장음표시 사용
321쪽
12 Ico ergo tertio. Cum Deus vult aliquam O rem positivam esse propter aliquem finem Creatum, eam efficit peculiari actione, in qua sit intrinsecus ordo in illum finem, de talis petuliaris actio est sundamentum adaequatum denomi nationis , qua una res dicitur esse propter a.
a 3 Probatur primo ex dictis, quia caetera omnia
Praeter actionem per quam Deus operatur in
Tebus creatis , esse possunt sine ordine unius in aliam, sicut in finem constitutum voluntate diuina. Secundo autem probatur, quia esse aliuam operationem propter certum quendatanem , aut illi debet conuenire intrinsece per suam essentiam, aut per denominationem a vo-Iuntate libera, 1 qua procedit. nam per illa, quae posteriora sant, Ac accidentaliter coniungunturta It operationi, eam non potest ordinare in finem , in quem non fuerat ordinata in primo
Inltanti , in quo primum habuit Gistentiam: sed operatio Dei externa, quae per ipsius Voluntatem ordinatur in aliquem finem , non ordinatur in illum per extrinsecam denominationem a voluntate Dei libera , quia lota persectio volitionis Dei per se spectata non habet intrinsecum ordinem ad finem reatum, ut per denominationem possit ordinem communicare operationi externae: ergo
Dei operatio ad extra per suam intrinsecam entitatem est propter illum finem, propter quem
Deus vult esse rem illam, quam per talem operationem producite quia, ut dicebam, existentia finis, qui postea euenit, non potest esse ratio, ut operatio praecedens suerit in ipsum ordinata, sicut neque actus nostrae voluntatis potest ordinare in finem operationes praecedentes iam persectas r secus enim etiam posset illis iam perfectis communicare, bonitatem ratione ordinationis, in bonum finem, quod constat esse absurdum r ergo dicendum est actionem, qua Deus operatur ad extra in illum finem, qui postea euenit, ordinari per suam intrinsecamentitatem, quandoquidem ordinati in illum, non potest per extrinsecam denominationem
sumptam volitione, a qua procedit. γε Tettio, per illud ipsum connotatum essentiate; quo constituitur libera Dei volitio, vitem minata ad aliquod obiectum, debet etiam constitui illa libera Dei volitio , qua Deus vult
nam rem esse proptet aliam: nam haec etiam est
peculiaris quaedam volitio distincta ab illa, qua
Deus dicitur absolute velle eandem rem, non volendo ut sit propter illum finem r connotatum autem essentiale , quo diuina volitio intelligitui terminata Iibere ad aliquod obiectum creatum , est operatio externa Dei ad extra r ergo haec ipsa Dei operatio debet esse inentiale connotatum, quo diuida volitio inteli .
ligenda st terminata ad hoe , ut una res sit propter aliam, atque ad illam ordinetur, sicut in finem l hoe autem aliter non potest contingere, nisi per ordinem intrinsecum, qui sit in operatione Dei ad illum finem , propter quem ad
Confirmatur , quia per illud ipsium quo de- IS
terminatur indifferentia potentiae, libere agentis, determinatur etiam indifferentia , quam
idem liberum agens habet ad efficiendam Nnam rem propter hune, vel illum finem pro apsius beneplacito : simul enim sunt agens operari , & operari propter finem , propter
quem operatur r indifferentia autem potentia activae Dei immediate determinatur per influxum de causalitatem ad extra , ea ratione qua actio est prior quam terminus t ergo per eandem rationem formalem actionis intelligenda est determinari indifferentia , quam habet Dei
voluntas ad operandum rem aliquam creatam, propter unum, vel alium finem. Hoc auiatem contingere non posset, nisi in actione Dei ad extra est ordo intrinsecus ad finem, Eerealis diuersitas pro diuersitate eiusdem finis, ex qua diuersitate oriri possunt diuersiae denomina tiones in te facta, quibus dicatur ordinata in v num aut alium finem, hoc est in illum, ad quem intrinsece refertur actio, per quam talis res e
ultimo , ratio a priori est, quia in voluntate
Aeata actus immanens ideo habet ordinem intrinsecum ad rem volitam,quia primo Ac immediate essicitur ex apprehensione boni & finis,
ex quo agens mouetur di operatio autem Dei externa immediate etiam esticitur ex apprehensione illius boni , propter quod Deus
ad extra operatur ; non enim mediat ali-iquis actus immanens , qui in Dei voluntate per veram caualitatem producatur , quem admodum inter nostram voluntatem & opugexternum mediat interior volitici immanens, quae in voluntate efficitur ante opus exter hum: ergo in operatione Dei ad extra intrinsecus ordo est ad finem, ex cuius apprehensione Deus operatur, proinde atque in actu volitionis creatae est ordo intrinsecus in finem Ex quo recte intelligitur res, quae a Deo fiunt, eadem ratione ordinari in diuersos fines per actiones, quibus producuntur, qua nostri opera externa ordinantur in diuers, fines, peractiones immanentes voluntati, , quae ih ea effi
ciuntur ante opera externa: nam in operatio
ne Dei ad extra nihil deest , ut sit libera volitio praeter esse immanens e immediate enim pendet ab ipsa indifferentia volitionis diuinae, ordinemque habet intrinsecum in finem a Deo volitum, atque eandem diuerstatem desum piam ex fine, quam habet nostra interior voltistio, quae immediate in nobis efficitur ex apprehensione finis.
Habemus igitur ex dictis , Deum cum vult 7
unam rem esse propter aliam, illam efficere petactionem init inseca ordinatam in illum finem, qua
322쪽
quae cum diuersa sit pro diuertitate finis , sundamentum etiam est diuersae ordinationis ad diuellum sanem, & essentiale connotatum voltistionis diuinae terminatae ad hoc , ut res volita sit propter unum sinem potius , quam propter
C A P v T V. Auarta pars verasententia. I Ico quarto, actionem qua Deus operatur 1 ad extra res eiusdem speciei propter fines specie diuersos, non esse diuersas essentialiter, sed solum secundum esse indiuiduale, atque adesse indiuiduale ipsarum pertinere ordinem,
quem habent intrin Iecum ad finem. Probatur, quia actiones essentialiter sunt via immediata ad existentiam termini, atque actus activi ut activum eth, & ideo speciem habent ab egentia termini, quem producunt immediate; non autem a fine, in quem ordinat terminuin, qui per ipsas emcitur, ad quem ipsarum terminus accidentaliter ordinatur: immediatius enim respi ciunt terminum, cui dant existentiam, sicut executio principii activi, quam illum finem, in quem ipsarum terminus accidentaliter ordinatur : ergo actiones, quibus Deus efficit res eiusdem naturae , censendae sunt eiuIdem speciei, licet per suam entitatem realem, de in indiuiduo diuersam tanquam ab uno principio indiuiduationis indiuiduetur a fine. Hinc autem oritur, ut Deus eisciendo eundem terminum, possit efficere simul diuersos fines , aut caulas meritorias diuersast cum tamen voluntas creata per eandem actionem non possit respicere ii trinsece fines essentialiter diuersos. Illa enim,
quae solum sunt principia inadaequata mdiuiduationis, uniri possunt ad constitutionem ali- euius unius indiuidui: qua ratione plura obiecta numero distincta , saltem ab Angelis possunt intellagi unica intellectione numero distincta ab illa, per quam eadem obiecta separata possunt intelligi. In nostra autem volun istate est diuersa ratio, quia constituitur in specie per ordinem intrinsecum ad finem: quare in una volitione ereata non potest esse intrinsecus respectus ad duos fines essentialiter diuersios. . CApvY VI.
