장음표시 사용
51쪽
rates, ad gratiae mysteria, desupernaturalia o-3 Vltimo tandem scientias alias practicas, in quit S.Thomas, superat Theologia, quia illiustinis est sterna beatitudo , ad quam fines scientiarum practicatum ordinantur. Inter practicas enim illa ea cellit, quae hosteriorem finem habet, ad quem reliquarum fines ordinantur. In qua ratione S. Thomae difficultas aliqua esse potest, res enim clara erat, quia haec scientia supponit hominem ad superiorem finem eleuatum , di finis illius est diriget &docete qua ratione fi ei debeant naturalia, di supernaturalia opera, riad illam beatitudinem consequendam deferulisant, quem finem nullus alius naturalis habitus practicus habet. Philosophia enim moralis, Nnaturalis prudentia tantum opera diligit , ad
consecutionem naturalis beatitudinis: haec vero scientia non tantum supernaturalia, sed etiam naturalia opera dirigit ad illum finem, non
mediate ad illa mouendo id enim est prudentia insulit sed preeloediendo magis speculative modum, quem retinere debent , ut ab insula prudentia assiimantur. Ita enim se habet haescientia ad infusam prudentiam, sicut Philosophia moralis ad acquisitam, de naturalem pruindentiam
4 Res igitur facilis reat , in ratione tamen S. Thomae poterat esse dissicultas, quia aut nomine finis intelligit remotum , aut proximuin: si proximum,salso docet, aetemam beatitudinem esie illius finem, cum constet proximum hul scientis finem eci,dirigete opera humana ad illam conlecutionem;si intelligit temotum,videtur patum testne;quia ex illo non sumitur per sectio practicae scienti pricipue cum in illo remoto fine , prout temoto etiam aliae scientia conueniant;vel ipso s. Thoma auctore, qui dici aliarum scientiarum fines ad huncTheologis
finem ordinari. 4 'o Rursus non videtur verum aliarum scienti
' tum fines ordinari ad sternam beatitudinem fise
pernaturalem,nisi sorte ex intentione operantis,
a qua non pendet persectio scientiae, sed ab illosne,quem praeticalcientia per se ex natura sua
respicit , ab illo ergo fine debuit illius persectio
mensistati. Respondeo S. Thomam loqui de fine proximo , quia disserentiam eo ruit in tethanc,&alias scientias,dc statim subdit taes ali tum oldinari tanquam adultimum ad finem huius scients,ineq; aliter aliquid plobassetantellistit autem beatitudinem non in se,sed in proportionatis medijs ad eius conlequutionem,quia aliter non potest essevltimus finis virtutis intelleiactualis,nisi in operibus preportionatis. Hic auistem dirigere eo modo, quo ad illum finem deserviant, ad Theologiam pertinet prasnibendo, di
docendo eorum modum,&circunstantias, de ad hunc finem ordinantur alia tum ficientiatum fianes, non ex intrinseca ratione ipsorum finium,
sed quia superior cognitio etiam illa opera deseruire facit fit id naturale est, vi s sit homo adelitim superiorem finem per authorem naturae
ordinatus, illa oma superiore eo itione ad illum finem dirigantur. Super est iam, ut in intrinsecam persectionem c
Theologiae deueniamus, Ze virum in hac etiam superet alias scientias,& non tantum in ijs, quae
hactenus diximus,qui illi magis extrinleca sunt, sed in eo quod initio disput. ii proposui , an Theologia habitus secundum suam intrinsecamentitatem sit lupematuralis.
R B hac quaestione principium duxi sumen- 7
La. dum, ut intelligatur altera questio.Vtrum
Theologia superet allas scientias in sua certitu dine. Pro intelligentia notandum est primo, id esse summaturale,quod est supta tres, Besaeultatem activam naturae, id autem intelligitur esse supra vires naturae, quod a creata substantia ea enim est, quae hic dicitur natura neque ab eius proprietatibus fieri potest, neq; propter naturae
dispositionem postulatur,quod additur propter
animae rationalis productionem,quae , solo Deo est,& tamen naturalis, quia per naturam possimi tales coniungi dispositiones, quae postulent illam productionem animae r quando enim tales dispositiones sunt, quae postulent effectum, di eius rem factam esse naturalem, dc fieri , Deo, prout authot nature et t. Quod igitur supravim, Et dispositionem naturae est, supernaturale dici tur, de quidem, si res secundum liam essentiam talis sit,quod illius essentia, de species nunquam ex natura proueniat dicitui supernaturalis se eundum substantiam. Si vero eius essentia fieri possit a natura,sed non cum tali circunstantia,&modo , dicitur sepernaturalis lacundum m dum , qualis dicitur visus per miraculum restitus,cuius essentia, de natura similis per naturam fieri contingit. Vnde notandum est secundo, non esse contra gdi itionem rei supernaturalis si habeat dispositionem creatam, aut virtutem activam; ς reatam sibi connaturalem, modo illa dispositio,aut virtus creata supernaturalis sit. Exemplum est in habitu, 8c actu chatitatis, habitus enim principium est cannaturale huius actus, ctamen actus
supernaturalis est Pt terea actus ille connaturali, dispositio est ad habitum,di nihilominus habitus supernatuta lis est, quia lices dispositioi
sum pol tulet, illa tamen non est naturalis, sed otidinis superioris,ex quo fit, ut habitus sit superis naturalis; contrarium autem esset, si dispolitio, quae ipsum praecederet , de postularet,
52쪽
giae, de ex consequenti habItum estesupernaturalem secundum entitatem intrinsecam. Primo, quia per solam naturam illa essentia non potest heri: est ergo supernaturalis. Antecedens probo, quia in naturae dispositione stando actus certustine euidentia esse non potest, ut in alijs naturalibus cognitionibus probaur e vi ergo esset a. ctus certus sine euidentia, opus fuit ut in intel-
, lectu esset actus supernaturalis fidei: illa autem essentia , quae supponit aliquid supernarurale
secundum ellamam, supernaturala est, quamu is ex illo suppolito com aturaliter sequatur , ut constat in habitu eliaritatis, quem praecedit supernaturalis dispositio. Secundo, quia in volun tale, si obiectum formale est supematurale, actus circa illud est supematurali, i euo& in intellectu sed obiectum sermale actus Theologiel ' discursus,est super naturale ergo dactus. Proba me minor, quia plincipium syllogi lini est ratio
allentiendi &formale obiectum astus circa conis clutionem, ut S.Thomas dicit 2. a. quaeI . I. ut L
principium autem in Theologia saepὰ utrumque est supernaturaler ergo actus,qui ex illo moti uo,& ratione assentiendi procedi est supernaturalis. Unde etiam idem argumentum fieri potest, etiamsi unicum principium Idpernaturale sit, de λliud naturale,quia adaequatum obiectum formale non est unum, aut alterum principium, sed utrumquesimul. Illud autem, quali compositum ex utroque, sicilicet naturali,& supernatu
tali principio, supernaturale est, quia per naturam seri, aut constare non poteli, erout totum est: at vero primi totum est obiectum formale r ergo obiectum formale cuiusque actus Theologi ei est supernaturale. Aut duplex de hei Theologia constitui, altera circa concilisiones deductas ex duplici supernaturali principio, quorum formale adaequatum obiectum est lsupernaturale et altera circa conclutiones, quae
non cognoscuntur ex vi solius obiecti stuperna- thuralis.,, Terim, quia in asissii conclusionis includitur principiorum allensus tanquam obiecti sor- malis, & ratione assentiendlide non tanquam ob tecti cogniti,ut quod, S: prout materiale cognitum, sicut in amore proximi propter bonitatem diuinam, includitur intrinsece diuinae bonita istis amor, utriusque enim exempli auctor est S. Thomas Tunc sic arguo. Principiis superna tui alibus assentiri non possumus , nisi actu Iupernaturali: sed actus circa cones ultionem includit eo tum mincipiorum assensum: ergo elisupernaturalis. Respondebis, quod poliquam hoster intellectus in actu secundo eanstituitur circa aliquod obiectum, quia ipse natura sua eit disturtivus, potest per naturam suam assentiri ilum in I. PMi. P. D.
