art. Et 1 simili probatur emcaciter: quoniam in via ; in qua non eupersectior operandi modus, quam in patria, potentiae creatae eleuantur ad efficiendos actus supernaturales, non istum per principia mpematuralia, quae in ipsis inhaereant i sed etiam per principia habitualia infusa. In qua re tam conitans est Doctorum sententia, ut opposita temeritatis damnari possit. Quin etiam aliquisen tiunt, rem esse certam ex fide, post definitionem illam Concilij Uienensis, qua decernitur, beat arum mentes lumine gloriae indigere, per quod eleuentur ad videndum Deum. Alli tamen pro babilius assimant ex fide solum esse certum, necessarium esse lumen supernaturale , hoc est, principium aliquod supernaturale, siue illud sit aliquis habitus creatus, siue aliquid chi d. In ea enim definitione Concilii Vienensis, solum statuitur esse necessarium Iumen gloriae, quo b ati eleuentur ad videndum Deum, ad damnandam haeresim Beguardorum, qui asserebant in tellectum creatum per naturalem facultatem posse videre Deum. Oppolita autem sententia fidei est, natura- ilem facultatem ad videnduin Deum satis non
135쪽
esse , sed necessarium esse principium aliquod i haerentem in i plo intellectu errato, ae proinde,
lupernaturale, quod per lumen gloriae in eade- etiam nec per solam Dei virtutem increatum finitione significatur.Sic Dominicus Bannes hoc eum ipso intellectu concurrentem. -.s.dub. 17. Pro qua sententia resert Domini- Secundo, intellectus creatus non potest elo Icum Sotu sic etiam Gabr. VaetqueZ in eodem uati ad videndum Deum , nisi diuina essentiai ari .d. 2. psi uniatur in ratione obiecti intelligibi lis, ut i-3 Secundo, Doctores consentiunt, posse in-ipsum moueat: diuina autem essentia non potest tellectum erratum eleuari ad videndum Deum in ratione obiecti intelligibilis uniti intellactes sine principio inhaerente habituali , hoc est, creato, in quo non sit aliquod principium su- quod sit qualitas habitualis natura sua perma-spernaturale in ipso inhaerens, per quod visio nens, dummodo aliqua alia Erma creata, tan- nem producat : non enim potest diuina essen- quam motio transiens intellectum perficiat,quetitia ratione explicata uniri intellectul creato, videlicet ratio principium sit distinctum a vi-iqui non sit in potentia proxima ad intelligen- sone, atque illam efficienter producat, neces-idum t intellectus autem non habet rationem se necessarium aliquid aliud. Qua in re proban- potentiae proximae ad videndum Deum per seda non est lententia Richardi in 4. d. 9. aret.*ilam naturalem iacultatem,ae proinde nec sine a-q.2. asserentis, non solum esse necessarium lu- liquo principio supernaturali, quod in ip in-men gloriae, quo perficiatur intellectus possi- l haereat. bilis, sed etiam quoddam aliud lumen, quo Tettio, non potest intellectus eleuari ad vi- sperficiatur intellectus agens. Quam lententiam l dendum Deum,sine influxu ipsus,per quem optime resedit Capreolin in eadem dist. quaest.iperetur in ratione caulae particularis et intelleis Α.art 3.ad argumenta Aureoli tertio loco addu-ictus autem creatus non potest ad visionem suis
dia contra secundam conclusionem. pernaturalem concurrere, tanquam causa prae-
Ratio praecipua est , quia munus inteflectus cipua, sine aliquo principio siupernaturali in linigentis solum requiritur ad efficiendam spe-ipso intarenter ergo,&e. Maior probatur,quia ciem, perquam intellectus possibilis determi- Deus invisione beatifica, quae est actus vitalis, netur ad intelligendum : in isione autem beati- tolum potest influere sicut eausa uniuersalissi eis fica nulla producitur species intellectionis, quae nim influeret sicut agens particulare, denomi- antecedat vilionem, sed potius diuina essenti naretur vivens per actum creatum, quod est ab- mouet intellectum in latione obiecti: ergo in viis surdum sone beatifiea nihil requiritur, quo perficiatur matto si posset intellectus eleatus eleuari ad sintellectus agens in ratione agentis, qua differt videndum Deum. sine principi, in ipso inhae- ab intellectu possibili. tente,similiter creata voluntas posset eleuari ad efficiendos actus supernaturales, sine principio C A v v T II. a ' lupernaturali in ipso inhaerente 3 per poten- tiam scilicet increatam Dei cum ipsa concur Ensime uua principio inb rente ρυ' tentem di consequens autem est filium. Nam sit inuarι ιnteluctvi ad vi- sequeret ut , Deum posse eleuare Voluntatemsionem. liberam ad operandum supernaturaliter sine principio gratiae creatae in ipsa voluntate inhae-
ctus intellectus;sine ullo principio in ipso in- Quinto,actus liber, & positiuus diuinae v I.