ι ed obiectiones rest Io. I 8 Ontra ea quae diximus, potest obiici primo:
quod omnis causa sit propter suam operationem ergo quandocumque una res creata est causa alterius, debet intelligi Deo volita prop-- τα talem effectum, aut operationem, in quam sua natura ordinatur. Respondetur , verum esse respectu operationis, aut effectus incommuni sumpti ; non autem respectu opera
tionis in indiuiduo, ad quam contingenter ap-
t plicatur propter eoncursum aliarum estusarum, aut per electionem acticuisis liberae voluntatis. Deus aurem cum vult unam rem esse propter aliam, ad quam accidentaliter ordinatur, eam applicat ad operationem quandam certam in indiuiduo : quare praeter naturam caulae aliquid aliud est necessarium, ut illa intelligatur ordi nata ad talem finem, praesertim necedarium, sine quo non esset futura ex vi eiusdem decteti
diuini. Meundo obiici potest, quod actus externi 1ν
voluntatis creatae non habent intrinsecum ordinem ad sinem constitutum per voluntatem liberam & creatam : igitur neque actio externa Dei illum ordinem haberapotest. Respondetur negando consequentiam, quia actio externa v luntatis creatae non procedit immediate exapprehensione finis, neque est prima aut imm diata determinatio indifferentiae voluntatis, quandoquidem mediare debet actus immanens, reali causalitate productus in voluntate anteactionem externam i at vero actio Dei externa,
quia non praesupponit alium actum reali causalitate productum in Dei voluntate , immediate ei scitur ex finis apprehensione , atque etiam est immediata determinatio indifferentiae ad talem snem, quare intrinsecum ordinem ad illum ha
Sed contra, inquiet aliquis. Actio nostra io
voluntatis, quia immediate sequitur ex apprehentione boni , essentialiter est diuersa prodi uersitate essentiali eiusdem boni, ex cuius cognitione oritur ergo i militer actio Dei externa esse deberet essentialiter distincta pro diuersitate essentiali finis. Respondeo similitet negando consequentiam , quia actio & inst xus nostrae voluntatis , eo ipso quod oritur ex apprehensione diuersi boni, habet etiam diuersum terminum in facto esse , qui terminus cum sit tota aut potissima ratio formalis volitionis creatae, essentialem ordinem habet ad honum, tanquam ad obiectum sormale, ac proinde ex illo variatur essentialiter : unde mirum non est , si etiam actio, per quam procedit, si essentialiter diuersia. At vero actio , per quam Deus operatur ad extra, licet respiciat diuersum finem, non Iemper habet terminum
essent aliter distinctum , ex quo habere posse essentialem distinctionem , quare non eli par
Tertio obiici potest. Non solum ordinan- utura Deo in diuersos fines res illae creatae , quae fiunt per actionem ab ipss diuersam ex natura rei, ted etiam quaedam res aliae, quae, iuxta alia quorum Iententiam valde probabilem', perluam essentiam dependent a Deo sine actione intermedia ex natura rei distincta, quales sunt
Angeli, aut animae rationales t ergo ordinati Dei, qua vultunam rem creatam esse propter tiam, non est sumenda ex actione, qua Deus rem facit ad extra.
Respondeo, negando consequentiam. Pr, Irmum quidem , quia licet illa sententia aliqu-
323쪽
rum si valde probabilis; opposta tamen communior, & probabilior est, quam nos etiam secuti sumus suo loco, & nis alius esset exitus huius dissicultatis , hic esset satis idoneus S sacilis.
Deinde etiam respondeo, negando consequentiam propter aliam causam 1 nam licet huiusmodi subitantiae non differrent ab actione, per quam fiunt: differunt tamen a proprietatibus
necessario coniunctis cum ipsis; quae proprietates perinde atque aliae qualitates in lubiecto fiunt per intermediam actionem, qua educuntur de potentia sabiecti. Cuius actionis vari ras ordinata ad proprietates rei, lumeientissima ratio esse potest ordinationis ad diuersos fines: nam substantia non ordinatur ad fines alios, quam ad illos, ad quos possit concurrere per suas proprietates, cum quibus Obnecessat iam coniunctionem fieri dicitur eadem actione , ac proinde variatio actionis, ex qua proprietates resultent , posset esse suadamenis tum d iuersarum ordinationum. In aliis autem formis , quae dicuntur otiti ex iundamento, aut subiecto sine actione intermedia, res est facilior : quia ante illas praecedit fundamentum absolutum ante relationes & rei millentiam, ante durationem & naturam , ante subsilientiam , in qua rerum antecedentium effectione potest esse fundamentum diuersi ordinis, quem Ex voluntate diuina res creatae inter se poessunt
23 Quarto potest obiici, quod non lotum res positivae, quae fiunt per actionem positivam, sed
etiam negationes & priuationes , quibus Deus tollit aliqua bona, ab illo ordinantur in diuersos fines, quae diuerta ordinatio oriri non poteli ex aliqua diuersa actione, per quam Deus huiusmodi negationes emciat ergo ordinatio rerum
erratarum in fines diuersos, ex libera Dei voluntate non est petenda ex diuersitate actionis, per
quam res a Deo fiat pro diuellitate finis, in quem
2 q. Respondeo negando conlequentiam,quia res positiuae ex se sum indifferentes, ut rebus aliis eodem modo existentibus fieti possint propter
unum, aut alium finemr quare earum determinata ordinatio ad certum finem sumi debet ex diuersa causalitate, per quam fiant. At vero norationibus non est huiusmodi indifferentia; quia sicut in genere causae essicientis sine alia actione sunt ab illo impedimento, quod si non esset, pr duceretur opposita res positiva r ita in genere cauta finalis sunt ex illo fine, qui si non existeret obiective in mente agentis, illud produceret o positam rem positiuam. Hae ratione tenebraeesse intelliguntur a clausa senestra, qua non existente, lumen produceretur, neque ad tenebrarum dependentiam a claulura senestrae aliquid aliud est necessarium et at vero ut res positiva, nempe lumen fit 1 tua caua, praeter existentiam laminis, quod possit illuminare, requiritur e iam actio post tua , per quam unum lumen dependeat ab alio determinato in indiuiduo p xius, quam ab alio.
radicti, intelligi melius poterit ratio , ob isquam dectetum liberum voluntatis diuinae ad terminationem suam ad obiectum volitum, potius connotet causalitatem, qua Deus operatur
ad extra, quam terminum in facto eger quia in causalitate, per quam determinatur indisterentia activa Dei, est ordo ad finem & bonum ap prehensum, perinde ac in actu immanente vesi
tionis creatae , quae rerum consecutio Ecconis
cordia in rebus dissicillimis, argumentum est
Qualis sit distinctio & ordo in decretis li
diuinis decretis eonstituendus eu orda ais liquis contra Nominales. 7p. . tauando Dem multetmam remese WVter tiam, unico decreto fertur in utramque, tanquam in finem er medium. Cap. z.
