장음표시 사용
81쪽
Viram Deussit in aliquo genere Conc Ma est, Deus neque reductive, neque directe de per se est in aliquo genere. De do
Utrum in Deo sint aliqua accidentis. Conclusis negat. de quo cap. ἀθ. sequem.
ARTICULUS VII. Vtrum Deue sit omnino plex.
De simplicitate Dei. Error quorundam asserentium Deum ess
De fide en Deum esse ineorporeum. cap a.
In Deo non en compositio ex natura ομν sito. p. saPrima opinro di inguit ex natura rei divinam naturam a personatitate. Cap. 6.
sentiam diuinam fiam per intestentam
sentiae,neque realis neque rationis. V 9. Deus non eis inprad camento,nec compositus
ex visere es disserentia. Capio.
In Deo non est compositio ex natura se Me denti. Cast. u. Inmo attributa unatura'intersinon differunt ante intellectam. Cap. 12.
itributa inter se se a natura disserunt
Error quorundam asserentium Deum es
a TN hic disputatione aliqua nobis examinandat sunt. Primum, an in Deo sit compositio par
tium integralium ' secundum, an sit composito ex materia, & format Tettium, an in Deo si compolitio ex natura, & supposito. Quartum, i an si compositio egentiae, di existentiae. Quin istum, an sit compositio ex genere & differentia. Vltimum, an sit compositio ex natura, & attributis. Circa primum fuit haeresis dicentium Deum a esse eorpus , ac proinde illius naturam habere compositionem illam, quam omnes naturae corporea habent. Huius erroris praeter Centiles, initium fuisse videntur Saducaei, qui ut dicitur Actor. 13. dicebant, neque esse resurrectionem, neque Angelum,neque Spiritum. An vero hoc dicerent de Deo, non omnino constat: probabilius eli etiam de Deo negasse, quia si ideo negabant spiritum , quia non poterant mente spiritum concipere, plane eadem ratio erat negandi Deum esse spiritum. Post Saducaeos, ut refert vulgentius a. lib. de si de ad Petrum, &Cennadius lib. de dogmatibus. Augustin. tom 6. lib. de haeres ad Quodvultdeum Stib io. dc Cenes ad literam cap vltimo, Tertullianus docuit Deum esse corpus lib. aduersus Pra eam cap. I. ubi simul dicit Deum esse corpus. Nihilominus ipse Augustinus eum excusat 3 libro citato , quia non proprie accepit corpus pro substantia receptiua quantitatis, quae com posta est ex partibus, quale esse dicit proprium corpus, sed voluit dicere, Deum esse substantia
tem naturam , & non qualitatem alicuius substantiae. Quo etiam argumento illum excusat Pa melius in antidoto contra paradoxa Tertulliani num. is. Aperte enim lib. citato contra
Praxeam, dicit, simul esse spiritum , R Angelos etiam, qui Ipiritus sunt, dicit suum corpus habere ; ex quo colligit multo magis debere diei in Deo esse substantiam, quasi substantiam rei corpus appellaset. Et lib. aduersus Hermog. cap. I. Ipsa, inquit. sub tantia corpus en reι cuiusque de lib. de carne Christi, cap. i. Id per quod res est, id .ucorpus eius, ex quibus locis constat corpus accepisse pio substantia. Et lib. citato aduersiis Marcionem, humana membra pedes scilicet, & manus negat Deo conuenire. Hoc modo dicitur ad Coloss 1. Quod in chram habitat omni plenitu do ditiinit ti corporaliter, id est, substantialiter, &vere. Ita ergo substantiam Tertullianus intellexit nomine corporis. Hoc modo excusant Tettullianum Castro,& Plateolus infra. Qui ergo vere praeter Gentiles corpus diuis- 4bile Deo tribuerunt, videntur primi saducaei, qui negabant spiritum Actor. 23. N ideo negarunt Deum esse spiritum. Propter quod into haereticos Saducam numerat Damascenus lib. de haeresbus. Postea vero Anthropomorphyrae idem docuerunt circa annum 193. qui membra aetherogenea Deo conuenire dicebant. Hotum
author fuit Αudaeus quidam , ut docet Nicephorus lib. ti. cap. t . a quo Audiani dicti sunt ab auctore, siue Anthropomorphditae ab haeresi illa stulta i mutatis vero litetis Vadiani per er-totem dicti sunt, ut eos appellat Prateolus in Olench.
82쪽
tench. haeres lib. I. vetho , Anthropomorphira, carere; quia caeteris paribus melius est simplicinum. 12. de lib. is. verbo, Padiam, de Castro ver- modo continere , quam per campo lationem: bo, Deis, haeresa. Postea, ut refert Nicephorus quia propterea compositio & additio necessaria lib. a 3. cap. error hic iam extinctus, ortus est est, quia alterum extremum compositionis non in AEgypto iuxta annum or. de Cassian. col- habet in sua intrinseca persectione. Quam ra lat. io. cap. a. ti sequentibus refert in hoc errore tionem recte prosecutus est B. Bernardus lib. I. ob suam ignotantiam plures monachos perdu- de consideratione ad Eugenium paulo ante meis rasse. dium.