li rei, & eones usioni, quam pir suam naturam per exit connexionem habere necessariam in principijs cognitis supernaturalibus, etiam si aliquo modo includatur assensus obiecti formalis, quia ad cognolcendum ea, 8c assentiendum illis
prout ratiosti assentiendi conclusoni, non requiritur alia virtus, quIm illa, quae videt connexi nem cum illis principiis certo cognitis. Sed contra quia sequitur. etiam voluntatem repeti hctam ambre Dei sinis supernaturalis, non indigere habitu lupernaturali ad amorem proximi propter illum finem: sicut intellectus dispolitus supernaturali cognitione, non indigetia, et naturaIi auxilio ad assentiendum veritati obiecti supereaturalis. Huius opinionis authoia res inuenire non potui, quia de illa non tractant, nisi forte quis adducit eos, qui solent distingu reTheologiam in naturalem, scilicelim diapby sicam, de stipernaturalem, id est, eam quae ex principiis fidei procedit, ut Canus illi ix. de locis , cap. I. ad medium. At hoc nihil probater. quia appellare possunt hanc supernaturalem scientiam non intrinsece, sed extrinsece propter
T lao primo, actus Theologicus,& ex conte- ii LIquenti habitus ad talem actum producendum non est super naturalis, quoties talis actus ex vi dilautius producitur. Hanc conclusionem existimo esse communem sententiam , quia habitus infusius praeter morales, ει tres Theologa-Ies,1 nemine assunatus est, & enumeratio esset intumelens si alium habitum infulum esse intellexisset aliquis, qui virtutes numerauit,&de earum natura tractauit: praecipue quθd cum Deus huius habitus subiectum sit sicut, de fidei multum haberet virtutis Theologicae, aut potius omnino esset, quia etiam obiectum formale vitiis mum esset prima veritas.
Probatur eonclusio. PrimJ, quia ille habitus t 3 infunderetur simul cum fide . aut altem cum grat ja, antequam esset actus Theologicus ἐν conis sequens autem est falsum Probatur sequela,quia
reliqui habitus infusi in ipse histificatione iniunduntur, licet lutim non operentur, ut iustifica istiis possit operari supernaturaliter r ergo etiam
insundi deberet hic habitusTheologiet, ut homo
maneret potens ad amnitendum ijs, quae ex fide deducuntur, qua ratione insunditur iniustificatione habitus prudentiae intellectualis multum enim habitus Theologia iuuaret habitum fidei , quia laese est magna dilii culta in his,quae uuntur ex fide , de lao ptopter illa, quae conneta 1pparent Se dissicilia , & ipse actus assentiendi ex fide reditur dissicilis: et
go Oportet, ut saltem potens maneat ad assen istiendum omaibus illis. Confirmatur, quia vul
53쪽
gares etiam homines euidenter cognoscunt aliqua esse necessario dicenda consequenter eum
rebus fidei 3 ergo omnibus est debita potentia ad illis issentiendum : sed habitus insusus est, qui
constituit connatural ter potentem, ut constat ex natura habitus insusi: ergo, Sce. 14 Sec undo , quia si ex discursu generantur actus,& habitus certis supernaturales e trU&probabiles. Probatur sequela, quia non minus specificatur actus opinatiuus exobiecto formali, di ratione assenti edi,quam actus certus, sed saepe
ex aliquo principio fideUequitur adiuncto alio principio opinabili, aut ex duplici principio de
fide per probabilem consequentiam, alia propositio opinabilis: ergo actus assentiendi propter principium supernaturale esset sepematuralis.
Probatur consequentia quia quando consequen. tia est euidens tantum naturaliter,Vel in antecedent teli pars naturaliter tantum euidem , Accelta , ratione alterius principii supernaturalis reditur ratio assentiendi supernaturalis: eadem ergo ratio erit, quando principio opinabili alii propositio de fide iungeretur: quia in prioricatu sola propositio de fide est, quae eonit ituit obiectum tantae difficultatis , ut propter illud
non possimus per solam naturam assentiri con is sequenti si autem altera propositio est opinabilis, rem faciliorem non recidit, quam si esset cerista , quia tota dis scultas ex alio principio nasciis tur e ergo actus assentiendi opinatiuus ex illo principio esset supernaturalis consequens autem in salsum, quia si actus opinatiuus esset supernaturalis,laepe posset actus supernaturalis ense falsus, imo adiuncto principio erroris,consequens esset error,&actus assentiendi supernatuis talis : consequens autem ess ablut dum: Signum ergo eli non esse dissiciens obiectum supernatuis ratis actus quoties principio supernaturali iungitur aliquid quod naturale est. .