Decretassint priora vel posterioraseeundum ea alitatem,quam inter se habent operaptiones Dei ad extra. p. C A p v T I. In diuinis deereris eonstituendus en ordo a
QVod attinet ad quaestionem an sit, aliqui I
Theologi arbitrati sunt, in decretis diuina voluntatis nullum esse ordinem, aut distinctio. nem,eo quod ei uina volitio in se unica sit, disimplicissima i inter hos est Gabr. in s. dist. t. q. I. dub. s. & alii Nominales. Contraria vero sententia aperte est S. Augu- vstini, & S.Thomae infra q 29. art. q. & IE. q. IO. arta. ubi ait, esse in diuina voluntate disti inimnem & ordinem pro diuersitate ob rectorum:& est communis Theologorum , Moti in ι .di
P. Francisci SuareZ ibidem, S P. Va' in hoe
artic. disp. 82. c. I.& . Probatur, ut dicebam, ex S August. lib. I.ad Simplicia n. q 2. columna . ubi dum agit de aeterea electione, quae praede stinati elegi sunt ad regnum coelorum proptet merita, Se de propolito gratuito, quo Deus voluit illis dare gratiam , ut bene operarentur, concludit in hune modum ἔ Non erga semiamuelectionem propositum Dei manet , sed ex preposito electio. Ratio vero est mani sesta: nam licet persectio increata diuinae volitionis eadem &simplicissima si comparatione omnium obis ieetarum i traminatio tamen eiusdem voltistionis ad unum obiectum libere volitum potius, quam ad aliud, non est unica, sed multiplex pro diuersitare operationis, qua determina.
324쪽
tur indisserentia voluntatis diuinae, in qua terminatione volitionis diuinae ad obiectum non solum distinctio , sed etiam realis ordo causali tatis esse potest, secundum quem ideo volitio diuina terminatur ad quaedam obiecta , quia terminatur ad altar ergo in decretis liberis voluntatis diuinae, secundum denominationem ad obiicta volita , realis distinctio, S relatis ordo esse potest prioris & posteri tis ea ratione, qua Augustinus dixit ex proposito esse electio. nem, hoc est , ex voluntate dandi gratiam ad merita, esse voluntatem dandi remunerationem gloriae.
3 Hoc posto, dicendum est primo, in libera
Dei voluntate, ratione explicata, tot esse decreta libera, quot in aliqua dissetentia temporis ad extra sunt effectus dependentes diuina voluntate, nec plura, nec pauciora. Probatur manis e-sta ratione, quia in diuina voluntate nullum potest esse libertim decretum sine aliquo effectu, qui aliquando diuina voluntate procedat contingenter, hoc est, sine existentiae necessitate rvt enim saepius diximus , comparatio non ne-eessalia, quae est in diuina voluntate ad obiectum libere volitum , eum non possit oriri ex mutatione intrinseca voluntatis diuinae , otiti debet ex aliqua mutatione , atque variatione non necessaria rei volitae r quate non possunt esse plura libeta Del decreta , quam effectus ad
extra r esse autem non posse pauciora , quam
snt praedicti effectus patet, quia nullus est ensectus ad extra , qui non otiatur a Deo per aliquam causalitatem propriam talis effectus omnis autem Dei causalitas est quaedam determinatio indifferentiae actitiae Dei, ac proinde conis notatum suis ciens unius decreti terminati ad terminum talis causalitatis existentis in iacto ense i igitur non possunt esse pauciora decreta Dei libera, quam essectus ad extra. Porro autem
hoc loco per effectus non solum intelligunturres post tuae, sed etiam negationes illatum retum positivarum , quas Deus nunquam producit, quamuis possit. Contra hanc communem sententiam opinari
videtur Durand. in a. dist. 47. q. I. num. 6. dum docet, quaedam bona non meritoria, quae proce. dunt ex libero arbitrio, esse praeter Dei voluntatem , hoc est, neque contra illam, neque secundum illam di nempe cum hic Doctor dicat, Dei
actualem concursum non esse neces arium ino omnibus operibus liberae voluntatis, congruenter etiam dicere potuit, esse aliquod bonum sine particulari illius voluntate. Illa tam ex verbasa p. I i. Diligis omnia qua sunt, aperte aduersantur
sententiae Durandi de voluntate Dei circa singula quae sunt. , Altera vero sententia de insuxu Dei non ne λ cessario ad actus naturales liberae voluntatis, alio loco a nobis resutata est. 8 Addendum vero est , quadam ratione esse posse plura Dei deereta . quam sint εffectus ad extra, si posset unus effectus otiti a duplici causa adaequata per diuersas actiones per se ido-
l neas ad existentiam talis effect is i tune enim ratione duplici, actionis esset duplex deciet tum in diuina voluntate circa eundem effecturn. l Caeterum cum unus effectus per υnicam acti
l nem procedit, unicum intelligendum est esset in Deo decretum circa actionem di terminumi illius, quia eadem & indivisibilis est determinatio indifferentiae activae voluntatis diuinae circa obiecta, atque eadem habitudo, qua diuina volitio per causalitatem tet minatur ad esse ctum in facto esse: igitur in voluntate diuina tot sunt decreta libera, quot sunt essectus ad extrari quia tot debent esse decreta, quot sunt determinationes operandi ad extra: tot autem sunt huiusmodi determinationes indifferentiae activae voluntatis Dei, quot sunt effectus in facto esse, quae quot sunt huiusmodi effectus,tot etiam in telligenda sunt in Deo libera decreta operandi
Dico secundo. Illa obiecta a Deo amantur vis
nico decreto, quae amantur per connotationem unius effectus ad extra r contra vero illa amantur per decreta diuersa , quae amantur per con- notationem diuersorum est ectuum. Probatur
manifesta ratione, quia decretum liberum Dei solum includit actum volitionis diuinae, cu terminatione & respectu ad rem creatam, scut ad obiectum volitum : quae terminatio unica est , si sumatur ex conncitatione unius tantum effectus. Contra vero est multiplex , si s matur ex con notatione diuersi e ctus : igitur ex effectu, quem connotat diurnum decr
tum , sumenda est . nitas aut diuertitas illivi,
quatenus decretum est libere terminatum ad rem creatam volitam ob eandem autem rationem dicendum est, illud decretum liberum esse
prius altero, quod constituitur per connotationem alicuius effectus prioris. Contia vero illud est posterius , quod constituitur per conuolatum effectum posteriorem. Probatur ea3em ratione, quia in diuinis decretis non potest esse oris
do , aut distinctio ex parte persecticinis increatae voluntatis Dei, qui in illis includitur , &quae unica est in omnibus , sed solum esse po-
test ex parte connotati essentialis, quod includitur in respectu terminationis ad rem volitam rigitur ex proprietate effectus con notati , per quem constituitur liberum decretum, sumenda est prioritas eiusdem decreti. Atque hoe
modo intelligendi sunt Theologi , qui docent, ordinem prioris N posterioris involitiona diuina debere constitui ex obiectis, non quidem utcumque volitis, hoe est, requinum futura existentia sumatur habitudo terminati nis ad rem volitam e cum enim ii tum de eretum eum persectione volitionis diuinae forulum includat habitudinem terminationis darem volitam , solum quoad terminationem pendere potest ex illo respectu , ex quo sumitur talis habitudo; non autem ex re alia volita, ex qua non sumitur talis respectus. Itaque in distinctione & ordine decret tum voluntatis
Dei solum est respiciendum ad essectum illum
325쪽
connotarum , in quo est terminatio volitionis diuinae ad obiectum, qua ratione certo constitui poterit ordo in decretis. Et cognosci etiam poterit, per quod decretum multa obiecta volita simul comprehendantur: & contra, quando eadem res intelligatur a Deo volita per diuuersa decreta, quando scilicet Deus diuerta operatur ad e,istentiam unius rei.