Tertio arguo, quia corpus eo ipso quod est sC A s v et I L corpus habet compositionem; pendet ergo a partibus: non est igitur ens a se, prout est Deus, quia Deside eis Deum esse incorporeum. partes causae physicae, S reales sunt totius: ergo, totum non esset a se, sed partes: unde ulterius 3 CIt concluso nostra: Deus est incorporeus ca- fieret non posse componere eas partes; quia si Oleni compositione partium integralium & essent a se, quaelibet omnem haberet persectio quasi similitium, est de fide, Ze opposita haeress nem; esset ergo quaelibet per se ens & totum, &potest aperte fide, ae ratione impugnati. Ioannis non duae componerent. D. Thomas art. a. tres cap. 4. Sparitas eu Deus, o eos quι adorant eum rationes conscit, quia corpus ut corpus mouet,
in stiritu O veritate oportet adorare. Per quodivi motum, id est, dependenter, dc necessario est Deum esse incorporeum intelligunt Sancti Om - iri potentia ad diuisionem quia continuum omnes in illo loco. Psilm. is 8 uua ιιο a Spiritu tuo. ne, quantum est ex se est, capax discontinuatio- Irenaeus lib. ia. cap. ig. Deus incorporeus dici-mnis; δc ut se non habet perfectionem vitaei Deus tur 1 Hieron. in Epist.ad Ephes.c. 6 circa illa ver-ligitur corpus esse non potest. In qua ratione suba, uti, non eis nobis. Aec. Didymus lib. a. de Spi- mit S. Thomas illud principium, quod omne ritu sancto ad medium 1 miti simplex ancomposta corpus mouet motum , quod potest significate Dirataratis, natura. vique orgara habet. neque par--necessatio debete m ueri corpus, quando aliud ribus componatiar. Ret n. lib. s. de consider. ad Eu- mouet, atque intrinsece aliter se habere quam genium, Chrysost. hom. v. in Acta. Greg. Naz. prius, quod ego non existimo verum, de in ma- oratione 3 . gnete videtur oppositum. sed saltem illud prinis secundo applicari possunt loca, in quibus ter-icipium erat ita dubium, ut demonstrationi es lettia persona Trinitatis dicitur Spiritus sanctus, inutile. cum enim personae eiusdem naturae sint,&aqua- Αllus ergo senius est, quod omne corpus moles, si una persona est Spiritus, tres persona: Spi- uel motum, id est, dependenter ab alio agente, ritus esse debent. Qiuod autem tertia persona di- eo modo quo cauta secundae dicuntur agere percatur Spiritus sanctus, patet. Tertio, loca in qui-mmotionem alterius, quia applicantur 1 primo a-hu, Deu, dieitur inuisibilis , manifeste hanc et-igente,& hoc modo accipitur a S. Thoma, ut con iam veritatem conuincunt, quae cuique facile -istat praecedenti quaestione, ratione prima, ubi current. docet, quod mouentla secunda non mouent, ni- secundo est aperta ratio, quia s corpus esset, si per hoc, quod mouentur a primo mouente. snitum non esset,alias non ubique praelem esset, Exemplum tamen quod subdit de baculo, reddit consequentet non posset omnia gubernare sua hane rationem disse item, quia baculus intrinse- potentiar esset ergo infinitum, de tunc non esset ce mouetur. Respondetur tamen, quod exemis totus ubique praetens, di illi deesset persectio, i plum est simile in ratione communi motionis, quae potest alicui creaturae conuenire, de cum o - non in modo motionis i non enim sentiret S. mnibus eorporibus pugnaret . neque posset pe- l Thomas aliquid intrinsecum recipere agentiam trare alia eorpora , & cum infinitum esset i secunda, quando agunt a primo mouente de- embris δε figura ulla non posset constate, pro ipendenter. pree quod ab haereticis ponebatur corporeus, cies hoc necesse erat dicere , eum esu finitum Casur II L
s Secundo, fieri potest ratio, quae in hae materia Obutyιoni H olutam.
maximum est fundamentum, quod Deus debete se res quoddam persectissimum, quo nullum, Ontra conclusionem hane nonnihil obiici , , maius possit excogitati, sed corpus tale esse non, potest,quod aliquam dissicultatem habeat Potest. Maior probatur ex q. a. quia Deus est obiiciunt tamen primo haeretici illum locumeris a se absque ullius causalitatet ergo ex sua es. Genes Faιι mus hominem ad imaginem, os ti- semia habet persectionem omnem: quia non est itidinem n νam: ergo in Deo est aliqua Muta, ratio eur in sua essentia limitetur,& potius hanc, cui posset imago assimilati. Respondetur tamen vel illam eontineat persectionem; omnem igitur,illam similitudinem non esse in membrorum continebiti si autem omnes continet, illam et-idispostione, in qua hominis figura consstit: sedi a m quae est ubique esse, de alia, qua tantum spi-idicit ut homo imago Dei, primum, quia est spi-x it Halibus possunt conuenire, videlicet esse se- titualis praeditus intellectu, fle voluntate, & incundum totum intellectivum, de compositione de dicitur imagor initatis, quia habet unus ho-
83쪽
mi, triplicem illam operationem & potentiam, scilicet intellectum, memoriam, & voluntatem,& denique ut S. omas docet, propter dominium , quod habet homo in creaturas reliquas
iuxta istud Cenes. Faciamus hominem ad imaginemo similliodinem nostram,ur praelis pisci ,3cc. ra Secundo obiiciunt loca , in quibus membra
Deo tribuuntur. Iob , . Manis tu fecerunt me, Psal. 33. Oculi Domim super in os, ct iam es eius an preces eorum. In his tamen locis potest nobis esse usui regula assignata q. v. io. sensus metaphorici, est enim saepe sensu improprio interpretanda, quando ipsa Scriptura, Λ ratio ad illud cogit. Sicut enim quando Deus dicitur leo, tantum illius sortitudo signiscatur,& non accipimus proprie illam vocem; ita etiam quando oculi,& auis res, & manus,& pedes in Deo fgnificantur, sensus etiam debet esse metaphoricus, quia infinitati,& spiritualitati illius repugnat: unde per oculos illiti, intellectum attendentem,&crin scentem, per manus potentiam intelligimus. De quare legatur B. Anselmus, lib. de membris, di acti bus Deo attributis. Hieronymus in Amos cap. I.
N Γpiliola quadam de iis quae Deo in Scripturis
tribuuntur , quae inter opera Hieronymi est intom interdum tom. 9. Epist. h. Cregor. I .
13 Tettio obiiciunt loca, in quibus Deo tribuum tur actus, qui membrorum diuersitatem postulant, scilicet sedere, liare,&c. Sed horum similis responsio praecedenti. Metaphorice enim intelliguntur, sedere enim fgniscat immobilitatem Dei: llare vero significat aptitudinem illius ad
explendam suam voluntatem: C Λ p v T IV.
Non eis composito materia o forma
in Deo. 14 Vistio haec est facilior, non enim suetunt haeretici, qui hoc negarent. Dico igitur in