Tettio, & ratio haec est a priori, quia quando
F vltimata ratio assentiendi est naturale lumen, quamuis aliquod obiectum supernaturale meis diat, non est actus supernaturalis, quia omnibus illis, quae , lumine naturali initium sumunt, potest assentiti intellectus. Explico maiorem, siquis naturaliter haberet euidentiam, quod Deus aliis quid testaretur , quam primum parentem, aut quemlibet Angelum habuisse est probabilius,&multi docent, Apostolos habuisse hanc euidentem eognitionem, ZMaemones etiam credere, de
eonitem istere dicuntur euidentia dolorum, de aliorum, ex quibus cognoscunt Deum aliquid testati, quia ad id conuincuntur. Qui ergo hane euidentiam haberet, quod Deus aliquid testifieatur per supernaturalia opera, assentiretur rei,
quia dicta es a Deo actu naturali, quia ille sun-
daretur incognitione naturali,qua cognosceretur rem illam esse testificatam,quia vi imata ratio est lumen naturale. Alias dici deberet esse in daemonibus supernaturaim actus,&Αngelos habuisse euidentiam supernaturalem articulorum tantum in testifcrate. Sed quotiescumq; est di- Rursus , naturale lumen quod iudicat conse- i
quem connexum esse cum anteeedenti etiam tu pernaturali, tali modo ut nequeat esse falsum, eum verum sit antecedens, est ultima ratio a sentiendi r ergo est naturalis assensius, quia no
assentus principij est ultima ratio,sed alienius ille, quo videtur consequens cum illo anteceden- 'ti connexum. Et haec unica ratio sufficiat pro multis. et
V Respondeo, actum Theologiae nostrae esse 'si
non posse, ii natura nostrasne ullo supernatura-Ii dono esset,ut argumentum probat: sed hoc enset, quia deficeret quoddam specificativum, quod per totam cognitionem se pernaturalem Κdei potest esse, scilii et principium certo, & ob inscure cognitum,non quia intellectus non habeat vim susticientem ad substantiam,&entitatem ais ictus, sicut monum natura non haberet euiis dentiam naturalem, quam habet, si Deus nihil supernaturale operareturmon quia ad illam non
habeat vim, sed quia illa species euidentig specificat ut 1 tali cognitione. dc obiecto, unde magis est super naturam ille actus, quia natura non potest illi speciem dare,quim 1ουpra vires,quia Po test integrὶ fieti natura intellectiva. Ad secundum, constat ex dictis, quia in voluntate ultima ratio amandi est bonitas finis,
quae supernaturaliter tantum amatur, & ille actus est ultima ratio amandi. Et primo in mediis non est alia ratio amadi ipsa alvero in intellectu principium supernaturale est obiectum formale proximum assentiendi sed ultimata ratio est lumen naturale, quod iudicat consequens cum illo connecti
Ad tertium respondeo, quod licet in aliquia Abus assimiletur actus assentiendi conclusoni 'propter principia, actui amandi medium pro piet finem in eo tamen differunt,quod medium amatur propter extrinlecam bonitatem finis, &in illa redditur amabile sicut ab extrinseca sorma: at vero conclusio semper habet intrinsecam veritatem, qua terminat actum suum. Illa enim conuenientia praediciti cum subiecto in conci sione est,& haec terminat assensum conclusioni , quia reddit illam intrinsece cognoscibilem: tamen ii Ia non est per se patens intellectui, sicut e color visui, sed illa conuenientia detegitur
per connexionem cum principijs, quia non potest illa deficere,quando est connexio cum rebus
Ex quo nascitur, ut diuerto habitu agentiamur et incipijs, de conclusioni, cum tamen eo ridem habitu amentur finis, media. Ex hoc et iam nascitur, vi Iices in amore medij init insecEamor bonitatis finis includatur,quia illa terminat actu, informando medium, de illud amabile
constituendo,in actu latae assensus circa conclusionem
54쪽
sonem non est in lusit assensus veritatis princiosiorum, alias non tantum habitus supereaturalis tequiteretur ad eliciendum actum Theologi eum, sed etiam ipse habitus fidei, per quem articulis possumus a sentiri certo, quando non deducimus illos ex aliis,&non per alium habitum. Neq; assensus illotum necessatio debet includi, quia ut dixi, urtrinsecam habet ueritatem con clusio, per quam intelligibilis redditur, licet illa conuenientia, & veritas quas pet connexionem detegatur, sicut color per lucem e vimile ergo tantum est assensus principiorum in e clusio . ne, tanquam in effectu, quia etiam apertum signum est piaecedere in intellectu cognitionemorincipiorum. Et hoe sensui dici solet assensum principiorum includi in eon lusione , ὰ3m tamen forma liter tantum assensus conclusionis Sconnexionis cum veris includaωr Et hinc colligitur quare unicus habitus in voluntate versetur ad media,& finem,quia in amore medii includitur amor finis, de illius honitatis, quia Glailla bonitate extrinsece participata actuin terminat, in intellectuvero habitus alius est ad pilisma principia, de alius ad conclusiones,quia conclusio intrinsech habet veritatem, & non si vetaὴ veritate principiorum, sed ex connexione cum illis illius vetitas detegitur. o Secundus modus dicendi esse potest pixter Theologiae habitum, qui ex vi discursus natura lis sequitur, esse alium in fide circa illas concivissiones, non assent: endo ex vi discursus, sed tan quam aliquo modo participando aut horitatem Dei,&rationem formalem. Quae sententia exemplo fidei explicatur, quia assentus fidei non elicitur ex vi discursus, sed ex praeeedente iudicio credibilitatis, quod ex discursu generatur posia sectionem voluntariam actus , quo articulis credimus tanquam dictis a Deo a ita inquiunt requiritur discursus ad con. lusionem Theologiis eam, ut appareat contineri aliquo modo in rebus a Deo reuelatis, ex quo cognoscetur conclusio
tanquam cognoscibilis, di credibilis, prou t habens autoritatem aliquo modo, quod iudicium sequitur affectio, & affectionem sequitur assen ista alius circa conelusonem non ex discursu, qui actus supernaturalis sit, & ex consequenti irabitus ad illum: sundamentum est,quia ille modus assentiendi videtur possibilis. 'ecundo,quia da istut prudentia insusa in intellectu, quae non potest esse nisi eognitio fundata in fide, & ab illa
diuersa non per discursum naturarem: ergo per aliam viam, ita ut sicut prudentiam naturalem
cogaitio principiorum per synderesim precedit. Ita etiam sdes si loco syndetes ex qua alia sulpetnaturalis prudentia sequatur: C A p v T VI.