haerente supernaturali, eleuati ad videndum luntatis non potest esse sine aliquo effectu ad Deum per concursum diuinae omnipotentiae extrae voluntas autem diuina eleuandi intelle concutientis cum intellectu sine aliquo prin-ictum creatum ad videndum Deum , actus est ei pio praevio, quod in intellectuante visionemiquidam liber diuinae voluntatis r quare esse producatur non potest sine aliquo effectu ad extra , qui po-ε Graues Thomistae defendunt negantem sen- natur in intellectu creato. Igitur e sie debet a-tentiam Capreolus in q. d 49. quaest. . artic. I. liquod principium erratum , quod in ip in- circa finem,Caietam in hoc articiquinto, Fer-itellectu producatur ; non enim potest assig-rar 3. contra Gent. cap q. scotus in . ὸ. 49. nari alius effectus,qui Wiatur immediate exuo quaest. a. artici 4. Afferri autem potest pro hac luntatemi libera eleuandi intellectum creatum sententia testimonium S. laomae 2.2.quetit. s. ad videndum Deum.
pot/st ab intellecta creato, n per lumenguria. CavvY III. uuis iamre dupliciter potest yἀrticipari.Primo, per . ,
modum forma imma entu: θ' Beatos facit San-DDe potentra absista poteR Deus eleuare imctos in Patria. Secundo , pen modum passionis tellectum sis absque alio primipio transeuntis,& hoc modo fuit inPaulo. Et proba. inharente intelli M. xi potest. Primo, paritate rationis;quia intellectus creatus non potest eleuari advidenduιnDeu Ontraria sententia videtur probabilior, & ii per ipsum actum Dei increatum, sed potius ne- re ipsa est congruentior verbis S. Thomae. cestitium est, ut idiat per actum creatum,&in-iptae intellectu creatua per diuinam virtu-
136쪽
tem eleuari , ut sne principio creato in ipsisti . hae tente, simu l cum virtute Dei cum ipse concurrentis, immediate efficiat visionem Dei. Ira Palud in η. dist. 9 quaest. i. arti c. s. Thomas de Argentina in eadem distinctione, quae ih. a. art. . 1 Iannes Milo r. q . Duranii q a. ubi etiam aithoedoeuultis. Thomam in lib/. sententiatum. Dutandus autem licet non fit defensor, honus tamen est interpres lententiae S I homae. Ean. aena sentia tia in defendit L idouie. Molina in hoc ait. disput . a & Gabr Va1quc 2 in eodem arti e Colligit ut autem ex S.Thoma in A. diit. q9.q r .arti c.7. ubi ait seri posse diuina virtute, ut intelleόtus creatus, ct at non habeat nisi dispos-tiones viae, eleuetur ad videndum Deum di per
dispositiones aut ein viae intelligit illas, per quasno i possunt in se ipsis videli res nisi creatae, ut
patet ex contextu, inter quas non potest numexati lumen gloriae, etiam quod tanquam passio transiens in intellectu inhaereat. Per hanc eni in dispositionem aliquid aliud , quam res creata
videri potest, stilicet diuitia essentia in se ipsa, ut
patet ex verbis citatis ex 2. r. Similia docet. qi O.
Respondent aliqui, his verbis solum significari , intellecium creatum poste eleuari ad
videndum Deum , sine lumine gloriae per manente, S habituali, quod est propria dis- politio patriae , non autem sine principio, quod secundum rationem motioni & pa, si o-nis transeuntis in intellectu inhaereat , quod principium inter dispositiones viae , D. Thoma numeratur. Haec tamen expositio aperte repugnat vetbis S Thoms,cum enim dixisset, ut creatura si beata per visionem Dei,oportere,
ut illa si potens per aliquam dispositionem sibi
inhaerentem: sic autem nullam creaturam in flatu vix posse videre Deum: ergo censet S.I ho mas line dispositione inhaerente posse eleuati in I, tellectum. Deinde rationem reddit S. Thomas quia in te Ilectos pet di ostiones viae naturales, aut gratuitas, solum potest intelligere res creatas e hoe autem aperte esset sil sum , & con.