C A p v T ILmando Deus vult unam rem esse ρropter aliam, unico decreto fertur in utram. que, tanquam infinem se in medium. Ucendum est tertio: Fieri potest, ut Deus
unico decreto seratur ad plura obiecta volita, ad unum scilicet, tanquam ad medium t ad aliud autem sicut ad finem : atque hoc contingit quotiescunque Deus vult unam rem esse propter aliam. Probari posset hare conclusio, eo quod S. Tho. I. 2. quaest. 8. arti c. 3.& qu, st. Ir .art. q.& saepius alibi docet, in voluntate ereata esse posse unum actum circa medium,& circa finem: ex quo recte inferretur, Dei etiam voluntatem ferri posse per unum decretum liberii
ad obiecta, ilicet ad medium & ad finem:quoniam tamen ea sententia certa non est, neque
omnino constat, an s. Tho. intelligi debeat de actu volitionis, qui directe tendat in medium di finem, alia firmiori ratione probandam censeo nostram conclusionem circi voluntatem diuinam : quia scilicet illa censenda sunt a Deo amari uni eo decreto liberat volitionis, quae amantur per connotationem unius tantum esse vius: fieri autem potest , ut per connotationem unius effectus proprie &directe amentur a Deo duo obiecta, nempe medium & finis: ergo hri amari a Deo possunt unico & indiuisibili deerato. Minor probatur,quia quando Deus vult &facit unam rem esse propter aliam, prima Dei
operatio, qua facit unam rem ordinatam ad aliam, non tantum est determinatio voluntatis
Dei ad rem effectam, sed etiam ad finem illius
ad cuius existentiam operatur: nulla enim v
Iunias aliquid operatur ad existentiam alicuius finis, neque intuitu illius, nisii iam illum diligat cum autem Deus primo incipit operari ad existentiam alicuius finis, nullam habet antecedentem operationem , per cuius con notationem intelligi possit determinata eius voluntas circatalcm rinem: ergo determinatio voluntatis di uime in tali casu essentialiter sumitur ex eadem operatione, non solum circa illius terminum, sicut circa medium volitum: sed etiam circa fi nem, in quem a Deo tunc ordinatur tale m dium.
Confirmari autem hoc potest a posteriori,' quia certissimum est Deum aliqua inedia esseere ad finem, qui postea sequitur per efficacem
intentionem, ut ille eueniat, qua ratione intemarrubal in Inrt. D. rac
dum tribuit pluviam ad dangam abundantiam frumcnti, ex egeaci intentione huius abun-ἡantiae. Praeterea, id constat ex diuinis literis
prxsertim ex illo quod ait Ioseph Genes 43.
dum explicat fratribus suis diuinum cons lium, quo ille adductus suerat in terram gypti: Pro salute, inquiens, Nina misit me Deus ante vos ιn AEgyptum, ut servemini. oesias ad uitiindam halere posistis. Et infra: Non vestro confitio . sed Dei volantate huc missu,sum: ad quod consilium N voluntatem eis cacem prouidendi alimenta. respexit cap. 3 o. inquiens: Non possumus Deι rem sere τοί tati. Vos cogitastis de me malum, sed Demvertit illud in bonum, τι me exararet, o salvos faceret multos populos: em vos pascam, M. Ex quibus constat, Deum ex voluntate elscaei, cui res stinon possit, prouiaendi Israelitis alimenta, adduxisse Ioseph in AEgiptum, non quidem NO- uenia fratres ad vendἰtionem, sed vel mouendo emptores ad emptionem, aut e sciendo reliqua , quibus Ioseph tandem constitutus est Dominus Agypti, ut prouidere posset fratri
In hoc autem easu, illa intentio diuina con- stitui non potuit, tanquam per connotatum, peractionem, quae postea secutaen, dandi alia menta Israelitis: qu1a, ut 4icebam, voluntas qui includit con notatum, non potest esse prior nis&con notatum, si prius: quare dicendu est insis cas bus, intentionem Dei circa finem tanquam per connotatum constitui peropciationcm ad extra, qua Deus faciet aliquod medium in ordine ad finem, ac proinde ex una & eadem operatione constitui unum decretum , quo Deus smul velit medium & finem. Ex hoe autem recte Intelligitur fieri pos. . se, uti Deus suani primam voluntatem cir- ca finem contrahat. & determinet ad unum
certum medi'm , per quo a suturus sit finis,& sne quo futurus non si ex vi eiusdem
decreti: non ei impotest manere idem decretum sne eadein operatione connotata, quae maena manere non potest sire illo certo
medio, quod si per ipsam: ergo de primo ad vutimum tale decretum finis esse non pothst sne tali medio.
causati ratem quam anterse habent operariones Dei ad
His dicti, eliea distincti Ohem decretorum
Dei ex parte obiecti. smiliter ad eorum ordineta constituendum respieiendum est ad drisincm, quem inter se habent Operationes Dei ad extra , ex quibus si eut constituuntur decreta , ita etiam haberit ordinem inter se.