cundam modum dicenL. NIhilominus secundo existimo , esse non posse aliquem habitum insulum, ut modus
ista secundus dicendi nuper dictus aduruit. Et
primo videtur communis sententia,quia reuera
constitueret ut habitus insusus sorte Theologi cus, praeter morales,& infusos, qui communiter numeratur sub leptem speciebus. Et primo seri potest argumentum primum plinas conclusionis petitum a specie. in sonis huius habitus, quod contra hunc modum est eficacius: quia si ita se habet hic habitu, ad fidem sicut prudentia infusa, sequitur infundi, aut eum fide,aut cuin insu-sa prudentia,quia saeph Christianus debet assentiri his, quae ex fide deducuntur ι esset enim ille. actus honestus, , imperatus exhabitu, qui est in voluntate ad piam affectionem: quia sicut est honestum a sentire rebus fidei, ita&necessario connexis assentite, habet eandem honestatem, quia dissentiendo rebus connexis. cogitur intellectu 1
audissensum principij a destructione videlicet
eonsequentis ad destructiorem antecedentis enset erga necessarium , ut in intellectu esset illa potentia ad assentiendum. Quod argumentum urgeri potest, non tantum in
ab exemplo insita prudentix, quae in tuli ilicatione infunditur, sed ab identitate cuin illa. quia me habitus Theologiae non dissertet ab infula
prudentia secundum hunc modum dicendi, quia si uterq;habitus veriit ut circa illa, quae ieeundario tantum insolinantur diuina aut horitate,isset
eadem assentiendi ratio ergo idem habitus; quia diuersitas practiei, de speculatini non vatiat ha bitum, qui in diuina aut horitate fundatur. Hine eritin eadem fides , de eadem Theologia a S. Thoma constituitur supra atticulo 4 ergo propositiones , quae pertinent ad prudentiam, &reliquae omnes,quq propter illud motivum croduntur, p:rtinerent ad eundem habitum : sed habitus prudentiae in omnibus iusti est i ergo δὲ habitus Theologiae, qua eum illo identifica
Secundd arguo, quia si ea,qux euidenti connexione iunt in antecedenti, possunt per habitum stipernaturalem cognosci, quando constat habete aliquo modo a uinoritatem diuinae veri ratist ergo illa, quae saltem probabilitet participant idem motivum, poterunt sine discursu cognosti, unde etiam erit opinio supernatu talis &saepe salsa probatur sequela, quia par est utrobique tatio, si semel possumus sine discursu astentiri rei, quae tantum per connexionem participat rationem assentiendi ipsi principio
Tertio sequitur, non tantum in hoc motiuo: sed in fide humana:aut quocumque alio motivo esse duplicem assentiendi m uin, alium ex vidiscursus,alium sine distursu, quia per primum
discursum apparet concluso connexa antece
denti,& cum ratione assentiendi illi antecedentii ergo cognoscetur participans aliqua ratione illud motivum & ita etit eredibilis coneluso a lio modo quam discursu. . Quarto, impostibile est, ut quando assentimur alicui propter iniectum formale, non simulassentiamur,& cognostamus eodem actu applicationem ipsus obiecti formalis e explico uiri in
55쪽
de . in qua instoritas diuina est ratiosormalis assentiendi rebus fidei: sed ipso actu fidei credimus rem a Deo dictam, & prout dictam Deo
credimus esse veram ergo si est actus assentiendi alicui propositioni connexi eum testimon Dei sine discursu, tanquam informatae illo motivo, sequitur, quod eodem actu, quo propositioni allentimur, assentiamur illi Informationi, de coniunctioni cum authoritate diuinat sed huie non possumus assentiri nisi ex vi luminis naturalis ergo toti propositioni solo naturali lumine allent imur, quia tota assensus laniatur in cognitione talis connexionis.
C A p v x VII. Saris ' emtrari miment , is V Tita ad fundamentum respondetur , non L esse missibilem modum non assentiendi exui
discursus, quando conuenientia praedicati cum subiecto tantum constat ex vi connexionis cum antecedenti, quia cognitio ex vi discurius nihil
aliud est,quὶm assensus propositionis,in qua veritas appareat t/ntum propter connexionem.
Ad exemplum insula prudentiae respondetur, insulam prudentiam non esse illum habitum,
qui in authoritate diuina nititur tanquam ino iecto sor mali, esset enim obscurus hahitus, & ideo in patria non maneret , sicut nec nostra Theologia Virtutes autem morales insule,qua. lis prudentia est,in patria manent ex Saho. AEthotitate. Aut si in diuina authoritate suntate istut ille actus, nihil esse nis habitus fidei, qui
iudicate potest honestium esse supernaturaliter, id est,conforme fini supernaturali, de rationi id pernaturali obiectum omne virtutis cuiusque quod iudicium pretire potest ante actum cuiusq; virtutis , quod tunc tantum habeat rationem prudentiae, quando supponatur intentio supernaturalis,ex vi cuius sequatur in intellectu ille a. ctus Prudentia enim,ut hoc modo est, significat non limplicem intellectus actum,sed cum ordine ad intentionem honestam,ex qua procedit ad proponenda media snt intento. Aut ii alius habitus eii, habet euidentiam quandam conditiona in Iem, quae iudicatur,quod lupposito quod homo sit eleuatus ad ordinem supe maturalem, ut per
fidem supponitur,hoe aut illud obiectum est illi conuenieris, quod est euidens; de in tae iudiciosita sit .rudentia. Sed haee difficultas longiorem
postis at disputationem, in quo se aliter con listat iudicium prudentiae , quod supponitur ad actus virtutum tam acquisitarum, quam infusarum.1ν Ex omnibus concludo non esse summaturalem actum,nec habitum eum,qui in cognitione naturali connexionis fundatur , quia ultima ratio assentiendi est naturalis, Rideo neque heo Iogiam esse actum , aut habitum supernaturalem. Contrarium sorte esset , quando ipse etiam lumine supernaturali connexio cum leue latis constaret,ium enim actus esset supereatu-
ratis, nostra tamen Theologia non suadatur in
lumine supernaturali, quo videatur connexi e tequentis, unde est habitus adquisitus. Ita expressit Magister fumel. et r. art 7. ad con
futationem sexti argumenti. Circa id, quod secundo Ioco disputandum proposuimus, nempe an Theologia superet alias scientias in certiis
Mnimis suppono,certitudinem non consiste- asItem indiumbili, vi aliqui existimarunt, non
enim est pura negatio formidinis, sed quaedam
firma adhaesio actus ad obiectum cosnitum tanquam ad necessarium,quod non possit alite se habere quim cognoscatur. Ex quo fit, ut ex vitiis obiectis formalibus, & rationibus assentiendi cognostatut magis , aut minus necessiarium obiectum, quantum est ex vi obiecti sor- malis, Se rationis assentiendi.
Secundo suppono in actibus fidei esse eertitudinem multo maiorem, quam in quacumq; n tu tali scientia, ut &Thomas dicita. q. . art. I.& q. art. 8. propter testimonium I ei, cui innititur vltimo, quod nulla ratione poteli esse salsum,quod eo loco probandum est. Ubi illud est aduertendum, non tantum ipsam rem dictam hane habere certitudinem, sed etiam actum n litum in nobis, si enim ille actus prout in nobis non haberet hanc certitudinem, nunquam ira bitus fidei certior diceretur,quia non nisi in n bis actum habet. Pro quo est sciendum, certitudinem aliam esse in actu ex parte obiecti natam, de hinc esse intrinsece in actu est enim adlissio in actu inclusa.Cum autem ille actus inso et intellectum, cesse est,ut constituatur semissime adhaerens, & certo credens ea certitudine, dc adhaesione illa esse firma , quae in actu conti nentur , de hoc sensu etiam ex parte noctra, id est, in nobis actus fidei est certior, ut bene notauit Veg. lib. . in Trid. e. 39. paulo post prin
illud negat hic ad primum, tantum enim negat non emi intellectum nostrum ab Ipso obiecto, sicut cogitur ab euidenti,&ideo quia potest dinsentiti dicitur minus firmus, tamen quando a sentitur ex libera voluntate, maiori ceatitudine
assentitur,le idem est de Theologia. Nudicitur certitudo ex parte iubiecti,quae s.