tra sententiam s. Thomae , si ille inter dispo-stiones viae comprehendisset lumen gloris trans iiens e per hanc enim dispositionem etiam dia bina essentia posset videri in se ipsa , non autem solum res creatae , ut D. Thomas ait , &paulo post cum dixisset , intellectum perdi
spositiones viae non posse videre Deum : Seda liquando, inquit, confingit, ut diuina virtute res miramiose perducatur muli quid , quod nullo modo
ten per distositiones ιι iηbar ιntes, sciat, quod virgo pari t. Et similiter miraculose seti poten, ut aliquis non habens nisi dispositio iis viae eleuetur ad videndum Deum , Quo loco illae particulae, Quod nullo modo pote i per distostiones, ibo entesi aperte indi ant sensum uniuersalem,
hoc est, absque ulloprincipio creato inhaerente
posse eleuare intellectum. Tertio,cum quas .io de verit artic citato id doceat, praemittit, actio nem aliquando esse ab intrinleco, aliquando ab arrabium I. Part. D. N.
extrinseco,sicut in actionibus violentis,& miraeulosis ; ae priori quidem modo non posse ele-hari intellectum; posteriori autem modo eleuari posset Sicut enim, inquit, diuina omnipotent Iasubiecta sunt corpora , ' O menter : unde sicut psteu perducere corpora ad effectus, ad quos dίθυ-rio in illis non inuenitur , qua ratione fecit petram ambulare per aquas: ita potestfacere,ut mens νηι
tis ad ridendam i .m sine hoc, quod lamine gloria ν/1s datur. Docuit igitur S. Doctor, visonem beatificam esse posse a principio extrinseco non inhaetente, hoc est, ut tanquam principium particulare visionem efficiat,concurrente tamen in istellectu per modum instrumenti eleuati ad visionem supernaturailem.
Respondet secundo Capreolus, licet D.Tho-
mas locis citatis id dixerit, mutasse tamen postea sententiam, pr esertim 2. r. loco citato. Sed
bene est , quod hic Thomilia agnoscit hane
suisse aliquando sententiam D. Thomae r quod autem ipse addit de mutatione sententis S. I ho-mae , non bene probat. Nam quaestione ipsa decima de veritate, in qua D. Thom docet ratione explicata visionem Dei esse posse a principio extrinsecti; verbis tamen similibus his, quae retusimus ex secunda secundoe , dicit diuinam essentiam videli non posse sine lumine gloriae Intelligo autem per visonem , quae procedat 1
principio intrinseco, ac proportionato, qua ratione videri non potest Deus nisi per lumen gloriae creatum. Quod autem dicit secunda secundae, nihil repugnat his , qui antea docuerat r idem enim est uisionem esse posse ex lumine gloriae, quod solum participetur, pet modum passionis transeuntis,atque esse sine dispositione inhrrente di participatio enim luminis gloriae per modum passionis transeuntis nihil est aliud, quam viso ipsa Matisca, cum non procedit a principio inhaerente in potentia; nam eo ipsis est facile transiens , quia in re creata nihil praecedit, quod postulet hane operationem. Communiter etiam habitus, & dispositio , cum inter se distinguantur , recipiuntur pro principio operationi x superaddito potentaliae , in quo est ratio habitus aut pro operatione ipla in facto esse, qua ratione est qualitas per tinens ad genus dispositionis sicile transeuntis Dependet enim in conseruari ab influxu potentiae, vitulis, ac proinde natura sua non est perma nens, sed facile transire potest a quia influxus potentiae sicile mutati potest. Sanctus igitur Thomas per partic t pationem luminis gloris per modum passionis transeuntis , hoc est , qua tenus est qualitas pertinens ad genus dispositionis , intellexit ipsam operationem visionis beat i scς natura sua dependentem 1 luminet gloriae; qus per miraculum a Deo sine lumine hahi tuali , & inhaerente efficiatur. Itaque sensus est , videri Deum non posse sne lumine gloriae , aut sine operatione supernaturali, quae
ex se apta sit dependere a lumine gloriae , ae proinde sit quaedam participatio illius non qui dem per modum formae immanentis, quae est Κ x ptia-
137쪽
ptinet pium visionis Dei sed per modum cuiunda iii sormae transeuntis.