Deo non est eompositio materiae di formae. Concluso est de fide, quam perspicue docet Gregorius aη . Moral .cap. 22. August. Epistola ui & iis. Probatur autem euidenter ratione supra adducta 1 quia impossibile est compositum aliquodeste ens a se: omne enim compositum pendet a partibus tanquam a causis: potius igitur partes essent a se, quam illud totum. 13 Ratio est: quia repugnat illas partes esse a se; ens enim a se debet omnem iecludere perfectionem: pars autem, verbi gratia, materia est ensim pers cetum, quod aperte probat illius capacitas ad recipiendum, quam nabet, ut habeat per unionem,& coniunctionem quod non potest peressentiam habeter ergo non habet persectionem possibilem, quae potest sibi conuenire per esentiam suam. Illa igitur pars non est a set ergo mulisto minus totum. Et ad hoc argumentum reducuntut prima, & secunda ratio S. Thoma atta.& ad primum bene explicat, quod particula amma, quae videtur Deo tribui ad Hebr. io. non si-
gniscat partem aliquam , sed potius ipsam diui , nam naturam, cui si aliquid displicet, docet per
metaphoram animae suae aliquid displicere. Tertia S Thomae ratio non videtur ita es scax: ex eo enim concludit Deum non poste esse corpus, quia deberet esse viuum, quod haberet per alium gradum ; tamen responderi posset per eandem substantiam per se ipsam viuere C A p v T V. In Deo non in compo Dis ex natiara
Vperest disputemus, An in Deo sit composia 16
Otio ex natura , & supposto, quod tertio loco proposuimus disputandum. Pro intelligentia huius difficultatis notandum est, quod sicut in
accidentibus praeter entitatem natura acciden
talis, reperitur quidam modus inhaerentiae, pcrquem accidens iungitur subiecto , qui modus differt ab ipsa natura accidentali, N terminat exilientiam illius: ita in substantia, postquam intelligitur actu existens, recipitur modus quidam , qui dicitur subsistentia, siue personalitas,
per quem modum existit incommunicabiliter, qui modus in naturis creatis semper differt a natura. Ex quo sat ut omne suppostum creatum
compositum sat, quia includit in seduci, scilicet naturam, & modum, quae ordine intellecti uod istincta sunt i ergo illud, quod ex vir que resultat, compositum est Natura autem diuina terminatur, & subsuit tribus relationibus, &communiti est per se per Ibnis tribus: terminata
tamen per paternitatem v. g. c nstituit unam personam Patris; quae persona ut sic, communis
non est, sed incommunicabilis. Quaerimus igitur utrum diuina persona, & diuinum' suppositum compositum quid sit ex natura, & perlonalitat an vero tam simplex si suppostum, sicut natura. In Angelis enim oppositum contingit, in quibus etsi natura simplex, &incomposita si, suppositum tamen componitur ex natura, & perso
nalitate, seu supposita litate. Dico primo, diuinum suppostum non esse a compositum, sed smplieissimum. Cones usio est de fide,quatenus de fide est Deum,& quam liber diuinam personam esse persectissimam; simplicitas enim persectio est: eteo diuina persona &suppositum simpliciis imum est econtra vero compositio est imperfectio: igitur Deo non con ueniet. Probatur primo ex communi consensu Patrum, qui Deum simplicem appellant. Didymu lib r de spiritu sancto ad medium: Dein, inquit, plex, incompositus, ade. Idemq; habet Bernardus, lib. s. de consideratione ad Eugen. Idemq; probant testimonia, quaestequentissima sunt, in quibus abstracta de Deo inconcieto dicuntur, quod Deus est sapientia, bonitas, Ne Hae enim praedicationes verae non sunt insensu formali: ergo tantum in identico: sensus autem
identicus significat identitatem praedicati cum subiecto di ergo non est aliquid compositum ex pluri-
84쪽
pluribus, quia non posset identis eati cum pri- dicato in abstracto significato scompositum esset ex abstracto, & aliquo alio. Vnde Angelus
non potest dici sua natura. is Ratio vero conclusionis est,quia, ut supra dixi, diuina natura eo ipso, quod est a se existens, est in se illimitata realiter, quoad persectionem, ita ut non egeat aliqua additione as sudini persectionem: sed substantiae persectio est subsistere rergo illa natura id per se habet sine aliqua additione : ergo non eget aliqua additione, ut illam habeat persectionem , scilicet absque aliqua additione est intelligens, & volens: si autem nulla eget additione reali: ergo subsistentia diuinae naturae non dissettet ab ipsa naturar ergo nulla est , compositio naturae di subsistentiae, quia compositio requirit diuersitatem extremorum.
V tura, R idem est qimere, Ut tum persona,& iuppositum dispera ut d natura diuina. Suppositum enim ineludit naturam terminatam per
sublistentiam: distingui ergo non poterit supinpositum,& persona a natura, nisi quia includunt aliquid distinctum a natura, sicut totum distinguitur ab una parte propter aliam partem, quam addit; idem ergo est quaerete, An perlona litas differat a natura sicut quid illi additum, di, Anclisserat suppositum a natura , scut includens ab incluti., o In hac controuersa opinio prima esse potest, diuinam subsistentiam,& pers alitatem disserre ex natura rei ante intellectum, siue illa distinctio sormalis, & non realis dicatur, sine dicatur distinctio inter rem,& modum illius. Hanc opinionem mihi videntur tenere omnes illi, qui in Trinitate ditant relationes distingui actuante intellectu mi in diuinis enim personalitates , &sablistentiae, qua dete minant naturam adesse persendi incommunicabilis, sunt tres relationes, ale go docent helationem differte , idem dicent de persisnalitatibus: & qui docent paternitatem differre, docent etiam pet sonam Patris , ut Pater est,differre a diuio a natura, propter adis ditam distinctam telationem. Quod autem re latio differat ante intellectum a natura, docent
Scotus, i .d . quaest. . Gabriel. quaest ri anno lat. 3.& Maior in i .q 6 artia. con. 4 Durand. .d. n. q. . Omnes hi constituunt differentiam
inter relationem, &essentiam. Differunt tame, primo in te, quod Setitus hanc differentiam ex tendat etiam ad attributa inter se, &abessentiavi patet I .d.8 q. s. de insinuat d. a ' 27. caeteri vero hanc differentiam tantum admittunt iniet
,1 Secundo differunt in nomine, quod Duran du, docet hane distinctionem realem appellandam, quatenus est ante intellectum, Reale, intel-
ligens quod est ante intellectum , lieet non Mitealis, id eli, inter duas res, quarum quaelibet possit ab alia separari. Praecipuum huius sententiae fundamentum est sumptum ex materia de Trinitate, quia essentia communis est realiter eadem tribus perlonis , non autem relationes: differunt ergo ante intellectum, quia si ante intellectum non differrent , non pollet intelligi communicari essentia, & non relationes, quae cum ipsa idem essent. Nihilominus haec lentenistia ii communi Theologorum schola reiecta est,
de sane merito, quia efficacissime , non tantum sit Matis,sed forte maioris notae conuincitur.