tantum est firma quida receptio actus, itavi non permittatur actus contrarius. Hoc autem vel fit, quia actus est euidens, de ideo intellectus no potest dissentire aut prouenit ex affectione volun
talis,quet imperat intellectui, ut assentia quIdo non potest ab obiecto cogi,&hic modus certitu. dinis, & firmitatis non est quid intrinsecum a- .ctui, sed necessitas , qua cogitur intellectus quia est naturaliter subditus voluntati, quae
firmitas etiam in actu falso esse potest, &maior,
56쪽
vel minor pro ratione liberae voluntatis. In hae sol te dieitur superari actum sidei, quia voluntas potest non cogere intellectum, sed potest imperare , si i iidem non necessitatur ab obiecto fidei quoad assentum. Sed de liae non est quaeitio, sed de illa priori. At quaestio potest esse de uno actu, aut alio eologico, comparando illum ad alium alicuius naturalis scientiae, aut quaestio est de t to Theologiae habitu, Utrum superet quemlibet alium habitum in certitudine, id est, Vtrum habeat aliquos actus tam certos ut superent omnes
actus naturalium icientia ruin, licet forte in aliquo actu superetur. C A p v T IX.
Duplex conclusio vera sententia circa certitudinem Theolo comparatione scientiarum. 3i Ico primo, Theologiae habitus hoc lecunt do modo superat quemlibet alium habitum
in certitudine, quatenus habet aliquos actus certiores , quam omnes actus scientiarum naturalium. Conclusio est communis S Thom & Calet. in hoc arti eamq; defendunt Bannes, & Zu- mel. In eius confirmationem multa Zumel ad
ducit, quae lolam probant si dei certitudinem, &doctrinae reuelatae ex parte fidei, & nihil aliud probarisaei te constabit legenti Sed, ut dixi, id
in hoc articulo supponendum est, quia in I.2. citato loco est probandum. 3ι Alio argumento uti possent, qui dicerent habitumTheologiae esse supernaturalem,quia con sequenter dicerent certitudinem illius esse supernaturalem, quia ab illa nondum distinguitur. Sed illud argumentum non esset firmum; potius ergo ex hoc, quod non sit in Theologia certitudo Iupra omnem naturalem certitudinem,colligam non esse supernaturalem. Probo igitur hoc
argumento, quia habitus Theologiae procedere potest,& de secto saepe concludit ex duabus propositionibus de fide per consequentiam euiisentem: ergo ille actus superat actus omnium scien tiarum. Probatur consequentia, quia ex certitudine antecedentis, S: consequentis,consequentis
certitudo eli petendar sed ex parte antecedentis habet Theologia principium certius, quam sint omnia principia naturali lumine cognita, quia fidei certitudo superat naturalem certitudinem, ut supposui, ein naturali certitudine conseques istiae nobis sunt certissimae, quia aut ipsa apprehensione dispositionis notae, ut constat in sylloistismis perlectis, aut certe cognoscuntur ex illo principio, quod repugnent duo contradictoria, deducimus enim ad illud inconueniens, si negetur consequentiar potest igitur Theo Iogia certissimos actus habere per tales consequentias, de ex principiis certissimis. Aliae enim seientiae licet consequentia eadem viantur, tamen non ha
bent principia aequὸ certa cum certitudine consequentiae, aut certE curi certitudine principiorum Theologiae.
In quo est notandum, non dici in conclusone 3
habitum Theologiae superare omnem certitudinem naturalem, quia reuera nullus illius actus superat celtitudinem consequentis, ut probabo, sed dixi superare certitudinem actuum aliarum scientiarum, quia nullas ientia est, quae habens aequalem certitudinem in consequentia, qua in lem Theologia habet, habeat aequalem certitudinem in principio utroque: necesse est ergo, ut
non sequatur actus circa conclutionem cum tanta certitudine. Et hanc existimo esse D Thomae mentem, & dicentium,Theologiam superare alias scientias. Hinc colligo, quod quia propria principia Theologiae sunt res de fide, simplicitet
dicenda sit certior,quia id habet, quando ex propriis procedit. Quod autem hic S. Thomas dicit , quoad nos non esse certiorem Theologiam, sed secundum se,intelligitur, sicut de fide, quam
2.2. η . artic. g. dicit ese secundum se certam rem, id est, esse firmam cum obiecto adhesionem: quia tamen inhaerentia illius prouenit ex liber tale, non ab euidentia obiecti, minu necessario assentitur intellectus, quam in rebus naturalibus.
Dico tamen secundo, aliqum actus Theolo- 3
gicos esse minus certos, aut non magis certo ,
quam actus aliarum scientiarum. Ita dicit aper te Sotus apologia contra Cath. e. 3. paulo post principium. Veg. litas in Trid. c. 39. in prima respontione ad quoddam argumentum, quam uis non consequenter dicit de Theologia conis elusionem non esse certiorem naturali praemissa, tam tamen dicat pertinere ad fidem. Et apertis-lime Lumel in articulo isto in secunda responsione ad septimum, de alij Theologi cum dicunt
Theologiam esse certiorem, probant ex principiorum certitudine , quod tantum procedit,
quando utraque praemissa est de fide, quia illa sunt propria principia Theologiae, ut arguunt
aperte, quia Theologia saepe concludit siumpto uno principio de fide cum alia propositione alicuius scientiae naturalis: ergo astensus conclusio nis in illo discursu non est magis certus, quam assentus illius propositionis alterius scientiae, qui ex parte antecedentis ponitur. Consequentia probatur ex regula generali I. R. et x. ubi dici
tur, esse magis assentiendum principiis, quam conclusioni. Vbi S Thomas, & eius expositotes dicunt, semper assensium conclusionis superari ab assense antecedentis, ex illa propositione, propter quod unum quodque est tale, id ipsum
est magis tale: cum enim menti Mem non faciant de Theologia in hac regula, cum tamen in quaestione, utrum euidenta fit de ratione scientiae, omnes sere statim adducant Theologiam. Signum est ergo, omnes putasse eam regulam in Theologia volscari. Hane enim exceptionem
adduxissent plures, qui illam regulam, & propositionem tantum examinant.