I Ha autem esse S. Thomae sententiam docet Michael Palatius in .d..i s disput. .art. D Uictoria in hunc articulum ut refert Lumel in e dem artieulo,disip r. Praeterea etiam huius sententiae est Scotus in 3.d. i s.quast. 4. ν ηι quaris rumpuast o. in fine,&d. aest. 1. M. In prima pistilo iis. Baslollis in eadem diit. quaest. i. s. Duo igitur. de s. ad ρνtinum. Durand .m q. d. 49.
propolitione .quin etiam id significat S. Antoninus 3 p tit. so.cap. 4 L primo. Vbi ablolute ait , per virtutem Dei absolutam videri posse Deum line lumine gloriae intrinseco. Idem suissius docet Petrus Aragon. 2. a. quaest. 13art. 2.
Ex quibus est manis ei tum quam magna lit probabilitas sententiae, cuius non minus sunt quam decem Doctores, quorum quatuor dicunt esse sententiam S. Thomae, ut teipsi est.
I licet metores,cum quipus disputamus, admittunt visionem beatificam fieri posse per diuinam virtutem sine habitu luminis gloriae, inde utem emeaciter deducitur, fieri posse per eandem absolutam virtutem line ullo principio super naturali in intellectu inhaerente. Sic enim formari ratio potest. Forma omnis creata, & su.
pernaturalis , qua intellcctus potest eleuari ad videndum Deum est habitus luminis gloriae iviso autem beatifica emi potest per diuinam virtutem sine liabitu luminis gloriae r erisgo per eandem virtutem fieri potest, nulla interueniente sorma creata supernaturali, quae in
intellectit, tanquam principium inhaereat. Minor propositio , ut dixi, est lententia omnium D, horum , nec negari Γne temeritate potest. Maior aurem probatur. Omnis enim qualitas natura sua permanem , qua intellectus eleuati potest ad videndum Deum, est habitus luminis gloriae, ut patet ex definitione habitus t omnis antem forma accidentalis creata;qua intellectus potest eleuari ad videndum Deum tanquam principio agente ,est qualitas natura sua permanens : ergo omnis sorma creata , qua tanquam
principio ciente eleuari potest intellectus est habitus luminis gloriae. Minor, in qua est
dissicultas probatur, quia forma praedicta acciridentalis imprimis este debet qualitas, eli enim forma accidentalis, secundum quam iubiectum dieatur quale, hoc est potens emcere visionem
supernaturalem: esse enim potens ab Ariltotele numeratur inter illa , quibus dicimur quales. Deinde necestarium est, ut talis qualitas, quae est principium proportionatum vitionis beatificae, sit natura sua permanens i habet enim in sua es.sentia omnes rationes formales, ex quibus illa
qualitas, quae dicitur lumen gloriae , est natu-
ra sua permanens , ac proinde pertinet a 3
genus habituum: qualitas enim, qua intellectus eleuatur, principium quoddam eli actus vitalis cum potentia vitali ; deinde caret contrario. perinde , atque lumen gloriae immediata esscitur , & conseruatur a Deo sicut idem lumen gloriae. Denique est principium operationis . quae est essentialiter beatitudo , ac proinde natura sua permanens , ac perpetua. Omnes igitur rationes essentiales , ex quibus lumen gloriae est natura sua permanens , hoc est postulat permanere in duratione , conueniunt omni qualitati supernaturali , quae est principium esse iens visionis beatificae,ac proinde omnis huiusmodi qualitas essentialiter enhabitus, qui quidem possit per diuinam virtutem corrumpi statim : atque essicitur , ut corrumpi etiam possunt alii habitus r id tamen fit contra naturalem exigentiam talis qualitatis, scut etiam est contra naturam illarum qualitatum , quae dicuntur habi
Ad hoe autem melius intelligendum notan- ndum est, permanentiam, aut successionem, quae contrariatur permanentiae in duratione , este non posse differentias intrinsecas, nee essentiales in praedicamento qualitatis : sunt enim propriae dissetentiar durationis in pratdicamento quando.Genera autem non subiiternatim posita, sed
quae potius sunt in diuersas praedicamentis, non possunt diuidi per easdem differentias . in praeis dicamento igitur qualitatis huiusmodi disserentiae adducuntur ad distinguendum habitum, de dispositionem sicile transeuntem, tanquam aciscidentia, ex quibus 3 posteriori cognostitur dis. serentia essentialis illarum specierum quoniam disterentia huiusmodi in ratione durationis connaturalis, solum potest otiti ex diutilitate essentiali, quae radix sit exigendi 'num potius
modum durationis quam alterum Hinc autem