Essentiam diuinam filum per in essecrum disserre a persona tibus docet vera
inis. Ucunda sententia docet, subsistentiam,ac per- ,
ibnalitatem, siue relationem, non nisi sola ratione, id est, intellectu nostro differre ab elIentia. Ita docet S. Thomas hic, Sc exprelsius, I. q. 28 2rtie. 1. Enr. quodlib. 3.q. 6. Gregor. t. d. s.' . . arm
nar. l. q. tis art. t. disp. . a. pari. Primo probatur exConcilio Florentino, sessione ultima ante me indium inlidei consessione, i. missa ad Graecos dicitur : Porro autem, ne idenritatem diurnasiubstantis distritirere, ac ipsam eande vis stantiam re,non autem sola ratione ab Dpost bis, ct personis disser e, credere videamur. In qua consessione fidei manistite abi ut dum reputatur credere subit in-tiam diuinam non sola ratione differre ab hypoliasi , quod plane concedit prima lententia. In eodem Concilio dicitur sessione is . ad medium in disputatione habita inter Ioannem , dc
Marcum. lo nes docet diuinasubstantia , persona, re qViden sant idem, secundum autem modum intellα ιomι nostri di re videntur,&. Ielsione 19. ad medium. Andreas concilians dicta Marci, bc Ioannis, Haud quaquam putare debetu ut redisseram, quasdo quidem sola r tisne, M inte rigent
Secundo arguo ex capite Damnamin, de sum- , , ma Trinitate, ubi damnatur quaedam sententia
salsis impolita Magistro sententiarum, quod diceret Deo elle quaternitatem, scilicet tres personas, di diuinam ellentiam communem : ibi autem definitur non esse quaternarium numerum
in Deo, quia tres personae, &quaelibet illarum elt illa natura, di illa res Si autem ante intellectum differret per Iona a natura , ante intellectum persona non esset illa res, neque diuinitas runde quaternitas esset inDeo, scilicet, diuinitatisti trium personalitatum. Tertio at guo ex praedicationibus abstractorum de concretis, quae habent in Scriptura lundamentum. Ioan I . Masum vertra , o Fita, dec.& lunt thequentissime apud Patres, ut refert enim Bernard. som. 18. in Cantica. In Conc. Re
menti, lub Eugen. suspectus suit Gubet tus, quia
85쪽
explicans Boetium de Trinitate dixit: Pater est veritas, id est, vetust Filius iii veritas,id est, verus , ubi peruersam hanc explanationem vocat Bernardus, 3e ptoprie , & melius diei Deus est veru, , id est, vetitas, ubi Bernardus dicit haereticum esse negare bonitatem, & sapientiam csse Deum & Α gustinum ti Fulgentium adducit dicente, , tectius Deum dici magnitudinem, sapientiam, q ram magnum,di sapientem. Hatiliusho m. t. Lxa meron iam, inquit, est mensa lo-κιta , tuti hri; udo, forentia. l si itaque hie vius apud i atres non tantum frequens, sed etiam praeserturivi, quo pradicantur attributa in concreto, Idci habet in Scriptura sundamentum. Christus enim scipsum vocat veritatem, & vitam ; Nita de Deo abstracta praedicare est frequentis,imum. praeter citatos videatur Anselmus in Mo no aio: ea. te ubi plura in abstracto praedicata docet melius, & proprius dici, quam in concreto, & in quid, non in quale dicit August. etiam videatur is. de Trinitate,cap. 37. u Ex hoc igitur principio sic arguo, quia abstra iacta dicunt tir de Deo in conereto, & proprius, quam si in concreto dicerentur, ut esse certissimum plobaui: sed hoc es e non potest, nisi quia,& illa absit acta non d uerunt ad uinitate, SDeus, nihil addit diu mettim supra diuinitatem. Si enim Deus adderet aliquid supra diuinitatem, in sensu identiso non esset uerum ipsum esse diuinitatem, & aperte proprius esset dicere ipsum esse vetuin , sicut proprius dicitur Petrum esse
hominem quam humanitatem,solum quia addit modum supra humanitatem, igitur aperte ex rebus fidei sequitur subsistentiam non differre adiuinitate. Α Q arto iam arguo ratione, quia ut insta prohattit , Deo tribui debet simplicitas maxima, quae excogitari potest: quia si alia res simplicior potcst excogitati, illa, inquit Bel nardus, esset meliori sed si diuina sublisi cntia distinguereturh natura ante intellectum, Deo non conueniret summa simplicitas 1 ergo non distinguitur. Na tot non potest ab ullo Catholico, & pio negari,
quia in cap. F,3miter. & cap. Dumnamin. de sumisma Tilmi. 5 fide Catholica dicitur persona Pa tris &D us omnino simplex: itaque Deum este omnino simplicem est de fide. Minor vero probatur: quia ubi plura in uno includuntur, necesse est ibi intelligi aliquam compositionem, quod quidem eti ipsa significatione nominis constat. Bernat dux enim illud dicit esse simplicissimum, quod est virum, non est autem maximo modo unum, quod constat ex natura, &subsistentia ab illa ante intellectum distincta Anselmus de incarnatione cap i8. hoc princ ipio probat ini eo esse omnimodam unitatem,& simplicitatem, Lalii Patres ideo dicunt Deum limplicem , quia in eo non est aliud, quod habetin quod habetur, sed Deu, id omne est, quod habet, quem cautilem habent stequent ei Patrcs: lurnardus: Dini- . inquit, si bstant abam xendicat svularem sim
ideo esse simplicem, quia non aliud est quod habet, quam quod est, di s de Trinit caρ i: &hb. K cap. . in hac maxima unitate neci 4 riin limplicitatem constituit 1 si dolus, tib de sumino hono cap t. Hilarius 8 de Trinitate. Locrius lib. i. de Trintate, cap dicit: vare virum. i. n
quod ess. Quinto seri potest uniuerialis ratio, qua pro- a batur, omnia, quae diuinae naturae conueniunt, absque aliqua additione competere. quia, ut supra dixi , diuina natura est ens per essentit in suam, ex quo sit, ut cum a nulla causa possit lumitati , habeat omnem, & inlinitam persectio nem : ergo eadem ratione, in se ipsa habet om nem perscctionem absque aliqua additione per sua mmet entitatem realem simplicem; per illam enim habet este a se, quae est maxima omnium persectior ergo per illam habet omnem aliam persectionem , quia nulla est causa , quae illamentitarem limitet, ut magis hanc aut tantam haci beat persectionem , de non poti in omnem, &quamlibet infinito modo: sed stibiistere per se est persectior ergo subsistere competit illi entilitati per se tantum , absque alio aliquo distincto ante operationem intellectus. Non igitur disseret ante intellectum modus, per quem diuina natura subsistit ab ipsa natura.
Hoc d cnique fere per se est notum , quod s a snatura diuina digerat ante intellectum a subsi stentia, multo magis una, indivisibilis, & simplex sit diuina natura, quam suppolitum, quod constat ex diuinitate, 6 subsilentia. Qua rati ne per se notum est, naturam Angelicam ese, magis simplicem , quam Angelicum suppositum. Alias si ante intellectum differret subs- stentia a natura diuina, facillimo negotio intelligeretur illam naturam esse unicam communem tribus personis, stilicet conflantibus ex ea iadem natura,& diuersa subsistentia; quia si sibiliastentia differt ante intellectum a natura , facile potest intelligi, illas personas comaenire in natura di differre in supposto , cum tamen in Patribus mysterium Trinitatis adeo inestabile di catur, Ssupra captum intellectus nostri, quod certe non dixissent, si subsistentiam crederenta natura disterre. Ad fundamentum autem op politum plane hie non potest responderi usque ad materiam de Trinitate, propter quod ut dicam , s. Thomas hanc quis iotrem usque ad ilialam mat etiam dillulit ; nunc satis sit dicere, distinctionem illam conceptuum obiectivorum susscere, ut diuina natura, prout praescinditur
subsistentia, dicatur communicari,Srec m- municatur tribus personis, non autem illa metentitas, prout adaequa te cum subsi.
stentia signi Matur, diconcipitur.
86쪽
TXposui iam rem, accedam nunc ad D. Tho imae sententiam in artictilo 3. quae sane vix potest cognosci, di defendi. Primo enim in principio videtur confundere subsistentiam cum disserentia indiuiduali substantialis naturae. Dicit enim in iis, in quibus indiuiduatio sumitur ex matella indiuiduali, differae naturam supposito: quia in illis haec materia indiuidualis includit aliquid diuersum natura, at constat mul tum differre subsistentiam suppositi constituti-uam a differentia indiuiduali naturae, quod manifestum est inhumanitate Christi, quae Una numero singularis suit assumpta sine propria personalitate & si ibsistentia. io Secundo salium uidetur, differentiam indiuidualem ab accidentibus madetiae sumi r quiad: Ferentia in diuisualis substiritiae est conceptus
substantialis incommunicabilis, alias en i .n non constitueret unum per se cum natura specifica substantiali, unde maneret in natura quuumque, manente sola Hbstantia ab omnibus acti dentibus separata Non igitur necessaria omnino sunt accidentia ad differentiam uadi uidualem
Tertio, salsum esse uidetur, quod dicitur, quod in eo quo homo est, id est, in persona, &supposto a cidentia im indiuidualia includuntur r quia suppositum, & persona sunt quid substantialei illud autem quod includit totam illam accidentium collectionem, est quid accidentale. Praeterea manere possunt omnia illa accidentia, non manente supposito, ut constat
in Christi humanitater ergo luppositum & persona humana non constituitur per illa accidentia.