Respondent aliqui in discursu mere naturali, sveram esse illam regulam , non tamen quando in antecedenti est aliqua propositio supernatu -
57쪽
valiter nota, quia tunc illa eleuat aliam propos-tionem, ut conclusio certior producatur. Sedeontra. Primo, quia sicut proposito una de s de eleuat propositionem scienti ficam, posset elisiam elevate propositionem opinatiuam, ex quo fieret , ut etiam in actu opinionis esset minor sormido in conclusone , qu m in ptopositione opinabili ex parte antecedentis, quia illa eleuat retur ab alia propostione de fide. Secundo nullameddi potest ratio, cur actus sides certior eleuet propostionem euidentem minus certam, Ac actus circa primum principium elicitus ab habitu intellectus non etiam eleuet aliquam propositionem scientiscam adiunctam ad productio. nem certioris actus , quam actus antecedentis sit. Tettio denique, quia saepe conclusio Theologica deduci potest ex alia Theologica adivi -cta propositione alia scientisca, tunc ergo, aut actus circa concius em non erit certior, quimallensus euidens antecedentis, aut ille eleuatur ab alio a sensu Theologico, qui ut probaui, naturalis eur ergo iam naturalis actus eleuare potest alium naturalem ad productionem actus certioris, & ita veta non eli propositio, quod certius, & magis debemus assentite praemisi is,
36 Secundo probo con lusonem, quia impossibile est existimare consequens magis esse necessarium ex vi connexionis cum antecedenti, quam ipsum antecedens, in quo eli connexio: sed consequens Theologicum non habet connexionem eum principio tantum de fide, sed cum illo ad iuncto alio principio naturali: ergo ex vi co nexionis non est magis neces rium consequens,
quam illud complexum in quo continetur, sed illud complexum non est magis necessarium, quam principium naturale, quia illud complexum pendet a principio naturali quod includit ergo non est magis necessarium , quam illa intrinseca pars: ergo ex vi connexionis cum illo non est magis necessarium consequens: ergo ac sensus circa illud consequens non et it certior, quia certitudo consilit in adhaesione ad propositionem cognitam tanquam ad necessariam ex vi talis connexionis. Et eodem argumento probatur , non esse cratiorem unquam actum circa conclusonem,quam sit certa consequentia, quia non magis certum est consequens ex vi conneiaxionis , quis certum est consequens connecti eum antecedentio sed esse connexum tantum est certum naturali lumine, quo consequentia coagnostitur di ergo non est consequens certius, quam sit ipsa connexio r ergo neque actus eirea consequens, non erit certior , quia obiectum huius actus est consequens prout si connexu non prout in se comparatum ad alias causas, vel
C A ν v T X. ora re veris aIis aratirario. Ed ut tota res intelligatur, nothndum est M.ti, ut actus aliquis sit cerius tantum ccltitudine naturali, di tamen obiectum sit alia certitudine certum, & neci satium: sicut contingit actum esse tantum opinatiuum, δή concius iovem cognitam esse necessariam, quod prouenit, quia ratio astentiendi non habet aequalem necessitatem cum recognita. Undest, ut eadem propositio possit inaequali certitudine cognosci cnmparata ad diuersa media,& motiva, quia sola illa neeessitas consequentis iuuat ad amuni cet-titudinem , quae detegitur ex vi connexionis cum antecedenti, non alia, quae ex alio capatenastitur, &cognostitur. Hine fit, ut concluso Theologica tape certissima sit certitudine sidet, actus tamen Theologicus non habeat certitudinem fidei, quia quando noscitur, & creditur , quia dicta cre 1itur per fidem ι quando vero cognoscitur, non quia immediate dicta, sed quia
habet e nexionem cum rebus dictis, non tam certo cognoscitur, sed ea tantum certitudine, qua connexiom antecedens certum est. Et licet aliquid cant, conesuliones Theola. Iggi eat esse de side, de superate naturalem certitudinem, non tamen dicent actum Theologicum esse certiorem, quia reuera illae propolitiones , non ut Theologicae sunt certiotes: sed quia authores illi putant ea, quae comae ctuntur enidenter cum rebus dictis esse credibilia, non tantum
ut connexa per actum Theologicum, sed ut dicta in se per actum fidei. Vega enim eo loco in
quodam argumento plane concedit nunquam actum circa conesutionem esse certilitem prae
missis: vel si sit, id ex alio capite prouenit e. st Canus, lichi non ibi, tamen lib. 2. cap. r. aper ledicit, actum sidei non includete discursum : actum veto Theologicum includere. Et si ergo dicat cones utionem deductam ex articulis esse de sde, R ci edibilem sine diseulsu , . t dictam a Deo, non tamen dicit illum actum esse Theologicum , sed mulio minorem habere certitudinem pro ratione certitudinis rationis formalis. Et ideo etsi diceremus omnes collusonesTheologicas habere certitudinem fidei, aut maiorem naturali certitudine, non esIet dicendum actum Theologiae esse certiorem, sed actum si dei, quia illae propositiones, non ut Theologica , si is ut di-cts a Deo habent illam certitudinem. Veritas tamen est, non omnes 1 heologicas propositio nes habere Theologicam cellitudinem fidei, vitam iam explico; seu aliquas eam habet c ecnitu
Pro quo notandum est , esse propitiit ioncs is
Theologicas, qua non tantum connexionem ha
bent cum rebus sdei, sed in se dictae sunt, ut quod Christus habeat intellectum, & humanam
voluntatem, a nobis cognosci potest actu The logiae, propter connexionem, qua in habit cum
58쪽
articulo fidei. st enim homo est: ergo habens intes ictum , de voluntatem, quae lunt naturalis hominis passiones. Alia tamen via reuelatumeliinle, qaod Christus habuerit humanam voluntatem , 8e illius actus, Sc ut tale , nobis proponitur aό Ecclesia, de ideo creditur etiam perfide in . Aliae vero iunt propolitiones, quae licet non per se, de separatim lint reuelatae; sint tamen secundum se inclusae in reuelatione alterius propositionis. Si enim Deus reuelasset tantum omnia peccata auferri per baptismum, de non re niana in hoc laeculo, in alio puniri, intelligeremus elle de fide, quod fornicatio, de homicidium remittantur per baptiimum, de quod non remissa, in alio saeculo puniantur, quia intrinsech continentur in illo verbo, omne peccatum formaliter. Si tantum esset reuelatum Deum assumpsisse humanam naturam , esset de fide esse a Ilimpiam naturam, cum materia, 8c anima, quia humana
natura illas putes intrinsech includit. o Quae tamen istae propositiones sint, quae secundδ in se reuelatae sint, lices non leparatim, sed inclusae in aliis, ita ut immediatὸ authotitatem habeant diuinam adEcelesiam pertinet, de Theologico distursu utuntur Patres in Conciliis i primo, ad ottendendam veritatem, deinde etiam, quia saepe iple discutius indicat talem conne xionem, quae limul faciat cognoscere, Ze rem esse veram, &clicta in i Dei,, de ut talem esse credibilem, quod iudicium sequitur affectio voluntatis ad credendum, de postea sequitur alius actus in intellectu elieitus non a Theologia, sed a fide: non tantum, quia ratio habeat connexionem,sed q ita , Deo est dicta, quod saeph ipla connexio o stendit, de ex consequenti proponitur, ut credenda per fidem. Aliae propositiones sunt, quae sequuntur ex rebus dictis a Deo multo magis remotae, de non quali inclusae in rebus dictis, de quas constat non esse dictas, quae line dubio non habent fidei certitudinem , de assensus illarum non habet aliam celtitudinem , quam Theologiae. i Contra hane conclusonem potest obiici, quia reuela fidelis quisque multo dissicilius dissentiret alicui Theologiae conclusioni , quam aliis
scientificis conclusionibus: signum ergo est,maiorem esse certitudinem in illo actu, quam in quocunque alio naturali; consequens probatur, quia ut contra fidem errans puniretur, qui aliquas Theolagiae conclusones negaret, quae eui denter ex rebus fidei deducerentur, si deductio posset esse nota, quia errans esset vir doctus, deversatus in similibus arSumentis.