es scitur dici non posse aliquam qualitatem dis i ferre ab alteta eo quod illa sit passio sacile transiens, quin in ipsa assignetur aliqua ratio essentialis, ex qua oriatur diuersus modus duraticiis nis. In re autem praesenti nulla ratio essentialis potest designari in illa qualitate, per quam nunc beati vident Deum , quae non conueniat omni qualitati , aut omni etiam formae accidentali,
quae est principium idoneum videndi Deum. Nulla igitur est possbilis sorma accidentalis , aut qualitas, quae sit principium vi
clendi Deum , quae etiam non sit natura
sua permanens , ac proinde habitus luminis gloriae. Quapropter sicut visio beatifica per diuinam virtutem dicitur seri posse sine habitu luminis gloriae r se etiam dici debet fieri posse sne principio creato supernaturali inhaerente intellectui , per virtutem cliuinam simul operantem cum intellectu , sicut cum eodem operatur lumen glo
Hae ipsa ratione refellitur quod ait sotus icta is cocitato,actus quidem alios supernaturales eta
138쪽
Li posse, sine supernatu tali qualitate,quae sit ipsorum principium, non tamen sine motione supernaturali:Dei autem visionem, sine supernaturali qualitate, quae ipsus sit principium, effici
non posse. Imprimis enim nulla esse potest motio supernaturalis , quae principium sit efficiens actuum supernaturalium , quae etiam qualitas 3upernaturalis non sit, qua homo dicatur qualis hoc est, potens emicere actum supernatural em. Deinde eum actus fidei, & amoris supernatu alis in essentia,& substantia intrinseca sint supernaturales, non minus quam Dei vitio,eadem ratione de illi, est dicendum, atq; de vilio dea tisca , si illi dicuntur polle estici sine qualitate, quae sit ipsorum principium, viso etiam Dei debet esset poste per diuinam virtutem operantem cum inleslectu, sine alio principio creato, quod in illo in mari . Secundo priori probatur: quia illa omnia, β quae fieri possimi per causas secundas, concur-xentes solum in genere causae esscientis, sine nisti, effici possunt per diuinam vit tutem. Ait eanim S. Thomas prima parte quaest. io 3.art. r.erroneum esse, Deum se solo non posse εὐ. seete omnia illa , quae sunt per quamcumque causam creatam esse entem: Dei autem visio fit per lumen gloriae concurrens solum in genere caulae efficientis:ergo per diuinam, di increatam virtutem fieri potest sine lumine gloriae creato. M mot propolitio similiter est aperta sententia S Thomae ali. 2, in corpore,& art. 3.ad primum, ubi ait, lumen gloriae esse necessarium, ut intellectu, fiat efficax ad videndum, eo modo. quo potentia fit potentior per habitum; per habitum enim potentia fit solum potentior ad concursum
Quod vero aliqui dicunt Dei visoriem a tuo
mine gloriae dependere, etiam tanquam a prin- cipio vitali, ac proinde specificante non solum aduolatur sententiae S. Thomae, sed ratione etiam auerta refellitur. PrimB, quia lumen gloriae
reipsa non operatur vitaliter quare non est vitale principium visionis vitalis. Cum enim intellectu dicatur Deum videte pet visionem,quam efficit lumen tamen gloriae non dicitur intelli gere. aut videre Deum , quod non alia ratione contingit, nisi quia cum intellectus ad vitalem visionem concurrat tanquam principium vitale, lumen tamen gloriae non est principium vi
ii Secundo,ut ex doctrina S. Thom 2 di 2 imui in praecedenti disputatione, principium vitale solum est illud , per quod substantia vivens se
mouet ab initi illec quale esse non potest principium teceptum ab extrinseca causa;ob hane enim rationem speetes impressae, per quas sensus operamur, licet principia snt actionum vitalium, non concurrunt tamen, ut principia vitalia nec clicuntur esse vitalia principia , scut neque habitus acquisiti, tametsi illi efficienter influant in actum vitalem , o, hane soldm rationem, quia non conueniunt substantiae viventi ab in-
trinseco,ae proinde non sunt principia, ratione quotum dicatur eadem substantia operati ab intrinseco;lumen autem gloriae intellectui conia uenit ab extrinseco, ac proinde esse non poteli principium vitale viso igitur Dei ab illo solum pendet in genere causae esse ientis. Quare per
uirtutem diuinam concurrentem eum intellectu, ea ratione, qua deberet concurrere lumen,