Dico quartd . diuina decreta ordinem n Aa bentia
326쪽
bent inter se prioris & posterioris secundum Ordinem causalitatis, quam inter se habent Operationes Dei ad extra. In qua re duo sunt Oia seruanda. Primum cst, ut omne diuinum decretum, quod in Deo est post praescientiam alic ius rei futurae, si ctiam post decretum, ex quo talis res habet esse futurum: nam cum esse futurum huius rei si ante praescientiam , ac proinde ante decretum, quod in Deo est ex tali praesciuentia, necesse est decretuin, ex quo talis res habet esse futurum .esse ante illud decretum quod in Deo est post prascientiam talis rei. Secundo est obseruandum, ut intentio finis r quae tanquam ex con notato constituitur ex trima operatione, per quam Deus operatur primum modium circa snem, vere ae proprie si ante electionem aliorum mediorum, quae nondum et
Ba snt ex vi primat operationis: quando enim intentio & electio finis distinguuntur , necesse est visae intentione sequatur Electio. sicut autem in hoc casu decretum intentionis est ante decretum electionis aliquorum mediorum, ita etiam est ante aliam volitionem finis , quae est immediatum principium exemtionis illius, per quam scilicet non operatur Deus media ad finem, sed potiuspost existentiam mediorum immediate tribuit existentiam eidem fini, cuius
istentia diuersa est a mediis, & per propria &distinctam actionem fit, quae proinde semciens
est connotatum ad constituendam in Deo v litionem quandam distinctam a praecedentibus ratione eon norati. An vero hic ordo intenti
ni, finis a Deo prius intenti locum habere possit in hii finibus, qui pendent a libero arbitrio
.3 Contra illa quae diximus, potest aliquis obiicere, quod voluntas creata non potest primo eodem actu amare finem di media aliqua determinata , ae proinde neque potest allagare primam suam intentionem alicui medio determia nato, quod necessarium non si ad existentiam
talis finis: ergo neque id dicendum est posse a cidere in voluntate diu; na, quae a nobis explicada est per illa , quae intelligimus ex voluntate
Respondeo negando consequentiam, quia actus voluntatis erratae speciem sumit a boniatate snis, S utilitate mediorum, per ordinem ad quae obiecta eonstituuntur diuersae differentiae essentiales , quae concurrere non possunt in eadem essentia&entitate actus. Quare voluntas errata scut amare non potest eodem actu
honitatem snis, &utilitatem medii, non potest primam suam intentionem alligare alicui aerio medio, quod no si necessarium ad finem intentum. At verδ operatio Dei, ex qua seut ex con notato constituitur libera Dei volitio, speciem solum habet ab essentia termini abso Iuli. quem immediate escit; non autem ab utilitate medii, vel bonitate finis, in quem refer tur, ut diximus superiori disput. Quare fieri potest, ut una Dei operatione ad extra, simul stordo ad medium & finem, qui satis si ad com
stituendam unam volitionem Dei ei rea me dium & finem, ita ut prima Dei volitio circa finem determinata di alligata sit illi certo m dio , in quo Deus incipit operati ad talem fi
Secundo potest obiici, quod s uno actu li- is
bero amari a Deo possunt plura obiecta. non snt in Deo tot libera deereta, quot sunt Assctus ad extra, quandoquidem plura obiecta possint uni decreto respondere. Neganda est consequentiar nam licet plura amari a Deo pons ni eodem decreto; non tamen possunt Omnia per illud immediate seri: unum enim decretum tantum est immediatum principium unius ope rationis, quae eo quod ordinem etiam habeat ad finem, satis est ad constituendam volitionem finis, eum tamen neeessaria si alia noua operatio ad existentiam finis, necessaria etiam est duuersa volitio, qua Deus immediatὰ illum ess ciat post existentia meditarii. Qua aute ratione in operationeDei ad extra circa media si diue sus ordoad fine eo ditionaliter futuru absolute, aut ad finem conditionaliter fututu, ad constituendam scilicet Dei voluntatem liberam a solutam, vel conditio natam ex parte eventua voliti, aptiori loco dicemus art. sequenti
Conelusio est. Meesse es resaniatem Dei semperi Ini. Ex fine autem responsonis ad 2. argumentum constat, hane necessariam, &uniuersalem eonesusonem esse tantum intellia gendam de voluntate absoluta, quae si volu tas simpliciter: non autem de voluntate ani
cedenti, quam S. Thomas dicit esse volun tem secundilm quid, stra magis, inquit, mini drari metiuia. Sie intellecta concluso S. Thomae ceris est ex fide. Isaiae 46. Coninum meum stabit,
ct amnia voluntas mea seri Psalm. III. Omnia ν emque voluit, Deus fecit. Ex eadem autem respo- sone ad i. Arsumentum sumitur secunda eonis elusio: nempe , lama esse potes quaerim voluntari qua appellatur antecedens, O secundam quia, qua non semper impletur. Int igitur autem tale secunda eoncluso de voluntate liberi bene
placiti Dei, ut disputatione sequenti dice
327쪽
Λn sit aliqua in Deo voluntas, qvie non impleaturpomnem Dei τoluntatem beneplaeiri impleri
asetiit Scotus. Cap. I. Omnis voluntas assiliata Dei impletur.secus
qua non es absoluta, nosmper impletur.
Cap. 24Ratione probarur vera opinio. Cap. 3. argumenta responsio. Cap. 4.C A s v et Lomnem Dei et oluntatem beneplaeiri impleri
oret Scessu.ΡRo intelligentia notandum est, voluntatem Dei dupliciter dici: proprie, & metaphorice. Voluntas Dei proprie dicitur, voluntas beneplaciti. quae est propenso, R inclinatio diui na volit Ionis in aliquam rem . Metaphorice aurem dicitur voluntas signi, hoe est. non aliqua propenso in Deo existent, scd res aliqua externa, quae inter homines esse solet signum internae voluntatis, quo sensu praeceptum, cons-lium, operatio, &permisso Dei dicuntur Dei voluntas, quod explicat S.Thom. in hae quαλ articul. II. N II. Hoe autem loco quaestio est de voluntate liberi beneplaciti. an illa semper impleatur per successum rei volitae, hoc est sempertiat id quod Deus aliqua voluntate beneplaciti vult fier; 2 Prima sententia est, omnem Dei voluntatem impleri. pro qua sententia est Scotus in 1. dist. 6 s. q. I. ait, enim voluntatem beneplaciti Dei esse ultimam determinationem voluntatis diuinae, ac proinde semper impleri. Qua propter ait, in responso ne ad i. verba illa Pauli r Deus otio mnes homines suos feri, esse intelligenda de voluntate signi: quia licet in Deo si voluntas dan-ἡi hominibus auxilia ad salutcm, non est tamen in illo voluntas, quae reseratur ad salutem eo rii, qui non saluantur. Pro eadem sententia est Caietan. ci rea eadem verba I. ad Tim. r. & Drieδ lib. de concordia liberi arbitrij par. I. c. q. initio in responsone ad secundum , atque esse hanc sententiam probabilem N alioruni Doctorum,
docet Alexan.Alcnssi. p.q. 6. memb. 2. Bonauen. in I. dist. 4 . . q. . quamuis ipse magis inclinet in contrariam lantentiam, quam inferius
explicabimus. Huius sententiae sundamentum est valge ap- p, ens illud Psalmi iam citati: Omnia quaecunque volat fecisi & illud Isaiae, Omnis νοlamaris mea et, qua ita uniuersalia sunt, ut non videatur locus
relinqui asscrendi. aliquam esse in Dco tib inmvoluntatcm , cuius chicctum voliti m a parterci ro contingat. Confrmatur autem l Ocnm-damentum ex sentcntia S. Aug. quid i ictus ei Ddini tistimoniis absolute istimat, dici non posse, D cum aliquid. ville, quod non sat. Praesertim id doc t in Enchiridio. e. ii 3. ubi ait, ita discre cxplicari illud Paulit utili omnes homines saluosfri, ut non cri amus aliquid scri Deum voluisse, quod factum non siti quia de illo sne
ambiguitate dicitur: cmnia ς actineve voluit,f tit. Idcin docci lib. de correctione S gratia, c. q. Quocirca v ciba Pauli asserit ese intellige da minus uniuerse, quam verba sonant: scilicet, aut pcr distributionim, quam appellat incom- pictam . quia Dcus vult de qualibet hominum conditione aliquos hominis saluos scri, aut per gistributioncm aeeommodam, ut sinsis si, nullos alios saluari prater illos, quos Dcus sal uare vult. pandem sintentiam secutus cst Fulge n. lib. ὀe Incarnat. e. 3 r. initio. Illud,inci ah ns. vult omnes homines suos feri . scretem tere dele
mus, ut non ex/s mcntis rotantatem Dei in ahquo
non impleri. Addi etiam possunt An si limus A: B da, qui ad Etaium locum Pauli illum ediplicant
.per distributionem incompletam, aut accommodam , ut retulimus ex S. August. Citatur et
iam S. Prosper ad capit. Callorum responsones. sed non bcne: nam potius s. Prosper in co libro, ut petiit ex sententia p. quae illam rcsponsoncm respicit, Nin aliis locis . est praecipuus
propugnator contrariae contentiae r ut ego quidem arbitror , post responsum acceptum a S. August. annuente &consentiente, ut reser mus inserius.