Q aarto , quia salsum est quod dicit in foramis substantia thus non dffferre suppositum a natura. Constat entin quod licet in Deo ita sit, non tamen cst verum in Angelis i quia ut ipse S.
Thomas dicit quod lib. 2.q a ari 2. natura Angeis
lica potuit Verbo assumi destructa personalita te Angelii ergo Argeli personalitas etiam in D. Thomae sententia, differret a natura; asi s enim non posset illa natura assumi, ὲ qua non posset separari propria personalitas & subsistentia. o In solutione harum dubitationum multa ab expolitoribus S Tholiae dicuntur, ut dicta S. Thomacone ilient illis tamen omissis, qui facile impugnari possunt. Pro solutione notandum est, quod suppositiam , quod est substantia quaedam incommunicabilis, & per se, di separatim ab omni alia existens , duplici communicabilitateptiuatur. Primo communica, litate rei eommunis, det niuersalis, propter quod secundae subitantiae. id est, genera fle species supposita,&persona non sunt, etiam Dan concreto signis ventur, sed tantum naturae singulares,& indiuiis duae possunt esse supposita. arrantis para.D. N.
Secundo suppositum caret communicatione Mad aliquid tanquam ad subsistens, ' ae sit per vinnionem alteri rei a qua stillenietur , vel terminetur ι suppositum enim supra naturam singularem includit terminum quendam sublilientiae per se: proportionaliter ergo in Deo suppositum includit naturam diuinam singulatem, dc indi uiduam, dc terminum subsistentiae. Mihi ergo videtur S. Thomam agere dedi. 3 uino supposito , virum natura ipsa disserat, non ratione subsistentiae, sed differentiae indiuidualis. De hae enim insta in quaestionibus de Trinitate quaeritur , utrum relationes d. fleranta natura 1 quod idem est, ac quaerere, Vtrum personalitates distetant a natura , quia, ut dixi personalitates diuinae sunt quaedam relationes. Et videtur S. Thomas hanc q xllionein distulit- se, quia in materia ded rinitate melius intelligitur. Ag t ergo, utrum disserat suppositum ratione differentiae indiuidualis, ut tum illa eadem sit cum essentia ut sie, quod aperte colligitur ex quaest. at attie. 3. ratione prima, ubi illud repetit, & citat articulum hunc 3. Agit ergo, utrum ratione disserenti2 indiuidualis sup politum diuinum dos erat a natura Et relponia det non distingui, di amplius dicit ratione huius proprium esse suppositi materialis differte
pio quo secundo notandum est , S. Thomae 36
sententiam manifestam esse, omnem substantia innisterialem indiuiduati per materiam signatam quantitate, & accidentibus, quae res alterius est negotii. Ego vero sie illam intelligo, ut per ordi nem at talem materiam, cum talibM accidentibus dispositam indiuiduetur, eo modo quo disissetentia specillea actus, & potentiae sumitur ex ordine ad obiectum, non quidem, quia ordo aliquis,qui vere sit relatio, sit indiuidualis,vel specifica differentia rei absolutae i sed quia conceptus quidam substantialis, & absolutus secuniadum este , per quem indiuiduantur si1bstantiae materiales, nequit a nobis aliter explicari, Acconcipi , nisi per modum relationis , propter quod cum addito diminuente ille conceptus dicitur relatio secundum dies. Substantiae igitur materiales indiuiduantur, &eonstituuntur singulares, non per accidentia, sed per conceptum incommunieabilem, substantialem,&absolutum, qui concipitur, di explicatur per Ordinem ad talia accidentia , tanquam per passionem, & ideo dicitur relatio secundum dici. Hi ne sit ut substantia indiuidualis distetat rea
liter quodammodo ab essuitia specifica , non quia ille conceptus disserentiae indiuiduanti, disserat ab ipsa specisca essentia, sed propter terminum illius ordinis; temper enim indiuidualis differentia con notat, di est respectus ad aliqua aecidentia ipsius suppositi, quae ab illo disserunt, eo propter hoe in his substantiis, indiuidua ab e Llentia differre dicuntur , quia includunt ordinem ad accidentia talia supposti ab illo distin et a. Quod tamen non tantum in Deo, sed neque in Angelis repetitur.
87쪽
10 Ad primum argumentum Caietanus in hoc
articulo docet , luppositum creatum Angelorum differte a natura extrinsece, id est . propter extrinsecam subsistentiam i in rebus tamen materialibus disserte intrinsece propter materiam indiuidualem. At haee selutio est salsa manifeste , quia sicut suppositum materiale praetet naturam includit subsistentiain, quae illam terminat , R ex illis componitur: eodem modo suppositum, & persona Angelica: est enim eadem ratio. I t S. Thomas irata q. o. compositionem hane exesse, A quod est, pari modo in Angelis constituit: non autem componeretur, nisi subsistendi, S. suppositi modum in- eluderet. a Respondetur ergo, S.Thomam non negare, subsistentiam differte a natura indiuidua i , Ndifferentia illius, id enim neque in illius diaettiona defendi posset, sed quia agebat de suppolito, non ratione subiistentiae, quae illud et i uituit, sed ratione differcntiae indiuidualis, quam sep- ponit in natura ; ideo statim acturus de sis; posito , coepit liatim agere de indiuiduali d si riniatia , quae plane mansi in Christo tota sine stibasistentia, di ideo sine supposito, & persona l υ-
Ad secundum iam dixi, non ipsa accidentia, sed substantialem , di absolutum conceptum, qui est telatio secundum dici ad ipsa, cse dii e-rentiam indiuidualem. Qm licet naturaliter iste non possit sine illius accidentibus, nihil minus manete sine illis posset, quia maneret te speetus ad illa in particulari tanquam sibi debita, per quem rei pectum a nobis cognosceretur, 1 expliearetur indiuidualis differentia , sicut disse tentia specisca explicatur per ordinem ad c hieactum , etiam si obiectum actu in rerum natura
non esser. Ad tertium etiam concedo, accidentia, ne-' que includi in supposito , neque illud constituere, sed ordinem ad illa constituete naturam singulatem suppositi. Ad quartum etiam con cedo , subsistentiam Angeli differte , natura Angelica , ut argumentum probat , quod s. Thomas non negat, sibi enim aperte contra diceret: sed agit de supposito, iecurdum di
serentiam indiuidualem naturae, quam supponit, ratione cuius in rebus compositis ex materia , & sorma suppositum habet aliqti id ab es
sentia diuersum , quod tamen non contingit
in Anselis, qui per te ipsia indiuiduantur, id
est absque tali ordine acl subiectum receptiuum dispositum per accidentia, in quo conueniunt cum Deo. An vero stetit Deus in sua e sentia habet esse unum numero , propter quod non
potest multiplicati : ita etiam Angeli hoc habeant , iuectat ad materiam de Angelis In qua ex protes id disputabimus ibi, quae o
stendemus , non implicare eontradictionem, posse esse phites Angelos intra eandem speciem. Cui sententiae sauet angelicus Doctor opust .is. ubi dicit , hoc non omnino repugnare diui-Bae potentiae. Consentiuntq; & huic sententiae
subscribunt tili qui Recentiores ex samilia Dominicana. Quid etiam in creatis addat suppis itum supra naturam , & an praeter subsistentiam relativam , sit in Deo alia absoluta, pertinet ad 3. p. quaest 4. N infra q. 39. De quo etiam varia sunt Dinorum placita : ibi autem pro nostri ingenii tenuitate, quid nobis probabilius, S Sanctorum doctrinae consormius vedeatur, breuiter explicabimus. C A p v τ IX.