esset potest. Alii veto respondent, entitatem quidem uisoni, Dei esset posse per diuinam virtutem , line concurru luminis gloriae in ratione cuiusdam quilitatis, non autem in ratione vi sonis. anc tamen responsionem optimὸ refellit Vaetque, loco citato; 'quia illa res, quae est Dei visio, non est huiusmodi pes aliquam sormam accidentalem , illius essentidi super additam, sed potius per intrinsecam substantiam , &entitatem perquam propterea dicitur supernaturalis quoad inentiam,& substantiam intrinsecam , quia per eandem est visio limitiva Deir nulla autem res potest produci sine init inseca essentia, di quidditate: igitat contradictionem inuoluit illam rem,quti est Dei vis posse produci in ratione entitatis;& qualitatis, sine ratione sot mali visionis Dei, quae est intrinseca, & ensentialis disserentia talis qualitatis. Et sicut eadem qualitas supernaturalis produci potest me diuinam virtutem , ita etiam esset potest visio
Dei, non quidem sine concursu potentiae intelis lectivae, quae ut vitale principium operatur,sed ne lumine creato gloriae. . . C A v v T V.
Thoma,iam diximus, eum dicitur Deum mon posse videri sine lumine gloriae , quae sit qualitas permanens, aut quaedam participatio illius per modum motionis, solum significari, neum non posse viderisne actione supernatu rati, qui in obiecto formali sit eἱusdem rationis cum illa visone. quae esscitur , lumine gloriae, ae proinde dicatur quaedam participatio luminis gloriae in latione motionis transeun
Ad primam rationem neganda paritas ratio- 23
cs;nam actus creatus . , ut per i litim vi fleatur Deus, non concurrit in genere causae elscientis,
cuius in sudius suppleti potest a diuitia virtute;
sed concurrit, ut causa formalis intrinsecac nam informando intellectum , illum constituit actu videntem, sicut albedo in imando subicctum constituit illud album. Deus autem supplete non potest influxum causae sotmalis intrinse cae: quate cum non possit sacere, ut intellectus creatus per actum increatum Deum videat a
potest tamen pee suam virtutem illum adiuuare, ut visonem in se essiciat sine lumine glo-
139쪽
11 Ad secundam, neganda minor propositio:
ad illius autem probationem diccndum est, intellectum quid m sine adiutorio principis supernaturalis nunquam posse Deum videte; non tamen esse necessarium, ut hoc principium sit illi intrinsecum; nam licet sine hoc principio non
habeat rationem proximam agendi supernatura- Iiter, per suam tamen innatam virtutem obe dientialem habet rationem agendi minus praecipuam Sc instrumentariam, quae eleuati possit in agendo per concursum diuinae virtutis, non mi nus quam per influxum luminis gloriae. Poteli itaque diuina essentia mouere in ratione obiecti intelligibilis quemlibet intellectum, modo et iam velit amplius concurrere ad supplendum illum influxum , qui esse poteli ratione luminis gloriae. 26 Ad tertiam, neganda est maior propositio; non enim est necesse intellectum, qui intelligit,
aut videt, concurrere ad visionem tanquam causam principalem. Ad probationem, conflanter similiter negandum est Deum non posse ad visionem concurrere tanquam causiam principalem, & particularem; neque enim inde sequeretue Deum dici poste videre per actum creatum, nam videre non solum eth efficere actum visi nis, sed etiam illum recipere: nam est efficere quoddam immanens in causa esse iente e Deus autem licet es sceret visionem sicut agens particulare r illam tamen non reciperet et quare neque diceretur per illam videre, sed solum agere tianseunter: quin potius eadem ratione lu-' men gloriae dicitur nunc emcere visionem, non autem videre Deum, quia illam non recipit, quod necessarium est, ut aliquid dicatur
1o Ad quartam, multi respondent concedendo
paritatem rationis, hoc es , voluntatem, per absolutam Dei virtutem, posse eleuari ad efficiendos actus supernaturales, sine principio superinnaturali creato in ipsa inhaerente , sicut diximus eleuati posse intellectum ad visionem , atque est eiusmodi sententia valde prctabilis ; neque enim ex illa sequitur gratiam creatam nunc non esse necessariam ad pie operandum tanquam principium operationis pertinentis ad salutem. Deus enim hunc secundum legem ab ipso ordinatam, non vult per suam increatam virtutem efficere huiusnodi effectus supernaturales, sine principio creato, & inhaerente gratia , quire voluntati humanae prinsipium creatum est necessarium, ut et sciat quodlibet opus
28 Atque ego quidem non dubito, quin per influxum increatae virtutis Dei, sine ullo principio inhaerente, eleuari possit voluntas ad eliciendos actus supernaturales, qui ab ipsa sine Iibertate efficerentur, sicut nunc Dei visio sine libertate procedit ab intellectu creato. In actibus tamen libere a voluntate elicitis videtur probabilius ad illos emetendos non posse eleuari volun istatem , sine principio supernaturali in ipsa in-h erente. Voluntas enim illos tantum aeriis es-