C A p v et I Lomnis mosintas abfiata Dei impletur, sicus quae non es assoluta sensem.
per ampletur. SEcunda sententia communior, &probabi- lior est, omnem quidem voluntatcm Dei a solutam semper impleri; esse tam in posse atque adeo re ipsa esse in Deo aliquam aliam voluntatem beneplaesit, non absolutam, quae no s. mper impicatur. Pro qua sententia in primis est S. Thom. in hoe art. in s ne respons ad i. argum . ubi expresse ait: Dcerfar quicquid Dem -pticiter utili; ιlladiumen quod antecedenter Phli,non
semper fera. Quae ultima verba necessario intelligenda sunt de voluntate bc neplaciti : nam in cap. 2. epistolae i. ad Timoth. ubi ait illa verba Pauli, isti omnes homines saturiferi, intelligi de
voluntate Dei antecedenti iuxta sintentiam Damasceni assemat, illam voluntatem antec dentem c se voluntatem beneplaciti. Pro e dem scntentia sunt Alexander & Bonaue tura locis etiam , ex suibus Bona uentura ait,
328쪽
.Praeterea etiam Duran. in . dist. 4ς&47. q. I. Solus in cap. s. cpistolae ad Rom. circa illa uerba. staodfiniti volens Vendere iram. Starleton. in eandem epist. eodem cap. Num.Is. Antonius Cordubent. lib. I.q.q6. alias 3 . notab. 2.D. Sal m.
disputat. 3. in I. epistolam ad Timoth. g. Memn qu dum voluntas, P. M liti .hocari. disput. i. g. Ex hu consat, P. Varq. disput. 83. cap. r. I Probatur hare sententia manifesta ratione, quia in Deo voluntas est libera circa salutem plurium quam praedestinatorum, atque ea voluntas solum impletur in praedesinatis, quam-doquidem hi solum saluantur: ergo in Deo esse potest, A re ipsa est voluntas aliqua beneplaciti, quae non omnin3 impleatur. Prior propostio, in qua est fundamentum huius rationis, di sententis, detur Omninis certar nams Prosper.
etiam si doctrinae Augustini addictissimus. non
Obstantibus his quae retulimus ex S. Augustin. lib. ad capit Gallorum sententia 8. quae respondet cap. d. in quo Calli notabant Augustinum, quod doceret in Deo tantum esse voluntatem circa salutem praedestinatorum : respondet S. Prosper in hune modum. uviduit, quod Derumn omnes velit saluti fieri, sed certum nameram piades malorum, dursus loquitur quam loquendum es de altilia ηe gratia Der. ροι omnes vult salvos fravi. Om agnitιonem ven re veritaris, o voluntatis sitia in eis ι set propositum , quos piadesinatiit. Quo loco S. Prosper. non solum docet, voluntatem illam, quae impletur in praedestinatis, ad lalios etiam extendi, sed praeterea etiam notat contrariam sententiam , quam etiam notauerant Galli ad quos respondet: asserit autem Prosper. in praefatione illius libri, quem edebat ad defensionem S. Ausustini, se in nullo recessurum a tramite doctrinae,quet in disputationibus S. Augustini contineretur e hoc vero argumentum est, postquam Augustinus intelleae it non bene fuisse acceptam iptius expostionem,
quod ad illum scriptit Hilarius in Epistola, quae
est ante librum de praedestinatione Sanctorum, eonsensisse, ut locus ille aliter exponeretur, iuxta ipsus doctrinam libro de spiritu, & litera; quo circa cum respondeat ad alia , quaerii latius in sua Epistola notauit , nihil tamen dieit in de sensonem illius expositionis, sortasse ad hoe refertur. quod Augus dieit in fine librorum . quibus ad Hilarium respondet. ipsum etiam proticere quotidie indoctrina,& hoc expectare ex lectione, qua alii Catholici dignantur ipsus legere labores. 6 In eandem sententiam scripst S. Prosperi librum a. de vocatione sentium, ut patet ex illius initio in cuius libra e. s. Illad, inquit, dedi
aisa bonitarepi, me cressitur, quod velit omnes saLxos feri, atque hoc decretum fuisse aerenum, atque secundum astum gratia mensarum, qua Deus duersis re Μιbis dignutus es eum Hstribuere. Et cap. 23. suacunque, inquit, tempora cogitentur, pie credandum es, Deam raste, semper e vesti se omnes homines saluos n. quod non Mand PMquit, mon-
atque indisserenter impendit. Hre autem scripsit S. Prosp. nisi, qui defendebant gratiam Cum
sti, putarentur credere in Deo tantum cssev luntatem circa salutem Ir destinatorum,quam
absur/am sententi, m Semipelagiani Massilienses illis tribuebant, vi auctoritatem enervarent
ipsorum,& S. Augustini. Probatur igitur illa proposito verbis S. HU- tali citatis: Deus vult omne, iam nes satis,feri . o ad
agnitιonem pentatis venise clavae sne dubio extenduntur ad salutem plurium, quam praedestinatorum. In illis enim verbis ampliori quadam distributione sgnificauit Paulus, Deum velle oes saluos fieri, qua dicere potuisset . Deu velle
omnes homines damnari, di puniri r at secundum distinctionem incompictam . qua terminus accipitur pro seneribus singulorum, &secundum distributionem accommodam , veris.l sme diei potest, Deum voluntate consequenti
velle omnes homines danari.& puniruquin vult degeneribus singulorum aliquos damnari, prς-terea etiam nulli alii damnantur, quam illi quos voluntate consequenti eorum pratui sis peccatis Deus damnare voluit: ergo verba illa, vult mnes saluos se l. non recte explicantur solum per distributionem incompletam, &accommodam. Secundo, ut recte argumentatur P. Vaχq.-- sco citato. illam sententiam Paulus posuit, ut o-stcnderet gratum esse Deo orare pro 'mnibus, dum sunt in hac vita, quia scilicet Deus vult omnes homines saluos fieri. Ad concludendum autem gratam esse Deo orationem pro quibus cunque non satis erat Deum velle, ut de omnibus hominum generibus aliqui salvi fiant, aut quod ncmo saluetur, nisi ει voluntate diuinae ergo verba illa Pauli ad plurium salutem extenduntur, quam praedestinatorum. Hunc autem Risse sensum Pauli ih eo contextu verborum prater S. prosperuin ad cibiectiones Vincentianas respons ne a. docet etiam S. Chrysost. ho m. 7. in a. epistolam pauli ad Timoth. dum explicat verba citata. Imitare, inquiens, Deum tuum, nam somnes in vult salvos fieri. merito pro omnibus oratis, nihil de erat ex hu quae apud na, sunt, nis nostram salaim: banc vehementer vult quod repetit sermone i. in epistolam ad Ephe-