sentia, neque reatis, neque rit ovis.
QVarto loco examinandum venit, An in tDeo sat idem estentia , & existentia. Ciseca q0od de fide est, quod Deus est sita essentia, di suum esse , ut docet D. Thomas artic. d. quam veritatem colligunt Sancti ex illo Exod 3.1 sum , qui sum. 3e ιμι eis, misit me ad vos. Qua de re videantur Rugi stinus a. de Trinitate cap. I S lib. 3. cap. 2 bi dicit, esse de e sentia Dei , S adducit citatum testim nitim,&q. 1 I. noui teli amenti Bera indus sermone go. in Cantica , di lib. 3 de consideratione. Hieronymus Epistola ad Damasti m i. Damastenus i. Oelide cap. tr. & alios te fert s. Thomas I. conti Cin. cap. 2 a Magisteri. dist. 8 de dist. 3 . dii hi - .l Olophos refert ex Plutarcho, Eusebius de prae paratione Luangelica Ap. 7. Picus Miranti. pule de ei te, di uno. Sa lomas Mente, di essentia cap . Aristoteles ia. Mel. cap. 7. text. 37.
Ratione recte S. Thoma prohatur. Primo, quia omnia illa, quae alicui conueniunt, si non sunt de es lentia illius, sed praeter illam , Oportet ut causentur ab extrinseco, aut ab ipsa essentia; sed existentia non potest ab extrinseco cauissati, quia Deus est en, a se: ergo neque ab ipsa es intia, quia nihil sufficit, ut sibi sit causa ellendi. Supercs tergo, ut Dei exissentia nihil sit praeter ipsam cssentiam. Circa quam rationem oportet primo animaduertere , per illam tantum plobare existentiam non differre realiter ab es lentia diuina r non vero probari, quod existentia sit quiduitatiuum praedicatum naturae. Relationes enim, quae non sunt de ensentia naturae, ut natura est, neque conueniunt diuinae naturae ab extrinseco, nec ipsa causante tales relationes. Probat igitur optime ratio, quod illa existentia non sit aliquid ex natura rei distin ctum abessentia. Secundo tamen probatur, quod in quiddita- 43 te naturae diuinae existentia includatur , quia ens dicitur ese natura cuiusque naturae: ens autem aut sumitur pro possibile existete , &hoe modo ens dicitur essentialiter de omni natura creata antequam inu sit, non tamen potest de
Deo praedicari , quia non est ens possibile; quia possibile dicit ordinem ad virtutem activam ; ergo superest, ut ens prout est idem, quod
88쪽
quod actu dix stem dicitiir de diuina essentia. Et ad hacie redueitur lecunda S. Thomae ratio, quia
esse exilientiae est acti is superueniens, saltem ratione, potentiae bect lux crearatarum, & es actus enti, hori. bilis: scd 14c ratio potentiae non potest in Deo reperiri ergo existentia non est extra essentia in , sed dicitur aesti ex stete ita
quid ditatiue de Deo, se ut en possibile de qua-
Ex hae ratione colligendum est, quae maior compacitio sit in creaturis essentiae, Sexistentiae, quam in Deo. Vtiobique enim :ecundum rentiunt idem, essentia, q rae aes 1 est,& exilientia, perquam actu est ex uacaulas, quiad ad alium locum pertinet. Cetie ratio D I homae qua probat exilientia r. Dei non disserte ab ecsentia secundum rem, potest 1ecte accommodari ad omnem existentiam creatam. Si enim existentia d ffertet ab essentia existente, sicut albedo corpore, q od album est, necessario aliquo modo penderet illa existentia ab ellentia, saltem in genere mater alis causae, licui pendet omnis forma a receptiuo, a q io non est separa-hilis, at hic modus causandi est impossibilis, quia etiam ad materialiter ιtinuendum , debet supponi causa ipsa in actu ergo ante existentiam supponeretur es lentia actualis iam extra caulas. Quod hoc molo eonsarmatur, quia es.sentia tantum poteli habere esse pols bilis rei, aut actu existentis extra causas : si igitur causa realis, &phys a est aliqrio modo existentiae, aut causat illam entitas pol, ibi tu prout sic, quod est impoli ibile: aut causat ex thensam prout actualis, q iod esset ex stentiam supponere: ergo tam in creaturis, qiam in Dera,existentiae modus non disseret ante intes lectum ab untitate ellentiae actualis. 4s D fretentia ergo inter Deum, & creaturas, quoad idem rate in cum essentia haec est , quod diuina essentia rout se, includit actualem existentiam, quia et lentia Dei est a te existere ; inessentia tamen creaturae ex stentia actualis non includitur , quia haee praedicati . humanitas existit, ncq te isse it alis est, neque necessaria: hae veto dici iv a ex stit, ethnecessiria, A es.sentia; is , i ut tiri diuinitas est natura alceii-
Hi ne or tu e secunda differentia, quod existentia licet non ci vetat abcslanta actuali, sed taria simplcx iit in te essentia actualis , sicut entitas ex ille: iri et, ni h lominus ab Hientia simpli. citer dicta d fert exilientia , sicut res actualis a se ipsa ut polue bili , quia ut possibilis tantum dicit inualem petentiam eius , a quo potest Produci, Se non repugnantiam ipsius ; at vero res vi existen; dicit rein ipsam actualem extra causas: d. Feret ergQ sicut ens a n nn ente actua li et quae tamen duo in Deo non reperiuntur,. quia neque existentia est praedicatum extra es sentiam dict. im de Deci ; neque essentia diuina actualis potest differre a se ipsa , prout non actualis, quia, ut dixi, non potest habere raticiis
nem possibilis, sed postquam essentia actu est,
etiam in creatis, non potest esse at q': a realis compositio. Tertia d serentia oritur ex iis , q; od cum exi lientia non si de essentia rei creatae , potest noster intellectus in re actuali cscntiam d. st n-guere ab exilientia , tanquam a sit ma , per quasna' i est ι at vero in Deo non potest piae scindi es lentia ab exiit intia , di ideo haec comis
positio , adhue secundum rationem cineiatiae, de existentiae non repetitur in diuina n itura; repetatur tamen in quacunque te creata etiam in i pia natura , N estentia , L existenti a , quia adhuc non cli de essentia ex stetitia actu existere. Vltimo ex dicti, in hoe articulo colligitur, q8 quod in Deo non est compositio realis essentiae, Nexistentiae : quod etiam uti verum increaturis,&quod non sit compositio rationis esse tiae, Sexistentiae , quia prx uidi non potest esse, tia ab existentia i licet haec compositio rationis sit in creatuta et quia creatura licet sit sua exta flentia identice , non tamen essentialiter :Deus autem non solum identice , sed quid di latiue, ac essentialiter est sta a existentia , de Quin esse; quod saepe docet D. Thomas, maxi me quaest. E. artic. a. ubi ideo dicit esse per se notu n Deum esse, sevi hominem esse animal, quia esse est de essentia Dei, quod Deo est peculiare , & clarius articulo sequenti, ratione secunda. Me ad primum, & secundum sunt notanda,nulla egent alia expositione. C , s v T X. Deus nan eu in praericamento me eo a Ius ex genere cr disserentia, contra No. inues.