41 Ad primum resipondeo ex parte subiecti esse imiotem difficultatem in piis,&fidelibus,quis in aliis, licet ex lac clusio euidens magis mcecsit et intellectum, quam actus Theologicus, ρο- test enim ad hune actum intellectus cogi, 3e hoe in piis hominibus repetitur, non quia maior certitudo intrinlaca in actu Theologico reperiatur, sed quia vel eonclusio Theologica etiam per fidem potest, x debet credi. Fideles ver5 habent voluntatem, Praecipit inellectam inobs
quium fides. Deinde propter eandem causam non permittit voluntas, ut intellectus dissentiat conclusioni Theologicae , quae non sit de fide, quia percepta connexione cum antecedenti, dis. sentiendo conclusoni, cogitur ad dissensum antecedentis , vel consequentiae, de cum non possit dissentiri connexioni,quae euidenter percipitur, neque alicui propositioni euidenti cogitur ad dissentiendum propolitioni de fide, quod fidelis prius vehementer abhorret, quia idem habitus, qui captiuat intellectum in obsequium fidei, ea in ptiuat etiam in assentum conclusionum euiden istium, quia aliter dissentiendo non potest intellectus captiuati : de ideo S. Ahomas infra quaest. 32. arti c. . dicit, haec pertinere indirecte ad fidem. Ad eonfirmationem tam constat, quia reuera puniretur, ut haereticus ille, qui negaret con clusonem Theologieam, ereditur enim cognoscere connexionem, tunc enim iure praesumitur haereticus, quia reuera haereticus est, non quate
nus negat conclusionem Theologicam, sed quia inde est necessarium, ut neget propositionem deside, qui illam negat, quia ex illo dissentu potest tantum prouenire, non ex dissensu consequentiae, vel propositionis euidentis. Et haec de Misticulo quinto.
allia discusavi eo tui nes in propria certitiai tu I ct ratione ubiectiformalis extendiis. ad ρω-ra, agit enιm de rebra diuinu, ct absis Mitu ex est imo mortua , ex quo πι- tractat illa . quamara bamaηa Aunt: sed ba sunt sapientia condι- tiones, ut constat de doctrina sagonti II. de Tri
ARTICVLVS VII. Utriam Deus sit fiductum The
59쪽
Quodnam sit obiectum 6c subiectum
Obucctum formati Theologia est principium
obiectum materialeTheologia in omnis pro . positio, qua per c equentiam com examcum pr/ncipio auq o Dei. CV. x. Subiectum adaquarum Theolog secundum
st eis omne id de quo aliquid pote II proba.
rs per connexionem cum principio fidei.
Deus, quatenus Deus ess, e ubiectumni.
obiectu orma se Theaetiae ea principium
per reuelauionem obscuram creditum.
, T R incipio huius disputationis distingui de-l bet obiectum a subiecto scientiae.' subiectum enim eit id de quo aliquid probatur inscientia, totale quidem, si comprehendat omnia illa, de quibus aliquid probatur; inadaequatum vero omne illud , quod in conclusione illius scientiae est subiectum , sed non reliqua sub se comprehendit. Obiectum vero est illud, quod
scientiae obiicitur, unde S.Thomas 1 2.q. .art. .
manifeste docet obiectum scientiae esse conclusiones. quae cognoscuntur per habitum. Adueristit id Bannea in hoe articulo ex Capreolo q. q. prolog art. 1. & Soncinate in eadem quaestione
quarta, qui distinguunt bene haec tria. Et reue ra nomen obiecti manifeste indic t esse id, quod cognoscitur , quia si non obiective fit praesens, non dicitur obiectum. Est autem hoc obiectum duplex, sormale, de materiale, sormale obiectum, & motivum est ratio potentiam mouens, e inhabilibus intellectus obiectum formale est medium, id est motiviun, quod est ratio assentiendi, hoc autem est antecedens in discursu, determini ipsi apprehensi in actu primorum principiorum , ut in actu fidei diuina veritas, &c. speetale est in habitibus iudicatiuis habere subisiectum praeter obiectum, quia reuera in obiecto subiectum includitur, non contra, quia etiam praedicata, d passiones probata in obiecto de-h nt includi, non in sublecto cuius simi formae. Obiectu in materiale est propositio cognita ex vi talis motivi, ut S. Thomas docet loco citato rquia sicut medium amatur, quia bonitate sinisinsorinaturi ita conclusio cognuscitur, quia in-
formatur connexione cum antecedenti r illa eis nim connexio cognita detegit conuenientia predicati cum subiecto, per quam conuenientiam praedicatum, Oe subiectum terminant actus assensus. De his igitur tribus hac Disputatione tractabo,id est, de obiecto sor mali, de materiali, Si tandem de obiecto. Dico primo obiectum sot male necessarium 1 Theologiae est principium per reuelationem Obscuram creditum. Conclusim est communis inter
Doctores, qui dicunt, hanc specialam scientiam colligere ex principiis per fidem cognitis: alias
vero scientias concludere ex rebus naturaliter cognitis s Thom. at t. v. & 3. 3c q. t prologi , arti c. i. dc 2 Hispal.q 4. prolog. ari I. concl. s. Α-rag. 1. v. q. 7. art. selim ii. cap ly Nolantet dixi
ex princip is obscure creditis ex obscura reuelatione,quia si principia supernaturalia essent eui denter cognita in se, aut saltem in reuelatione e nidenti, esset longe alia ratio assentiendi conclusioni, scilicet eum aliqua euidentia, de ideo esset alius modus I heologiae, quam nostra est, quae petit oriri ex principio credito in testimonio, de
reuelatione non visa, unde ex patie antecedentis proximi, aut remoti semper antecedit aliquis actus sidet. Ratio est facilis, quia aliqua hientia esse δε- ,
bet, quae ex talibus deducat, cum autem multa in Deo reuelata sint, poterit in Deo plura colligere: erit ergo illa scientia de Deo: id autem est Theologiar ergo eius obiectum est principium
fide nostra creditum. Notandum tamen est in hac
conclusione assignatum ille obiectum formale, quod necessario, δι ex se requirit, sine quo non potest tae Theologicus actus; non quia totale obiectum formale radicate semper sit principium fidei: etsi enim plutes conclusiones Theologiae snt deductae ex duabus propositionibus de fide itamen nonnunquam ex una de fide cum alia euidenti colligit Theologia actum certum,&obscurum. Si autem saltem unum principium non eget de fide , concluso ad alium habitum
pertineret. Praeterea aliquando non immediatὸ
colligit ex principio fide cledito, sed ex ptopo sitione Theologica, & alia alterius icientiae; sed tune mediath reduci debet ad actum fidei , ut concluso certa sit, quia illa propositio Theologica ex fidei principio est deducenda sed Theologiae sollim est necessarium principium de fide,
non vero principium alterius scientiae, quia nunquam sne aliqua propolitione de s de colligit, bene tamen aliquando sine ulla euidenti propositione. Est igitur eius obiectum necessarium principium fide creditum e principium vero euidens non est illi necessarium , tu et illi possit deseruite,& hoe dicit S.Thomas ait. 1 quod h escientia potest uti eonclutionibus alterius scientiae, quia reuera non est illi necessatia ea concluso, ut dixi. Sed contra imo quia sundaretur in authoritate. Respondeo in authoritate humana tollit persectionem, non autem in autho litate diuina.