scit libere , quos producit ab intrinseca ineliis
natione , qualis in voluntate non est ad actus supernaturales in sola virtute innata e oportetigitur in sam aliquam inclinationem in volu tate praecedere, ut deinde illa producat supernaturales actus libere. Huiusmodi enim actu
liberi non procedunt a voluntate solum in genere causae efficientis , sed etiam tanquam principio sotnialiter extrinseco , a quo dicuntur liberi , ac proinde essentialiter praeripponunt inclinationem aliquam operantis volunt iis innatam, aut insulam. Itaque ad quartum
argumentum , quod ducitur a simili , T spondetur distinguendo consequens , hoc eli,
concedendo paritatem rationis, quoad actus supernaturales sine libertate a voluntate elicitos : ad huiusmodi enim actus iuuari potest voluntas sine intrinsecti principio supernaturali: negando autem paritatem rationis, si in consequenti sermo sit de actibus libere elicitis, propter rationem dictam , quia essentialiter
reseruntur ad voluntatem operantem ex inclinatione , ac proinde operantem ex aliquo principio supernaturali quandoquidem in sola voluntatis natura nulla est inclinatio ad actus luper naturales.
A Tobiiciet aliquis supernaturales actus vov. Muntatis procedere possunt a principio 1 per naturali habituali; & praeterea etiam a principio supernaturali non habituali, sed natura sua transeuntii ergo similiter visio beatifica proc dere potest ab alterutro principio supernatura
ii,& creato. Respondeo negando consequentiam: nam ante actus supernaturales liberos praeis cedere possunt actuales motiones in voluntate, quae cum sint actuales operationes vitales, quae in conseruati efficienter dependent a potentia,
sunt etiam dispositiones facile tianseuntes, quae essentialiter d tinguuntur. qualitatibus illis, quae dicunt ut habitus , qui propter contrariam rationem , quia scilicet non pendent continuo in conseruari a potentia, natura sua permanent in intellectur ante visionem autem Dei nulla potest praecede te actualis cognitio, quae possi esse principium activum visionis: quare nec sie est visionem Dei procedere, aut ex habituali pri cipio supernaturali, quod eum non sit vitalis peratio, ad speciem habitus necessario pertine I, aut a principio increato Dei influente cum in
Ad quintum respondeo , actum liberum
Dei volentis eleuate intellectum creatum,
non quidem posse in Deo es e sine aliquo cinis ctu, qui ad extra per huiusmodi actum producais turi siti uasmodi tamen effectum non necessario esse aliquod principium etearum visionis , nam effectus ipse visionis, quem Deus vellet in intelle ctu producere,esset satis ad terminandumactum
140쪽
liberum Dei, volentis eleuare intellectum ad huiusmodi actum. Velle enim ratione praedicta intellectum elevare, nihil est aliud, quam velle eum ipto, line alio principio creato, visionem efficere. Sed contra, quia etiam,cum Deus per v
num a in liberum vult intellectui infundere lumen gloriae,& hac ratione intellectum et qua . ire,est quidam alius actus liber . quo vult visionem cum intellectu efficere,qui tormaliter non est voluntas eleuandi intelletium t ergo solus estectus visionis non eli latis ad terminandum actum liberum Dei, volentis eleuare intellectum. t Resipondeo negando consequentiam: nam li-eet effectus vilionis intrinsece dependentis a lumine tanquam a ratione agendi principali , de articulari, non sit sufficiens terminus actus lieri Dei,volentis eleuare intellectum ad agen-' clum, scilicet, ut principium principale;quom do operatur intellectus per lumen gloria ; effectus tamen alius necessario numero diuersus visionis Dei, intrinsece dependentis a solo intellectu,& a Deo etiam tanquam a principio parti .culari, sufficiens est terminus actus liberiDei v
lentis eleuare intellectum , ut tanquam principium minus principale ad visionem concurrat. Velle enim Deum concurrere, per modum principij etiam particularis cum intellectu creato, eli velle illum elevare diuerta illa ratione eleuationis,quae leuaretur, li operaretur sine principio in i plo inhaerente. Itaque velle Deum it Iam vilionem efficere cum intellectu,quae IDeo non pendet ut a principio particulari, non est voluntas Dei eleuandi intellectum: velle tamen et ficere aliam visionem:quae per tuum esse indiuiduale, sine alio lumine creato, Deo pendeat, ut a principio particulari, est velle eleuare intellectum, ut tanquam instrumentaria causa vi sionem esticiat.