QVinto loco examinandum est , an Deus υ
sit in praedicamento , vel sit compositus ex genete , & differentia Hre compositio duplicitet potest in Deo intellisti, Ptimo, si
generali simum aliquod , sub quo erraturae crantinentur, etiam contineatur Deus e Secundo, ii in ipsis diuinis personis sit aliquod praedicatum commune uni vocum genericu in , ex quo tetultet aliqua composilao in Deo , licet Deus non sit in genere t s. Thomas art s. tantum tractat de primo, nos vero etiam tractabimus de secundo. Pirma sententia dicit, Deum contineti in sub- ueo stantiae genere communi ad Deum & creatutas. Ita communiter Nominales ire .clist. 8. Gregor quaest 3.art. l. G ib q l. Mars I quaest i 1.ar. Fundamentum primum est ab autho late, quia August. s. de Trinitate cap. 18. de sermone sue . de
tempure, dicit, duo praedicamenta pr ptie Deo conuenire, scilicet substantiam, de relationem , quod etiam docet Damascenus in elementatio
Ad hoc sundamentum parum est simum , li- 3Icet aliqui forsan magum vim habere existimauerint. inii enim attenta animi cogitatione F pG
89쪽
perpendet iiD. Augustini,&Damase. sementiam, quam longe absit id ab illotum mente clare cognoicet: quoniam Augustinus, & Damalaenus tantum volunt docere substantiam , di telationem proprie Deo conuenire ; non autem quod illa generalissima, quae creatutas comprehen dunt, etiam uni uoce de Deo dicantur. Vt enim constabit, ratio creaturae in omnibus generalissimis includitur, unde non possunt illa dici de Deo, ablata tamen illa ratione dicuntur. Dicitur enim Deus substantia, de Pater, cum tamen non dicatur qualitas,aut aliud accidens de Deo, cum tamen generare rerum de Deo non dicantur. Qua ratione August. 7. de Trinit. cap. 3. diistit substantiam dici de Deo abusive, & Dionys. de mystica Theologia, dieit, quod Deus nequeens, neque substantia, neque honua sit, scilicet eo genere substantiae,&bonitatis, quo creaturae tales dicuntur. Igitur fundamentum tantum est, quia aliquid univocum commune lit Deo,&creaturis, quod perinde erit genus, quia erit vis num in multis differentibus inessentia, neque inconueniens erit Deum componi ex genere, &dissetentia, quia tae compositio est tantum rationis ; extrema enim non distetunt ex natura rei, sed per operationem imperfecti intellectus nostri, quae compositio non ponit in Deo imperis sectionem nascitur enim ex nostra imperfecti ne, qui non postamus concipere Deum simplici simum, qualis ille estis a Secunda sententia negat, Deum esse in aliis quo praedicamento, aut componi metaphysica ex genere, di differentia, quae communis est Do e horum sententia. S. Thomas hie, & l. disi. s. Iasi. q. art. a. & quaest. . de potentia Magi et in eadem distinctione. Bonaia. IUcardus , Scotus eadem distincti ne,quast.2. Durandus i. dillinct 3 quas h. i. Aliqui plobant hanc sentenistiam, quia compositio generis, & differentiae sit realis extremorum videlicet ante intellectum ex natura rei distinctorum, in quibus realiter ratio gencris minus persecta est, quam ratio differentiae in Deci autem e praeter personas, nihil elidistinctum ex natura tei , di nihil est realiter imperfectum. Quod argumentum esseax satis est contra illos, qui doceat genus, & disserentiam ex natura rei disset te, di ideo genus secundum rem esse potentiam , quae per differentiam actuatur. Tamen aliud medium magis uniuet- sale oportet afferre; ut enim ego existimo ver tot sententia est dicentium, genus ti differentiam non distre ex natura re licet sundamenta illorum saepe snt partes distinctae, aut diuerissae operationes. In qua sententia neque realis simplicitas, neque realis potentia, neque realem impersectionem haberet , in Deo concede
Propria igitur , & verissima eli prima ratio in SThomae in hoe altieulor quia si aliquod esset
genus, illud deheret esse ens, quia ens est de enientia Dei, vi supra dictum est; ens autem genus esse non potest, quia non est extra rationem alicuius differentiae: ergo dic.
Vt tamen haee bene intelligantur , duo eon tra illam obiicio. Primum , quia fallo videtur docere S. Thomas , quod si aliquod esset genus ad Deum, dc creaturas maxime ens; quia licet illud non esset , pol stet esse substantia generalissimum , 5c bubstantia spiritualis genus intermedium , quod ad substantiam creatam, Se increatam contraheretur. Secundo, quia aut nomine entis intelligit existens, aut possibile: si existens, quia existentia est de essentia Dei, fallo dieit illud esse intra essentiam differe tiarum , quia licet ratio entis posii bilis inci datur in omnibus differentiis, tamen ratio existentis in nulla disserenita , aut essentia inci
Ad primum tespondetur, quod si Deus ha- ssbeat aliquod superius genus, debet esse existens ut sic, quia ut diximus, ratio entis pollibilis Deo non potest conuenire, neque alicui conceptu Dei ; sed tantum ratio existentis. Ex quo fit, ut tantum existeris possit esse genus illius, si aliquod illius genus eii, aut substantia existentiam includens: at nullum horum potetit esse genus ad Deum, de creaturas, quia existem non includitur in essentia creaturarum, Iicet includatur in essentia Dei. Secundo, quia res, quod includit exissentiam, non posset contrahi nis per disserentias,quae existentiam includant,quales non lunt conceptus creaturarum, nisi secundum essentiam Iumantur.