sed obiicies , non esse principium fide credi- tum
60쪽
um formale obiectum Theologiae, quia ille actus fidei resoluitur in veritatem diuinam tan quam in rationem assentiendi: ergo diuina veritas debet diei obiectum formale Theologiae, prout applicata, fidei veto immediate. Confirmatur , quia licet conclusio aliqua immediate deducatur ex alia Theologica, nihilominus di
ei tui formale obiectum d heologiae principium fidei, quia illa prior propositio Theologica resoluit ut iti illud: ergo 1 simili vetitas diuina, inquam actus fidei resoluitur, debet esse obiectum formale Theologiae ultimatum, & non principium fidei. Respondetur negando sequelam, quia si concedimus, Theologiae obiectum formale esse diuinam vhritatem, certe Theologia esset virtus Theologica, quia Deus illius subiectum eli sicut in fide, & verita, illius formale obiectum, licEt diuersimode applicatum. parum enim refert illa diuersa applicatio ad hoc, ut non
sit Theologica virtus.. Respondet ut ergo Theologiae obiectum sor- male soldmesse principium illud, aut Obiectum ereditum pes fidem: etsi enim actus ille, quo
credit ut illud obiectum , in primam veritatem res luatur, tamen illa resolutio non est Theol
gica per discursum, sed est resolutio fidei sine discursu obiecti materialis in formale per habitum fidei , Ee ideo habitus Theologiae sollim
principium creditum est obiectum sotmale,quia ille habitus ex hae connexione immediatE op ratur. Fides vero circa illud obiectum operatur ex alio motivo. Et inde constat ad confrmationem , quia conelusia testia, vel quarta Theol gica immediath quidem tantum telo luitur in aliam priorem Theologicam. Sed quia habitus Theologiae illam etiam teloiult vique ad fidei principium, eum ab illo Theologia incipiat per discursum, merito illius obiectum est fidei principium non veroohiectum fidei formale, quo illa non inelpit. Vnde non mouetur Theologia
tanquam ex motivo simpliciter necessario ex Deo, sed ex principiis reuelatis,quaecunque sint. Ideo Theologiae obiectum merito reuelatum
principium assignatur. Dices ipla principia pose sunt esse iste de Deo, & de fide. Respondetur, vix esse postibile, aut saltem in hoc habitu non est necessarium t eius ergo obiectum sormale adaequatum tantum est principium fide diuina ereditum.
e Ico ieeundo, obiectum materiale Theolo a giae est omnis propositio, quae per consequentiam connexa est cum principio aliquo fidei. Conclusio etiam est communis i & proba
tur euidenter ex priori, quia obiectum materia iste illud est , quod inlataeatur obiecto sormalii
omnis autem propositio eonnexa eum princ pio fidei informatur obiecto formali Theologiae tergo omnis illa propositio est cognoscibilisper habitum Theologiae. Concluso enim non aliter informatur principio illo, quod est motiuum, quam per necessariam connexionem cum
illo, tanquam in antecedenti r igitur in omnem propositionem huiusmodi potest tendere habiatus Theologiae: eteo, Sce. Et se hoe generali vo cabulo propositionis connexae eum illo princi pio adaequatum materiale obiectum recte explicatur. Conlequentia probatur,& explicatur a simili in habitu fidet, cuius obiectum materiale es me illud, quod diuino testimonio confirmatum est , S: proponitur Iussicienter, ut tale Deo confirmatum, Se testificatum, di in chari late, cuius materiale obiectum est quod diuina bonitate informatur. An vero in hoc obiecto materiali adaequato aliquod principale assignari poIsit, infra explicabo. In prima & secunda conelu ne omnes sere 'conueniunt, in lubiecto vero omnes dissident. Durandus enim q s. dicit,opus meritorium esse subiectum fidei , ut constat ex num. 9. &io. dchibitus qui deducit ex principiis fidei, ut constat num. it. Dicit verδ, quod Deus prout Laluatotest subiectum eologiae,quatenus est habitus defendens atticulos, sed errat Durandus, distinguens habitum ad defendenda principia Theologiae,&1d deducendum ex illis principiis. Secundo in assignatione illorum subiectorum. Alia opinio dicit, Deum, ut glorificatorem esse
subiectum. Ita AEgidius in a. q. I. art. l. Tertii
opinio est Bonau. q. t. prolog. qui dicit, Christum esse subiectum integrale.
U A p v T III. Subiectum adaequatum Theologιaesecundumst, in omne id, de quo abquidpotes pro
bari per eonnexionem cum prin-
Dico tertio, subiectum adaequatum Theo- ῆIogiae secundum se est omne id, de quo aliquid potest probari per connexionem cum prin-eipio fidei. Ita dicit S. Thomas q I. Prol. art. 4: incespore, Greg. q. s. art. 2. dicit idem in re,
quia dili inguit varia subiecta in diuertis partihus Theologiae 3hr.qG. in principio. Gab.q 9.
artii. Caiet. Zumel. &Branea in hoc articulo: Haec etiam concluso euidenter exsecunda sequitur, quia subiectum circa quod habitus tantum est illud, quod subiectum est in propositionibus circa quas vel satur habitus Eli ergo illud quod in iis propositionibus subiectum esse potest , & nihil aliud subiectum esse potest Theologiae. Sed id est solum illud , de quo
potest aliquid certo probari per connexionem cum principiis fidei. Consimatur, quia habitus, sicut habet obiecta per actus, per quos tendit in illa : ita ea sunt subiecta circa quae habitus, quae insiunt subiectis in actibus asensus: sed alatini ut