hos circa illa verba Iuxta beneplacitum poluntatis
suae: qud loeo doeet illam distinctionem duplicis
voluntatis Dei, primariae scilicet, aut secundaria, quam 3 istinctionem paulo scisus postea
explicauit Datnaseen. a. de s de eap. 29. S cum
Damasc. Theologi in 1. dist. 6. ad explicandi scilicet hete verba Pauli: ruri .maes homines sal os seri, quae intelligenda esse docent de voluntate primaria & antecedenti, quam Deus ex se habet
circa communem hominum salutem, quae s
lum impletur in praedestinatis. Quod vero voluntas, qua diximus posse riod impleri sit in Deo libera constat ex eodem loco, '&ex eis lem Patribus , qui locum illum intellexerunt de voluntate Dei libera & stratuita. in primis S. Prosper. locis est alis: ait enim illam
329쪽
communem voluntatem pertinere ad gratuitam Dei benefeentiam erga homines, atque ita durὸ loqui contra Dei gratiam eos, qui sentiunt in Deo solum esse voluntatem eirca salutε praedestinatorum i qua propter responsone illa s. ad capitula Gallorum. Id νeuelata . inquit, gratia latitudinem nos conferamus, o Leamus eum Aiapo Olo, quod Dein vast amnes homines s vis feri. Etti de voeatione gentium c. 23. quaerit quomodo Deus velit omnes saluos fieri, quandoquidem non omnibu infantibus tribuit tempus, iii quo per voluntariam fidem stit capaces gratiae: Respondet autem huiusmodi insantes stertinere ad illam partem gratia, quae uniuersis est impensa nationibus, quas utique libere eorum v- terentur parentes, etiam ipsi infantes per eos aduruarenturi igitur S. prosper. de ea voluntate ait intelligendum testimonium Pauli, quae in Deo esse non posset, nisi media gratiae larsirenture quae, ut eonstat, solum potest esse voluntas libera; in re autem praesenti Prosperi nobis esse debet pro Augustino. Consentiunt Chrysost. serm. citato in epistolam ad Ephes& Hieron. lib. I. in eandem epistolam circa illa verba cap. I. secundum ρνopositum volansatis suae. Ambo Gnim explieant voluntatem Dei primariam, qua Deus vult omnes homines saluo, fieri esse se eundum consilium & beneplacitum voluntatis.
C A s v et II LRatroneprobarin vera opinio.. v Asone id eonfirmaturi quia Paulus de egri. voluntate loquitur, ex qua confirmat esse Deo gratum opus orandi pro omnibus, ex qua exhortatur ad exercitium huius operis. Ex sola autem neeessaria eo lacentia, quae in Deo est eirca communem salutem, quatenus e secundum se ethbona. illa exhortatio sumi recte non potest: quia etiam circa opus erranadi alios mundos, aut Area opus assumendi per unionem hypostaticam naturas sngulorum hominum, quatenus illud est quoddam bons, est in Deo acius necessariae rem placentiae . non minus quam circa opus humanae salutis, s sit ino sit de sola necessaria complaeentia, quae in Deo esse potest circa bonum creatum: neque tamen ex compsacentia illa necessaria, quae est in Dei voluntate circa opus bonum erranes alios mundos, aut assumendi hypostat ita sin gulas naturas humanas, sumi potest prudens exhortatio ad orandum, vi alii creentur munis di. vel singulorum naturae hypostatice assii matur: ergo s. Paulus in ea sententia, It omnes ho mines satias fera, non est locutus de sola compla centia neeessaria, quae in Deo sit, sed potius delibera de gratuita circa homines; unde constat, i eo esse posse aliquam voluntatem liberi boneplaciti, quae non omnino impleatur is A priori autem huius ratio est, quia sectim persectio si potentiae volentis, non omnino arrabia is LPMMATA
impleri illam voluntatem,quae est absolute essea et hoe est, sertur ad obiecti voliti executione, ut absolute futura: q.od tamen no semper im-leatur illa voluntas, quae non est absolute encax, sed sub conditione qua/am, nulla est impersectio : nam ex desectu conditionis oriri potest, ut talis voluntas non impleatur , etiam s nulla si imperfectio in voluntater scutautem in voluntate creata esse potest volitici sus con/itione essea x. quae sertur in executionem obieeti tantum, ut futuram, si certa conditio ponatur: ita etiam in Deo esse potest libera voluntas escax solum sub eonditione, id est, ut obiectum executioni mandetur,s eerta quq dam conditio ponatur: ergo sine ulla impersectione diuinae potentiae esse potest aliqua in Deo voluntas, quae non impleatur, ob des ctum stilicet conditionis. sub qua volita est exe .cutio obieeti: huiusmodi autem est illa voluntas, qua Deus uniuersi vult omnes homines saluos heri, vi doc ni Bona uentura, solus, Antonius CorJubens s , R Salmeron. 1 P. Molina locis citatis, & ante illos s. Ambrosus in capitea epistolae i. ad Timoth. ubi: Chan Deus omnipotens uelit omnes saluos fieri, quomodo, inquit, non impletur eius voluntas P Respondet, quia titet conditio; vult enim isto sutiarι.s ipsi resnt, hoc est, nis ips impedimentum apponant. Augustinus etiam libro de spiritu & stera capite 33. dum explicat eundem locum . Detim ita Nili omnes fuL Miseri, ut tamen eis non adimat liberum arbitrium.