3 Sed quia potest obiici secundo. Prius est intellectum elle potentem efficere visionem, quuillam actu efficere:ergo praeter effectum cuius', visionis, debet in intellectu aliquid antecedere per quod sit potensod autem necessario esse debet aliquod principium lispernaturale IRespon. detur , prius quidem esse intellectum elle potentem in eo genere causandi, in quo operatur : tel lectum autem, licet potens non sit ii ne principio supernaturali tanquam principium principale ; per suam tamen innatam activitatem esse potentem in ratione instrumenti; ac proinde ad operandum hac ratione posse eleuati sine alio principio inhaeretae, cum tamen ad operandum tanquam principium principale eleuata non
pol sit sine principio aliquo supernaturali in ip-
33 Sed contra ultimδ i nam actus visionis Dei
non solum habet vitalitatem, sed etiam vitalitatem msternaturalem 1 ergo dependere debet , principio vitali supernaturali, qualis non est innata activitas vitalis intellectus. Respondeo negando consequentiam, vitalitas enim superna
turalis sollan , postulat dependentiam a
principio vitali , & 1 principio sepematurali ; non tamen postulat , ut unicum litprincipium vitale,& supernatura Ie Itaque vitalitas supernaturalis,quae est in visione Dei, procedere potest a principio vitali innato intellectui, de , principio supernaturali increato. Nune enim quaelibet Dei visio producitur 1 principio vitali.& a principio supernaturali luminis gloriar, non tamen ab aliquo unico principio, quod simul fit vitale, de supernaturale. Nam lument glor lae,quod principium est supernaturale, noni est principium vitale, neque auget vitalitatem ,
t aut activitatem ut vitalem: sed solam activitatem,ut activitas est. principium enim vitale es sentialiter est potentia naturalis rei viventis;
nam est potentia operandi ab intrinseco, ut supra diximus. DIs PUTATIO XX LAn creari possit aliqua substantia , quae
per facultatem naturalem Deum videat. Prima tentia refertur. '3. Nulti creatura posse esse eonnaturale lumensis Ia vera mentia docet. p. a.
Rat ove in ροι ori probatur vera sementia.
Λtetiam huius disputationis tetigit S.
Tho ar. . ad 3. ubi Lumen gloria, inquit, operest esse naturais creatura . n. creatina esset divina natura, quod est imposiιbiti. Quocirca iii qtialtionem vertitur. An lumen gloriae est e potitit connaturale alicui substantiae ex his , quae . a
Deo produci possunt di quod idem est. An Dei
vilio possit esse connaturalis alicui creaturae, vel
an creari possit aliqua substantia , quae per natiuam facultatem Deum videat ξ α Nullus quidem exDoctoribus affirmate asse- 'rit huiusmodi subitantiam creari pota ; tamen
Io nnes Maior in ta . s. q. . in En.ait,cerrum
non esse, an huiusmodi subitantia creari i Deo possit:Ludovic .etiamMolina dii p. 1 dubius liq- rei,dc argumenta,quae affert, alijs expendenda,& tem iplam deliniendam relinquit, Vt patet ex
fine disputationis. 3Probati potest primo haec sententia:quia Bbstantia creata intellectualis fieri poteli persectior, & perfectior in infinitum ; lumen autem gloriae, per quod reipla beati Deam vident,