Vidimus in Deo non esse compostionem ex differentia , de genere, quod comprehendat 'Deuut, & creaturas, videamus nunc, an componatur ex differentia, & genere, quod ibium ad diuinas per senas extendatur. Potest enim esse sententia, quae dicat in qualibet persona esse compositionem ex differentia, & genere, quia omnes conueniunt in genere personae Diumat, B: se existentis, di in genere relationis subitantialis, de subsistentis ι differunt veto per telationes non tantum, quasi numero differentes, qualitet disserunt duae subsistentiae humanae, aut duae paternitates; sed disserunt quasi in conceptu intrinseco relativo, quas specifico, quia dissimilis conceptus est conceptus paternitatis, quam filiationis. Hanc sententum videtur docere Dri edo tomo 2. suorum operum, lib. de in ptiuitate, de redemptione genetis humani tit lo 2. eap. a. ubi dicit, perionam esse commuis nem uni uoce tribus perlonis ; cum autem nota
habeat communitat speciei infimae, erit quasi generis , quia illae relationes prout praescin duntur per rationem ab essentia cum qua realit et omnes identificantur, Ac ideo non differunt in illa natura Deitatis; differunt tamen inter se propter oppostionem producentis, de producti, quae relationes intra genus relationis diuinae, natura abstraste essentialiter inter se differunt; ex alia parte in superiori ratione conueniunt, T-go , dcc. Λlios huius sententiae aut tes vide
quaest.so. artiq. ubi S. Thomas excludit rati nem generis,di concedit uni uocationem, eccom munitatem rationis.
90쪽
deo Nihilominus neque primo, neque hoc secun- do modo concedi debet compositio generis, &dissetentiae in Deo. Primo prima ratione sancti Thoma, quia non tantum est inconueniens concedere in Deo aliquid, qgod reuera potentia fiet respectu alterius; sed neque debet concedi realis conceptus obiectium, qui concipiatur ut communis, & ut potentia,quia Deum debemus concipere perfectissimo modo, quo possumus: debemus ergo illum concipere quanta poterimus simplicitate Cum igitur possimus Deum absque hae eompositione concipere, ita debemus concipere, si intellectus noli et operetur, ut pol, Iat natura rei intellecta,& non prout libere Vult singere voluntas.Consrmatur, quia quando aliqua potentialitas, vel compolitio in Deo concisitur, concipitur aliquid repugnans prsdicatis)ei, scilicet puto, S simplici actui, quia ratio puri actus essentialis debet esse Deo, & omnibus
eius pet sectionibus : ergo quando concipitur compositio genetis, de disserentiae, concipitur aliquid repugnans praedicato simplicitatis Deo essentiali r operationes autem compositionis non debent pugnare cum c lentia rei conceptae. Hinc sit , quod neque secundum nostrum modum concipiendi Deus iit corporeus , licet ad modum rei corporeae concipiatur , quia non illud ad modum, quo Deus cognoscitur, sed illud, quod concipimus in tali te, est attendendum.
C A p v T XL in Deo non e B eo OHis ex nitura saccidensi. ση lica sextum quod proposuimus discutien- dum,an in Deo sit compositio ex natura,&accidentibus, dicendum est, in Deo nullum esse accidens. ae conclusio de fide certa eli in illis testimoniis, in quibus Deus dicitur existens a se absque causa. ibi enim dieitur implicite non esse accidens, quia accidens ut sic, dicit intrinsecam dependentiam , subiecto , cui accidit , quae est statio vitima Sancti Thomae in hac quill articis. Neque enim tantum quasi per discursum Theologicum probatur Deum non habere acciden
tia i sed probatur id esse inclusim in illo fidei
testimonio Vnde etiam est communis Sincto eiam doctrina, ut videre est apud Augustinum sde Trinitate,cap & s. di tib is cap. 6.di de fide, M symbolo cap. 9 Athanasus Epistola ad Episcopum Africae, magnum putat inconueniens dice. xe in Deo esse qualitates .Fauet Bet nardus lib. si de considerat, ad medium , &sermoneso. incantic. Anielmus in Monol. cap. is. & Is. ---inquit, qua Deo conveniunt. is quid . cvnlin.
mon inquare, θι, scant sub antiam . Isidorus defiammo bono cap a. Nere quantitas i neque insorias digne de Dea dicitis. Et Averroes Ia Me Eaph. textu 39 resert errorem aliquorum, qui Ira Deo concedebant accidentia. Quem et Eoxem impugnat latius Sanctus Thomas a. conis at alium I. Part. D.Th.
tra Cent. cap. 23. di de potentia quaest. 7. ar
Sed contra primo, quia quaedam de nouo de syDeo affirmantur, & negantur, quae possunt non affirmari, vel negarit ergo in Deo sunt accidentia. Antecedens probatur in his praedicationibus Deus cognitus, visus,&c. Respondetur, haec praedicata omnia tantum significare extrinis lecam quandam denominationem , quae recte accidentales praedicationes dici possunt, non tamen inserunt contra nos, qui de accidentibus intrinsiem docuimus nullo pacto Deo conuenire , quamuis extrinsece accidentales denominationes non possent illi negari. Et simile iudicium esse debet in iis, Deus creat, vel iustificat, quia istae praedicationes tantum nouam externam actionem significant , quia voluntas interna Dei ad agendum illi coaeterna fuit. Contra secundo , quia in Deo sunt quidam soactus interni, non necessarii, sine quibus Deus ab aeterno esse potuisset: ergo illi erunt accidentales. Antecedens probatur, quia scientia alicuius futuri contingentis, quod potuit non fore, potuit ex consequenti non sciri,& quae Deus voluit sacere, potuit non velle: icientia autem, &Dei volitio internum quid sunt Deor ergo siunt intrinsece aliqua praedicata, quae ab aeterno Deo abesse potuerunt. Propter hoc argumentum Caietanus infra quaest. ιν. ponit liberas quas-d, minimi sectiones intrinsecas e sed eo loco impugnahitur a nobis, di plane cisitur concedere in Deo accidentia distincta a diuina sub stantia, quia quod rei integrae constitutae poteth comi fienter aduenite, illius accidens est, & ab illa disteri. Respondetur ergo quod actus ille idem,& in- si diuisii bilis, qui necessatius est, quatenus tendit in obiectum necessarium , scilicet in ipsum
Deum , quatenus concipitur cum respectu rationis ad obiecta non necessaria, dicitur actus libet respectu illorum obiectorum 1 unde si illa obiecta, quae possent non esse, de facto non elia sent, deficeret ille respectus, non tamen illud intimi ecum ι quod per illos actus significatur; id enim habet necessaria Dei scientia vel volitio, ut possit terminari absque sui additione ad obie acta libera, de contingentia. C A p v T XII. InDeo attributa a natura seintersi humatis ferunt ame ιntesiectum.
VLtimo loco disputandum nobis est , Vis
trum in Deo attributa a natura, α inter sedistinguantur Ptima sententia dicit, diuina attributa distingui inter te, & ab essentia formaliter, & ex natura rei. Ita Scotus citatus supra c. Gin l. d. A art. ειq 7.& d. 8 q 4. Fundamentum illius est,quia litae propositiones, diuinitas est voluntas: voluntas eltantellectus, lunt falsae: ergo ex natura rei fuit maliter talia attributa inter le