quo bene vel male utentes iussi me iudicentar, quod cum se, maι ta est Des voluntas. Vinceretur utilem, mali paenum possent euadree; non autem possunt, Oidia eiis voluntas inuicta es, quia Deus ita vult, ut omnes salti iant, ut etiam petit eas puniri, fias repugnent. Agnoscit ergo Augustinus in Deo v luntatem non absolute essicacem. Eadem ratione Hieronyin. in eapite i. epistolae ad Ephesdum explicat eandem pauli sententiam: Vult, in- Deus quaecumque sunt plena rationi, ct consiij, vult saliari homine : sed quia nullus ab que propria voluntate saluaris. νtili nos bonum velle, o camraluerimas, ipse stitim impleat confisum. Idem e iam fgnificauit s. Prosper a. de vocatione gentium cap. 23. In qua quidem re ἡiligenter est notan- I dum , voluntatem , quae dieitur essica et subcen/itione . non esse voluntatem condit o natam ex parte suae exissentiae: quod enim aetii existit, eo ipso absolute, & non conssitionaliter existiti similiter talis voluntas non potest esse conditionata ex parte conditionis bonitatis, qui mouet ad volendum cum obiecto materialiter volito; nam potentia appetitiua non potest moueri ad obiectum sne apprehcnsone alicuius bonitatis in illo , quae moueri non potesteirea obiectum sub eonditione , s esset honum, ut rectὸ notat P. VMq. disputatione 83. capit. q. hoc tamen non impedit quominus voluntas saepissme moueatur . R terminitur ad executioni m alicuius obiceti sub eerta aliqua conditione. v. g. ad iter faciendum die
330쪽
sequenti, s tempus si eommodum, & non aliteri eae vi cuius ileterminationis, ita est actualis posta voluntas circa obiectum, vi eo ipso circa illud habeat achum omnino absolutuin, sappareat impleta conditio, quae causa est ob quam prima determinatio dicatur esca x sub conditione, atque explicari possit per illam vocem, vestem, ut ait S. Thoinas in Ioc art. quia licet si tactus praesens. atque absolute existens;
virtute tamen continet alium actum, qui non-δum eli praesens; esset Amen ex υ; actus praec
dentis, D csset impleta conditio. Hac vero connexio inter actus ex eo oritur, quia per priorem determinatur voluntas ad executionem obi
cti, sub certa quada conditione, scut ips placet, quae est comunis Doctorii omni u sententia in
. dis as cum agunt de matrimonio aut idevoto conditionali, aut cum agunt de sacramen.
to, quod sub conditione interdum consertur. Ea igitur ratione voluntas determinari potest libere ad exeeutionem alicuius obiecti, si eerta aliqua conditio ponatur, ac seri potest . ut talis voluntas non semper impleatur, idque sine ulla imperfectione; quando enim voluntas est ess-cax sub conditione, hoc cli, terminatur ad exscutionem obiecti, s certa aliqua conditio ponatur. nulla est imperfectio, quod illa non impleatur , s id accidat ex defccto conditionis, sine qua obiectum non est mandandum ex
ti 1 spondetiar, cum scriptura signiscat omnem Dei voluntatem impleri, setano est de vo luntate Dei absolute efficaci . hoc est, qua te minatur ad executionem obiecti, ut absolute futuram. Eade ratione intelligendum est quod
Augustinus. N alii Patres docent, stilicet fieri
Omnia illa,quae Deus vult fieri, nempe cum vult
fieri absolute si ne alia coditione inclusa ex parte obiecti. Quoniam vero S. Augustinus intellexit verba illa s. Paulio Vah omnes ultios fierι, de
voluntate omnino absoluta, ideo illam interia pretatus cst per distributionem minus uniue salem. qua solum comprehenduntur praedestinati. Aliorum tamen patrum expostio est probabilior, &ipi ius Augustini in aliis locis, praesertim vero in libro de spiritu & litem c.M. Iccudum quam expositionem verba Pauli intellia
guntur de voluntate magis unόuertati; non tamen omnino absoluta, quam Deus ex se habet
erga salutem hominum, nis ipsi impedimentuapponant, quae voluntas a Deo in salsibiliter im pletur, nis per ipsos homines staret, per quam
voluntatem, saltem in omnibus adultis, aliqua benescia gratiae operatur, ut ad cognitionem veritatis veniant, & salutem consequantur.
Sed contra potest alia esse obiectio, qu a Omnis voluntas libera Dei habet aliquem effectum
creatum, qui si ipsus obiectum, ut saepe giri must ergo nulla esse potest libera Dei voluntas, quae non impleatur. Respondetur per distiniacitonem eo sequentis, nempe nullam esse Dei voluntatem liberam, quae non impleatur circa
aliquod ipsus obiectum, ut recte argumentum probat: simul tamen seri posse,ut non omnino impleatur circa omnia ipsius obiecta r nam illa voluntas, perquam Deus aliquid facit ad exi stetitia alterius obiecti sutura, non omnino a solute. sed sub certa quadam conditione, non solum terminatur sicut ad obiectum ad esse-um illum,quem sucit, sed etiam ad existentia alterius, nempe ut illud st, nis ponatur impodimentum, quod obiectum potest non accidere ob desectum conditionis cum qua est volitia. Ad explicationem autem huius responsonis Is
notandum est, quem admodum voluntas crea
ta potest terminari , S habere intrinsecum o dinem, aliquando quidem ad executionem o lecti, aliquando vero ad executionem sub eonia ditione: ita etiam Deum posse operari aliquem effectum, vel cum ordine ad alium finem abs lute suturum .aut crete tantum sub conditione: atque hac ratione voluntas Dei libera respectus nis, aliquando est abso late e scax, aliquando vero solum sub conditione. Ex dictis explicandum est, in Deo volunt, Atem antecedentem appellari illam, quam Deus primario habet ex se, non autem ex praeuisione inclinationis alicuius causae creatae: consequentem autem voluntatem esse illam, quam Deus habet ex prauisione omnium ea sanam, quae concurrere possunt ad effectum. Ex quo fit, ut omnis consequens Dei voluntas si absoluta,
atque omninΑ impleaturr voluntas tamen antecedens, quoniam esse potest non solum absoluta, sed praeterea etiam csicax sub conditione, potest interdum non impleri. stilicet ob de sectum conditionis, quam distinctionem voluntatis Dei antecedentis, S consequcntis hac ratione explicuit Albertus in t. dis 46. artic. I. quc in secutus est S. Tho m. in hoc aret. & fiasius edificat P.Varq. disput. 83.
Conciviso voluntas Dei est omnino i
mutabilis 1 cuius concissonis sensis es, Deum
nanquam mcrpree Hlla aliquas, quod prius non v luerit,mque de ne Arquia xesse . quod antea vota ν t. Mane autem conclasonem probat S. Domν quia ira voltinras, non potest mirmsece mutari, neque etiam a m cognatio variara potes per notiam LMquam cunιtioηem ah tus bona, quorum alterum
mi at esse necessarium ad retitationem polum turis, hoc es, ad volendum aliquia de notis, quod prius amatum non fuerat. Fortasse tamen scacior ratio es sumpta ex immtitabilitare mmnseca volitionu Hama , O quia in operatione secandam